251224 Raadsinformatiebrief Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 - bijlage

•

6

Uitvoeringsprogramma 2026 Team handhaving & toezicht openbare ruimte

1.

Introductie Alkmaar is een fijne plek om te wonen, werken en recreëren. De kadernota veiligheid 2023-2026 en het coalitieakkoord ‘Vertrouwen in Alkmaar. Verschil mag er zijn’ geven richting om Alkmaar veilig en leefbaar te houden. De inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) en cameratoezicht vanuit het team handhaving & toezicht openbare ruimte dragen in grote mate bij aan de veiligheid en leefbaarheid van Alkmaar. Gerichte inzet van capaciteit is belangrijk om op de plekken aanwezig te zijn waar sprake is van overlast, zodat de juiste interventies ingezet kunnen worden. De inzet van wijk BOA’s en de buurtgerichte samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners is daarbij essentieel. Om inzet te prioriteren en keuzes te maken in de beschikbare capaciteit is voorliggend handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) opgesteld. Het HUP is vastgesteld door het college en geeft richting aan de dagelijkse inzet van de BOA’s en geeft inzicht in het brede takenpakket van het team. De prioriteiten voor 2026 zijn onder meer gebaseerd op de veiligheidsmonitor 2025, analyse van (overlast)meldingen van team handhaving en politiecijfers. De aanpak van verkeers-, drugs en jeugdoverlast en overlast door dak- en thuisloze mensen krijgt in 2026 prioriteit.

Daarnaast is er specifieke aandacht voor ondermijning en prostitutie in de vorm van frequente integrale controles en de inzet van het prostitutie controle team. Aanvullend is er in 2026 extra aandacht voor handhaving op het bijplaatsen van huisen grofvuil. In het vaarseizoen krijgt overlast op- en rond het water aandacht en aan het einde van het jaar is er aandacht voor overlast door vuurwerk en handhaving van het landelijke afsteekverbod.

2.

Doelstelling Hoewel we ook in Alkmaar soms te maken hebben met (ernstige) incidenten blijkt uit de statistieken dat Alkmaar een relatief veilige gemeente is. Alkmaar is een fijne plek om te wonen, werken en recreëren. Om dit te behouden, werken we elke dag samen met inwoners en ondernemers aan de veiligheid en leefbaarheid van onze gemeente. Als gemeente zoeken wij naar de juiste balans tussen ‘loslaten’ en ‘vastpakken’, tussen de verantwoordelijkheid neerleggen bij onze inwoners en ondernemers of ingrijpen om de naleving van regels af te dwingen. De manier waarop we dat doen kan per onderwerp verschillen, maar het doel blijft altijd hetzelfde: het creëren van een veilige, gezonde en leefbare omgeving voor iedereen. Onze BOA’s (handhavers) zijn onze ogen en oren op straat en het eerste aanspreekpunt voor onze inwoners. Zij zijn dienstverlenend, zichtbaar, bereikbaar en aanspreekbaar, maar ook daadkrachtig als het moet. Onze handhavers weten wat er speelt in de wijken en buurten en spelen daarop in zodat we onze capaciteit zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten.

3.

Capaciteit en prioriteit In 2024 is de capaciteit van het team handhaving & toezicht uitgebreid. Ondanks deze uitbreiding is het van belang om verantwoorde keuzes te maken en prioriteiten te stellen bij de inzet van onze BOA’s. Hoe we tot deze keuzes komen, hebben we onderbouwd in de door de raad vastgestelde handhavingsstrategie. Aan de hand van deze handhavingsstrategie wordt jaarlijks een handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) opgesteld. Hierin geven we aan welke geprioriteerde activiteiten en taken we in dat jaar uitvoeren. Het college stelt het handhavingsuitvoeringsprogramma vast. Het uitvoeringsprogramma is mede bepalend voor de dagelijkse inzet van onze handhavers. Het HUP draagt bij aan het realiseren van de doelstellingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid, zoals die door de raad zijn vastgesteld in onder meer de kadernota veiligheid 2023-2026, het coalitieprogramma en de programmabegroting 2026. Tot slot brengt het HUP helderheid en focus voor het team zelf en voor onze interne en externe partners. Dat bevordert de eenduidigheid, samenwerking en kwaliteit van onze dienstverlening.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 2

4. Werkwijze In de werkwijze van team handhaving & toezicht openbare ruimte staan vier uitgangspunten centraal.

Zichtbaar en integraal

Onze BOA’s zijn zichtbaar aanwezig in de wijk(en) en verplaatsen zich bij voorkeur lopend of op de fiets, zodat zij makkelijk contact kunnen leggen met inwoners. Echter zullen zij vanwege de uitgestrektheid van het werkgebied ook regelmatig met de auto of de motor hun surveillance uitvoeren. Ook vaarsurveillance behoort tot het takenpakket. Bij het uitvoeren van hun taken kunnen zij putten uit een breed instrumentarium en beoordelen zij zelf welke interventie op dat moment het meest passend is én past bij de bevoegdheden binnen domein I (openbare ruimte). Bij het signaleren van overlast kijken zij ook naar onderliggende problemen en leggen dwarsverbanden. Zo werken ze samen met ketenpartners aan integrale oplossingen. Deze ketenpartners zijn zowel intern (onder meer unit leefgebied, team BABW, team OOV) als extern (inwoners, ondernemers, woningcorporaties, politie, zorginstellingen, etc.).

Buurtgericht; vindbaar en aanspreekbaar

Doordat we buurtgericht in 5 geografische gebieden werken, hebben we meer zicht op wat er per gebied nodig is om de leefbaarheid in wijken te vergroten en te versterken. Hierbij richten we ons zowel op de stad Alkmaar als op landelijk Alkmaar. Onze wijk BOA’s zijn het gezicht van de wijk. Zij zijn zichtbaar, vindbaar en aanspreekbaar en zijn van grote waarde in het contact met inwoners en ondernemers. Daarnaast zorgt de wijk BOA - als vast lid van het gebiedsteam - voor goede informatieuitwisseling met interne en externe partners. Interne uitwisseling met team handhaving & toezicht door de wijk BOA is van grote waarde om enerzijds concrete inzetopdrachten te formuleren (bijvoorbeeld voor de jeugd BOA) en anderzijds voor het opbouwen van een goede informatiepositie (zie volgende punt).

Informatie gestuurd

Door het verzamelen en analyseren van informatie, kunnen we betere beslissingen nemen over de aanpak van overlast- en veiligheidsproblemen. We sturen onze handhavers aan op basis van actuele informatie, meldingen, trends en ontwikkelingen. Informatie van onze partners zoals politie, Stadswerk 072 en HVC is daarbij van belang om aanwezig te kunnen zijn op die plekken waar handhaving het meeste nodig is. De inzet en verdere ontwikkeling van het gemeentelijk informatieknooppunt, waar informatie van onder meer politie, team OOV en team handhaving & toezicht samenkomt, is bij deze manier van werken van essentieel belang. En belangrijke stap in deze verdere ontwikkeling is de koppeling van een aantal applicaties (onder meer zaaksysteem en de handhavingstool CityControl) waardoor het vanaf 2026 realtime inzichtelijk wordt welke specifieke interventies per taakgebied -op basis van bijvoorbeeld meldingen van onze inwoners- worden ingezet.

Samen met ketenpartners

Het organiseren van veiligheid en leefbaarheid is een veelzijdige opgave. De aanpak ervan vraagt om intensieve samenwerking met andere partijen, in steeds wisselende samenstellingen. Vanuit handhaving herkennen we deze vraagstukken en zijn we ons ervan bewust dat andere partijen hierin een rol (kunnen) spelen. Door hen actief te betrekken en informatie uit te wisselen werken we samen aan oplossingen. Het gebiedsteam is hiervoor de basis. De wijk BOA’s spelen hierin een essentiële rol.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 3

5.

Handhavingsthema’s BOA’s van het team handhaving & toezicht openbare ruimte worden ingezet voor zogenaamde brede handhavingstaken. Deze taken komen voort uit landelijke en lokale wet- en regelgeving. De bevoegdheden van de BOA’s om deze taken uit te voeren zijn vastgelegd in het in 2024 geactualiseerde handhavingsarrangement. In dit arrangement zijn concrete afspraken met het de politie vastgelegd met betrekking tot de inzet in de openbare ruimte (domein I). De Alkmaarse BOA’s worden ingezet op zeven handhavingsthema’s: 1. Afval en milieu 2. Verkeer & parkeren 3. Horeca & detailhandel 4. Sociale veiligheid 5. Openbare ruimte 6. Ondermijning 7. Prostitutie

In onderstaand figuur zijn de thema’s in specifieke taakaccenten nader uitgewerkt:

6.

Handhavingsprioriteiten 2026 De zeven handhavingsthema’s zijn het vertrekpunt voor het bepalen van de handhavingsprioriteiten voor 2026. De wijze van prioriteren is vastgelegd in de handhavingsstrategie. Het bepalen van de prioriteiten voor 2026 is gebaseerd op onder meer de veiligheidsmonitor 2025, meldingscijfers, eigen waarnemingen van overlastmeldingen/hotspots, overlastmeldingen van inwoners en aandachtspunten vanuit onze maatschappelijke partners (onder meer politie, Stadswerk072 en HVC). Daarnaast spelen wettelijke taken en de koppeling met de prioriteiten vanuit de kadernota veiligheid 2023-2026 een rol.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 4

Terugblik 2025; prioriteiten en cijfers City Control is de handhavingstool waarin alle meldingen van inwoners en ondernemers én eigen waarnemingen van team handhaving & toezicht in wordt geregistreerd. In 2025 (1) zijn in totaal 16.754 registraties gedaan. Dat is 34% hoger dan het aantal registraties in dezelfde periode in 2024 (12.503 registraties). In 2025 heeft het college de inzet op het gebied van het thema verkeer & parkeren en het thema sociale veiligheid (o.a. jeugdoverlast en dak- en thuisloze mensen) als prioriteit gesteld. Specifiek kijkend naar deze geprioriteerde thema’s dan zien we dat 66% van de registraties in 2025 betrekking hadden op deze prioriteiten; in 2024 was dat 60% van alle registraties. In onderstaande tabel zijn de registraties van de geprioriteerde thema’s verder gespecificeerd; tevens is aangegeven hoe vaak een bon (proces verbaal) is uitgeschreven: Thema

Handhavingstaak

Verkeer & parkeren Sociale Veiligheid

Verkeersovertredingen Parkeren2 Drugsoverlast3 Dak- en thuisloze mensen Jeugd

Registraties 2025 2024 1.457 1.178 4.493 3.421 79 73 3.088 1.300 1.887 1.483

Bon (PV) 2025 2024 776 572 1.776 1.139 663 246 20 18

Over de hele linie zien we een toename in het aantal registraties. Afhankelijk van de aard en ernst van de waarnemingen wordt interventie (uitschrijven van een bon) ingezet; ook hier zien we over de hele linie een toename in 2025 in vergelijking tot 2024: • Met betrekking tot verkeer & parkeren is de toename toe te schrijven aan hogere capaciteit (meer BOA’s op straat) én de bevoegdheid om daadwerkelijk op bepaalde overtredingen te handhaven. • Ten aanzien van (overlast) door dak- en thuisloze mensen zie we een forse toename in het aantal registraties. Meldingen van overlast en geïntensiveerde en frequentere inzet door team handhaving & toezicht in met name de Spoorbuurt, Bolwerk en Noorderkade ligt hieraan ten grondslag. Deze inzet is niet alleen in lijn met het HUP 2025, maar ook met het Actieprogramma Spoorbuurt en omstreken. Op basis van bovenstaande heeft het college ook voor 2026 de thema’s verkeer & parkeren en sociale veiligheid als prioriteit gesteld. Prioriteiten 2026 In onderstaande tabel zijn de handhavingsprioriteiten voor 2026 opgenomen: Thema Verkeer & parkeren Sociale veiligheid

Afval en milieu Ondermijning & prostitutie Seizoen prioriteiten

Handhavingstaak/aspect Verkeersovertredingen Parkeeroverlast Drugsoverlast Dak- en thuisloze mensen, personen met onbegrepen gedrag Jeugdoverlast Bijplaatsingen en dumpingen van huis- en grofvuil en bedrijfsafval Bestuurlijk toezicht prostitutie Integrale controles Overlast op het water Vuurwerkoverlast

1 Periode januari tot en met november. 2 Exclusief P1

3 Zie verder met betrekking tot de bevoegdheid van BOA’s

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 5

Hieronder zijn de handhavingsprioriteiten nader toegelicht en uitgewerkt.

Thema Verkeer & Parkeren Verkeer Met ingang van 1 januari 2024 hebben BOA’s de aanvullende bevoegdheid om handhavend op te treden tegen verkeersovertreding zoals geen of onjuiste fietsverlichting voeren, het negeren van rood licht door fietsers en voetgangers en het handheld-telefoongebruik door fietsers. Met ingang van 1 januari 2026 is het op basis van aanpassing in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) mogelijk om handhavend op te treden tegen het ‘geluidhinderlijk gedragen met een motorvoertuig of brommer’. Met andere woorden: er kan opgetreden worden tegen onder meer het (hard) rondrijden, snel optrekken en/of stilstaan met (luidruchtige) draaiende motor, overbodig getoeter of luide -door de geopende ramen- schallende muziek. In 2025 is extra BOA capaciteit voor verkeershandhaving aan team handhaving & toezicht toegevoegd. Naast bovengenoemde aspecten wordt deze capaciteit ingezet voor de aanpak van overlast door (fiets)verkeer in de winkel- en voetgangersgebieden én voor de samenwerking met de politie in het kader van integrale verkeerscontroles. Deze integrale controle zijn ook voor de aanpak van verkeersovertredingen door fatbikes aangezien BOA’s, in tegenstelling tot de politie, geen bevoegdheid hebben om tegen deze overtreding op te treden.

In 2026 zal door team handhaving & toezicht worden onderzocht op welke wijze wel handhavend opgetreden kan worden en hoe dit in plaatselijke verordeningen geborgd kan worden. Hierbij zal nadrukkelijk worden gekeken naar initiatieven en pilots in andere gemeenten. Parkeren Parkeerproblemen wordt door inwoners nog altijd als grote ergernis genoemd. Dat zien we meerjarig terug in de veiligheidsmonitoren en in de meldingscijfers over de afgelopen periode. Wij zetten blijvend in op het voorkomen van (ernstige) parkeeroverlast door verbaliserend op te treden en kijken per gebied naar oorzaken die ten grondslag liggen aan de parkeerproblemen, zodat we samen kunnen werken aan een duurzame en structurele oplossing. Team handhaving & toezicht richt zich met name op de overlast van parkeergedrag (buiten vakken parkeren, op de stoep parkeren en parkeren bij ondergrondse containers etc.); parkeertoezicht wordt door P1 uitgevoerd. Er is sprake van een zeer goede onderlinge samen- en wisselwerking tussen beide teams waardoor problematieken zo effectief en efficiënt mogelijk worden aangepakt en afgehandeld. De gezamenlijke dag start (ochtendbriefing) waarbij zowel de inzet van zowel P1 als de inzet van de BOA’s wordt afgestemd, is voor deze samenwerking essentieel.

Thema Sociale veiligheid Drugsoverlast Om drugsoverlast terug te dringen surveilleren we extra op locaties waarvan bekend is dat er wordt gedeald of gebruikt. Met de aanscherping van de APV is sinds 1 januari 2026 sprake van een verbod op het openlijk gebruik van harddrugs in heel Alkmaar. Dit (aangescherpte) verbod is opgenomen vanwege de toegenomen meldingen over overlast door zichtbaar harddrugsgebruik in de openbare ruimte. Hierdoor kan ook opgetreden worden tegen het gebruik en ook de voorbereidende handelingen tot het gebruik van harddrugs. In het kader van de aan de BOA’s toegekende bevoegdheden is het niet mogelijk om, ingevolge de Opiumwet, daadwerkelijk te handhaven op het gebruik van dan wel de handel in verdovende middelen. Het daadwerkelijk bekeuren en in beslagnemen van harddrugs wordt uitgevoerd door de politie. Team handhaving heeft echter wel een belangrijke signalerende functie. Dit doen wij door onze waarnemingen vast te leggen, hotspots in kaart te brengen en waar mogelijk in contact te treden met gebruikers. De verzamelde informatie delen we actief met de politie en onze gebiedsteams. Dak- en thuisloze mensen, personen met onbegrepen gedrag Dak- en thuisloze mensen en/of personen met onbegrepen gedrag kunnen bedoeld of onbedoeld overlast veroorzaken in onder andere de binnenstad, winkelcentra en parken. We hebben de locaties

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 6

in beeld en handhaven op hotspots zoals de parkeergarages, de Paardenmarkt, het Bolwerk/ Molenbuurt, Spoorbuurt, Noorderkade en de winkelcentra Hoefplan, Overdie, Zuid en de Mare. We verbaliseren op overtredingen van de APV, het alcohol- en bedelverbod en de eventueel opgelegde gebiedsverboden. Aanvullend kan (tijdelijk) cameratoezicht ingezet worden. De inzet van onze BOA’s richt zich op handhaving en de inzet van passende interventies. Hierbij wordt samengewerkt met de politie en de ‘pleinstewards’. Team handhaving & toezicht kan de dak- en thuisloze mensen én personen met onbegrepen gedrag echter niet bieden wat deze doelgroep duurzaam nodig heeft: zorg en ondersteuning. Samenwerking en doorverwijzing naar onze zorgpartners zoals dnoDoen en Reakt is dan ook essentieel. Team handhaving & toezicht onderhoudt dan ook intensief contact met de dag- en nachtopvang gelegen aan de Helderseweg. Jeugdoverlast Jongeren kunnen bedoeld of onbedoeld overlast veroorzaken. Groepen jongeren kunnen intimiderend overkomen op buurtbewoners waardoor zij zich onveilig voelen. Dit gevoel van onveiligheid kan tot meldingen leiden die door team handhaving & toezicht wordt opgepakt. Uit deze en andere meldingen en gesprekken blijkt daarnaast dat inwoners geluidsoverlast van versterkte muziek ervaren en zich ergeren aan achtergelaten rommel, dat gevoelens van onveiligheid met zich meebrengt.

Wij zetten in op jeugdoverlast vanuit de gebiedsteams en werken nauw samen met jongerenwerk en de jeugdagenten van de politie. Onze, voor deze specifieke taak opgeleide, jeugdboa’s maken contact met groepen en individuen en brengen zo het probleem verder in kaart. Bij overtredingen en misdragingen treden zij verbaliserend op en verwijzen waar passend naar bureau HALT. Thema afval & milieu Met samenwerkingspartners HVC en Stadswerk 072 wordt door team handhaving & toezicht (intensief) samengewerkt. De bestaande activiteiten richten zich daarbij op gezamenlijk opruimacties met betrekking tot wrak- en weesfietsen en in het verlengde van de pilot ligplaatregistratie op het verwijderen van wrakboten uit de Alkmaarse grachten. Aanvullend in 2026 zal prioriteit worden gegeven aan de integrale aanpak van dumpingen en bijplaatsingen van huis- en grofvuil en bedrijfsafval. Naast dat bijplaatsingen geen fraai gezicht is, zorgt het voor diverse vormen van overlast. Met HVC en Stadwerk072 zal in 2026 de mogelijkheid om medewerkers als onbezoldigd toezichthouder op dit thema aan te wijzen ingezet worden. Door de toewijzing kunnen medewerkers van HVC en/of Stadswerk zonder de aanwezigheid van een BOA een eerste onderzoek uitvoeren (bijvoorbeeld door op zoek te gaan naar gegevens van degene die het afval heeft geplaatst) en eventueel ‘bewijsmateriaal’ veilig te stellen.

De verdere afhandeling kan door de back office van team handhaving & toezicht administratief worden opgepakt. Thema ondermijning en prostitutie Bestuurlijk toezicht prostitutie Voor de gehele seksbranche in Alkmaar geldt voor alle seksbedrijven een vergunningplicht die is vastgelegd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Een vergunningplicht is relevant voor een beheersbare seksbranche en het creëren van barrières tegen misstanden en mensenhandel. Tevens speelt de vergunningplicht een belangrijke rol bij het beschermen van het woon- en leefklimaat. De belangrijkste doelstelling van het bestuurlijk toezicht is het toezien op de naleving van de bestuurlijke regels omtrent prostitutie, zoals vergunningen/vergunningsvoorwaarden en regels rondom thuisprostitutie. Dit bestuurlijk toezicht wordt uitgevoerd door het Prostitutie Controle Team (PCT) dat op dit moment bestaat uit daarvoor speciaal opgeleide handhavers van team handhaving & toezicht en een (regionale) coördinator/regisseur. Doel van de bestuurlijke controles: • Zicht te krijgen op de aard en omvang van illegale prostitutie; • Het woon- en leefklimaat van burgers te beschermen en overlast tegen te gaan; • Misstanden in deze branche te signaleren;

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 7

•

Passende hulpverlening te bieden aan hen die het behoeven.

Vanuit team handhaving & toezicht zetten wij in op vergunde en onvergunde prostitutie en werken wij in dat kader nauw samen met politie, zowel AVIM (Afdeling Vreemdelingen Identificatie en Mensenhandel) als het basisteam Alkmaar. Maar ook met de hulpverlening Mee-De Wering en de zorgcoördinator mensenhandel (HvO Querido) zoeken we nadrukkelijk de samenwerking. Onze voor deze specifieke taak opgeleide PCT-toezichthouders, voeren controles uit en brengen zo locaties en personen verder in kaart. Bij overtredingen van de APV wordt een bestuurlijke rapportage opgemaakt en daar waar nodig wordt, met instemming van de aangetroffen sekswerker, doorverwezen naar de hulpverleningsinstanties. Informatie uit de PCT-controles delen wij actief met onze gebiedsteams en de politie. Integrale controles Het college heeft op 2 december 2025 een voorstel geaccordeerd om in 2026 zes integrale controles uit te voeren. Tijdens deze controles worden in een bepaald gebied (bijvoorbeeld een bedrijventerrein) alle aanwezige panden gecontroleerd. Deze zogenaamde 100% controles worden uitgevoerd onder regie van team OOV en in samenwerking met verschillende disciplines van gemeente (OOV, handhaving & toezicht, bouwinspecteurs, toezichthouders BRP) en externe organisaties (politie, Liander, omgevingsdienst en arbeidsinspectie).

Tijdens een controle houden leden van het team handhaving & toezicht zich op in de directe omgeving van het pand. Zij spreken omwonenden en/of omliggende bedrijven en delen flyers uit. Dit kan bruikbare informatie opleveren voor de controle die op dat moment nog plaatsvindt, maar draagt ook bij aan de bekendheid van de integrale controles in het algemeen of levert nieuwe signalen op. Het spreekt voor zich dat BOA’s in lijn met hun bevoegdheden ook tijdens de controle handhavend optreden. De integrale controles hebben dus zowel een preventieve als repressieve werking.

Seizoensgebonden prioriteiten Overlast op het water (april – oktober) Alkmaar is een waterrijke gemeente; van de grachten in de binnenstad tot het uitgestrekte water in landelijk Alkmaar. Vanuit het team handhaving & toezicht wordt toezicht op het water ingezet met als doel de overlast te verminderen dan wel te beperken. Aanwezigheid op het water door onze specifiek opgeleide BOA’s heeft de afgelopen jaren geleid tot het terugdringen van de overlast. Voor het komende vaarseizoen zijn de BOA’s van team handhaving & toezicht, op basis van de ervaringen en de genomen maatregelen van de afgelopen jaren, minimaal 2x per week zichtbaar aanwezig op de diverse wateren van de gemeente Alkmaar en treden, waar mogelijk in samenwerking met de politie, handhavend op. De BOA’s hebben daarnaast een belangrijke toezichtstaak met betrekking tot logplaatsen in de Alkmaarse grachten en treden zo nodig handhavend op. Naast (repressief) optreden op het water is het van belang om recreanten en ondernemers passend voor te lichten en grenzen te stellen. Door middel van gerichte communicatie-campagnes, voorlichting en fysieke inrichting (bebording, banners, etc.) wordt helder gemaakt wat wel en niet kan en mag op het water.

Door het team handhaving & toezicht wordt hierin intensief samengewerkt met onder andere team communicatie en verkeer én met partners zoals Stadswerk072 en de nautisch beheerder (HHNK). Vanuit deze samenwerking wordt tevens invulling gegeven aan het plan van aanpak ‘Beleid op recreatief varen in de gemeente Alkmaar’. Vuurwerkoverlast (november-december) Met ingang van de jaarwisseling 2026/2027 is er sprake van een landelijk vuurwerkverbod. Ondanks dit verbod is de verwachting dat in de aanloop naar de jaarwisseling 2026/2027 vuurwerk zal worden afgestoken. Dit leidt niet alleen tot geluidsoverlast, maar ook tot vernielingen (straatmeubilair) en angstgevoelens. In deze periode voeren we zowel zelfstandig als samen met de politie gerichte handhavingsacties uit om het gebruik en overlast van (illegaal) vuurwerk tegen te gaan. Waar mogelijk zetten we (tijdelijk) cameratoezicht in op hotspots.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 8

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 9

Overige aandachtspunten Thema horeca & detailhandel Voor team handhaving & toezicht is aanvullend de horeca een aandachtspunt waar inzet op wordt gepleegd. Daarbij wordt niet alleen met het Horeca Interventie Team van de politie nauw samengewerkt, maar ook met de leden van het SUS team. Sleutel voor de goede samenwerking met politie en SUS team is de gezamenlijk start (briefing op vrijdag- en zaterdagavond) waar bijzonderheden en inzetopdrachten worden afgestemd. De rol van cameratoezicht (zie verder) is in de signalering van verdachte situaties of (kleine) ongeregeldheden essentieel zodat snel opgetreden kan worden. Ook de inzet bij evenementen (inclusief voetbal en manifestaties) vraagt in toenemende mate inzet van team handhaving & toezicht. Thema ondermijning; digitaal opkopers register In toenemende mate zien we dat inwoners gebruikte spullen een tweede kans geven. Het betreft hierbij niet alleen goederen die te vinden zijn in de ‘traditionele tweehandwinkels’, maar ook bijvoorbeeld fietsen, smartphones, sieraden en juwelen. Ondernemers zijn verplicht om een doorlopend en gewaarmerkt Digitaal Opkopers Register (DOR) bij te houden. Het DOR faciliteert bij het registreren van de gebruikte en ongeregelde goederen die zij aankopen. Op deze wijze worden meer gegevens over het gekochte goed (waaronder foto’s en serienummers) en de verkoper (identificatieplicht) geregistreerd.

Het DOR is gekoppeld aan de database van ‘Stop Heling’ met de aangiftes van gestolen goederen. Door deze koppeling wordt zowel de kopende als de verkopende partij beschermd en draagt het bij aan het voorkomen van heling en aan eerlijke concurrentie. De controle op dit register wordt door (wijk) BOA’s van team handhaving & toezicht uitgevoerd. Zij voeren deze controles in nauwe samenwerking met team OOV en de politie uit. Messenverbod Sinds februari 2025 is een lokaal messenverbod opgenomen in de APV. Dit messenverbod maakt het mogelijk om bestuurlijk te handhaven op voorwerpen die als steekwapen kunnen worden gebruikt, de zogenaamde ‘gebruiksmessen’, die niet direct strafbaar zijn op grond van de Wet Wapens en Munitie. Wanneer iemand een dergelijk mes bij zich heeft in de openbare- of publieke ruimte, zonder daarvoor een goede reden te hebben en voor direct gebruik voorhanden is, kan het ‘gebruiksmes’ in beslag genomen worden. En er wordt een last onder dwangsom opgelegd. Met dit ‘lokale messenverbod’ laten we heel duidelijk zien dat het niet normaal is om wat voor wapen dan ook bij je te dragen. En ook dat de gemeente Alkmaar dat niet tolereert. Handhaving heeft hier vooral ook een signaalfunctie, maar kan ook zelf handhavend optreden als er bij de taakuitoefening een dergelijk mes aangetroffen wordt.

In de praktijk gaat het meestal om situaties waarbij de politie betrokken is en afhandelt. De politie stuurt een bestuurlijke rapportage aan de burgemeester, waarna een last onder dwangsom wordt opgelegd om herhaling van de overtreding te voorkomen.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 10

7.

Capaciteit team handhaving & toezicht openbare ruimte In onderstaande tabel is de capaciteit (conform de programmabegroting 2026) van het team handhaving & toezicht openbare ruimte nader uitgewerkt. Functie Teamleider Senior BOA BOA Camera-observant Administratieve ondersteuning / backoffice Coördinator bestuurlijk toezicht prostitutie Totaal

Aantal 1 6 29 7 2 1 46 (4)

Naast functies kent het team een aantal rollen/neventaken. Een BOA kan meerdere rollen/neventaken vervullen. In onderstaande tabel zijn deze taken en het aantal medewerkers die deze rol in kunnen vullen opgenomen. Rol / neventaak Jeugd BOA Wijk BOA Biker Motorrijder Schipper Toezichthouder prostitutie Team Collegiale Opvang

Aantal 7 9 25 9 4 5 4

Inzetbaarheid BOA’s van het team handhaving & toezicht zijn 7 dagen per week in roosterdienst inzetbaar. Gemiddeld is een BOA 1.500 uur inzetbaar (na aftrek van onder meer verlof). Als we kijken naar de inzet van het totale team handhaving & toezicht in de afgelopen jaren dan wordt: • 60% besteed aan handhavingstaken in wijken en buurten; • 20% besteed aan cameratoezicht; • 5% besteed aan prioriteit ondermijning en prostitutie; • 5% besteed aan backoffice (administratie, planning) • 10% besteed aan opleiding en training. Opleiding en training Onze BOA’s zijn goed voorbereid op hun taak en door middel van opleidingen en trainingen zijn ze bekwaam en bevoegd om interventies toe te passen waarbij in het uiterste geval fysiek optreden noodzakelijk is. Bij de planning en totstandkoming van opleidingen en trainingen wordt rekening gehouden met veranderende wet- en regelgeving. Door middel van de zogenaamde RTGB trainingen (Regeling Toetsing Geweldbeheersing BOA) worden de BOA’s hierop voorbereid. Toepassing van lichte geweldsmiddelen zoals de korte wapenstok en handboeien zijn onderdeel van deze RGTB trainingen. Naast de RTGB trainingen worden specifieke trainingen voor de bovenstaande rollen aangeboden voor bijvoorbeeld de wijk of de jeugd BOA’s. Gemiddeld besteed een BOA op jaarbasis 150 uur aan opleiding en training.

4 Op basis van de dienstverleningsovereenkomst met de BUCH wordt vanuit deze capaciteit op jaarbasis maximaal

1.650 uur ingezet voor horecatoezicht (zie voor toelichting pagina 12)

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 11

8. Ontwikkelingen en samenwerkingsverbanden De omgeving waarin het Team Handhaving & toezicht openbare ruimte opereert is een dynamische en veranderde omgeving. Dit maakt dat het team zich moet blijven ontwikkelen en aanpassen. Daarnaast zien we een toenemende samenwerking in de regio ontstaan die ook effect heeft op enerzijds de samenstelling en anderzijds op het optreden (inzet capaciteit, middelen en bevoegdheden) van het team. Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen en samenwerkingsverbanden kort geschetst. Korte wapenstok In oktober 2024 heeft Alkmaar een tijdelijke toekenning van 2 jaar gekregen voor het uitrusten van de BOA’s met de korte wapenstok. Deze toekenning is aan strikte voorwaarden verbonden. Door monitoring van deze voorwaarden door team handhaving & toezicht en de (direct) toezichthouder wordt bepaald of de wapenstok na deze periode van twee jaar definitief wordt toegekend als verdedigingswapen voor onze BOA’s. Wijk BOA Zoals in de inleiding, doelstelling en werkwijze van voorliggend programma is aangegeven, is de inzet van de wijk BOA zeer belangrijk. De inzet draagt in hoge mate bij aan de fysieke aanwezigheid (zichtbaarheid) van handhaving in de Alkmaarse wijken en buurten. In 2026 wordt de inzet van de wijk BOA’s scherper gepositioneerd.

Tevens wordt de opvolging van overlastmeldingen en de terugkoppeling aan melders daarvan door de wijk BOA’s verder geïntensiveerd en wordt door het inrichten van spreekuren de mogelijkheid geboden om laagdrempelig en zonder afspraak in contact te komen met één van de negen wijk BOA’s. Handhavingspost Noord Op 2 april 2024 is in het kader van een pilot van anderhalf jaar een handhavingspost voor Alkmaar in Wijkcentrum Mare Nostrum geopend. Op basis van positieve resultaten van de pilot is besloten om de pilot om te zetten in een permanente post in Alkmaar Noord. Naast de aanwezigheid van wijk BOA’s voor Noord op dinsdag en donderdag is de post een perfecte uitvalsbasis voor de overige leden van team handhaving & toezicht en draagt het positief bij aan de zichtbaarheid en vindbaarheid in de wijk. Wet seksuele misdrijven 1 juli 2024 is de nieuwe wet seksuele misdrijven in werking getreden. Op initiatief van het Ministerie van Justitie & Veiligheid is onder leiding van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) een werkgroep gestart voor de implementatie van de nieuwe wet. In deze werkgroep zitten naast het Minsterie van J&V vertegenwoordigers van politie, het Openbaar Ministerie (OM) en verschillende gemeenten.

Op basis van de uitkomsten van de werkgroep zijn in de gemeente Arnhem, Utrecht en Rotterdam pilots gestart om te kijken naar de handhaafbaarheid van de wet in het algemeen en de rol van BOA’s daarbij in het bijzonder. Medio 2025 is bekend geworden dat ook Alkmaar gaat deelnemen aan de pilot. Om te kunnen deelnemen zijn twee belangrijke stappen nodig: BOA’s moeten een verplichte meerdagse training volgen en met het Openbaar Ministerie moeten specifieke samenwerkingsafspraken gemaakt en vastgelegd worden.In Q1 volgt training voor in eerste instantie 4 BOA’s en worden de afspraken gemaakt, zodat in Q2 tot daadwerkelijke inzet overgegaan kan worden. Cameratoezicht Cameratoezicht vormt een essentiële schakel in de werkzaamheden van team handhaving & toezicht. De cameratoezichtcentrale vervult daarbij een essentiële rol. In de centrale worden camerabeelden door camera-observanten uitgekeken. Een deel van de camera’s wordt live uitgekeken. De centrale staat in direct contact met de BOA’s op straat waardoor snel en doeltreffend kan worden geïntervenieerd. Doordat de centrale ook in direct contact staat met de politie (zowel met het operationeel centrum in Haarlem als met de wachtcommandant in Alkmaar) wordt ook snel geschakeld met de politie.

De centrale vormt daarbij een belangrijke rol in de bereikbaarheid; niet alleen voor de politie, maar zeker ook voor partners zoals Stadswerk072 en het Klant Contact Centrum van de gemeente Alkmaar. Daarnaast is de cameratoezichtcentrale buiten kantoortijden bij acute vragen voor inwoners en ondernemers tot 22.00 uur bereikbaar.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 12

Naast het live uitkijken van camerabeelden worden specifieke beelden, op verzoek van politie, veelal naar aanleiding van een incident en voor opsporingsdoeleinden, veiliggesteld en (digitaal) aangeleverd. De in de toezichtcentrale aanwezige en werkzame toezichthouders zijn daarvoor bevoegd. Dit proces wordt gemonitord en verloopt via Team Technisch Toezicht van de politie. In de afgelopen jaren heeft de toezichtcentrale in Alkmaar zich meer en meer ontwikkeld als regionale centrale in de regio Noord-Holland Noord waarbij het uitkijken voor de gemeente Alkmaar de basis is en blijft. Naast Alkmaar bedient de toezichtcentrale de gemeenten Hoorn, Bergen NH, Castricum, SED en Den Helder. Met deze gemeenten zijn overeenkomsten gesloten waarin de dienstverlening is vastgelegd. Met de huidige inrichting van onze cameratoezichtcentrale kunnen we de afgesproken kwaliteit van de dienstverlening invullen. De centrale zit aan de maximale capaciteit qua ruimte en techniek. Ondanks verzoeken van gemeenten om aangesloten te worden op de toezichtcentrale kunnen nieuwe aanvragen op dit moment niet worden gehonoreerd. Samenwerking met de BUCH Met de gemeenten Bergen NH en Castricum zijn dienstverleningsovereenkomsten gesloten voor het uitvoeren van het horecatoezicht en het toezicht op evenementen in die gemeenten. Met name in de weekenden voeren onze BOA’s controles uit op de Alcoholwet.

De ingezette capaciteit gaat niet ten koste van de inzet in Alkmaar. Inkomsten uit de dienstverlenings-overeenkomst vloeien terug naar de programma-begroting en wordt 1-op-1 omgezet in (tijdelijke) capaciteit. De vastgelegde samenwerking loopt eind 2027 af en zal niet worden verlengd.

Handhavingsuitvoeringsprogramma 2026 | 13