260410 Art. 42 - FVD - Opvang statushouders - beantwoording - bijlage

1|4

Van: LRT-secretariaat <LRT.secretariaat@minjenv.nl> Verzonden: vrijdag 19 december 2025 16.06 uur Aan: LRT-secretariaat <LRT.secretariaat@minjenv.nl> Onderwerp: Aanvullende maatregelen opvang nareizigers Geacht college van burgemeester en wethouders, De druk op de asielopvang van het COA blijft onverminderd hoog. De afgelopen dagen is het aanmeldcentrum in Ter Apel meermaals boven de maximaal afgesproken capaciteit van 2000 personen gekomen. Het is de verwachting dat de bezetting verder zal stijgen. De oplopende bezetting wordt voor een belangrijk deel verklaard door de aanhoudende instroom van nareizigers van gemiddeld circa 400 personen per week. Inmiddels zitten er circa 18.000 statushouders in de opvang, waarvan ongeveer 8000 via de gezinsherenigingsprocedure naar Nederland zijn gekomen. De huisvesting van statushouders is een wettelijke taak van gemeenten. De totale taakstelling voor 2025 is behaald. Niettemin heeft nog niet elke gemeente de taakstelling voor 2025 gerealiseerd en ligt er nog een opgave de achterstand op de taakstelling verder in te lopen. Daardoor loopt de druk bij het COA op. Om deze druk te verminderen is met het COA afgesproken nareizigers in een hotel te plaatsen in of nabij de koppelgemeente, nadat zij het aanmeldproces in Zevenaar hebben doorlopen. Dit voorkomt dat deze nareizigers onverwacht arriveren in de gemeente waar zij aan zijn gekoppeld.

Het COA plaatst de nareizigers in een hotel en draagt in eerste instantie voor maximaal 6 maanden de kosten van het hotel en verzoekt gemeenten de verantwoordelijkheid voor het huisvesten van de nareizigers over te nemen. Gemeenten kunnen hiervoor tot 1 juli 2026 een aanvraag doen voor de HAR+ regeling. In afstemming met de VNG zal de HAR+ regeling tot 1 juli 2026 worden verlengd. Met de HAR+ regeling ontvangen gemeenten een vergoeding voor het betalen van het hotel waarin de nareizigers verblijven of voor onzelfstandige huisvesting. Gemeenten kunnen er ook voor kiezen nareizigers na verblijf in het hotel, op kosten van het COA, te huisvesten in een (corporatie)woning of (on)zelfstandige huisvesting via de bekostigingsregeling voor doorstroomlocaties, vanaf januari 2026 de doelgroepflexibele regeling van het ministerie van VRO en naar verwachting vanaf mei de doelgroepflexibele regeling van het ministerie van Asiel en Migratie. De kosten van gemeenten worden dus vergoed (zie ook de bijlage met een toelichting op de bekostigingsregelingen). Tegelijkertijd blijft het de insteek om statushouders, ook indien zij bijvoorbeeld onder de HAR+ regeling vallen, zo snel mogelijk te laten werken of in de gemeentelijke voorzieningen mee te laten lopen, zodat de verstrekkingen vanuit het COA kunnen stoppen.

Voor de uitvoering van de maatregel om geregistreerde nareizigers tijdelijk te plaatsen in hotels in of nabij de gekoppelde gemeente, gaat het COA uit van de volgende uitgangspunten:

 



   

De nareizigers die onder deze maatregel vallen, passen binnen de geldende taakstelling huisvesting vergunningshouders die gemeenten hebben. Het betreft dus geen extra opgave; COA start met het plaatsen van nareizigers in hotels in de gemeente die een achterstand hebben. In uitzonderingsgevallen, wanneer er geen hotel beschikbaar is, kan het COA nareizigers plaatsen nabij de koppelgemeente. De nareizigers worden daardoor verspreid over het land waardoor het per gemeente slechts om kleine groepen gaat; COA zal in de individuele gevallen gemeenten zo vroeg mogelijk, maar in ieder geval twee dagen voorafgaand aan de voorgenomen plaatsing informeren. Gemeenten krijgen de kans om binnen deze termijn zelf te zorgen voor (tijdelijke) huisvesting, bijvoorbeeld via HAR+/doorstroomlocatie of een eigen huisvestingsoplossing; Gemeenten kunnen gebruik maken van de financiële regelingen die vanuit het rijk beschikbaar zijn om de huisvesting van statushouders te stimuleren; COA maakt met de gemeente afspraken over aanvullende voorzieningen, zoals onderwijs voor de geplaatste kinderen.

Hierbij zijn de afspraken die samen met de VNG en het COA zijn gemaakt in 2022 het uitgangspunt;[1] COA informeert gemeenten over de duur van de opvang (maximaal 6 maanden) en onderzoekt in samenspraak met gemeenten of uitstroom richting huisvesting in die gemeente haalbaar is; Deze nareismaatregel wordt alleen toegepast bij nareizigers die het proces in Zevenaar doorlopen hebben en een BSN, money card, verblijfsvergunning en verzekering hebben;

2|4



Financiering en verantwoordelijkheid voor het verblijf in de hotels ligt maximaal 6 maanden bij het COA. Gemeenten kunnen gebruik maken van de financiële regelingen die vanuit het rijk beschikbaar zijn om uitstroom te stimuleren; zoals de regeling voor de doorstroomlocatie en de HAR+ regeling.

Nareizigers stromen gemiddeld binnen 166 dagen uit bij het COA naar een woning. Het is derhalve de verwachting dat het overgrote deel van de nareizigers binnen een periode van 6 maanden gehuisvest kan worden. Hiermee valt het initiële verblijf in een hotel ook binnen de vergunningsruimte van het hotel. Op basis van de hiervoor beschreven uitgangspunten start het COA de komende dagen met de eerste uitplaatsingen. Na de jaarwisseling wordt de inzet geïntensiveerd. De maatregel zal 6 weken na de invoering worden geëvalueerd door het COA met de VNG en het departement. Zie ook bijgevoegde informatie over beschikbare bekostigingsregelingen voor de uitstroom van statushouders. Voor het beantwoorden van vragen van gemeenten over de nareismaatregel vindt op 6 januari van 10 tot 11 een webinar met uitleg van COA en het departement online plaats via het Forum van de VNG. Voor verdere vragen in de tussentijd kunt u zich melden bij de COA-informatielijn op (088) 715 7000. Ministerie van Asiel en Migratie

[1] https://vng.nl/artikelen/vragen-over-versnelde-uitstroom-statushouders-naarhotelaccommodaties Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. Ministerie van Justitie en Veiligheid This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages. Ministry of Justice and Security

3|4

Van: Bestuur COA <BestuurCOA@coa.nl> Verzonden: vrijdag 19 december 2025 16:31 Onderwerp: capaciteitstekort en nareismaatregel

Geachte relatie, Met deze mail informeren wij u als belangrijke samenwerkingspartner over de huidige kritieke situatie in de asielopvang van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Daarbij willen we u nadrukkelijk om hulp vragen, voor extra opvangplekken in uw gemeente op korte termijn. Bovendien informeren we u, geheel niet lichtvaardig, over een opdracht van het ministerie van Asiel en Migratie die het COA binnenkort zal uitvoeren betreffende gezinsleden van statushouders die nareizen (nareizigers). Vanzelfsprekend hadden wij graag gezien dat het tekort aan opvangplekken zich niet zou hebben voorgedaan. Ook zijn we ons bewust van de zeer ongunstige timing. Deze situatie is in eerste instantie voor het welzijn van onze bewoners, maar ook voor u als belangrijke samenwerkingspartner en voor de medewerkers van het COA, zeer zorgelijk. Hoewel veel gemeenten en provincies zich samen met ons inspannen om asielopvang mogelijk te maken, is er meer nodig om de kerstperiode en het eerste kwartaal van 2026 goed door te komen. In deze mail lichten wij dit nader aan u toe. Oproep voor extra opvangplekken Het COA heeft dringend extra opvangplekken nodig. Wij vragen u daarom om met ons te kijken naar mogelijkheden in uw gemeente. Wij werken graag samen aan reguliere, langjarige opvang, maar ook tijdelijke opvang kan ons de komende maanden aanzienlijk helpen.

Het bezettingspercentage op COA-locaties ligt al geruime tijd gemiddeld boven de 100%, zowel voor reguliere asielzoekers als voor alleenreizende kinderen en jongeren (amv). En het ziet er naar uit dat de bezetting verder zal stijgen, terwijl het aantal plekken door sluitingen afneemt. In de eerste week van januari dreigt een acuut tekort van bijna 2.000 direct inzetbare opvangplekken. Eind eerste kwartaal 2026 loopt dit bij gelijkblijvende omstandigheden op naar ruim 5.000 opvangplekken. Een belangrijke oorzaak is het grote aantal statushouders dat in de opvang verblijft in afwachting van huisvesting in een gemeente, waarvan een deel nareiziger is. Ook moeten verschillende, tijdelijke noodopvanglocaties sluiten en komt er onvoldoende nieuwe opvang bij. Dankzij de inzet van veel gemeenten is het gelukt om diverse aflopende locaties - in totaal ruim 3000 plekken die omstreeks 1 januari zouden aflopen - te verlengen. Desondanks is het totale aantal opvangplekken onvoldoende. Maatregelen betreffende nareizigers Het ministerie van Asiel en Migratie heeft het COA de opdracht gegeven om binnenkort nareizigers naar hotels te brengen in of nabij de gemeente waar het COA statushouders aan heeft gekoppeld (koppelgemeente), nadat zij het aanmeldproces in Zevenaar hebben doorlopen. Over deze maatregel heeft het departement u separaat per brief geïnformeerd.

Het COA zal de nareizigers in hotels onderbrengen en draagt in eerste instantie, voor maximaal zes maanden, de kosten hiervan. Gemeenten wordt gevraagd de verantwoordelijkheid voor de huisvesting over te nemen, bijvoorbeeld, onder andere, via de HAR/HAR+ regeling. Vanaf dat moment tellen deze mensen mee voor de Taakstelling huisvesten vergunninghouders. Wij erkennen dat deze maatregel alles behalve wenselijk is en de timing tijdens het kerstreces zeer ongunstig, maar begrijpen dat de maatregel noodzakelijk wordt geacht om de druk in de opvang enigszins te verlichten. Tegelijkertijd voorzien we dat deze maatregel onze capaciteitsproblemen niet geheel gaan oplossen, daar is veel meer voor nodig. In de weken van het kerstreces starten wij met de uitrol van deze maatregel. We beginnen kleinschalig en intensiveren dit vanaf de week van 5 januari. Gemeenten worden zo vroeg mogelijk geïnformeerd, en in ieder geval minimaal twee dagen voorafgaand aan plaatsing. Voor

4|4

verdere informatie over de maatregel verwijzen wij u naar de brief die u al ontving van het ministerie. Samenwerken aan een stabiele en toekomstbestendige asielopvang Het COA werkt hard aan stabiele en toekomstbestendige asielopvang, zodat dit soort noodmaatregelen in de toekomst niet meer nodig zijn. Dat betekent: voldoende, langjarige, kwalitatieve opvanglocaties, evenwichtig verspreid over Nederland, waar asielzoekers ook bij schommelingen in de bezetting menswaardig kunnen worden opgevangen. Deze opgave kan het COA niet alleen realiseren. Daarvoor is samenwerking met gemeenten en provincies nodig én ondersteunend beleid vanuit het Rijk, zoals structurele financiering, een goede uitvoering en handhaving van de Spreidingswet en maatregelen die de uitstroom van statushouders naar gemeenten bevorderen. Daar blijven wij, hopelijk samen met u, voor pleiten. Wij zijn ons bewust van de complexiteit van dit vraagstuk en de inspanning die wij van u vragen. Graag blijven wij in goed gesprek hierover. We zijn uiteraard bereid bovenstaande aan u toe te lichten. Met vriendelijke groet Bestuur COA

********************************************************************** Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. Het COA aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The COA organisation accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages. Centraal Orgaan opvang asielzoekers. **********************************************************************