260409 Art. 42 - LVL - Bij Alkmaar begint de victorie - beantwoording

Aan de gemeenteraad van Alkmaar

Onderwerp

Beantwoording raadsvragen Lijst Van Lier ‘Bij Alkmaar begint de victorie’ Uw brief van

Behandeld door

Datum

17 maart 2026

Vakgroepen Erfgoed, Cultuur en Economie

7 april 2026

Geachte leden van de raad, Het lid van de raad de heer Van Lier heeft ons op 17 maart 2026 de volgende raadsvragen gesteld over ‘Bij Alkmaar begint de victorie’. In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.

1. Is het college bekend met het bericht dat het Leidens Ontzet mogelijk wordt voorgedragen voor erkenning als immaterieel erfgoed bij UNESCO? Antwoord Nee, dat was eerder niet bekend. De aanvraag voor de UNESCO is gelopen via de 8 October Vereeniging, de ‘eigenaar’ van de registratie in het landelijke Register van Immaterieel Erfgoed. In het najaar 2025 heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland een oproep gedaan onder alle organisaties die in het register staan om zich haan te melden voor de UNESCOstatus. De 8 October Vereeniging is hier niet op ingegaan, omdat zij onvoldoende bemensing hebben voor het opstellen van een nominatiedossier. 2. Deelt het college de opvatting dat het Ontzet van Alkmaar (1573) historisch gezien een cruciale rol speelde in de Nederlandse Opstand en dat hier de oorsprong ligt van de uitdrukking “Bij Alkmaar begint de victorie”? Antwoord Ja, deze opvatting delen wij, want dit is een historisch feit.

Bezoekadres

postadres

bank

website

telefoon

Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar

Postbus 53 1800 BC Alkmaar

NL78BNGH0285000179

www.alkmaar.nl

14 072

3. Heeft de gemeente Alkmaar ooit onderzocht of de viering van 8 oktober – Alkmaars Ontzet kan worden opgenomen in de nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed of in aanmerking kan komen voor internationale erkenning? Zo nee, waarom niet? Antwoord In oktober 2016 is het Alkmaars Ontzet bijgeschreven op het register Immaterieel Erfgoed. Dit betekent dat het sindsdien is geregistreerd als immaterieel erfgoed van nationaal belang. 4. Deelt het college de zorg dat wanneer andere steden hun historische gebeurtenissen sterker profileren, de historische rol van Alkmaar in het nationale verhaal minder zichtbaar wordt? Antwoord Wij delen niet de zorg wel de mening dat de positie van Alkmaar in de nationale geschiedenis onderbelicht kan raken als andere steden zich sterker profileren rondom dezelfde gebeurtenis. Dat de viering in Leiden op de shortlist staat van de raad van Cultuur doet niets af aan de historische feiten. 5. Is het college bereid om – eventueel samen met erfgoedorganisaties – te onderzoeken hoe de historische betekenis van het Ontzet van Alkmaar en de viering van 8 oktober sterker nationaal en internationaal kan worden gepositioneerd? Antwoord Wij zijn van mening dat dit voldoende en op een passende manier gebeurt. De doelstelling van de 8 October Vereeniging ‘Alkmaars Ontzet’ is het jaarlijks herdenken en vieren van het Alkmaars Ontzet.

Het is bij uitstek een viering vóór en dóór Alkmaarders. De positionering vanuit citymarketing van Alkmaar Ontzet is daarom primair gericht op de (regio)bewoners. Het Verhaal van het Ontzet – als historisch en immaterieel erfgoed – wordt op kleine schaal ook nationaal en internationaal verteld, als onderdeel van het verhaal van de stad. Voor de gemeente zijn jubileumjaren redenen voor extra profilering. In 2023 is de positie van Alkmaar in de Tachtigjarige Oorlog nationaal prominent op de kaart gezet met de grootse viering van 450 jaar Alkmaars Ontzet. Deze jubileumviering is erkend met twee nationale evenementennominaties en één prijs. Andere erfgoedorganisaties geven op hun eigen wijze invulling aan de bekendheid van het Ontzet. Zo heeft het Stedelijk Museum Alkmaar een deel van de vaste tentoonstelling gewijd aan dit onderwerp.

2/3

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester

dhr. R.M. (Robert) Reus MPM, gemeentesecretaris

3/3