260224 Raadsinformatiebrief Grüne Woche 2026 en Agrarische Agenda 2025 - bijlage 1

Bijlage I: Agrarische Agenda Alkmaar 2025

Legenda: Uitgevoerd in 2025 Project opgestart Na 2025 op te starten

RIB Agrarische Agenda Alkmaar 2025

1

Speerpunten Ondernemersgerichte gemeente

Uitnodigend Ons landelijk gebied is een belangrijk agrarisch productiegebied. Behoud van de agrarische sector is niet alleen economisch van belang, maar ook voor het behoud van de bijzondere landschappen en natuurwaarden. We ondersteunen bedrijven in hun groei, innovatie en transformatie naar duurzamere en natuur inclusieve bedrijfsvoeringen, waarbij zowel schaalvergroting van het bouwvlak als multifunctionele landbouw zich kunnen voordoen. Dit vraagt om een flexibele en toekomstgerichte benadering van ruimtelijke ordening en infrastructuur. (Omgevingsvisie Alkmaar 2040). Wat hebben we gedaan? / Acties Status Bestuurlijk overleg: Tweemaal per jaar vindt bestuurlijk overleg plaats tussen de wethouder agrarische economie en de LTO-afdeling Land van Leeghwater (eventueel met andere organisaties), waarin speerpunten en acties uit de Agrarische Agenda worden besproken. Ondernemersloket: Binnen het Ondernemersloket Alkmaar is een vast aanspreekpunt voor ondernemers in het landelijk gebied. Ondernemersnieuwsbrief: In de ondernemersnieuwsbrief is regelmatig aandacht besteed aan thema’s en ontwikkelingen die van belang zijn voor ondernemers in het buitengebied. Bestuurlijke bedrijfsbezoeken: Een bezoek werd gebracht aan het bedrijf Van der Burg te Stompetoren. Een vollegrondteelt bedrijf van 170 hectare met focus op de teelt van spruitjes, aardappelen en graan.

Het is een van de bedrijven in Alkmaar met een On the way to planet proof keurmerk. Spruit Aandrijftechniek te Alkmaar werd bezocht tijdens de “Kom binnen bij Bedrijven dagen”. In de agrarische sector wordt aandrijftechniek toegepast in een breed scala aan machines, zoals tractoren, oogstmachines, irrigatiesystemen en voerinstallaties. Data en analyse: In 2025 is zowel voor regio NHN, als voor eigen gemeente de stand van zaken van de sector in beeld gebracht. Bij het schrijven aan omgevingsvisies, -plannen en ontwikkelperspectieven is lokale kennis over de sector van belang. Bijlage II: Economisch onderzoek landbouw Noord-Holland-Noord (2025), Bijlage III: Het agrocomplex van de gemeente Alkmaar (2025). Positionering regio NHN: Tijdens de Grune Woche zijn zowel rijk als provincies sterk vertegenwoordigd. De deelname richt zich op agri&food-innovatie en -transitie, toerisme en bestuurlijke lobby op deze thema’s. Alkmaar en Regio NHN ontwikkelden in 2025 een gezamenlijke presentatie binnen het Nederlandse paviljoen onder de propositie The Power of Noord-Holland Noord https://www.hartvannoordholland.nl/de-kracht-van-noord-holland-noord . Aan het ministerie van LVVN werd een uitnodiging overhandigd voor het brengen van een werkbezoek aan regio NHN in 2026.

RIB Agrarische Agenda Alkmaar 2025

2

Toekomstgericht beleid

Toekomstgerichte infrastructuur (mobiliteit, energie, water,.)

RIB Agrarische Agenda Alkmaar 2025

Omgevingsvisie Alkmaar actualisatie: In 2025 is de actualisatie van de Omgevingsvisie Alkmaar 2040 afgerond en ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad (vastgesteld door de raad op 22 januari 2026). In de omgevingsvisie worden drie gebiedsvisies verwoord. Ambitie III betreft het “Toekomstbestendig en innovatief landelijk gebied” Omgevingsplan Alkmaar: Tot 2032 werken gemeenten aan het omzetten van diverse beleidsregels van verschillende bestemmingsplannen, aangevuld met gedecentraliseerde rijksregels (“de bruidsschat”) en overig aanvullend beleid (oud en nieuw) naar één Omgevingsplan. De bestemmingsplannen landelijke gebied zijn niet van recente datum. De lokale LTO afdeling LvLeeghwater legde hun zorgen hierover voor en hun aandachtspunten. Deze komen ook naar voren bij de nog lopende gemeentelijke verkenning en analyse van de diverse beleidsregels. Ook wordt verkend hoe erfinrichting (herijking ervenhandboek Alkmaar) kan worden gekoppeld aan het welstandbeleid. In het ontwikkelde Participatieplan Omgevingsplan Alkmaar (BW besluit 20 januari 2026) is de gebiedsgewijze beleidsneutrale transitie beschreven en het informatietraject aan inwoners, ondernemers en organisaties. Actieprogramma economie 2040 Het eind 2025 herziene actieprogramma economie 2040 heeft een focus op de Alkmaarse stedelijke economie.

Actielijn 2 die zich richt op het versterken van onderwijs en arbeidsmarkt en draagt ook bij aan de innovatieve ontwikkelingen (robotica, energie e.a.) binnen de agri & foodssector. Ontwikkelperspectief NHN: In 2025 is het Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord verder uitgewerkt met voor het landelijk gebied met aandacht voor landbouwtransitie, bodem, water en biodiversiteit. Verdere uitwerking en besluitvorming in 2026. Gebiedsprocessen provincie: Samen met de werkgroep, met leden van gemeenten Alkmaar en Koggenland, LTO, agrarische natuurverenigingen Hollands Noorden en Water, Land en Dijken, Landschap Noord-Holland, Staatsbosbeheer en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn de opgaven in Eilandspolder en Polder Mijzen in kaart gebracht. Het gaat om: (agrarisch) natuur beheer, agrarische verdienmodellen, ecologie, bodem, water, klimaat, recreatie, cultuurhistorie en energie. Provinciale vervolgstappen zijn onder meer: de overeenkomst stikstofreductie en natuurherstel: Landelijk gebied en de realisatiestrategie NNN 2025: Natuur, Landbouwverkeer: Alkmaar, LTO en Cumela zetten zich in voor verkeersveiligere opties voor het landbouwverkeer, zoals het mogelijk maken van landbouwverkeer op de ringweg en N244 tussen West-Graftdijk en De Rijp.

Landbouwverkeer activiteiten in 2025 waren: • Start met het opstellen van een provinciaal afwegingskader dat bepaalt welke wegen geschikt zijn voor landbouwverkeer. Beleidskaders worden verwacht in Q1 2026 • Verkeerstellingen en snelheidsmetingen • Het betrekken van de werkgroep landbouwverkeer bij de aanleg van verkeersdrempels in het landelijke gebied. • In 2025 en volgende jaren participeert Alkmaar in de regionale campagne “Toon begrip, raak niet in de slip” tijdens de oogstperiode Gemeente Alkmaar start campagne voor veilig verkeer tijdens oogsttijd

3

Provinciaal tracé 380 kV: Op 16 december 2025 hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland ingestemd met het definitieve Regioadvies VAWOZ & 380kV netuitbreiding Noord-Holland Noord welke aan het rijk is toegestuurd. De gemeente Alkmaar heeft het regioadvies van de provincie niet ondertekend. Alternatieve routes voor het voorkeurstracé dat dwars door De Schermer loopt, zijn onvoldoende onderzocht. Ondernemend en innovatief We ondersteunen bedrijven in hun groei, innovatie en transformatie naar duurzamere en natuur inclusieve bedrijfsvoeringen, ... (bron omgevingsvisie 2040)

Speerpunten Inzet op kennisontwikkeling en investeringsmogelijkheden

Voedsel-transitie

RIB Agrarische Agenda Alkmaar 2025

Wat hebben we gedaan? / Acties Greenport NHN: Samen met Greenport NHN zetten gemeenten, de agrarische sector en onderwijs in op duurzame innovaties en kennisontwikkeling binnen het cluster agri & food. Op de site van Greenport zijn alle projecten en kennismomenten terug te vinden: Archief Nieuws - Greenport Noord-Holland Noord. In 2025 vonden de volgende twee grotere bijeenkomsten in Alkmaar plaats: 1. jaarevent 2025 van Greenport NHN (15 oktober) met thema ruimtegebruik, 2. Roadshow Regio Alkmaar (24 september) met thema’s doelsturing en sierteelt. ROM Inwest en ONHN kunnen ondernemers ondersteunen bij financieringsvraagstukken en bedrijfsplannen. Regiodeal NHN en FieldLabs: In 2025 zijn verschillende regionale initiatieven verkend die bijdragen aan toekomstbestendige agri&foodsector. In januari 2026 konden projecten als: BioFieldlab, Fieldlab Food Machinery, Fieldlab Waterstof rekenen op projectsteun en van start gaan. Een gezamenlijke aanvraag rond zoetwaterbeschikbaarheid wordt begin 2026 verder uitgewerkt. Ondernemersfonds Alkmaar: Het Ondernemersfonds Alkmaar is een fonds voor collectieve initiatieven van ondernemers. In 2025 vonden informatieve gesprekken plaats over het indienen van aanvragen vanuit het landelijk gebied. Voedselverspilling: Met het provinciale programma Voedsel Verbindt worden initiatieven met betrekking tot voedseltransities gestimuleerd.

Alkmaar sluit hierbij aan en pakt lokaal zaken op rondom voedselverspilling: Minder voedselverspilling - Duurzaam Alkmaar Symposium “van boer tot bord”: Alkmaar, Dijk en Waard en Bergen NH faciliteerden het symposium “van boer tot bord”. Tijdens het symposium werd duidelijk, dat: • er veel inspirerende initiatieven zijn in de regio, met sterke betrokkenheid vanuit ondernemers, onderwijs en burgers. • biologisch, natuurinclusief en lokaal voedsel bijdragen aan duurzaamheidsdoelstellingen, maar vraag blijft beperkt. • structurele samenwerking (overheid, onderwijs, ondernemers) lijkt essentieel om de afzet van genoemde producten verder te kunnen laten groeien en zo een duurzame voedseltransitie te realiseren. Verkenning biologische afzet: eind 2025 is de opdracht verstrekt om te verkennen of er in Regio Alkmaar voldoende draagvlak is voor een programma bioregio.

4

Status

Natuurinclusieve ontwikkelingen en innovaties

Biodiversiteit op het boerenerf: In 2025 is in samenwerking met de Milieufederatie NH verkend hoe het project biodiversiteit op boerenerf kan worden voortgezet met een focus op agroforestry op boerenerf (boomgaard). Uitvoering in 2026. Kruidenrijk landschap: In 2025 is uitvoering gegeven aan de campagne Kruidenrijk Landschap (1001 ha) van LTO en Urgenda, gericht op het stimuleren van kruidenrijk beheer als bijdrage aan biodiversiteit en bodemkwaliteit. De focus lag op voorbereiding en uitvoering; de vervolgstap is communicatie richting agrarische ondernemers over deelname in 2026. Diverse Alkmaarse ondernemers zetten in op natuurinclusieve maatregelen conform de Europese en rijksregelingen, zoals ANLb en GLB-eco en/of maken gebruik van het: • Veenweideloket Home - Loket Veenweideboeren • Landbouwportaal: Het Landbouwportaal Noord-Holland helpt u op weg met kennis, advies en subsidies rond bodem- en waterkwaliteit. Aantrekkelijk Richt zich op het versterken van de elementen die Alkmaar aantrekkelijk maken voor onder meer bezoekers en bewoners.

Speerpunten Evenementen en routes

Verbinding Stad-Land Agrarische nevenactiviteiten/ recreatief medegebruik.

RIB Agrarische Agenda Alkmaar 2025

Wat hebben we gedaan? / Acties Evenementen en routes: Evenementen en routes brengen bezoekers in contact met het buitengebied van Alkmaar en de daarin te bezoeken locaties. In lijn met de gemeentelijke en regionale beleidskaders is ingezet op het vergroten van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van het landelijk gebied van Alkmaar. Highlights in 2025 met steun Alkmaar: • Een grote campagne rondom de 450e geboortedag van waterbouwkundige Jan Adriaanszoon Leeghwater, met focus op het Land van Leeghwater, evenementen en exposities. Oogst / landbouw was een van de thema’s . • Karavaan, buitengewoon theater op locatie had ook in 2025 weer inspirerende en educatieve voorstellingen en activiteiten in het landelijke gebied en bij agrarische bedrijven. • Promotie van wandel- fiets en vaarroutes in het landelijk gebied. Met provincie is verkend of een provinciale portal voor bewoners en bezoekers kan worden gerealiseerd voor alle wandel- fiets- en vaarnetwerken in Noord-Holland en koppelingen met de lokale marketingorganisaties. Uitrol in 2026. Landbouwdag 2025: In 2025 werd flink ingezet op het versterken van het food-assortiment, met zowel biologische als gangbare producten uit de regio en innovaties door leerlingen van de opleiding food van VONK.

Multifunctionele landbouw: Zowel agrarische bedrijven als particulieren kunnen nevenactiviteiten aanbieden voor bewoners en bezoeker indien passend in het omgevingsplan. in het omgevingsplan.

5

Status