260408 Raadsinformatiebrief Rapportage Veiligheid 2025 - Bijlage 1

Jaarrapportage Veiligheid 2025

Inhoud Inleiding

3

Leeswijzer

4

Aanpak ondermijning

5

Aanpak maatschappelijke onrust, polarisatie en radicalisering

12

Aanpak jeugdcriminaliteit

14

Aanpak cybercriminaliteit

18

Zorg & Veiligheid

21

Evenementen & Veiligheid

24

Voetbal

26

High Impact Crimes

28

Handhaving en toezicht

29

Samenvattend: reflectie en vooruitblik

33

Raadsinformatiebrieven en Artikel 42-vragen

35

Rapportage Veiligheid 2025 |

2

Inleiding Op 26 januari 2023 heeft de gemeenteraad de ‘Kadernota Veiligheid 2023-2026’ vastgesteld. Hiermee heeft de gemeenteraad de koers bepaald voor het veiligheidsbeleid van de komende jaren. In het coalitieakkoord “Vertrouwen in Alkmaar, verschil mag er zijn” is ook een aantal uitgangspunten voor veiligheid vastgesteld.

Voor u ligt de rapportage over 2025. In de loop van 2026 starten we met de voorbereidingen voor een nieuwe kadernota die we eind 2026 aan de gemeenteraad ter vaststelling zullen aanbieden. Uiteraard zullen we de gemeenteraad bij de totstandkoming ervan in een vroegtijdig stadium betrekken.

Om verslag te doen van de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en om de ingezette koers te bewaken en zo nodig bij te stellen, doen de burgemeester en wethouders één keer per jaar verslag van de werkzaamheden met een ´Rapportage Veiligheid´. Het college stelt dit verslag vast en biedt het daarna aan de raad aan.

Rapportage Veiligheid 2025 |

3

Leeswijzer In deze rapportage doen we verslag van de ontwikkelingen in het afgelopen jaar op het gebied van veiligheid. We beschrijven de relevante gebeurtenissen, interventies en acties. En geven een toelichting op de politiecijfers en op het onderzoek naar de veiligheidsbeleving van onze inwoners (Veiligheidsmonitor 2025). Ook in het afgelopen jaar is de gemeenteraad regelmatig geïnformeerd over actuele veiligheidszaken door middel van raadsinformatiebrieven (RIB’s). In deze rapportage verwijzen we naar deze RIB’s voor een meer uitgebreide toelichting op bepaalde zaken. Ook geven we aan wanneer over een onderwerp eerder raadsvragen (RV) zijn beantwoord. Alle RIB’s en beantwoording van raadsvragen over veiligheidszaken uit 2025 zijn aan het einde van deze rapportage toegevoegd.

Rapportage Veiligheid 2025 |

4

Aanpak ondermijning

Het percentage inwoners dat een verdachte situatie met betrekking tot ondermijning heeft meegemaakt, is licht gedaald van 41% vorig jaar naar 38% dit jaar, zo blijkt uit de Veiligheidsmonitor over 2025. Daarnaast is er een lichte stijging van het percentage inwoners dat één of meerdere acties heeft ondernomen van 32% naar 36%. Dit wijst erop dat verdachte situaties vaker worden besproken en gemeld. Dit laat zien dat ondermijnende signalen in de leefomgeving waarneembaar zijn. Opvallend is

dat vooral het zien van verdachte personen of ongewoon gedrag in de buurt terugkerende signalen zijn. Tegelijkertijd lijken inwoners steeds beter in staat om deze signalen te duiden. Situaties zoals langdurig in een auto verblijven, rondhangen of opvallende ontmoetingen worden sneller als ‘niet-pluis’ ervaren en ook gemeld op het Meldpunt NietPluis. Dit sluit aan bij de landelijke trend dat zichtbare vormen van ondermijning voor bewoners het meest herkenbaar zijn.

Rapportage Veiligheid 2025 |

5

Figuur: Meldingen NietPluis

Figuur: MMA meldingen

225

225

200

200

175

175

150

150

125 100

125

220

203

100

75

75

50

50

25 0

25

46 2023

2024

0

2025

122

109

91

2023

2024

2025

*Bron: Politie

Het stijgende percentage in meldingsbereidheid zoals blijkt uit de veiligheidsmonitor zien we ook terug in het aantal meldingen van Meld Misdaad Anoniem en NietPluis. Het gaat hier om een lichte stijging in aantallen ten opzichte van vorig jaar. Het blijft belangrijk om onze meldpunten onder de aandacht te brengen. Het grootste gedeelte van de NietPluis-meldingen wordt nog steeds door de gemeentelijke afdeling ‘Registratie Niet Ingezetene’ gedaan.1 Deze meldingen worden ter beoordeling door­gestuurd naar de Arbeidsinspectie. Ingebrachte casussen worden gedeeld met het gebiedsteam en/of zorg- en andere veiligheidspartners voor een (gebiedsgerichte) aanpak. Brand/ontploffingen Ten opzichte van 2024 is er een flinke daling te zien. De aanhoudingen rondom de explosiegolf van 2024 kunnen hier aanleiding toe hebben gegeven. Ten opzichte van gemeenten met een vergelijkbare grootte zien we dat we in 2025 onder het gemiddelde zitten.

36 68

Gemeente Alkmaar

44 14 17

Nederland

18 40

Grootteklasse 100.000 - 300.00 inwoners

54 58 0

n2025 n2024 n2023

10

20

30

40

50

60

70

80

Aantal per Gemeente

*Bron: Politie 1 een onderdeel van de Basisregistratie Personen (BRP) voor mensen die niet in Nederland wonen of er korter dan 4 maanden verblijven.

Rapportage Veiligheid 2025 |

6

Wapen- en drugshandel Wapenhandel

Drugshandel

200

200

180

180

160

160

140

140

120

120

100

100

80 60

79

73

80

0

21

21

24

2023

2024

2025

72

70

66

41

43

46

2023

2024

2025

60

47

40 20

80

65

48

143

163

151

40 20 0

— Gemeente Alkmaar — Grootteklasse 100.000 - 300.000 inwoners — Nederland (Bron: Politie)

Ten opzichte van gemeenten met een vergelijk­bare grootte zien we dat bovenstaande problematiek in Alkmaar minder vaak voorkomt. Drugsmisdrijven 70 66

Gemeente Alkmaar

72 143

Grootteklasse 100.000 - 300.00 inwoners

151 162 41 43

Nederland

46 0 n2025 n2024 n2023

50

100

150

200

Aantal per Gemeente

*Bron: Politie

In 2025 is in Alkmaar een beperkte stijging zichtbaar in het aantal geregistreerde drugs­misdrijven, na een eerdere daling in 2024 ten opzichte van 2023. Ondanks deze fluctuatie blijft Alkmaar substantieel onder het gemiddelde van vergelijkbare middelgrote gemeenten, waar een structurele toename te zien is. Ook landelijk stijgt het aantal drugsmisdrijven licht in dezelfde periode, wat duidt op een bredere trend. De beperkte stijging in 2025 sluit aan bij de lande­lijke trend, mogelijk mede beïnvloed door verbeterde registratie en hogere meldingsbereidheid. Deze resultaten bevestigen de noodzaak om in te blijven zetten op preventie, vroegsignalering en gebiedsgerichte handhaving om het huidige niveau vast te houden. Rapportage Veiligheid 2025 |

7

Misdrijven - totaal Alkmaar 10000 9000 8000

8.116

8.257

8.094

7000 6000

5.978

5.876

5.601

5000 4000 3000

2.356

2.355

2.363

2023

2024

2025

2000 1000 0

— Gemeente Alkmaar — Grootteklasse 100.000 - 300.000 inwoners — Nederland (Bron: Politie)

De totale criminaliteitsontwikkeling in Alkmaar blijft over de jaren heen opmerkelijk stabiel, met slechts beperkte schommelingen. Waar vergelijkbare gemeenten een lichte stijgende lijn laten zien, blijft Alkmaar structureel onder deze trend, wat duidt op een relatief stabiel veiligheidsbeeld. In 2025 is sprake van een lichte toename, die past binnen het landelijke beeld waarin criminaliteit langzaam stabiliseert na eerdere dalingen. Bewustwording, weerbaarheid en informatiepositie mbt ondermijning • In 2025 is het Prostitutieconvenant vernieuwd en opnieuw vastgesteld. Het gaat hier om een integrale aanpak van mensenhandel en illegale prostitutie door gemeente Alkmaar, de verschillende woningcorporaties in Alkmaar en Politie Basisteam Alkmaar. Door het vaststellen van het convenant en het bijhorend werkproces is de samenwerking op deze problematiek verstevigd. • Op verzoek van de exploitanten is de pilot ‘Verruiming openingstijden Achterdam’ per 1 februari 2025 beëindigd en werden de oorspronkelijke openingstijden tot 01:00 uur in de exploitatievergunningen weer van kracht.

De resultaten bleken niet rendabel te zijn door een teleurstellend bezoekersaantal (RIB 13/1, 13/1, 30/1, 3/4). • Na een pilot van 3 maanden zijn we over­ gegaan tot de aanschaf van de Regiomonitor. Deze monitor analyseert geautomatiseerd gegevens uit open en semi-open bronnen op signalen van (kwetsbaarheid voor) ondermijning. Dit geeft ons inzicht in kwetsbare bedrijven en een overzicht van verbanden tussen (kwetsbare) bedrijven. • In januari van 2025 hebben wij een bijdrage geleverd tijdens de masterclass Parkmanagement. Parkmanagement speelt een belangrijke rol bij het bestrijden van ondermijning op bedrijventerreinen. De bijeenkomst was in samen­werking met NHVeilig. Afgevaardigden van de bedrijventerreinen Overdie, Beverkoog en Boekelermeer waren hierbij aanwezig. Ook hebben we een informatiecampagne opgezet over Meld Misdaad Anoniem op het netwerk­ evenement Hallo2025. We hebben daar gestaan met geurtonnen om ondernemers uit de regio te informeren over de gevaren van drugsproductie.

Rapportage Veiligheid 2025 |

8

• Om de bewustwording van ondermijning te vergroten hebben we in het buitengebied 140, zogenaamde, drugsemmers uitgereikt. Tijdens het uitreiken voerden we gesprekken met de eigenaren van de boerenbedrijven over de signalen van ondermijning en hoe men dit kan melden. De door OOV geïnitieerde samenwerking was samen met handhaving, de onder­nemersdesk, politie, NHVeilig en Platform Veilig Ondernemen. Daarnaast is een deel van deze personen op een latere datum op een Boerenlunch verschenen waar we nog meer de diepte in konden gaan over de gevaren van ondermijning. • We hebben een flyer ontwikkeld en bezorgd bij naastgelegen panden tijdens de integrale controle op bedrijventerreinen. Het doel is om te laten weten wat we doen maar ook om de meldpunten onder de aandacht te brengen.

Aanpak drugscriminaliteit Drugscriminaliteit is de meest zichtbare vorm van ondermijning en komt overal in Nederland voor. We zien ook vormen van drugshandel en –productie in de gemeente Alkmaar. Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners van gemeente Alkmaar overlast ervaren door drug­gerelateerde activiteiten. We bevorderen de betrokkenheid in wijken, stimuleren de eigen verantwoordelijkheid van inwoners door lokale initiatieven te ondersteunen, en werken aan de meldingsbereidheid. We zorgen er daarnaast voor dat we zo vroeg mogelijk in contact komen met jongeren die met drugscriminaliteit in aanraking komen en dat er tegen criminele jongeren daadkrachtig wordt opgetreden. Per situatie worden interventies ingezet om de drugscriminaliteit te stoppen of te bemoeilijken. De burgemeester zet waar mogelijk haar bestuurlijke bevoegdheden in, zoals een last onder dwangsom voor het dealen van drugs of het sluiten van een drugspand cq woning. Daarnaast zijn politie en OM een belangrijke samenwerkingspartners. Zij beschikken over mogelijkheden binnen het strafrecht om daders van drugscriminaliteit stevig aan te pakken. Ook wordt de integrale samenwerking gezocht met al eerder­ genoemde samenwerkingspartners van het RIEC en NHVeilig.

Tabel: Aanpak drugscriminaliteit in cijfers Omschrijving

Totaal

Melding/Actie/Maatregel

Meld Misdaad Anoniem

122

36 x meldingen drugshandel vanuit pand 9 x meldingen hennepkwekerij 34 x meldingen straathandel

Damocles

16

3x waarschuwing 5x panden gesloten 5x last onder dwangsom (waarvan 1 verbeurd) 3x nog in behandeling

Last onder dwangsom dealen

6

1 x waarschuwing 5 x last onder dwangsom (waarvan 1 verbeurd)

Integrale controle

43

2x controle van een woning 41x bedrijfscontrole

BIBOB

56

Dit betreft 56 uitgevoerde BIBOB onderzoeken.

Artikel 174a Gemeentewet

3

1x sluiting 1x gebiedsverbod 1x waarschuwing

Rapportage Veiligheid 2025 |

9

Aanpak van mensenhandel en illegale prostitutie Tabel: Overzicht prostitutiecontrole door het Bestuurlijk Toezicht Prostitutiecontrole team Alkmaar Jaar

Aantal

Bestuurlijke maatregelen

2023

42 controles 23x bestuurlijke (27 constateringen waarschuwingen illegale prostitutie 4x last onder dwangsom 4x geen constateringen

2024

24 controles 16x bestuurlijke (20 constateringen waarschuwing illegale prostitutie) 4x last onder dwangsom 4x geen constateringen

2025

21 controles 23x bestuurlijke (32 constateringen waarschuwing illegale prostitutie) 1x invorderingsbeschikking 2x last onder dwangsom 5x geen aanschrijving 1x gesprek met eigenaar

Tabel: Mensenhandel slachtoffers (Bron: HVO Querido) Jaar

Signalen

Slachtoffers

2023

8

3

2024

2

4

2025

31

1

In 2025 vond er op 21 dagen een prostitutiecontrole plaats, waar 32 constateringen waren van illegale prostitutie. Een toenemend aantal ten opzichte van 2024. Het afgelopen jaar is vooral aandacht besteed aan het intensiveren van de samenwerking met de hotel- en Airbnb eigenaren. Niet alleen hen bewust te maken van de inspanningsverplichting die we van hen vragen, maar ook door hen te helpen bij het trainen van het personeel op het herkennen van signalen van mensenhandel. Het aantal signalen dat bij zorgcoördinator HVO Querido is binnen­ gekomen, is wel toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Het aantal slachtoffers is niet gestegen. Activiteiten Integrale controles Er is dit jaar veel energie gestoken in het ontwikkelen en het inrichten van een nieuwe methodiek van integrale controles. De aanleiding hiervoor waren de in het ondermijningsbeeld ’24 beschreven knelpunten en onmogelijkheden op het gebied van bevoegdheden en wet- en regel­ geving om op basis van ondermijningssignalen bestuurlijke controles uit te voeren.

De integrale controles op bedrijventerreinen worden uitgevoerd volgens een systematische en gebiedsgerichte aanpak, waar binnen een vooraf geselecteerde omgeving alle locaties worden gecontroleerd: een zogenaamde 100% controle. Dit betekent dat er geen sprake is van steek­ proeven of willekeurige inspecties maar dat iedere locatie binnen het geselecteerde gebied wordt bezocht en beoordeeld. De selectie van het te controleren gebied vindt plaats op basis van een risicogestuurde analyse waarbij diverse indicatoren en databronnen worden gecombineerd. Denk hierbij aan gemeentelijke registraties, signalen van ketenpartners, meldingen van inwoners en openbare informatie. Op basis van deze gegevens wordt een risicoprofiel opgesteld waarmee gebieden met verhoogde toezicht­ behoefte worden geïdentificeerd. Deze aanpak zorgt voor een volledig beeld van de situatie ter plaatse, voorkomt blinde vlekken en maakt het mogelijk om trends en patronen te herkennen. De controles worden multidisciplinair uitgevoerd waarbij iedere partner optreedt vanuit eigen expertise en bevoegdheden. In 2025 hebben er 43 integrale controles plaatsgevonden waarvan 36 op basis van de nieuwe methodiek. Tijdens de controle werkten gemeentelijke toezichthouders en handhavers samen met partners van de Omgevingsdienst, Liander, Nederlandse Arbeidsinspectie en de politie.

Deze multidisciplinaire samenwerking maakte het mogelijk om efficiënt en integraal toezicht te houden. Er zijn geen druggerelateerde feiten geconstateerd. Wel heeft de controle een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een RIEC-casus opgestart door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Eén van de panden in het geselecteerde gebied behoorde tot deze casus en hier is waardevolle administratie aangetroffen voor het opzetten van interventies in dit onderzoek. Verder waren er enkele overtredingen op het gebied van milieu-, bouwregelgeving en brandveiligheid. De overige 7 integrale controles die hebben plaatsgevonden bestaan uit 2 controles vanuit een aanpak gericht op opslagboxen en 5 controles die voortkwamen vanuit een RIEC-casus gericht op wederrechtelijk verkregen voordeel door de verkoop van illegale vapes. Bij het controleren van de opslagboxen is er samengewerkt met een particulier bedrijf gespecialiseerd in het opsporen van drugs door middel van honden, aangevuld met een inspecteur van de Omgevingsdienst. Er zijn geen druggerelateerde feiten aangetroffen.

Rapportage Veiligheid 2025 | 10

Bestuurlijke maatregelen In het ondermijningsbeeld van 2024-2025 valt een duidelijke verschuiving in de jurisprudentie op: rechters toetsen het sluiten van woningen strenger. Gemeenten moeten nu uitgebreid motiveren waarom een sluiting noodzakelijk is, met extra aandacht voor de persoonlijke omstandigheden van bewoners, zoals minderjarige kinderen of een verminderde zelfredzaamheid. Deze ontwikkeling hangt samen met de landelijke trend waarbij kwetsbare inwoners vaker betrokken raken bij ondermijnende activiteiten in hun woonomgeving. Doordat personen met onbegrepen gedrag of een zorgbehoefte langer in de wijk blijven wonen, is maatwerk essentieel. Bij het bepalen van een passende maatregel wegen we de verwijtbaarheid en de persoonlijke situatie dan ook zwaar mee. In de praktijk leidt dit steeds vaker tot het advies om een last onder dwangsom op te leggen in plaats van de woning direct te sluiten. In 2025 werden in de gemeente Alkmaar twee drugslabs ontdekt: één in De Rijp en één in Alkmaar. Bij de locatie in Alkmaar werd een nieuwe productiemethode aangetroffen. De verwachting is dat deze methode in de nabije toekomst aanzienlijke risico’s zal vormen voor zowel de volksgezondheid als het milieu. Lokaal Ondermijning Overleg Het LOO (Lokaal Ondermijning Overleg) is een besloten overleg tussen politie en de collega’s verantwoordelijk voor de aanpak ondermijning binnen team OOV.

Bij specifieke casuïstiek kan op verzoek het RIEC aansluiten. Tijdens dit overleg wordt gesproken over MMA en Niet Pluis meldingen, mogelijke signalen en vermoedens vanuit het gebiedsteam, handhaving en toezichthouders. Het doel hiervan is om onderbuik­ gevoelens en zachte signalen op te plussen tot een voldoende degelijk signaal. Dit kan vervolgens aanleiding zijn voor een integrale controle of voor het uitzetten van het signaal bij een partner die in de beste positie zit om op te treden. In 2025 was het LOO een onmisbare schakel in het duiden van signalen en het geven van aanvullende context in de voorbereiding van (integrale) controles. Ondanks dat het bestuurlijke controles betreft is de bijdrage van politie van groot belang voor het aanscherpen van het beeld. Op die manier weten wij aan de voorkant of er mogelijk risico’s zijn aan het bezoeken van bepaalde locaties.

Kwetsbare branches en locaties in beeld Inzicht in kwetsbare branches en locaties is voor ons een startpunt van onze data gedreven controlemethodiek. In 2025 zijn we van start gegaan met een informatiebeeld kwetsbare branches in het centrum (binnenstad), bedoeld om kwetsbare branches en locaties in beeld te brengen voor het centrumgebied. De inzichten uit het opgestelde informatiebeeld kunnen indien gewenst gebruikt worden om interventies vanuit de gemeentelijke handhavingstaak in te zetten, als input te dienen voor het opzetten van een bestuurlijke of integrale controle, ter onderbouwing van een signaaldocument voor een integrale ondermijningscasus en/of om ondernemers te betrekken bij de (re)vitalisering van het gebied.

In juli van 2025 kregen we een uitzonderlijk verzoek voor ondersteuning van het intelligence basisteam van politie Alkmaar. Door dreiging en uitvoering van dierenactivisme in het land, en specifiek naar aanleiding van de brandstichting bij een pluimveeslachterij in de regio, werd er een beroep gedaan op onze kennis voor mogelijke vatbare locaties en/of personen. Op basis van een datagedreven aanpak hebben we bedrijven die potentieel doelwit konden zijn in beeld gebracht.

Trends en ontwikkelingen die belangrijk zijn voor onze aanpak van ondermijning • Zichtbare professionalisering van productie­ locaties (o.a. synthetische drugs), bijvoorbeeld ondergronds. • Toename in misbruik van legale bedrijfs­ structuren, bijvoorbeeld in de zorg of vastgoed. • Gebruik van White label pinautomaten. Dat zijn pinautomaten die niet eigendom zijn van een bank maar van een commerciële partij. In sommige gevallen zelfvul‑ATM’s. • Meer focus op de samenwerking met ketenpartners. De Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (Wgs) maakt mogelijk dat de informatie-uitwisseling tussen partners verbetert.

Rapportage Veiligheid 2025 | 11

Aanpak maatschappelijke onrust, polarisatie en radicalisering

Rapportage Veiligheid 2025 | 12

• Wanneer we kijken naar de cijfers dan valt er één ding op, namelijk de groeiende zorgen over de sterke tegenstellingen in de samen­ leving (van 50,4% in 2024 naar 58,5% in 2025). Dit past bij de geopolitieke spanningen die zijn toegenomen in het afgelopen jaar. Naast het conflict in Gaza en de oorlog in Oekraïne zien we inmiddels op meer plekken van de wereld de spanningen toenemen en bevolkings­ groepen tegenover elkaar staan, denk hierbij bijvoorbeeld aan de huidige situatie in Iran, maar ook in Venezuela en de Verenigde Staten. Lokaal zien we dit ook terugkomen in het aantal demonstraties dat ten opzichte van 2024 (54) is verdubbeld tot 108 demonstraties in 2025. Het is dan ook niet gek dat het aantal inwoners dat regelmatig of zeer vaak tegenstellingen ervaart is toegenomen (van 34,2% in 2024 naar 39,2% in 2025). De onderwerpen van tegenstellingen die als top drie worden aangegeven, namelijk: vluchtelingenopvang, beleid van de overheid, en klimaat/milieu, komen overeen met de onderwerpen die worden teruggezien in landelijke demonstraties en het politieke debat, maar zien we slechts gedeeltelijk terug in onze lokale demonstraties over vrouwengeweld, Israël/ Palestina en klimaat/milieu. We kunnen dan ook stellen dat onze inwoners in hun denken beïnvloed worden door wat zich elders in het land of op de wereld afspeelt.

Het wantrouwen in de overheid is nog steeds terug te vinden in de cijfers, ook al neemt het voorzichtig af ten aanzien van 2024. Het dalende vertrouwen in de traditionele media is hoogstwaarschijnlijk te verklaren door het toenemend aantal inwoners dat sterke tegenstellingen op tra­ ditionele media ervaart. Desinformatie en de komst van de Artificial Intelligence technologie maken het daarnaast ook lastiger voor een social media gebruiker. Naast de sturing vanuit algoritmes is het ook steeds moeilijker om vast te stellen wat nu waar is en wat niet. • Om de inwoners van Alkmaar te betrekken bij de boodschap van het Vredesoverleg, namelijk hun oproep tot vrede en verbinding, was van 25 april t/m 25 mei 2025 de expositie ‘Heilige Momenten’ publiek toegankelijk. De expositie ‘Heilige Momenten’ liet zien dat, ondanks onze verschillen, we allemaal momenten van betekenis en verbinding kennen. Vrede begint bij het herkennen van wat ons bindt en het respecteren van elkaars verhalen. Bijna 1.000 kraanvogels werden er gevouwen door bezoekers om steun te betuigen aan de oproep voor

vrede en verbinding. Verder was van 20 t/m 28 september door de Ambassade van de Vrede Alkmaar de Vredesweek Alkmaar georganiseerd, waar het thema ‘Niets doen is geen optie’ centraal stond om de boodschap van vrede ook later in het jaar kracht bij te zetten. • Vanuit de City Deal Lokale Weerbaarheid Cyber is door middel van de verkregen subsidie het ‘Handboek Online Onrust’ ontwikkeld naar aanleiding van de online ongeregeldheden die ontstonden rondom de voetbalwedstrijd AZ-Legia Warschau in oktober 2023. Een geweldsituatie in en rondom het stadion zorgde voor ernstige online onrust. Een fenomeen dat steeds vaker voorkomt en des te belangrijker om hier van te leren. Dit praktische handboek geeft inzicht in hoe gemeente Alkmaar handelt op het gebied van online onrust. De implementatie van het handboek zal verder worden uitgewerkt in 2026 (RIB 6/3). Maatschappelijke weerbaarheid • De toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen en langdurige crises vragen om een integrale versterking van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Weerbaarheid gaat over het vermogen van inwoners, wijken, organisaties en systemen om schokken, crises en langdurige veranderingen op te vangen en zich hierop aan te passen.

Dit betreft zowel fysieke weerbaarheid — zoals bescherming tegen klimaatrisico’s, stroomuitval en verstoringen van infrastructuur — als sociale weerbaarheid, waaronder het versterken van de zelf- en samenredzaamheid. De basis is op belangrijke onderdelen in 2025 versterkt. Inwoners zijn geïnformeerd over het vergroten van hun eigen zelfredzaamheid door middel van zogenaamde meterkastkaarten. Tevens is aangegeven op welke locaties bij langdurige stroomuitval informatie kan worden verkregen. Verder hebben in totaal 10 gesprekken gevoerd met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners over hun rol in het vergroten van weerbaarheid en zelfredzaamheid. Ook is onze eigen bedrijfscontinuïteit verder op orde gebracht, met aandacht voor crisis­organisatie, digitale veiligheid en het waarborgen van essentiële processen (RIB 27/3).

Rapportage Veiligheid 2025 | 13

Aanpak jeugdcriminaliteit

Rapportage Veiligheid 2025 | 14

In de Alkmaarse Veiligheidsmonitor staat een top 3 weergegeven van vormen van overlast van rondhangende jongeren. De vormen van overlast hebben, vanuit het gebiedsgericht werken, de aandacht en worden besproken door onder andere de jongerenwerkers met de jongeren die zij op straat zien. Met name de onveilige plekken waar groepen jongeren hangen worden via het gebiedsgericht werken bekend en hebben op die manier extra aandacht van zowel de boa’s, het jongerenwerk als politie. Verbeteren van de verbinding tussen partners binnen sociaal-, onderwijs- en veiligheidsdomein Binnen het gemeentelijk jeugdoverleg (GJO), wat elk gebiedsteam heeft, gaat het om vroeg­ signalering en worden jongeren besproken die nog niet met het strafrecht in aanraking komen. Als jongeren die stap toch maken of wanneer professionals met elkaar voorzien dat er binnenkort sprake zal zijn van een strafbaar feit, dan vindt er opschaling plaats naar het Complexe JeugdZaken (CJZ) overleg in het Zorg- en Veiligheidshuis2. Tijdens dit overleg zijn ook justitiepartners, zoals de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), Jeugdreclassering (JR) en het Openbaar Ministerie (OM) aan­ gehaakt. Daardoor kan er tijdens dit overleg makkelijker worden gesproken over de inzet van gedwongen/op te leggen interventies.

Afgesproken is dat, wanneer jongeren niet meer strafrechtelijk in beeld zijn en het toch waardevol is nog even zicht op de situatie te houden, er een afschaling naar het GJO kan plaatsvinden. Op deze manier ontstaat een wisselwerking in casuïstiek en krijgen en houden we nog beter zicht op jongeren waarbij risicovol gedrag is gezien. In maart 2025 is het eerste CJZ voor Alkmaar gestart en dit is nog steeds gaande.

GebiedsOOV en social media signalen Naast filmpjes worden ook geregeld foto’s gedeeld tussen jongeren onderling. Meestal gaat dit prima en gaat het om “gewone” foto’s, zonder bijbedoeling. Helaas gebeurt het ook nog geregeld dat foto’s worden gedeeld om te “exposen”. Zo kwam een gebieds-OOVer collega in contact met een jongeman van wie naaktfoto’s waren gedeeld. Er is een gesprek geweest met deze jongen. Het bleek dat deze jongen strenggelovig werd opgevoed, zich schaamde en bang was voor de gevolgen als zijn familie hierachter zou komen. De jongen is in contact gebracht met Slachtofferhulp en Helpwanted. Deze organisaties hebben de jongen geholpen bij het offline halen van de foto’s. Dit gaf weer rust en een gevoel van veiligheid bij deze jongen.

Samenwerking OOV, Jeugd en Schoolcoaches In de zomer van 2025 is, naar aanleiding van casuïstiek, contact ontstaan tussen de jeugden schoolcoaches Voortgezet Onderwijs (VO) (werkzaam vanuit Groeimee) en de gebieds-­ OOVer collega’s. Op 6 november 2025 heeft er een uitgebreide kennismaking plaatsgevonden, is gesproken over elkaars rollen en taken en is afgesproken vooral de samenwerking te zoeken bij casuïstiek die bekend is op VOscholen

Contacten met Alkmaarse jeugd intensiveren om te voorkomen dat zij (verder) afglijden in de criminaliteit Contact met de Alkmaarse jeugd hebben en houden doe je ook online, zeker nu we in een wereld leven waar de online en offline wereld in elkaar overlopen. Hier is in oktober 2025 specifiek aandacht voor geweest tijdens een training en meerdere ketenpartners (waaronder jeugdboa’s en jeugdcoördinatoren politie) verkennen de mogelijkheden van online actief zijn.

2 Zorg- en Veiligheidshuis is een samenwerkingsverband waar casuïstiek wordt besproken waarbij sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden en crimineel of overlastgevend gedrag of waarbij de mogelijkheid tot crimineel of overlastgevend gedrag in de toekomst bestaat.

Rapportage Veiligheid 2025 | 15

Betrokkenheid van ouders bij hun kinderen In het najaar van 2024 zijn er een tweetal ouderbijeenkomsten geweest naar aanleiding van twee groepen jongeren die onderling ruzie met elkaar hadden en over en weer incidenten pleegden. Dit vooral om de zorgen die er waren met ouders te delen en hen te betrekken bij het vinden van een oplossing. In 2025 hebben er nog een aantal bijeenkomsten plaatsgevonden, waaronder een gesprek met de burgemeester. In deze bijeenkomst werd door de ouders van beide groepen nadrukkelijk de wens uitgesproken om de beide groepen uiteindelijk weer bij elkaar te brengen.

Samenwerking Stichting Confro, jongerenwerk en Openbare Orde en Veiligheid Naar aanleiding van het gesprek met de burgemeester en het signaal van ouders is contact gezocht met Stichting Confro3. Stichting Confro heeft in de zomermaanden van 2025 gesprekken gevoerd met de twee verschillende groepen met als doel een beeld te krijgen van de twee groepen, de problematiek te achterhalen en te adviseren hoe verder te gaan met deze groepen jongeren. Dit met als overkoepelend einddoel, één gesprek samen met jongeren uit beide groepen. Eind september 2025 is er een gezamenlijk gesprek geweest, onder leiding van Stichting Confro, met de jongeren uit de beide groepen en is ook uitgesproken dat de jongeren afstand nemen van de ontstane situatie. Om ook direct een overdracht naar het lokale jongerenwerk te realiseren, heeft dit gesprek plaatsgevonden in één van de huiskamers binnen de gemeente Alkmaar en waren collega’s vanuit het jongerenwerk aanwezig. Tijdens dit gesprek zijn contactgegevens uitgewisseld tussen de lokale jongerenwerkers en de jongeren en sindsdien is er onderling contact als het nodig is. De jongeren die afstand hebben genomen in het laatste gesprek zijn sindsdien niet meer negatief in beeld.

Laten zien dat misdaad niet loont Op allerlei verschillende manieren wordt aan jongeren laten zien dat misdaad niet loont. Zo komt dit aan bod in de gesprekken met jongeren die afglijden (bijvoorbeeld in de 1 op 1 coaching gesprekken vanuit de Hoofdtrainer, jongeren­ coaching vanuit Veiligheid) en vinden er gesprekken plaats over dit onderwerp in de verschillende huiskamers binnen de gemeente Alkmaar. Ook op scholen is aandacht voor dit onderwerp en zijn er trainingen of voorlichtingen die kunnen worden gevolgd (zoals de trainingen Snel Geld of Ondermijning vanuit Stichting Halt). Daar is ook nadrukkelijk aandacht voor de nadelige gevolgen, zoals het niet ontvangen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) wanneer je in aanraking komt met politie en/of justitie. Rolmodellen Met behulp van de versterkingsgelden van het RIEC is het project rolmodellen in augustus 2024 van start gegaan. De naam is tijdens deze periode gewijzigd naar ‘’Jouw Kracht’’. Het gaat om het bouwen van een community, een plek waar jongeren met dezelfde interesses, normen en waarden bij elkaar komen, waarbij in elke wijk één of meerdere rolmodellen actief zijn. Een rolmodel kan een persoon zijn die vanuit zijn professie contact heeft met jongeren en een klik heeft. In een later stadium is het de wens om ook jongeren zelf als rolmodel in te zetten.

Middels een opleiding leert een rolmodel om de juiste vragen aan de jongere te stellen, wordt een persoon meer streetwise en kan hij/zij goed aansluiten bij de jongeren. Dit om uiteindelijk talenten te kunnen herkennen en een jongere op een juist pad te sturen. In mei 2025 heeft een groep van 9 professionals, werkzaam binnen de gemeente Alkmaar met de doelgroep jeugd, de training gevolgd. Tijdens deze training hebben zij geleerd hoe zij hun kracht nog beter kunnen inzetten voor de doelgroep waarmee zij werken. Dit met het grotere doel te voorkomen dat jongeren afglijden richting ondermijnende criminaliteit.

3 Deze Stichting is actief in de regio Rotterdam en heeft ervaring met gespreksvoering tussen rivaliserende jeugdgroepen.

Rapportage Veiligheid 2025 | 16

Overlast Melding overlast jeugd - Alkmaar 1000 900

770

800

732

700

662

635

245

263

600 500 400 300

215

200

189 64

100 0

2023

2024

2025

— Gemeente Alkmaar — Grootteklasse 100.000 - 300.000 inwoners — Nederland (Bron: Politie)

Binnen de gemeente Alkmaar is een stijging te zien van het aantal meldingen jeugdoverlast, ten opzichte van het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van gemeenten van soortgelijke grootte. Dit past bij het beeld uit de Veiligheids­ monitor. Het feit dat er meer wordt geregistreerd, past bij het meer effectief inzetten van capaciteit op de doelgroep jeugd, namelijk juist door met meer vroegsignalering afglijden richting criminaliteit te voorkomen.

Rapportage Veiligheid 2025 | 17

Aanpak cybercriminaliteit

Rapportage Veiligheid 2025 | 18

De cijfers van de veiligheidsmonitor laten zien dat er in 2025 meer inwoners van Alkmaar slachtoffer zijn geweest van cybercrime (2025: 29,3%, 2024: 18,8%). Dit komt overeen met de resultaten van het landelijke Cybersecurity onderzoek 2025. Dit onderzoek laat zien dat in 2025 driekwart van de Nederlanders (72%) te maken had met (geslaagde en niet geslaagde pogingen tot) cybercrime. Het ging vooral om phishing (Cybersecurity onderzoek: 55%, Veiligheidsmonitor: 10,8%) en telefonische helpdeskfraude (Cybersecurity onderzoek: 29%). De ervaringen met telefonische helpdeskfraude zijn verdubbeld ten opzichte van 2024, toen 15 procent dit meemaakte. Ook is online aan- en verkoopfraude veelvoorkomend in Alkmaar (9,6%). Het is daarbij opvallend dat de Veiligheids­ monitor laat zien dat ondanks dat meer inwoners slachtoffer zijn geworden, inwoners wel hetzelfde aantal maatregelen hebben genomen tegen cyber­crime in 2025. Dit past bij het feit dat mensen zich niet meer zorgen maken over digitale veiligheid dan een jaar geleden (Cyber­ security onderzoek): De helft (51%) van de Nederlanders maakt zich geen of weinig zorgen over digitale veiligheid in de privésituatie. Acht procent maakt zich veel zorgen over de eigen digitale veiligheid; dit is vergelijkbaar met 2024.

Meer dan over de eigen digitale veiligheid maakt men zich zorgen over de digitale veiligheid van naasten en de digitale veiligheid van Nederland. Goede bescherming van digitale gegevens blijft even belangrijk gevonden. Cyberactiviteiten Algemeen • De digitaal wijkambassadeurs hebben afgelopen jaar in verschillende buurtcentra workshops gegeven over o.a.: wachtwoorden, phishing, updates en nepwebshops. Ook zijn ze aanwezig geweest bij verschillende evenementen om het gesprek aan te gaan en advies te geven aan inwoners. Zo waren ze ook met een kraam aanwezig op de vitaliteitsmarkt voor senioren en hebben ze bij een appartementencomplex een bijeenkomt georganiseerd voor bewoners. • Op verschillende plaatsen in de gemeente zijn tekstkarren ingezet om inwoners te informeren over online veiligheid.

• Met verschillende lokale (bibliotheek, Seniorweb, politie, IT-bedrijven, banken) en landelijke (HelpWanted, VeiligInternetten, Fraudehelpdesk, VNG) partners is contact gezocht en onderhouden om samen op te trekken in het informeren en activeren van inwoners op het gebied van online veiligheid. Ook is zoveel mogelijk materiaal gedeeld met partners om lokaal te verspreiden. • Samen met NHVeilig zijn in de media verschillende slachtofferverhalen gedeeld vanuit het project ‘Het slachtoffer spreekt’. • In de Stadskrant en online zijn verschillende berichten gedeeld over online veiligheid. • Andere themahouders (jeugd, ondermijning, maatschappelijke onrust) en gebiedsoov’ers worden zoveel mogelijk op de hoogte gehouden van ontwikkelingen, acties en materiaal op het gebied van online veiligheid. • Vragen van scholen, inwoners en professionals zijn beantwoord en ze zijn geholpen met informatie, materiaal, sprekers, acties en bijeenkomsten. Gericht op jongeren • Tijdens de HackShield klassencompetitie hebben 22 klassen van Ronduit/ISOB in twee weken tijd van alles geleerd over online veiligheid: online beveiliging, online geld, online grenzen en desinformatie. De winnende klas is gehuldigd door de burgemeester en heeft een rondleiding gekregen bij politie.

• In het Mobiel Media Lab van politie zijn politie, jongerenwerk en jeugdboa’s op verschillende middelbare scholen in gesprek gegaan met jongeren over online shaming. Daarnaast is een webinar georganiseerd met het Nederlands Jeugdinstituut voor ouders over dit onderwerp. • In het Veilig School Overleg is informatie over cyberveiligheid en online criminaliteit gedeeld met scholen. • Halt heeft op verschillende scholen voorlichting gegeven over gedrag online. Gericht op ouders en ouderen • Met het project Cyberouder zijn, samen met vijf andere gemeenten (Velsen, Haarlem, Purmerend, Hollands Kroon en Den Helder) met subsidie van het CCV, bijeenkomsten en een webinar georganiseerd voor ouders van basisschoolleerlingen over de online leefwereld van hun kinderen en hoe ze hun kinderen hier kunnen begeleiden. Ook is een groepje cyberouders gestart in Alkmaar die een

Rapportage Veiligheid 2025 | 19

vraagbaak zijn voor andere ouders op dit onderwerp. Zij zijn dit jaar aangesloten bij verschillende ouderbijeenkomsten en ouder­ kamers. • Anita Witzier heeft in de Grote Kerk senioren op de hoogte gebracht van online oplichting. Ze heeft verteld hoe je jezelf online kunt beschermen en wat je kunt doen in geval van nood. Dit is samen georganiseerd met NHVeilig, Rabobank, Seniorweb en politie. Ook de bibliotheek en digitaal wijkambassadeurs waren hierbij aanwezig. Gericht op ondernemers • Met subsidie van het CCV is samen met de gemeente Haarlem en Purmerend een toolkit voor MKB’ers ontwikkeld om in hun bedrijf aan de slag te gaan met een Digitaal Hulpverlener (DHV’er). Zo kunnen ze op een eenvoudige en goedkope manier aandacht besteden aan cyberveiligheid en het bedrijf voorbereiden op ‘digitale brand’. Dit is ook gedeeld met PVO en het ondernemersloket. Op de nieuwsjaars­ receptie Hallo2026 is de toolkit verspreid. • Tijdens een boerenlunch zijn ondernemers geïnformeerd over cyberveiligheid en geïnspireerd om aan de slag te gaan om online veilig te blijven.

Rapportage Veiligheid 2025 | 20

Zorg & Veiligheid Meldingen

2023

2024

2025

PGA OGGZ 1%

7

8

8

Casusoverleggen Zorg- en Veiligheidshuis

184

113

100

Huisverboden

8

12

6

13

6

Meldpunt Straatintimidatie*

*Sinds 2025 wordt in het Meldpunt Straatintimidatie anders geregistreerd. Ongewenst en intimiderend gedrag van dak- en thuislozen valt nu buiten dit meldpunt.

Huiselijk geweld, geweld tegen vrouwen en straatintimidatie Het aantal casussen besproken binnen het Zorg- en Veiligheidshuis zijn ten opzichte van vorig jaar gelijk gebleven. Ten aanzien van de opgelegde tijdelijke huisverboden zien we een halvering ten opzichte van vorig jaar. Dat valt op omdat dit onderwerp juist in 2025 veel aandacht heeft gekregen, mede door de moties die hierover in de gemeenteraad zijn aangenomen. We hebben hierop geïntervenieerd door met betrokken partners te kijken wanneer wel of geen huisverbod wordt opgelegd en aandacht te vragen voor de mogelijkheden van het opleggen ervan, zo nodig ook preventief. We volgen ook de

ontwikkelingen van de wetgeving op dit gebied. Huiselijk geweld, intieme terreur en femicide vragen om continue aandacht. Zo is er in 2025 een expertmeeting georganiseerd over huiselijk geweld, is er ingezet op trainingen, campagnes en sociale media. Ook is er gestart met het organiseren van een mogelijkheid voor slacht­ offers van huiselijk geweld die vastlopen, om in gesprek te gaan met de burgemeester. In 2025 heeft de burgemeester al een aantal gesprekken gevoerd waarbij ze slachtoffers van huiselijk geweld een luisterend oor bood, verder op weg kon helpen door hen te verwijzen naar bestaande voorzieningen of door hen te wijzen op mogelijkheden waar nog niet aan was gedacht (RIB 17/3).

Rapportage Veiligheid 2025 | 21

Huiselijk geweld, geweld tegen vrouwen in het algemeen en straatintimidatie raken elkaar. Deze thema’s hangen met elkaar samen en kunnen elkaar opvolgen. Dit is ook zichtbaar in de piramide van geweld, waarin straatintimidatie wordt gezien als een vroeg stadium binnen een bredere lijn van grensoverschrijdend gedrag. In 2025 is de samenwerking tussen zorg- en veiligheidsketenpartners verder geïntensiveerd. Er wordt ingezet op vroegsignalering en een snellere inzet bij casuïstiek. Verder zijn er diverse individuele casus overleggen (ICO’s) georganiseerd door het Zorg- en Veiligheidshuis, waar partners vanuit zorg, veiligheid en sociaal domein gezamenlijk optrekken rondom personen met meervoudige problematiek. • In 2025 heeft 42,7% van de inwoners van Alkmaar één of meerdere vormen van straat­ intimidatie meegemaakt. Dit ligt vrijwel gelijk aan het percentage van 2024 (42,3%). Er is niet duidelijk te zeggen of er nu meer of minder straatintimidatie voorkomt. Slachtoffers en omstanders doen vaak geen melding, daarom blijven we inzetten op bewustwording. We zien het aantal meldingen toenemen wanneer er veel aandacht voor dit onderwerp is. Zo kunnen we de situatie inzichtelijker maken en onze aanpak verbeteren (RIB 17/4). • Straatintimidatie en grensoverschrijdend gedrag waren in 2025 veel in het nieuws.

Door een aantal heftige gebeurtenissen kwam er landelijk veel aandacht voor dit onderwerp. Dat zorgde er ook voor dat we in Alkmaar extra scherp zijn geweest en actief hebben mee­ gedaan in de ontwikkeling rondom dit thema (RIB 2/10). • Sinds juli 2025 is onder andere straatintimidatie strafbaar. De gemeente is in 2025 aan­ gesloten bij de landelijke boa-pilot tegen straatintimidatie. Het doel van deze pilot is om te testen of boa’s met tijdelijke extra bevoegd-

•

•

•

•

•

•

heden effectiever kunnen optreden tegen intimiderend gedrag in de openbare ruimte. In februari 2026 volgen boa’s een training en mogen zij tijdens de pilot in heterdaadsituaties direct ingrijpen. Na afloop van de pilot wordt de aanpak geëvalueerd om te bepalen of deze structureel wordt voortgezet (RIB 25/6). Gedurende openbare evenementen in Alkmaar zijn de posters van ‘Ben je oké’ opgehangen bij de toiletten om bewustwording te creëren en meldingsbereidheid te vergroten (RV 17/4). Begin 2025 zijn er lessen op een school gegeven over bewustwording van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Tijdens de campagne ‘Wij eisen de Nacht’ op zijn posters verspreid en was op de kermis actief het gesprek gevoerd met bezoekers over sociale veiligheid (RV 17/4). Tijdens ‘Orange the World’ was de campagne ‘Alkmaar breekt de Stilte’ zichtbaar in heel Alkmaar. Alkmaarse mannen spraken zich uit tegen geweld tegen vrouwen en riepen anderen op hetzelfde te doen (RIB 31/10). Verder stond er 3 dagen een vrachtwagen­ bioscoop in Alkmaar met de film ‘Het ligt aan mij’, over partnergeweld en femicide. Iedereen kon de film bekijken, waarbij ook de mogelijkheid is geboden om direct is gesprek te gaan met professionals op dit gebied. De gemeente staat in nauw contact met alle deelnemende gemeenten van het programma veilige steden om trends en ontwikkelingen met elkaar te delen.

Dak- en thuislozenproblematiek De dak- en thuislozenproblematiek, met als aandachtsgebieden het Bolwerk, de Spoorbuurt en de Noorderkade (RV 27/6, RIB 4/7, RIB 18/7, RIB 5/8, RV 5/8, RV 20/10), is in 2025 hardnekkig gebleken. In de zomer van 2025 is het college gestart met de uitvoering van het dynamisch plan van aanpak om deze overlast tegen te gaan. Om te zorgen voor een goede afstemming over te

Rapportage Veiligheid 2025 | 22

nemen maatregelen, op de hoogte te zijn van wat er speelt en welke maatregelen effectief zijn, is er een klankbordgroep ingericht met bewoners uit verschillende buurten. De samenwerking met de klankbordgroep leidt ertoe dat we nog gerichtere acties kunnen inzetten en dat we een eenduidig beeld krijgen van de overlast. Belangrijk om te benadrukken is dat deze maatregelen tijdelijk zijn. Ze zijn bedoeld om de rust terug te brengen voor bewoners en om beter inzicht te krijgen. Ons uiteindelijke doel is normalisering van de situatie, waarbij we de maatregelen op termijn verantwoord kunnen afschalen met behoud van veiligheid en leefbaarheid. De tijdelijk ingezette camera’s op de Noorderkade, Snaarmanslaan en Helderseweg worden ingezet tot en met 31 oktober 2026. Met deze verlenging willen we de veiligheid en leefbaarheid in de buurt versterken en continuïteit creëren in wat we doen. Door de maatregelen langer in stand te houden, krijgen we ook beter zicht op de effecten. Naast het cameratoezicht zijn er meerdere maatregelen getroffen. Er geldt een verbod op openlijk harddrugsgebruik in het centrum van Alkmaar, de Spoorbuurt en Overstad. Het alcoholverbod op de Noorderkade is verlengd tot en met 31 oktober 2026. Die voor het centrum is al langer van kracht. Ook de toiletvoorziening op het Bolwerk blijft in ieder geval tot en met 31 maart 2026 staan.

Verder zetten we het bestuurlijke instrument ‘verblijfsontzegging’ in wanneer daar aanleiding voor is. De politie treedt op en houdt personen aan wanneer de situatie daarom vraagt. Daarnaast is handhaving actief aanwezig in de overlast gebieden. We roepen inwoners steeds nadrukkelijk op om overlast te blijven melden. Met de recente wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is het mogelijk om bij herhaaldelijke overtredingen bekeuringen op te leggen en deze te stapelen, waardoor bij aanhoudende overlast effectiever kan worden opgetreden. Als de situatie daartoe aanleiding geeft, kan op basis van deze opgestapelde bekeuringen worden overgegaan tot aanhouding. Hiermee wordt nadrukkelijk ingezet op het doorbreken van structureel overlastgevend gedrag en het herstellen van de openbare orde.

Alles wat we vanuit het oogpunt van veiligheid kunnen inzetten, zetten we in. En dat blijven we de komende tijd doen. Het is belangrijk dat we naast de inzet van repressieve maatregelen er ook voor zorgen dat voor de mensen die deze overlast veroorzaken adequate hulp, opvang en passende woonconcepten beschikbaar zijn. Met alleen repressie lossen we het werkelijke probleem niet op. Daarnaast kregen we meer zicht op tenten die door personen die dak en/of thuisloos zijn worden opgezet om daarin te overnachten. Dit heeft een negatieve invloed op het veiligheids­ gevoel van omwonenden en leidt tot vervuiling en overlast in de openbare ruimte. Handhaving treedt hier actief tegen op en bij constatering van tenten, worden die verwijderd. Als personen worden aangetroffen worden zij aangesproken en beboet op basis van de APV (algemene plaatselijke verordening) en VFL (verordening fysieke leefomgeving). Zo mogelijk wordt hulpverlening geïnitieerd. Wet aanpak woonoverlast Ten behoeve van de integrale samenwerking op complexe casuïstiek is in 2025 geïnvesteerd in netwerkmiddagen met onze woningcorporaties. Het doel van deze bijeenkomsten was elkaar beter leren kennen, kennis ontwikkelen op elkaars taken en verantwoordelijkheden bij de aanpak van woonoverlast casuïstiek, en het verbeteren van onze huidige aanpak.

Conclusie van de bijeenkomsten is dat we als Team OOV en de verschillende woningcorporaties hetzelfde doel nastreven, namelijk: een veilig en leefbaar Alkmaar, maar dat een beleidskader met een escalatieladder zal bijdragen in het verbeteren van de aanpak van complexe casuïstiek. In Q1 van 2026 moet het beleidskader op de Wet Aanpak Woonoverlast met elkaar worden vastgesteld.

Rapportage Veiligheid 2025 | 23

Evenementen & Veiligheid Alkmaar kijkt terug op een jaar met een rijkgevulde evenementenkalender. Dankzij een gevarieerd aanbod was er voor ieder wat wils (RIB 20/5, 3/10, 14/10). Ondanks de landelijke druk op de politiecapaciteit door de NAVO-top in Den Haag (RV 27/2), konden alle geplande evenementen in onze stad dankzij goede voorbereiding gewoon doorgang vinden. Dit jaar zag de viering van Koningsnacht en Koningsdag er anders uit dan voorgaande jaren. In plaats van verschillende losse podia op vijf locaties in de binnenstad, werd er gekozen voor meer focus en samenwerking; de ondernemers van het Waagplein, de Paardenmarkt en het Ritsevoort/Koorstraat sloegen de handen ineen. In plaats van drie afzonderlijke feesten, organiseerden zij één groot evenement op de Kanaalkade. Naast het nieuwe evenement op de Kanaalkade vonden er als vanouds succesvolle activiteiten plaats op het Hofplein en de Paardenmarkt. De combinatie tussen de evenementen en ‘reguliere’ horeca op onder andere het Waagplein en de Platte Stenebrug zorgde voor een gevarieerd aanbod en spreiding van bezoekers (RIB 4/4, RIB 27/4, 22/5).

De voorbereidingen voor een eventuele huldiging van AZ op de drafbaan vroegen dit jaar om extra zorgvuldigheid. Vanwege de nabijheid van de broedende lepelaars in Cultuurpark De Hout is er intensief overleg gevoerd met belangen­ verenigingen. Hoewel dit leidde tot een juridische procedure bij de rechtbank Haarlem, stond een constructieve dialoog over de balans tussen feestvieren en natuurbescherming centraal (RIB 10/4, RV 10/4). De jaarwisseling is in Alkmaar rustig en beheersbaar verlopen (RIB 1/1, 9/12). De integrale voorbereidingen die al in september startten, hebben effect gehad. De investering van de gebiedsteams in de wijken en de evaluaties en verbeteringen na eerdere jaarwisselingen werpt zijn vruchten af. Samen met de inwoners en de (veiligheids)partners is een goed op elkaar aansluitend pakket aan maatregelen en activiteiten tot stand gekomen waardoor we kunnen terugkijken op een goede jaarwisseling, zeker vergeleken met de jaarwisseling op andere plekken in Nederland (RIB 7/11, 9/12).

Rapportage Veiligheid 2025 | 24

Een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst blijft de naleving van het vuurwerkafsteekverbod. Hoewel de veiligheid gewaarborgd bleef, laat de praktijk zien dat er de komende jaren nog stappen gezet moeten worden. De evaluatie van deze jaarwisseling gebruiken we als basis om onze aanpak verder te verbeteren (RIB 10/4). Horeca en Veilig uitgaan Het jaar 2025 kenmerkte zich door een over­ wegend beheersbaar verloop van de horeca­ nachten. Hoewel incidenten en ordeverstoringen inherent zijn aan het uitgaansleven, is in voor­ komende gevallen adequaat opgetreden door politie, handhaving, sus-teams en particuliere beveiliging. Binnen het convenant Veilig Uitgaan blijven de thema’s uitgaansgeweld, agressie, alcohol- en drugsgebruik, ongewenst seksueel gedrag en intimidatie, en ook overlast, onverminderd actueel. De invoering en handhaving van het verbod op messenbezit en het verbod op openlijk gebruik van harddrugs hebben aantoonbaar bijgedragen aan een verbeterd straatbeeld in de horeca­ concentratiegebieden. Er is in 2025 in totaal 30 keer een last onder dwangsom opgelegd voor het bezit van messen. Voor het ingestelde verbod op openlijk gebruik harddrugs zijn totaal 25 boetes uitgeschreven. Vanuit de horecasector is, net zoals in 2024, een voorlichtingscampagne geïnitieerd om bezoekers te informeren over de geldende gedragsregels en de verboden.

Het instrument van collectieve horecaontzeggingen heeft in 2025 geleid tot een totaal van 25 ontzeggingen, waarvan één bezwaar is ingediend en afgehandeld. Uit de tussentijdse evaluatie blijkt dat deze werkwijze effectief is, voldoet aan de geldende privacywetgeving en de samenwer-

king tussen deelnemende horecabedrijven en politie versterkt. Hierdoor kunnen personen die zich misdragen op een uniforme wijze worden geweerd uit uitgaansgelegenheden. De samenwerking tussen politie, gemeentelijke handhaving en sus-teams is verder geoptimaliseerd. De betrokken partners weten elkaar beter te vinden tijdens horecanachten en treden gezamenlijk op wanneer de situatie daarom vraagt. De door de politie georganiseerde gezamenlijke Horeca Interventie Team (HIT)trainingen en oefeningen dragen aantoonbaar bij aan deze verbeterde samenwerking. Daarnaast worden horecagelegenheden die frequent in weekendrapportages voorkomen wekelijks besproken. Bij structurele overlast worden passende maatregelen getroffen ter waarborging van de openbare orde en veiligheid. Er zijn 6 gele kaarten (waarschuwingen) uitgedeeld vanwege het overtreden van regels, zoals het niet aanwezig zijn van de wettelijke vereiste leidinggevende of het verkeerd uitzetten van het terras. Eén maal is een bestuurlijke boete opgelegd vanwege een tweede overtreding binnen een jaar. Bij controles op supermarkten in combinatie met de Alcoholwet is een waarschuwing afgegeven en eenmaal een last onder dwangsom. De samenwerking tussen ondernemers, politie en gemeente kan als constructief en doelmatig worden gekwalificeerd.

Hiermee is een solide basis gelegd voor snelle interventies en het vroegtijdig ondervangen van potentiële problemen. Het convenant Veilig Uitgaan is geëvalueerd en verlengd; het opstellen van een nieuw convenant is niet noodzakelijk gebleken, aan­ gezien de huidige uitgangspunten en het bijbe­ horende actieprogramma nog steeds adequaat en toereikend zijn.

Rapportage Veiligheid 2025 | 25

Voetbal • Er zijn in 2025 geen gebiedsverboden voor voetbal toegekend. • Op 14 januari speelde AZ de bekerwedstrijd tegen Ajax in het AFAS stadion zonder uit­ publiek. De reden daarvoor waren ongeregeld­ heden begin december 2024 nabij café ’t Spoortje aan de Stationsweg in Alkmaar. Ook was er sprake van antisemitische spreekkoren tijdens die wedstrijd in december. Voorafgaand aan deze wedstrijd betuigden Ajaxsupporters hun onvrede door een manifestatie op het Waagplein aan te kondigen. Uiteindelijk vond deze geen doorgang. De wedstrijd verliep zonder problemen. • De voorbereidingen van een aantal thuis­ wedstrijden van AZ in de Europese competitie hebben veel inzet van AZ, politie, OM en gemeente gevraagd. Het doel van de voor­ bereidingen is steeds om te zorgen dat supportersstromen (van de bezoekende club en van AZ) gescheiden blijven, om openbare ordeverstoringen te voorkomen. Het profiel van de uitsupporters tijdens het seizoen 2024-2025, toen AZ in de Europa League speelde, bracht meer uitdagingen met zich mee dan in het seizoen 2025-2026 nu AZ in de Conference League speelt. Ook de loting

speelt daarbij een rol. De Europese wedstrijden zijn in 2025 zonder incidenten verlopen. • AZ speelde 8 wedstrijden tegen tegenstanders uit andere landen van Europa. Bij 3 voetbalwedstrijden zijn veiligheidsrisicogebieden aangewezen. Het betrof de wedstrijden AZ-AS Roma, AZ-Galatasaray, AZ-Jagiellonia Bialystok. 2 keer is er een noodbevel afgegeven om uitsupporters op het meeting point te houden ter voorkoming van ordeverstoringen in het centrum: AZ-Galatasaray en AZ-Jagiellonia Bialystok. Het bezoek van de uitsupporters aan Alkmaar en de wedstrijden zijn zonder noemsenswaardige incidenten verlopen (RIB AZ-AS Roma 17/1 en 24/1, RIB AZ-Galatasaray 7/2 en 14/2, RIB AZ-JB 15/12 en 19/12). • Er is 5 keer een meetingpoint georganiseerd op de Paardenmarkt en een keer bij Stadsstrand De Kade. Bewoners en ondernemers zijn hier steeds vooraf over geïnformeerd (RIB 28/2, RV 4/3, RV 4/3). • De veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft vier vakbekwaamheidsbijeenkomsten georganiseerd over de samenwerking tussen de crisisdiensten en de veiligheidsorganisatie van AZ. Doel hiervan was om beter van elkaar te weten wie welke rol, mogelijkheden en

Rapportage Veiligheid 2025 | 26

bevoegdheden heeft als er zich een incident in of direct rondom het stadion voordoet. • Op 22 juli spraken de werkgroep Europese wedstrijden (onder voorzitterschap van de burgemeester van Alkmaar met ambtelijke vertegenwoordigers van de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven, Alkmaar, de KNVB, het ministerie van J&V en politie) voor de tweede keer met vertegenwoordigers van de UEFA over de veiligheid rondom Europese voetbalwedstrijden. Resultaat hiervan is een pilot met werkafspraken tussen de Europees voetbal spelende gemeenten in Nederland en de UEFA. Onderwerpen daarbij zijn de organisatie van meetingpoints, de vervoersstromen en het krijgen van een actueel informatiebeeld van de uitsupporters. Het Europees voetbalseizoen 2025-2026 wordt benut om op basis van de gemeente afspraken samen te werken waarna een evaluatie ervan volgt. Burgemeester Schouten is aanwezig geweest bij de officiële opening van het Europees voetbalseizoen in Budapest om over deze pilot te vertellen (RIB 1/9 en 5/9). • De periodieke (ambtelijke) overleggen met de andere Europees spelende gemeenten in Nederland om van elkaar te leren en om elkaar te informeren over bijvoorbeeld de profielen van de uitsupporters maar ook om de met UEFA gemaakte afspraken te evalueren vonden ook in 2025 plaats.

Rapportage Veiligheid 2025 | 27

High Impact Crimes In 2025 zijn er ook in Alkmaar nepagenten actief geweest die inwoners hebben opgelicht. We hebben door middel van de inzet van sociale media maar ook door het plaatsen van tekstkarren mensen erop gewezen om hier alert op te zijn. In de cijfers van 2025 rondom diefstal/inbraak woning is een daling zichtbaar ten opzichte van 2024. Wat verder opvalt is dat in Alkmaar behoorlijk minder aangiften wordt gedaan van diefstal/ inbraak woning vergeleken met gemeenten van gelijke grootte. Dit duidt ook op minder incidenDiefstal/inbraak woning

Diefstal/inbraak box/garage/schuur Diefstal/inbraak bedrijven enz.

2023

94

65 199

63 117

65

124

32

2024

109

36 52

199

56 118

64

116

31

2025

79

35 63

194

61 130

62

0

ten van deze orde. De cijfers rondom diefstal/ inbraak box/garage/schuur laten ten opzichte van 2024 een lichte stijging zien en past bij de landelijke trend. Als het gaat om diefstal inbraak/ bedrijven is er ook een lichte stijging te zien, echter is dit nog steeds onder het aantal diefstal/ inbraak bedrijven binnen gemeenten van soort­ gelijke grootte. Over het geheel genomen wordt er in de gemeente Alkmaar minder aangifte gedaan van deze vormen van gekwalificeerde diefstal ten opzichte van gemeenten van soort­ gelijke grootte.

112

32

50

100

150

200 0

34

30

60

90

120

150 0

Aantal per Gemeente Aantal per Gemeente nGemeente Alkmaar nGrootteklasse 100.000 - 300.000 inwoners nNederland Bron: Politie

30

60

90

120

150

Aantal per Gemeente Rapportage Veiligheid 2025 | 28

Handhaving en toezicht

Rapportage Veiligheid 2025 | 29

Volgens het handhavingsuitvoeringsprogramma is door team handhaving openbare ruimte geprioriteerde aandacht gegeven aan jeugd-, drugs-, parkeer-, verkeersoverlast en overlast door dak- en thuisloze mensen. Daarnaast is aandacht geweest voor overlast op het water (april-september) en vuurwerkoverlast (november-december). (RIB 17/7) City Control is de handhavingstool waarin alle meldingen van inwoners en ondernemers én eigen waarnemingen van team handhaving & toezicht worden geregistreerd. In 2025 zijn ruim 19.000 registraties gedaan. Dat is 35% hoger dan het aantal registraties in 2024. Het aantal waarschuwingen is ten opzicht van 2024 op hetzelfde niveau gebleven (810 in 2025 versus 800 in 2024). Het aantal proces-verbalen is fors toe­ genomen met ruim 65% (3.745 in 2025 versus 2.250 in 2024). Met name op de door het college gestelde prioriteiten verkeer & parkeren en sociale veiligheid zien we fors meer registraties en proces-verbalen. Met betrekking tot verkeer & parkeren is de toename toe te schrijven aan hogere capaciteit (meer BOA’s op straat) én de bevoegdheid om daadwerkelijk op bepaalde overtredingen te handhaven. Ten aanzien van (overlast door) dak- en thuisloze mensen zien we een forse toename in het aantal registraties.

Meldingen van overlast en geïntensiveerde en frequentere inzet door team handhaving & toezicht in met name de Spoorbuurt, Bolwerk en Noorderkade ligt hieraan ten grondslag. Deze inzet is in lijn met het Actieprogramma Spoorbuurt en omstreken. Overige bijzonderheden: • Er zijn vaarinformatiedagen georganiseerd en er is er op allerlei manieren aandacht geweest voor de ‘spelregels’ op het water, begeleiding van evenementen op het water (onder meer Lichtjesavond en Pride) en de door handhaving uitgevoerde controles. In totaal zijn 194 controles op het water uitgevoerd; een toe­ name van 26% ten opzichte van 2024. Het aantal bekeuringen en waarschuwingen is ten opzichte van 2024 gelijk gebleven. • Na een intensief aanvraagproces zijn de BOA’s van team handhaving & toezicht in februari 2025 uitgerust met de korte wapenstok. Het betreft een tijdelijke toekenning voor een periode van 2 jaar. De tijdelijke toekenning is een belangrijke stap in het verder professionaliseren van de complexe en zeer belangrijke taak die de BOA’s in onze gemeente vervullen.

Het is een belangrijke stap in de uitvoering van de veilige publieke taak én draagt bij aan een veilig en leefbaar Alkmaar (RIB 5/2) • Evaluatie van de pilot handhavingspost Noord is in oktober afgerond. De post draagt bij aan de zichtbaarheid en vindbaarheid van team handhaving & toezicht. Ook inwoners en ketenpartners weten de post goed te bereiken. Het succes van de pilot heeft geleid tot het structureel in gebruik nemen van deze locatie en is daarmee een tweede uitvals- en werk­ locatie voor team handhaving & toezicht. (RV 8/1, RIB 28/10)