260422 Bijlage 1. Rapport Wij Willen Dansen! Resultaten onderzoek nachtleven Alkmaar
Tekst van het document
Wij Willen Dansen! Een onderzoek van Nachtstad Alkmaar
Initiatief en uitvoering: Martijn Martens / Nachtstad Alkmaar Met behulp van: Jasper Does / STAD Alkmaar, Nachtgenootschap Grafisch ontwerp voorblad: Billy Zijp / zijpstudio
Inhoudsopgave Voorwoord ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 4 Samenvatting ................................................................................................................................................................................................................................................................... 6 Onderzoeksopzet ............................................................................................................................................................................................................................................................ 7
Onderzoeksgroep .........................................................................................................................................................................................................................................................................8 Resultaten ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 11
De ideale uitgaansavond ............................................................................................................................................................................................................................................................... 12 Beoordeling van het nachtleven ................................................................................................................................................................................................................................................... 15 Cijfer nachtleven algemeen ....................................................................................................................................................................................................................................................... 15 Cijfer aanbod uitgaanslocaties .................................................................................................................................................................................................................................................
17 Cijfer veiligheid ............................................................................................................................................................................................................................................................................ 18 Uitgaan in andere steden .............................................................................................................................................................................................................................................................. 20 Weglekeffect ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 21 Verbeterpunten ................................................................................................................................................................................................................................................................................
23 Conclusie ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 25 Aanbevelingen .............................................................................................................................................................................................................................................................. 28
Beleidsmakers ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 28 (Toekomstige) nachtondernemers .......................................................................................................................................................................................................................................... 28
2
Voorwoord Beste lezer, Het is vrijdagmiddag, 17:12. Na een moeizame week op het werk fiets je naar huis. Je bent toe aan weekend. Vanavond wil je met jouw beste vrienden de stad in, een biertje drinken en de hele nacht dansen. Maar helaas: er is niks in HAL 25, een hitjesavond in Club Ruis en een 40+ feest in Victorie. Je eindigt in een volle kroeg in de binnenstad. Ik ben een geboren en getogen Alkmaarder. Deze stad zit in mijn hart. Ik wil hier niet meer weg. Maar als 22-jarige in Alkmaar is er één onderwerp waar ik tegenaan loop. Ik vind het nachtleven beroerd, omdat dat wij in onze mooie stad géén structurele plek hebben om écht uit te gaan. Geen plek waar je iedere vrijdag en zaterdagnacht jezelf kan verliezen in een dansende menigte. Met deze motivatie ben ik dit onderzoek gestart. Mijn doel was te onderzoeken of meer jongeren, ook buiten mijn bubbel, dezelfde frustraties ervaren. Wat bleek: het waren er nog meer dan ik dacht. Ik hoop dat dit onderzoek een nieuwe energie aanwakkert. Ik hoop voor mijzelf en al die andere 20.000 Alkmaarse jongeren op een diverse, laagdrempelige, veiligere en vooral leukere nachtcultuur in onze stad. Omdat Alkmaar dat verdient.
Martijn Martens Initiatiefnemer Nachtstad Alkmaar 4
Samenvatting Een groot deel van de Alkmaarders, grofweg de helft van de respondenten, is ontevreden met het huidige aanbod aan nachtcultuur. Dit blijkt uit de input die respondenten hebben gegeven en de vele toelichtingen daarbij. Een greep uit de belangrijkste cijfers: -
-
-
-
-
Het nachtleven wordt gemiddeld beoordeeld met een 6,3. Respondenten tussen de 21 en 30 jaar geven het laagste cijfer van alle leeftijdsgroepen. Liefhebbers van elektronische muziek beoordelen het nachtleven relatief het laagst. 71,9% van de respondenten vindt ruimte om te dansen een van de belangrijkste eisen voor een leuke avond uit. Vaak wordt benoemd dat deze ruimte momenteel ontbreekt in de Alkmaarse nachthoreca. 61,5% van de respondenten vindt dat er meer divers aanbod aan nachthoreca moet komen om het nachtleven leuker te maken. 69% van de respondenten zou minimaal ééns per maand vaker uitgaan als het aanbod aan nachthoreca beter was. Veel Alkmaarders gaan uit in Amsterdam omdat de nachthoreca daar leuker is. De Alkmaarse nacht kan met 32% bezoekers stijgen t.o.v. nu, als mensen in Alkmaar een net zo leuke uitgaansgelegenheid hebben. Vrouwen en queer personen voelen zich veel vaker onveilig in het nachtleven dan mannen.
De ontevreden mensen zijn samen te vatten als de clubgangers. Zij vinden het aanbod aan nachtcultuur eenzijdig. Zij bezoeken af en toe de binnenstad, maar voornamelijk omdat er geen alternatief is. Het liefst ziet deze groep een nieuwe plek ontstaan, een nachtclub en/of kleinschalig poppodium. Hier wordt andere muziek gedraaid dan in de rest van de Alkmaarse uitgaansgelegen, de focus ligt op niches. Binnen is het niet te vol, er is voldoende ruimte om te dansen. Het is een plek met een eigen identiteit. Een plek om terug te komen. De gemeente kan het nachtleven helpen. Door ruimhartig en meedenkend om te gaan met subsidiebeleid, het beschikbaar stellen van vastgoed, nieuwe initiatieven en openingstijden. Hierbij zou vernieuwing en pluriformiteit het belangrijkste uitgangspunt moeten zijn, niet de wil van degene met de grootste portemonnee. De nachtondernemers hebben de grootste slagkracht. De belangrijkste stap die zij kunnen zetten is het anders doen. Ja, dit gaat allemaal gepaard met risico’s. Maar dit onderzoek toont aan dat het kan. De Alkmaarders willen het. De sleutel ligt bij jullie.
6
Onderzoeksopzet Voor dit onderzoek hebben mensen een online enquête ingevuld over hun mening en behoeften in het nachtleven. Respondenten hebben deze enquête op vrijwillige basis ingevuld. Zij maakten kans op het winnen van een Bol-cadeaubon ter waarde van €50,na het invullen van de enquête. Nachtstad Alkmaar heeft online (op Instagram) gedurende 3 weken campagne gevoerd om mensen te activeren het onderzoek in te vullen. Ook zijn in de Alkmaarse binnenstad posters en flyers verspreid. De campagne focuste zich hoofdzakelijk op Alkmaarders en mensen uit de regio tussen de 18-30 jaar. Deze groep heeft het meeste belang heeft bij een levendig nachtleven in de stad. Binnen deze groep is geprobeerd een representatieve uitslag op te halen; bezoekers van verschillende horecalocaties – van Hal25 en Ruis tot Mojo’s en Café ’t Hartje – en mensen die bewust niet (meer) naar deze plekken gaan.
7
Onderzoeksgroep In de periode van 15 februari tot 21 maart 2026 hebben 572 mensen de enquête ingevuld. 66% van de respondenten woont in de gemeente Alkmaar. 29% woont in een van de andere gemeenten in de regio1. De respondenten waren overwegend vrouw. 41,1% identificeert zich als man, 2,4% is non-binair. Alle leeftijden worden gerepresenteerd in het onderzoek. De grootste groep, bijna 37%, is tussen de 21 en 25 jaar. Ongeveer een kwart is tussen de 18 en 20 jaar. 26 tot 30-jarigen en 31-plussers zijn beide met ongeveer 16% gerepresenteerd.
Respondenten naar woonplaats
Respondenten naar geslacht
Respondenten naar leeftijdsgroep 12-17 jaar; 7,1%
Regio, 29,0% Man; 41,1%
18-20 jaar; 24,5%
26-30 jaar; 15,4%
Vrouw; 56,5% Alkmaar, 66,0%
Overig, 5,0% Non-binair; 2,4%
1
31+ jaar; 16,2%
21-25 jaar; 36,9%
Dit omvat de gemeenten Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest.
8
Voor een goede analyse van de representativiteit van de ondergroepsgroep hebben respondenten aangegeven hoe vaak, waar en waarom zij momenteel uitgaan in het Alkmaarse nachtleven. Een derde van de respondenten gaat 1-2 keer per maand uit in onze stad. Eenzelfde groep gaat vaker dan dat uit, van wekelijks tot 3 keer per maand. Het restant gaat minder vaak. 2,6% gaat nooit uit in Alkmaar. De populairste uitgaanslocatie onder de respondenten is overtuigend de Platte Stenenbrug, gevolgd door Podium Victorie. Het Waagplein en Hal25 volgen op enige afstand.
Hoe vaak ga jij uit in Alkmaar? Wekelijks
19,1%
3-4 keer per maand
16,3%
1-2 keer per maand
33,7%
1-2 keer per kwartaal
21,0%
1-2 keer per jaar Nooit
7,3% 2,6%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
Welke uitgaansgelegenheden in Alkmaar bezoek jij het liefst?* Binnenstad - Platte Stenenbrug
71,9%
Podium Victorie
47,2%
Binnenstad - Waagplein
33,2%
HAL 25
32,5%
Binnenstad - Overig
14,3%
Club Ruis Stadsfabriek Alkmaar Ten Westen Andere 0,0%
9
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
7,5% 5,2% 1,6% 6,1%
20,0%
40,0%
60,0%
Wat is jouw belangrijkste motivatie om uit te gaan in Alkmaar?* Met vrienden zijn
85,3%
Dansen
53,0%
Bekenden tegenkomen
36,9%
Alcohol en/of middelengebruik
22,6%
Nieuwe muziek ontdekken
19,4%
Dagelijkse sleur vergeten Nieuwe liefde ontmoeten / versieren
17,0% 10,3%
Energie kwijtraken
5,9%
Andere
4,4%
0,0%
Voor bijna iedereen is samenzijn met vrienden een van de belangrijkste motivaties om uit te gaan in Alkmaar. Ook dansen wordt door ruim de helft van de respondenten genoemd als belangrijke reden.
20,0%
40,0%
60,0%
80,0%
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
10
Resultaten In dit hoofdstuk komen de resultaten uit het onderzoek aan bod. Eerst bekijken we hoe de ideale uitgaansavond van de respondenten eruit ziet. Daarna volgt een uiteenzetting van de meningen over het nachtleven in Alkmaar. Hier hebben drie aspecten van het nachtleven een rapportcijfer gekregen. Respondenten hebben een toelichting gegeven bij hun cijfer. De rapportcijfers zijn ook binnen een context gezet, bijvoorbeeld van leeftijdsgroep en geslacht. Na de rapportcijfers bekijken we het uitgaanspatroon van respondenten in andere steden, waarom ze daar voor kiezen en wat er nodig is om hen vaker uit te laten gaan in Alkmaar.
11
De ideale uitgaansavond Uit de reacties van de respondenten ontstaat een gevarieerd beeld over hun ideale uitgaansavond. Sommige mensen zitten het liefst de hele avond aan de bar bij een bruin café, anderen willen de hele nacht dansen op techno, en alles daar tussenin. De gemiddeld respondent is ideale uitgaansavond samen met hun vriendengroep. Ze beginnen met een drankje thuis of bij een rustige kroeg. Rond 23:00 vertrekken de meeste mensen richting de uitgaansgelegenheden, waar de avond tussen 02:00 en 04:00 eindigt. Een opvallende factor in de beschrijving van mensen hun ideale uitgaansavond zijn de begin- en eindtijden. Er is een grote groep die aangeeft dat het nachtleven momenteel te laat op gang komt. Deze mensen willen het liefst om 20:00 al beginnen met dansen en om 01:00 in bed liggen. Echter zijn er ook veel mensen die langer door willen dan het huidige aanbod biedt, soms tot 06:00. Vooral fans van elektronische genres benoemen dit vaak.
“Ik zou lekker vroeg willen beginnen en dat iedereen dat ook doet. Eerst lekker wijn drinken met vriendinnen en daarna naar een leuke club. Veel dansen, en de avond afsluiten rond 2 uur.” – Vrouw, 21 “Een vroege clubnacht van 20:00 tot 02:00 met echt vooruitstrevende muziek en een mix van live en dj’s met al mijn vrienden en de alternatieve scene in Alkmaar.” – Man, 26 “Met vrienden poolen en daarna een biertje drinken hier en daar, eindigt meestal tussen 2 en 4” – Man, 21 “Gezellig pilsen in een bruine kroeg” – Man, 37 “De ideale uitgaansavond begint met een gezellig dinertje ergens met vrienden. Meestal ga ik graag tussen 23/24 een club in, als de muziek en de sfeer goed zijn blijf ik zo tot 07/08 in de ochtend dansen.” – Vrouw, 37
12
Over één ding zijn bijna alle respondenten het eens; tijdens de ideale avond uit van bijna 72% van de respondenten mag ruimte om te dansen niet ontbreken. Daarna wordt vrijheid om te zijn zoals je bent gezien als een van de belangrijkste voorwaarden voor een leuke avond.
Wat mag niet ontbreken tijdens jouw ideale uitgaansavond?** Ruimte om te dansen
71,9%
Vrijheid om te zijn zoals je bent
46,0%
Vriendelijk personeel
43,4%
DJ's
41,4%
Goed geluidssysteem
37,2%
Livemuziek
35,5%
Een rustige plek om te kletsen
33,6%
Leuke verlichting
20,3%
Kluisjes / garderobe
19,8%
Zitplek
18,2%
Nieuwe muziek om te ontdekken
“In Alkmaar is het leuk, maar het is vaak te druk. Daarom is er geen ruimte om te dansen. Of er is geen leuke muziek” – Man, 27
13,5%
Lokale artiesten
7,9%
Bekende artiesten
7,3%
Theater
3,5%
Beeldende kunst
3,3%
Filosofie
2,6%
Film
1,9%
Anders 0,0%
13
** Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 5 antwoorden.
5,9%
20,0%
40,0%
60,0%
Welke muziek hoor jij het liefst op een avond uit?* Pop
40,9%
90's / 00's
29,9%
House
28,5%
Indie / alternative
26,0%
Hitjes
23,6%
Punk / postpunk
16,4%
Hiphop
15,9%
Techno
15,6%
Disco
13,5%
Nederlands / Levenslied
11,5%
Drum and Bass 6,1%
Hard techno
5,4%
Elektro
Anders 0,0%
“Ik vind het jammer dat alleen maar dezelfde muziek wordt gedraaid; kroegenhits, apres ski, Nederlandstalig en 90s muziek. Het mag meer niche; indie of hyperpop” – Vrouw, 18
9,1%
Feestmuziek / Apres-ski
Hardstyle / Raw
Echter, deze genres bedienen niet de totale markt. Andere genres kunnen ook op een groot publiek rekenen. 28,5% van de respondenten wil graag house, 26% wil indie. Naar niches is vraag. Hiphop, punk en techno voorzien allemaal in ongeveer 16% van de totale vraag.
24,5%
Rock
De muziek die respondenten willen horen op hun ideale uitgaansavond is gevarieerd. De grootste groep heeft voornamelijk behoefte aan popmuziek, zo’n 40%. Ook hitjes, nineties en zero’s doen het goed. Veel mensen verklaren de herkenbaarheid, nostalgische gevoelens en mee kunnen zingen leuk te vinden.
4,5% 1,4% 10,5%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
14
Beoordeling van het nachtleven Alle respondenten hebben het nachtleven op drie verschillende onderdelen een cijfer gegeven; het aanbod aan uitgaanslocaties, het gevoel van veiligheid en een algemeen cijfer. We analyseren de cijfers los van elkaar.
Cijfer nachtleven algemeen Het algemene cijfer is gemiddeld een 6,3. De cijfers variëren sterk, maar de meeste respondenten gaven een score tussen 4 en 7. Een selectie uit de toelichtingen die respondenten gaven; “Het nachtleven draait vooral op kroegjes, die helaas niet mijn voorkeur hebben als het gaat om de sfeer en muziek. Ik hou van nachtclubs waar de complete aandacht uit gaat naar de muziek. Hard geluid, weinig licht en geen telefoons of geklets op de dansvloer” – Man, 26. Cijfer: 3 “Er is niets te doen hier, allemaal regeltjes en HAL25 bijvoorbeeld niet lang open” – Man, 23. Cijfer: 4 “Weinig aanbod voor alternatieve scène. Geen vaste plek die compleet in het teken staat van dansen. Kroegen nemen nu die functie op zich maar ik vind dat dat niet werkt. Poppodium is heel tof maar ook groot. Ik zou het ook leuk vinden als er een soort tussenstop is. Een podium voor alternatieve/kleinere muzikanten 15
6,3 Gemiddeld cijfer voor het Alkmaarse nachtleven die kan fungeren als broedplaats voor de Alkmaarse muziekliefhebber/artiest” – Man, 25. Cijfer: 5 “Het is vaak te druk om lekker te bewegen en de muziek is vaak hetzelfde maar ik vind het ook vaak erg gezellig en de sfeer is leuk” – Vrouw, 20. Cijfer: 7 “Het kan soms heel leuk zijn als er een leuk evenement is, maar ik vind het op een normale vrijdagavond niet heel bijzonder. De muziek die ik in de binnenstad vaak hoor vind ik eigenlijk niks” – Man, 20. Cijfer: 7 “Ben erg tevreden. Leuke mensen. Genoeg verschillende plekken voor mijn interesses” – Man, 27. Cijfer: 8 “Het is altijd gezellig, altijd druk, goede muziek” – Vrouw, 21. Cijfer: 9
Wat opvalt is dat de mensen tot 20 jaar relatief het hoogste cijfer aan het nachtleven geven. Juist in de groep van 21 tot 30 jaar is het cijfer voor het nachtleven het laagst, terwijl dit normaalgesproken de groep is met de meeste interesse in het nachtleven. Bovendien heeft deze groep doorgaans meer financiële middelen2 dan mensen tot 20 jaar, waardoor het creëren van een aantrekkelijk uitgaansklimaat voor deze groep voor de hand zou liggen. Als we de gegeven cijfers voor het nachtleven vergelijken met het muziekgenre wat mensen graag horen tijdens uitgaan zijn er nog meer opvallende uitkomsten. Liefhebbers van feestmuziek zijn een stuk meer tevreden met het nachtleven in Alkmaar dan techno-luisteraars. Er wordt duidelijk zichtbaar; mensen die luisteren naar de muziekgenres die in de kroegen worden gedraaid, of die luisteren naar de genres waar de meeste evenementen rondom worden georganiseerd, geven een hoger cijfer. De andere groepen kunnen zich een stuk minder goed vermaken in Alkmaar. Dit zien we ook terug als we het gemiddelde cijfer voor het nachtleven berekenen voor bezoekers van de verschillende locaties in de stad. Bezoekers van HAL 25 geven het nachtleven gemiddeld een halve punt lager dan Waagplein-bezoekers.
2
Cijfers nachtleven naar leeftijdsgroep Leeftijdsgroep 12-17jr 18-20jr 21-25jr 26-30jr 31+
Cijfer nachtleven 6,7 6,5 6,2 6,2 6,3
Cijfer locaties 5,9 5,9 5,9 5,9 6,1
Cijfer veiligheid 7,3 6,8 7 7,2 7,7
Cijfer locaties 6,0 5,9 5,9
Cijfer veiligheid 7,8 6,8 5,7
Cijfers nachtleven naar geslacht Geslacht Man Vrouw Non-binair
Cijfer nachtleven 6,5 6,3 6,3
Cijfers nachtleven naar muziekgenre Genre Feestmuziek / Apres-ski / Carnaval Hardstyle / Raw Nederlands / Levenslied Hard techno Pop, 90/00’s, Hitjes, Disco, Rock Drum and Bass House, Indie / Alternative Punk / Postpunk, Hiphop Techno, Elektro
Gem. cijfer nachtleven 7,1 7,0 6,7 6,6 6,5 6,4 6,2 6,1 6,0
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/inkomensverdeling
16
Cijfer aanbod uitgaanslocaties
5,9
Het gemiddelde cijfer voor de uitgaanslocaties ligt nog wat lager dan die voor het nachtleven in het algemeen: een 5,9. Net aan voldoende. Over de gehele linie van leeftijden geven mensen ditzelfde cijfer. Een greep uit de toelichtingen: “Te weinig diversiteit. Allemaal zuip cafés met slechte muziek” – Man, 34. Cijfer: 3 “Te weinig plekken met livemuziek, te weinig alternatieve ontmoetingsplaatsen voor jongeren. Te veel mainstream tenten en muziek. Geen plekken om te gaan dansen.” – Vrouw, 25. Cijfer: 3
Gemiddeld cijfer voor het aanbod aan uitgaansgelegenheden
“Alleen HAL 25 en Ruis hebben een leuke locatie. HAL 25 is wel erg groot, ik mis nog een wat donkere ruimte met een goede muziekinstallatie” – Vrouw, 29. Cijfer: 4 “Er zijn vaak leuke dingen te doen op verschillende plekken maar er mag wat mij betreft meer speelruimte komen voor nieuwe initiatieven” – Vrouw, 19. Cijfer: 6 “Ik mis queerbars of meer veilige plekken in Alkmaar” – Non-binair persoon, 24. Cijfer: 6 “Er zijn veel plekken, zeker ook voor shows en andere evenementen. Ik ben blij met de focus op cultuur in Alkmaar.” – Vrouw, 23. Cijfer: 9
Cijfer nachtleven naar leeftijdsgroep 7,9 7,4 6,9 6,4 5,9 5,4 Cijfer nachtleven 0-17jr
17
Cijfer locaties 18-20jr
21-25jr
Cijfer veiligheid 26-30jr
31+
Cijfer veiligheid De veiligheid in het nachtleven is beoordeeld met een 7,2. Hierbij zijn de verschillen in cijfer tussen verschillende geslachten groot. Vrouwen geven een punt lager dan mannen. Non-binaire personen geven nog een volledige punt lager. Uit de reacties komt vaak naar voren dat de horeca als overwegend veilig wordt ervaren, mede door de aanwezigheid van beveiliging en politie. Mensen kiezen plekken die ze wel en niet bezoeken. Sommige plekken worden bewust vermeden.
“Ik heb me als vrouw eigenlijk nooit echt veilig gevoeld tijdens het uitgaan in Alkmaar. Ik heb een relatie met een vrouw, en hoewel dat even beter ging toen de Tuin net werd geopend, is er inmiddels weer overal homofobisch volk.” – Vrouw, 20. Cijfer: 3 “Ik ga altijd uit met vrienden en niet alleen over straat. Alsnog worden we vaak genoeg aangesproken, nageroepen of word er ruzie gezocht. Alleen zou ik niet over straat willen hier op een vrijdag of zaterdag” – Vrouw, 19. Cijfer: 6 “Er is veel beveiliging in de stad, en de kringen waarin ik mij bevind letten goed op elkaar.” – Vrouw, 24. Cijfer: 7 “Ik zoek alleen de veilige plekken op. Ik ga niet naar het waagplein bijvoorbeeld omdat ik me daar niet veilig voel” – Vrouw, 19. Cijfer: 7
7,2 Gemiddeld cijfer voor het gevoel van veiligheid tijdens uitgaan “Zolang je mensen en situaties kan lezen en je niet met anderen bemoeit gaat het meestal goed. Maar dat zijn wel veel voorwaarden voor een veilige avond. Politie en beveiliging doen hun werk zover ik kan zien heel goed. Tijdens NYE bij Victorie was de beveiliging ook proactief met vervelende/te dronken mensen opsporen en eruit zetten. Dat kwam de sfeer wel ten goede en mag op meer plekken gedaan worden.” – Man, 35. Cijfer: 7 “Ik voel me persoonlijk erg veilig (ben een lange, 'sterke' man, dus ik ben hierin ook wel bevoorrecht). Ik ben vaak ook met veel vrienden, dus dat helpt ook” – Man, 27. Cijfer: 9
18
Als we de toelichtingen die mensen gaven dieper analyseren en samenvatten worden de grote lijnen duidelijk; er zijn een aantal mensen die tevreden zijn met het huidige uitgaansleven, en mensen die vinden dat het aanbod te eenzijdig, te druk of niet vernieuwend genoeg is.
Mensen die negatief zijn (5 of lager) hebben een consistent aantal kritiekpunten:
-
Mensen die positief zijn (7 of hoger) noemen vaak de volgende redenen:
-
-
Er is voldoende basisaanbod; de gemiddelde stapper is tevreden met bestaande plekken zoals de kroegen in de binnenstad. Locaties zoals Podium Victorie, HAL 25 en Ruis organiseren regelmatig leuke feesten. De sfeer in de kroegen en op de terrassen is goed, er werkt fijn personeel. De spreiding van locaties in de binnenstad wordt als prettig ervaren; alles is op loopafstand. Veel respondenten noemen de aanwezigheid van politie, handhaving en beveiliging als reden voor hun veilige gevoel. Ook sociale controle tijdens het uitgaan zorgt dat zij zich prettig voelen.
-
-
-
-
19
Er is geen variatie; veel mensen vinden dat de kroegen in de binnenstad op elkaar lijken qua muziek en publiek. Er is volgens hen te weinig diversiteit. Er is gebrek aan nachtclubs, kleine podia en alternatieve plekken. Alkmaar wordt gezien als een "kroegenstad". Men mist plekken waar echt gedanst kan worden in plaats van alleen aan een bar te staan. Ook is er nu te weinig ruimte voor specifieke muziekgenres zoals techno, house of metal. Veel respondenten klagen over drukte en een opgepropt gevoel in de kroegen. Mensen ervaren dit het ergst tussen 02:30 en 04:00, wanneer veel horecalocaties al sluiten en nog maar enkele locaties geopend zijn. Jongeren onder de 18 vinden het jammer dat er voor hen bijna nergens plek is. 25-plussers vinden op veel locaties het publiek te jong. Vrouwen en non-binaire personen voelen zich onveilig door mensen, voornamelijk mannen, die hen naroepen en ongewenst aanraken. Enkele respondenten ervaren routes van en naar de uitgaansgebieden als onveilig, vooral als men alleen is. Er is geen structurele plek voor de LHBTIQ+-gemeenschap.
Uitgaan in andere steden Veel Alkmaarders trekken naar andere steden om uit te gaan. Bijna 60% van de respondenten doet dit eens per kwartaal of vaker. Dit is voor een deel onoverkomelijk; mensen hebben nou eenmaal binding met andere steden. Echter zijn veel van de redenen waarom mensen naar andere steden trekken nu vooral ingegeven door het aanbod aldaar. Er is een duidelijke reden waarom mensen naar een andere stad dan Alkmaar gaan voor het nachtleven; de helft van de respondenten geeft aan dat de clubs en cafés in andere steden leuker zijn. Optredens van artiesten worden ook vaak als reden genoemd. Vrienden, werk en studie zijn minder vaak de motivatie om uit te gaan in een andere stad. De helft van de mensen zou idealiter nog vaker uitgaan in andere steden, maar de reistijd wordt als beperkende factor ervaren. De meest genoemde stad is natuurlijk Amsterdam, maar ook Haarlem en Utrecht zijn in trek.
Wat is je belangrijkste motivatie om uit te gaan in een andere stad dan Alkmaar?* Leukere clubs / café's
50,8%
Artiesten die ik graag wil zien treden op
40,0%
Vrienden in andere stad
33,3%
Leukere muziek
29,8%
Ik vind uitgaan in Alkmaar niet leuk
16,1%
Andere mensen tegenkomen dan in Alkmaar
12,3%
Studie in andere stad
12,3%
Leukere bezoekers
12,1%
In andere steden kan ik mezelf zijn
4,5%
Werk in andere stad
4,5%
Mijn vrienden willen niet uit in Alkmaar
4,3%
Ik voel me veiliger in andere steden Anders
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
0,0%
1,8% 8,5%
20,0%
40,0%
60,0%
20
Weglekeffect De Alkmaarse economie loopt momenteel geld mis door het weglekeffect. Aan de hand van de motivatie die mensen gaven om uit te gaan in een andere stad, en hoe vaak zij daar uit gaan, hebben wij berekend met hoeveel bezoekers het Alkmaarse uitgaansleven kan groeien.
Hoe vaak ga je uit in andere steden dan Alkmaar? Wekelijks 3-4 keer per maand
3,0% 5,9%
1-2 keer per maand
22,0%
1-2 keer per kwartaal
26,4%
1-2 keer per jaar
20,8%
Nooit 0,0%
21,9%
10,0%
20,0%
30,0%
De motivaties die wij hebben gebruikt voor deze berekening zijn allemaal terug te brengen naar dat het uitgaansleven in andere steden leuker is.34 Alkmaar kan meer doen om deze bezoekers te behouden. Als het lukt, om door veranderingen in het Alkmaarse nachtleven, deze mensen in onze stad te houden, kan het nachtleven in Alkmaar met 19% tot 38% bezoekers groeien. Bij deze berekening is uitgegaan van meerdere scenario’s, zowel zeer pessimistisch als optimistisch.
De gebruikte motivaties zijn: Ik vind uitgaan in Alkmaar niet leuk, Leukere clubs/cafés, Leukere muziek, Mijn vrienden willen niet uit in Alkmaar, In andere steden kan ik mezelf zijn, Ik voel me veiliger in andere steden. 4 De motivatie Artiesten die ik graag wil zien treden op is niet meegenomen in de berekening van dit cijfer. Het is niet realistisch aannemelijk dat veel artiesten die momenteel een stad als Amsterdam aandoen in Alkmaar komen optreden, gezien de internationale aantrekkingskracht en het aantal concertlocaties in Amsterdam. Ook werk, studie en vrienden in een andere stad zijn niet meegenomen in de berekening. 3
21
Men heeft zelf ook aangegeven hoeveel vaker zij denken uit te gaan in Alkmaar als hun ideale uitgaanslocatie zou bestaan in de stad. 46% van de respondenten zou 1-2 keer per maand vaker in het nachtleven te vinden zijn.
Zou je vaker uitgaan als jouw ideale uitgaanslocatie zou bestaan in Alkmaar? Ja, 3-4 keer per maand vaker dan nu
22,9%
Ja, 1-2 keer per maand vaker dan nu
46,0%
Ja, 1-2 keer per kwartaal vaker dan nu Ja, 1-2 keer per jaar vaker dan nu
14,0% 2,8%
Nee, ik zou niet vaker uitgaan dan nu het geval is 0,0%
Het groeipotentieel van de nachteconomie wordt dan veel groter; het aantal bezoekers kan dan met 78% stijgen in het gemiddelde scenario. In het meest pessimistische scenario is de groei 43%. In het optimistische scenario is er 95% groei mogelijk.
14,3%
10,0%
20,0%
30,0%
“Ik ben vaak in Alkmaar, maar dat is eigenlijk alleen omdat dit het dichtste bij is. Mocht er een nachtbus of iets dergelijks naar Amsterdam gaan, dan was ik daar een stuk vaker.” – Man, 21
40,0%
50,0%
“Ik zou graag willen dat er wat meer keuze zou zijn in echte dans clubs, zoals je in Amsterdam ziet.” – Vrouw, 27
22
Verbeterpunten Er blijkt een duidelijke reden waarom mensen niet vaker uitgaan dan zij nu doen; ruim 53% van de respondenten vindt dat er te weinig leuke uitgaanlocaties zijn in de stad. Onder deze groep zijn de house, techno en hiphopliefhebbers oververtegenwoordigd. Liefhebbers van hitjes, Nederlands levenslied en feestmuziek stellen juist minder vaak dat er te weinig leuke uitgaansgelegenheden zijn. Deze mensen kunnen het dus beter vinden in de stad.
Waarom ga je niet vaker uit in Alkmaar dan dat je nu gaat?* Geen / te weinig leuke uitgaanslocaties in Alkmaar Te duur
35,3%
Geen tijd 16,4%
Geen zin
16,3%
Ik voel mij niet veilig tijdens uitgaan in Alkmaar
Opvallend veel mensen hebben bij deze vraag een antwoord gegeven die niet tot de standaard mogelijkheden behoren. Hierin komt vaak terug dat mensen het te druk vinden in de stad. Daardoor is de ruimte om te dansen hier beperkt en voelen mensen zich beklemt in de drukte.
30,8%
Vrienden willen niet mee
7,2%
Ik kan mezelf niet zijn
5,1%
Ik vind uitgaan niet leuk
4,9%
Een andere reden waarom mensen niet vaker uitgaan is uit financiële overweging. Uitgaan is duur. Zeker de laatste jaren is de prijs voor een drankje in uitgaansgelegenheden sterk gestegen.
23
53,3%
Andere 0,0%
24,3%
20,0%
40,0%
60,0%
“Het is vaak te druk. Je kunt je nauwelijks vrij bewegen en wordt voortdurend geduwd. Dat haalt voor mij de ontspanning uit de avond en zorgt voor een benauwd en onrustig gevoel.” – Man, 26
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
Wat moet veranderen om uitgaan in Alkmaar leuker te maken?* Meer divers aanbod aan nachthoreca
61,5%
Consistentere programmering
38,6%
Andere muziek
37,1%
Goedkoper 23,8%
Ruimere openingstijden
19,8%
Andere feesten Niks Anders 0,0%
Daarnaast worden een consistentere programmering en andere muziek belangrijk gevonden. Veel mensen waarderen plekken als Podium Victorie, HAL 25 en Club Ruis. Hier wordt momenteel de status quo doorbroken; er speelt andere muziek en kan gedanst worden.
33,2%
Veiligere sfeer tijdens uitgaan
18,0% 3,3% 7,9%
20,0%
40,0%
Als je aan de respondenten vraagt wat er moet veranderen om het nachtleven in Alkmaar leuker te maken, is er één antwoord wat er duidelijk uit springt. 61,5% van de respondenten vindt dat er meer divers aanbod aan nachthoreca moet komen. Niet alleen maar kroegen, ook plekken zoals een nachtclub.
60,0%
Echter, bij deze plekken kan je op vrijdag- en zaterdagavond niet blind ervan uit gaan dat er daadwerkelijk een evenement is. De programmering is niet consistent. Deze feedback komt ook regelmatig terug als toelichting bij antwoorden.
“HAL 25 is een gave locatie, ik zou er niet veel aan veranderen. Er gebeurt alleen te weinig.” – Vrouw, 35
* Percentages tellen op tot boven de 100%. Respondenten hadden de keuze uit maximaal 3 antwoorden.
24
Conclusie Een aantal feiten worden in dit onderzoek duidelijk zichtbaar. Een groot deel van de Alkmaarders, grofweg de helft, is niet tevreden met het huidige nachtleven. Het nachtleven wordt net aan voldoende beoordeeld. 71,9% vind ruimte om te dansen een van de belangrijkste eisen voor een leuke avond uit. 61,5% vind dat er meer divers aanbod aan nachthoreca moet komen om het nachtleven leuker te maken. En het nachtleven kan 32% meer bezoekers behalen door een pluriformer aanbod aan te bieden. De makkelijkste manier om dit onderzoek verder te duiden is om de huidige bezoekers op te delen in twee groepen. De eerste groep zijn de kroegtijgers. Zij gaan graag uit in de binnenstad, samen met hun vriendengroep. Deze groep bestaat voor een groot deel uit publiek tussen de 18-20 jaar, maar de leeftijden daarboven zijn in deze groep absoluut aanwezig. Voor de afwisseling bezoekt deze groep af en toe een feest bij Club Ruis, HAL 25 of Podium Victorie. Zij luisteren doorgaans graag naar hitjes, 90’s/00’s, apres-ski en het Nederlandse levenslied. Zij hebben het naar hun zin in de kroeg. De sfeer is prettig en het personeel kennen ze goed. Ze voelen zich veilig door de aanwezigheid van politie en beveiliging. Je kan stellen dat deze groep tevreden is met het nachtleven in de stad.
25
“Ik mis in Alkmaar het gevoel dat het echt leeft. Er is weinig verrassing of vernieuwing; veel avonden voelen hetzelfde. Ik ga er vaak heen omdat er weinig alternatief is, niet omdat ik er echt enthousiast van word.” – Man, 26
De tweede groep bezoekers zijn de clubgangers. Zij kunnen zich niet goed vermaken in het nachtleven in Alkmaar. Zij vinden het aanbod eenzijdig en niet divers. In deze groep zitten voornamelijk mensen van 21 jaar en ouder. Vooral elektronische muziek, maar ook indie, punk en metal worden gemist door deze groep. Zij bezoeken af en toe feesten bij HAL 25, Club Ruis of Podium Victorie. Dit kan echter niet altijd. Er zijn niet ieder weekend evenementen, en als er een evenement is, moet je deze maar net leuk vinden. Daarom gaat deze groep regelmatig uit in Amsterdam. Soms heeft dit tot resultaat dat mensen Alkmaar definitief verlaten en in een andere stad gaan wonen.
“Er moet wat veranderen. Het aanbod is nog steeds te klein. Ruis is een goede opkomende locatie, maar zit wel een stuk uit het centrum. Victorie heeft geen geweldig programma qua bekende artiesten, en de kroegen die er al zijn hebben de meeste mensen wel gezien. Een club zou Alkmaar al beter op de kaart zetten.” – Man, 22
Mensen uit deze groep die wel in Alkmaar blijven wonen bezoeken af en toe de binnenstad, maar dat doen zij voornamelijk omdat er geen alternatief is. Ze kunnen de muziek en drukte niet waarderen. Het liefst ziet deze groep een nieuwe plek ontstaan, een nachtclub en/of kleinschalig poppodium. Een plek met een ziel, een eigen identiteit. Hier wordt andere muziek gedraaid dan in de rest van de Alkmaarse uitgaansgelegen, de focus ligt op niches. Binnen is het niet te vol, er is voldoende ruimte om te dansen. Er staat een goed geluidssysteem en er werkt vriendelijk personeel. Er hangt een hoog veiligheidsgevoel; mensen letten op elkaar, en er wordt actief opgetreden tegen mensen die zwaar onder invloed en/of vervelend zijn. Deze beide groepen zijn ongeveer even groot. Uiteraard zijn deze groepen in werkelijkheid niet zo zwart-wit. Zie het als een spectrum, veel mensen staan ergens tussen deze twee groepen in. Dat neemt niet weg dat de ontevredenheid groot is.
Buiten de kroegtijgers en de clubgangers zijn nog een aantal groepen die buiten de boot vallen. Jongeren onder de 18 klagen dat er amper plekken zijn waar zij naar binnen mogen. Dit zouden zij graag anders zien. Wanneer ze binnen zijn, hebben ze het wel erg naar hun zin. Daarnaast benoemen mensen uit de LHBTIQ+gemeenschap dat zij zich vaak onveilig voelen in de stad. Deze groep wil graag een plek waar zij echt hunzelf kunnen zijn, zoals een queer café. Ook in de andere uitgaansgelegenheden in de stad moet meer worden gedaan om de discriminatie van deze groep tegen te gaan. 26
Wat verder opvalt in het onderzoek is de gespreide mening van respondenten over openings- en sluitingstijden. Mensen benoemen dat zij het jammer vinden dat er, ondanks de vrije sluitingstijden voor commerciële horeca in Alkmaar, weinig plekken in de binnenstad zijn die tot later dan 03:00 door gaan. De plekken die dat wel doen zijn geopend tot 04:00. Hier is het gedurende het laatste uur onprettig druk. Sommige mensen zouden het liefst door gaan tot 06:00. Onder de groep clubgangers wordt regelmatig waardering uitgesproken voor HAL 25. Respondenten benoemen deze plek als het alternatieve rafelrandje van de stad, de plek waar ruimte is voor experiment. Ook wordt vaak benoemd dat zij het jammer vinden dat ze nooit tot laat door kunnen in HAL 25, omdat deze paracommerciële instelling zich te houden heeft aan een sluitingstijd van 01:00. Daartegenover staat een groeiende groep vroege feesters. Deze mensen beginnen hun uitgaansavond het liefst om 17:00 met een borrel of diner, waarna ze om 20:00 al aan het dansen zijn. De avond eindigt tussen 00:00 en 01:00. Deze mensen hebben geen zin gebroken nachten en brakke dagen. Opvallend is dat de mensen met deze behoefte over het hele spectrum van uitgaansbezoekers verdeeld is.
27
“Het lijkt of het nachtleven niet kan herstellen van corona. Er is weinig ontwikkeling/vernieuwing” – Vrouw, 41
Concluderend kunnen we dus stellen dat een deel van de Alkmaarders tevreden zijn met het nachtleven, maar dat er ook velen ontevreden zijn. Zij zeggen duidelijk: er moeten meer authentieke uitgaanslocaties komen in de stad, plekken waar je kan dansen, die duidelijk afwijken van wat nu de norm is.
Aanbevelingen Uit het onderzoek dit zijn meerdere lessen te halen. Nachtstad Alkmaar heeft naar aanleiding van het onderzoek meerdere aanbevelingen, voor zowel beleidsmakers als (toekomstige) nachtondernemers. Beleidsmakers
(Toekomstige) nachtondernemers
De gemeente Alkmaar kan de ontevredenheid over het nachtleven tegengaan. In het gemeentelijk beleid zijn een aantal verbeteringen door te voeren. Door ruimhartig en meedenkend om te gaan met subsidiebeleid, het beschikbaar stellen van vastgoed, nieuwe initiatieven en openingstijden kan het nachtleven een flinke impuls krijgen. Hierbij zou vernieuwing en pluriformiteit het belangrijkste uitgangspunt moeten zijn, niet de wil van degene met de grootste portemonnee.
Als ondernemer heb je de troeven in handen om de heersende ontevredenheid over het nachtleven te stoppen. De belangrijkste stap die jij als ondernemer kan zetten is het anders doen. Kijk om je heen, wat doen de buren? Wat doe ik? Durf iets anders aan te bieden in het nachtleven. Programmeer een techno-nacht. Boek meer livemuziek. Start je dansavond om 20:00 in plaats van 23:00. Ga eens door tot 05:00 in plaats van 04:00. Ja, dit gaat allemaal gepaard met risico’s. De zaak zal niet vanaf dag één vol staan. Maar dit onderzoek toont aan dat er wel degelijk markt voor is. De Alkmaarders willen het. De sleutel ligt bij jullie.
28
Wij Willen Dansen! Een onderzoek van Nachtstad Alkmaar