260604 Intentieverklaring tot Samenwerking LS-MS netten - Gemeente Alkmaar en Liander - bijlage 2

D.G.

Intentieverklaring tot samenwerking Gemeente Alkmaar & Liander

LS/MS

Netten

–

Ondergetekenden: De gemeente Alkmaar, te dezen op grond van de volmacht d.d. 1 april 2022 van de burgemeester vertegenwoordigd door wethouder C. Schouten, handelend ter uitvoering van het desbetreffende namens het college van burgemeester en wethouders genomen besluit, hierna te noemen: ‘de gemeente’; en Liander N.V., gevestigd aan de Utrechtseweg 68 te Arnhem, geregistreerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 08021677, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer H. Baud in zijn hoedanigheid als Directeur Klant & Ontwerp, hierna te noemen: ‘Liander’. hierna gezamenlijk te noemen: ‘Partijen’, verklaren in gezamenlijkheid te werken aan de hieronder opgenomen doelen en resultaten middels de nader uit te werken processen, afspraken en inzet van middelen.

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De komende jaren moeten grote aanpassingen gedaan worden aan het middenspannings- en laagspanningsnet om aan de toekomstige vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen. We voorzien een ruime verdubbeling van het aantal transformatorstations in het landschap en een forse aanpassing van het elektriciteitsnet. Dit geeft aanleiding om de aanpak op grote schaal, vanuit de ruimtelijke agenda, aan te gaan en in samenspraak tussen netbeheerder en gemeente tot een inpassing in bulk te komen.

1.2 Achtergrond en noodzaak De verduurzaming en klimaatadaptatie van onze leefomgeving is in volle gang. We zien dat diverse oorzaken de kostprijs van fossiele brandstoffen en toenemende schaarste aan materialen inluiden. Om deze opgave aan te kunnen zijn belangrijke aanpassingen aan het energiesysteem aan de orde. Het is voor de gemeenten in het dekkingsgebied van Liander noodzakelijk een warmte - en energietransitie in te zetten, passend bij de toekomstbestendige inrichting van de openbare buitenruimte als geheel. Afhankelijk van de te maken keuzes, is de aanpassing van het elektriciteitsnet hier onderdeel van. We zien een grote toename van de vraag naar elektriciteit als antwoord op duurzaam verwarmen en elektrisch rijden. Daarnaast zien we een verandering op het elektriciteitsnet door decentrale opwekking en distributie van elektriciteit (zonnepanelen etc.). Het geheel maakt dat ook het laagspanningsnet niet overal op haar toekomst is voorbereid en, vaak op korte termijn, forse uitbreiding en soms een ruime verdubbeling behoeft. Parallel aan deze opgave is het ook duidelijk dat de inrichting van de openbare ruimte een steeds complexere opgave wordt. Vooral in gebieden met bestaande bebouwing en verstedelijking is het vinden van locaties voor nieuwe of groeiende functies steeds complexer.

Dit geldt zowel bovengronds, waar verschillende functies op ruimte concurreren, als ondergronds, waar verschillende netwerken en infrastructuur in elkaar vervlochten moeten worden en vervolgens effectief beheerd.

Datum

16 september 2025 Pagina

2 van 5

1.3 Kader waarbinnen de samenwerking ontstaat 1.3.1 Belangen en verantwoordelijkheden en bevoegdheden gemeente De gemeente is de beheerder van de openbare ruimte en heeft de verantwoordelijkheid voor haar grondgebied goed beheer uit te voeren. Binnen haar belang moeten de maatschappelijke opgaves t.a.v. warmte- en energietransitie, verduurzaming en klimaatadaptatie ruimtelijk worden ingepast. De gemeente is bevoegd uitdien hoofde middels een vergunningensysteem voorwaarden te stellen aan ruimtelijke inpassing en civieltechnische werkzaamheden die in het openbaar gebied worden uitgevoerd. Daarnaast is de gemeente eigenaar van openbare gronden waarop functionaliteiten voor het algemeen nut gesitueerd kunnen worden.

1.3.2 Belangen en verantwoordelijkheden Liander Liander is de netbeheerder van het elektriciteits- en gasnetwerk in de gemeente Alkmaar en heeft als wettelijke taak dit net te onderhouden. Liander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie. In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) staat in artikel 2.29 onder p. vermeld dat Liander de bevoegdheid heeft om vergunningsvrij een transformatorstation te plaatsen, mits de hoogte niet boven de 3 meter uitkomt en het oppervlak niet groter is dan 15 m². Dit ligt anders bij het plaatsen van transformatorstations waar het impact heeft op de ruimtelijke kwaliteit van een monument, dan is de plaatsing vergunningsplichtig. Voor de graafwerkzaamheden is op grond van de geldende AVOI of het Omgevingsplan een vergunning nodig.

2 Beoogde doelen samenwerking 2.1 Doelen en opgave Liander t.a.v. MS en LS Liander stelt zich tot doel om haar netwerk in 2050 toekomstbestendig te hebben. Binnen deze samenwerking heeft deze doelstelling alleen betrekking op het beheer, onderhoud en de uitbreiding van het laagspannings- en middenspanningsnetwerk (inclusief transformatorstations) voor de bestaande bebouwde omgeving. Het regelen van transformatorstations op stuks niveau is niet voldoende om tijdig in de stroombehoefte van gemeente Alkmaar te kunnen voorzien. Daarom gaan partijen intensiever samenwerken en werken met een buurtaanpak. Het doel is om enerzijds een procesversnelling te verkrijgen en anderzijds om met een wijkgerichtere aanpak minder vaak overlast te veroorzaken.

2.2 Doelen en opgave vanuit de gemeente De gemeente stelt zich tot doel dat alle activiteiten die plaatsvinden op het grondgebied van de gemeente Alkmaar klimaatneutraal zijn in 2050. Onderdeel daarvan is het aardgasvrij maken van gemiddeld 1.600 woningen per jaar in de komende 30 jaar en het opwekken van 0,62 TWh duurzame energie in 2030 in regio Alkmaar. Om deze ambities te realiseren is een uitbreiding en het toekomstbestendig maken van het elektriciteitsnet een randvoorwaarde.

2.3 Gezamenlijk doel en opgave Door ondertekening geven partijen elkaar het vertrouwen in een goede samenwerking. Partijen streven ernaar om in het jaar 2026 de benodigde kaders in een nadere overeenkomst vast te stellen. Vervolgens zullen partijen de wijken en buurten op basis van prioritering verder uitwerken in buurtrealisatieplannen. Liander zal de prioritering in eerste instantie maken op basis van de techniek. Input van de gemeente kan worden meegenomen ten behoeve van een wijkgerichte aanpak en het combineren van werkzaamheden.

2.4 Uitwerking van de opgave 2.4.1 Onzekerheden vermogensvraag Op het moment van ondertekenen van deze intentieverklaring tot samenwerking werkt gemeente Alkmaar met haar samenwerkingspartners aan de warmte- en energietransitie in de wijken. In dat kader stelt Liander, als een van de samenwerkingspartners, samen met de gemeente scenario’s op over de vermogensvraag in de wijken. Deze scenario’s richten zich op de periode tot het jaar 2050. In de scenario’s worden tevens de ontwikkelplannen van de gemeente en de verschillende corporaties meegenomen.

Datum

16 september 2025 Pagina

3 van 5

2.4.2 Doorvertaling naar de te realiseren LS-netten Op basis van het type woningen in een buurt en het gekozen scenario rondom de warmteoplossing, maakt Liander een schatting voor de verwachte vermogensvraag. Deze schatting is gebaseerd op het verbruik t.b.v. elektrisch koken, het opladen van elektrisch aangedreven voertuigen, de opwek van zonnepanelen & het verwarmen van de woningen. Indien er géén informatie beschikbaar is m.b.t. de warmteoplossing, kan worden uitgegaan van het zogenaamde 'All Electric Scenario' uitgangspunt. Een all electric oplossing heeft een grotere impact op het benodigde elektrische netwerk, maar voorziet wel bij alle scenario’s in een toekomstbestendig net.

2.5 Urgentie en afspraken t.a.v. de te behalen planning Partijen streven ernaar om in 2026 de benodigde kaders in een nadere overeenkomst vast te stellen. Dit omvat o.a. afspraken over contractering met betrekking tot grondgebruik, locatiebepaling, inpassing, communicatie en participatie. De looptijd van de intentieverklaring tot samenwerking vervalt wanneer de nadere overeenkomst van kracht is. Vervolgens zullen partijen de wijken en buurten op basis van prioritering verder uitwerken in buurtrealisatieplannen. Een realisatieplanning voor de uitvoering van deze plannen zal op een nader te bepalen moment, in overeenstemming met de urgentie en met zorgvuldige overweging t.o.v. andere realisatiebelangen (werk met werk maken) worden vastgesteld. In de nadere overeenkomst worden afspraken vastgelegd over de looptijd van het project, de evaluatie van de samenwerking en herziening van de nadere overeenkomst, zodat de samenwerking eventueel aangescherpt kan worden. Partijen behouden zich het recht om de looptijd van het project tussentijds te herzien, zodat een actuele inschatting kan worden gemaakt van de resterende tijd die nodig is om de uitbreiding van het LS/MS netten succesvol af te ronden.

3 Uitwerking van de samenwerking 3.1 Proces en de planning Het beoogde proces bevat op hoofdlijnen: 1. Partijen spreken de intentie uit om het proces voor de samenwerking als volgt vorm te geven, waarbij de details worden uitgewerkt in een nadere overeenkomst. Het beoogde proces omvat op hoofdlijnen: − − − − − − −

Partijen beogen een toekomstbestendig net te realiseren door rekening te houden met de energiebehoefte per wijk of buurt; Partijen streven naar een zorgvuldige ruimtelijke inpassing en vormgeving, passend binnen bestaande en toekomstige ruimtelijke kaders; Partijen hebben de intentie om de samenhang met andere werkzaamheden en planningen te waarborgen, om efficiëntie en synergie te bevorderen; Partijen spreken af belang te hechten aan communicatie en participatie; Partijen zullen gezamenlijk zorgdragen voor de vereiste vergunningen en ontheffingen, door tijdige afstemming en inachtneming van wettelijke kaders; Partijen hebben de intentie om heldere afspraken te maken over financiën, grondzaken en beheer; Partijen spreken af dat de prioritering en werkvolgorde bij de realisatie gebaseerd zullen worden op urgentie, haalbaarheid en maatschappelijke meerwaarde.

2. Het uitrollen van deze kaders in buurtrealisatieplannen waarbij buurt voor buurt binnen de kaders een toekomstbestendig netwerk zal worden ontworpen en gerealiseerd.

Datum

16 september 2025 Pagina

4 van 5

3. De uitrol van vastgelegde locaties naar een technisch netontwerp en realisatie met bijbehorende instemming van beide partijen. 4. Partijen spreken de intentie uit om in de nadere overeenkomst afspraken te maken over grondverkrijging, inclusief eigendomsoverdracht dan wel vestigen van opstalrechten voor transformatorhuisjes op gemeentegronden. Hierbij wordt rekening gehouden met ruimtelijke inpassing en vergunningen, met als doel het maken van een efficiënte regeling.

3.2 Inzet mensen en middelen 3.2.1 Te betrekken afdelingen bij partijen Vanuit de gemeente wordt bij aanvang van de samenwerking voorzien dat de volgende teams van invloed zijn op de opgave: − − − − − − − − − − − −

Energietransitie Stedenbouw Ruimtelijke Plannen Ruimtelijke Vormgeving Kabels & leidingen Klimaatadaptatie Water en Bodem Sturend Grondzaken Verkeer Beheer Wegen Beheer Groen Beheer Riolering

Deze teams regelen de verdere afstemming binnen de gemeente. Vanuit Liander wordt voorzien dat de volgende afdelingen van invloed zijn op de opgave: − Afdeling Klant & Ontwerp (K&O): relatiemanager publiek, gebiedsregisseur en omgevingsmanager; − Afdeling Grootverbruik, Reconstructies & Netten (GVR&N): projectmanager Intake; − Afdeling Asset- & Productmanagement (APM); − Afdeling Grond & Recht (G&R): juridisch medewerker; − Afdeling Grote werkpakketten (GW). Deze teams regelen de verdere afstemming binnen Liander.

3.2.2 Stuurgroep, overlegvormen en escalatie Partijen streven naar regelmatige overlegvormen, zoals een stuurgroep en/of projectgroep met vertegenwoordigers van beide partijen. In de nadere overeenkomst wordt dit nader uitgewerkt. Bij geschillen of blokkades spreken partijen de intentie uit een escalatieprocedure te hanteren, beginnend bij informeel overleg en oplopend naar mediation, arbitrage of rechtspraak. Dit wordt uitgewerkt in de nadere overeenkomst.

3.3 Datagedreven samenwerking: omgang met in te zetten informatie Ten behoeve van de samenwerking is een veelheid aan data en informatie benodigd. Partijen besluiten dat alle relevante informatie t.a.v. de opgave wederzijds worden ontsloten. Per onderwerp zal nader worden bepaald welke informatie partijen met elkaar mogen delen. Partijen verbinden zich er aan overgedragen informatie vertrouwelijk te behandelen tenzij anders is aangegeven.

3.4 Risico's en kansen 3.4.1 Bekende bestuurlijke, proces en productmatige risico’s en kansen Op dit proces zijn vele risico's en kansen van toepassing die binnen onder 3.2.1 genoemde team zullen worden geïdentificeerd en beheerst. De grootste aandachtspunten zijn:

Datum

16 september 2025 Pagina

5 van 5

− − − −

Het vinden van een geschikt locatie voor een middenspanningsruimte; Betrokkenheid van omwonenden; Koppelkansen met betrekking tot meervoudig ruimtegebruik; Capaciteit.

4. Uitwerking Communicatie en Participatie 4.1 Communicatie Partijen beogen gezamenlijke communicatie over de samenwerking, met focus op transparantie naar stakeholders. In de nadere overeenkomst zullen afspraken worden vastgelegd over verantwoordelijkheden, kanalen en goedkeuringsprocedures, om overlast te minimaliseren en draagvlak te creëren.

4.2 Participatie Participatie zal plaatsvinden conform de participatieverordening van de gemeente Alkmaar. Per buurt zullen partijen gezamenlijk beoordelen wat de plannen nodig hebben, waarbij rekening wordt gehouden met de omvang en impact ervan. Op basis van de analyse wordt in overleg de passende trede op de participatieladder vastgesteld. De verdere uitwerking van deze afspraken, waaronder de communicatie- en participatiestrategie en de wederzijdse verantwoordelijkheden zullen worden opgenomen in de nadere overeenkomst.

5. Overeenkomst 5.1 Looptijd en beëindiging Deze intentieverklaring tot samenwerking heeft een looptijd tot de nadere overeenkomst is aangegaan.

5.2 wijzigingen Wijzingen van deze intentieverklaring kunnen uitsluitend schriftelijk geschieden en met instemming en ondertekening door partijen.

Ondertekening:

16-10-2025

Alkmaar

Aldus overeengekomen en ondertekend te _________________ op _________________.

Gemeente Alkmaar

Liander

Handtekening:

Handtekening:

_________________________

_________________________

C. Schouten Wethouder

H. Baud Directeur Klant & Ontwerp