260305 Raadsinformatiebrief Glyfosaat ProRail

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 4 maart 2026

Onderwerp

: Gebruik glyfosaat in Alkmaar door ProRail

Van

Jan Hoekzema - Wethouder

Geachte leden van de raad, In de Commissie Bestuur en Middelen op 2 december 2025 zijn door de Partij van de Dieren tijdens de rondvraag vragen gesteld over het gebruik van glyfosaat door ProRail. Als portefeuillehouder heb ik u toegezegd te komen met een raadsinformatiebrief of ProRail in Alkmaar gebruik maakt van glyfosaat. Hierbij geef ik u informatie. Informatie door ProRail over gebruik glyfosaat – onder meer in Alkmaar ProRail maakt momenteel nog gebruik van chemische onkruidbestrijding, waaronder glyfosaat, op zeer beperkte locaties langs het spoor. Dit gebeurt uitsluitend waar dit vanuit veiligheidsoogpunt noodzakelijk is. Dit is ook in Alkmaar het geval. Indien ProRail glyfosaat toepast, betreft dit alleen specifieke spooronderdelen, zoals het ballastbed (de stenen rond en onder de rails), veiligheidspaden langs het spoor en in enkele gevallen bij de bestrijding van invasieve exoten, zoals de Aziatische Duizendknoop. ProRail heeft voor dit gebruik van glyfosaat een ontheffing (*). ProRail geeft aan de eerder vanuit een aantal gemeenten geuite zorgen te begrijpen en het belang van een gezonde leefomgeving en biodiversiteit te onderschrijven. Zij geeft daarbij ook aan dat volledig stoppen met chemische onkruidbestrijding op dit moment nog niet overal mogelijk is vanwege veiligheidseisen rond het spoor.

ProRail werkt wel actief aan de afbouw van chemische onkruidbestrijding, met als doel om in 2028 volledig te stoppen, zodra geschikte alternatieve methoden op grotere schaal inzetbaar zijn. Zij zet daartoe stapsgewijs nieuwe stappen: In waterwin- en grondwaterbeschermingsgebieden is het gebruik al beëindigd en in nieuwe onderhoudscontracten worden steeds meer gebieden uitgesloten van chemische middelen. ProRail voert tevens met andere Europese spoorbedrijven tests uit met innovatieve technieken, die in de toekomst breder inzetbaar moeten worden. ProRail meldt dat een deel van het spoortraject in Alkmaar (zuidelijk deel tot aan Willem Hedastraat 147) behoort tot een spoortraject waarvoor (ingaand 1-10-2026) een nieuw onderhoudscontract wordt afgesloten. In dit nieuwe onderhoudscontract is een verbod op chemische onkruidbestrijding opgenomen voor de schouwpaden. In het ballastbed of bij de bestrijding van invasieve exoten kan nog wel chemische onkruidbestrijding toegepast worden, zolang er nog geen volledig gelijkwaardig alternatief beschikbaar is. Is het bij de inwoners van Alkmaar bekend dat ProRail glyfosaat toepast ProRail informeert over haar werkwijze en beleid rondom onkruidbestrijding via haar algemene communicatiekanalen. Er is geen wettelijke actieve informatieplicht voor ProRail richting gemeenten

Gebruik glyfosaat in Alkmaar door ProRail

1

over het gebruik van glyfosaat op basis van de landelijke ontheffing die ProRail voor het gebruik van glyfosaat heeft. Heeft het College Alkmaar actie ondernomen richting ProRail of is zij dit van plan ProRail handelt binnen de geldende regelgeving, in het belang van de spoorveiligheid. Zorgen rondom het gebruik van glyfosaat zijn haar bekend. ProRail werkt actief aan de afbouw van chemische onkruidbestrijding, met als doel om in 2028 volledig te stoppen, zodra geschikte alternatieve methoden op grotere schaal inzetbaar zijn. Ik zie daarom geen reden om ProRail aan te schrijven op hun gebruik van glyfosaat.

Ik ga ervan uit dat de toezegging hiermee kan worden afgedaan.

(*) Achtergrond informatie: wetgeving en ontheffing ProRail voor gebruik van glyfosaat In Nederland is het gebruik van glyfosaat (vaak bekend onder de merknaam Roundup) sinds enkele jaren verboden voor particulieren. Het mag alleen nog gebruikt worden door professionele gebruikers onder strikte voorwaarden. In de gemeente Alkmaar wordt bij beheer van de openbare buitenruimte geen glyfosaat gebruikt. De ontheffing voor het gebruik van glyfosaat door ProRail wordt afgegeven door het bevoegd gezag op rijksniveau, namelijk de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) namens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Dit valt onder de regels van de Wet gewasbeschermings-middelen en biociden (Wgb) en het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) speelt hierbij een rol voor de toelating van het middel zelf. De ontheffing geldt voor ProRail op eigen grondgebied. ProRail geeft aan te handelen binnen de kaders van landelijke wet- en regelgeving en geldende toelatingen voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Het gebruik van glyfosaat is toegestaan zolang er nog geen volledige gelijkwaardige alternatieven beschikbaar zijn en uitsluitend voor strikt noodzakelijke toepassingen in het kader van de spoorveiligheid.

Gebruik glyfosaat in Alkmaar door ProRail

2