251114 Raadsinformatiebrief Woningsplitsing Mantelzorgwoning

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 14 november 2025

Onderwerp

: Woningsplitsing en mantelzorgwoning

Van

Lars Ruiter - Wethouder

Geachte leden van de raad, Tijdens de behandeling van de Woonvisie Alkmaar 2040 in de Commissie Ruimte van 4 november jl. heb ik u informatie toegezegd over de geldende regelgeving in Alkmaar omtrent woningsplitsing en het plaatsen van een mantelzorgwoning/-unit. Woningsplitsing Met de Huisvestingsverordening en de bijbehorende beleidsregel geeft de gemeente Alkmaar initiatiefnemers duidelijkheid onder welke voorwaarden een woning kan worden gesplitst. Hiermee hopen wij woningsplitsing mogelijk te maken en tegelijkertijd te zorgen dat er woningen ontstaan van voldoende kwaliteit. In hoofdstuk 3 van de Huisvestingsverordening staan bepalingen over wijzigingen in de bestaande woningvoorraad. Het zijn bepalingen over het onttrekken, samenvoegen en splitsen van woningen en over het omzetten van woningen naar kamerverhuur. In de artikelsgewijze toelichting op de Huisvestingsverordening staat waarom deze bepalingen zijn opgenomen (zie hier). Bij Hoofdstuk 3 van de Huisvestingsverordening hoort ook de Beleidsregel kamerverhuur en woningsplitsing (zie hier). Op grond van de Huisvestingsverordening hebben initiatiefnemers een vergunning nodig als men een woning wil splitsen en die woning een WOZ-waarde heeft tot en met € 381.000 (prijspeil 2025). De oorspronkelijke woning moet een bruto vloeroppervlakte hebben van minimaal 120 m 2.

Voor de nieuw te vormen woningen is de minimale oppervlaktemaat afhankelijk van de locatie. In de binnenstad is het toegestaan om woningen van minimaal 30 m 2 BVO (met buitenruimte) te realiseren of minimaal 35 m2 BVO (zonder buitenruimte). In alle gebieden buiten het centrum (ook in de dorpen) moeten de nieuw te vormen woningen een oppervlakte hebben van minimaal 50 m 2 BVO. Splitsen van stolpen In het bestemmingsplan Landelijk Gebied 2024 van de voormalige gemeente Schermer is een bepaling opgenomen waardoor het splitsen van stolpboerderijen zeer beperkt mogelijk is. In artikel 18.3.1 (zie hier) is navolgende regeling opgenomen:

Het bevoegd gezag kan bij een omgevingsvergunning afwijken van lid 18.2.1 ten behoeve van het splitsen van een stolp in meerdere woningen onder de volgende voorwaarden: • de inhoud per woning bedraagt niet minder dan 225 m³; • de oppervlakte per woning bedraagt niet minder dan 100 m²; • per woning is maximaal 30 m² aan erfbebouwing toegestaan; • aan het bestaande stedenbouwkundige beeld, het oorspronkelijke karakter van de bebouwing en aan de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse geen afbreuk wordt gedaan.

Woningsplitsing en mantelzorgwoning

1

Dit wijkt af van de bepalingen over woningsplitsing in de Huisvestingsverordening. Om het splitsen van stolpen te vereenvoudigen willen wij de bepaling in het bestemmingsplan aanpassen. Op pagina 14 van de Woonvisie is deze ambitie uitgesproken. Echter kan dit pas publiekrechtelijk worden vastgelegd met een wijziging van het Omgevingsplan gemeente Alkmaar. Deze wijziging wordt meegenomen tijdens een volgende wijzigingsronde van het omgevingsplan. Te zijner tijd wordt hier een voorstel voor gedaan. Mantelzorgwoning/-unit bij een bestaande woning plaatsen Een mantelzorgwoning/-unit mag veelal vergunningsvrij worden geplaatst, mits deze voldoet aan specifieke voorwaarden, zoals: • zorgbehoefte: er moet sprake zijn van een aantoonbare, intensieve zorgbehoefte, onderbouwd met een verklaring van een arts of andere deskundige; • maximale grootte: de unit mag een oppervlakte hebben van maximaal 100 m2; • locatie: de unit moet op het achtererf van een bestaande woning worden geplaatst; • hoogte: de maximale hoogte is 5 meter; • bewoners: de woning is bedoeld voor maximaal twee personen en de zorgrelatie moet aanwezig zijn; • tijdelijkheid: de unit is bedoeld als tijdelijke woning en mag niet als zelfstandige woonruimte blijven bestaan nadat de mantelzorgsituatie is beëindigd; • bouw: de unit moet losstaand zijn of inpandig worden geplaatst.

De precieze regels staan vermeld in het bestemmingsplan/omgevingsplan dat van toepassing is op het perceel. Op de website van de gemeente is informatie te vinden over het plaatsen van een mantelzorgwoning (Mantelzorgwoning - Gemeente Alkmaar). Pré-mantelzorgwoning Een pré-mantelzorgwoning is vergelijkbaar met een mantelzorgwoning. Deze is echter bedoeld voor een situatie dat nog geen mantelzorg nodig is, maar je wel dichtbij iemand wilt wonen voor wie je later gaat zorgen. Voor deze vorm is altijd een vergunning nodig en gelden ook regels uit het bestemmingsplan/omgevingsplan. Wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting In het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting wordt voorgesteld om de regeling ten aanzien van mantelzorgwoningen/-units te verruimen naar mantelzorg- en familiewoningen. De precieze regels hieromtrent moeten blijken als de wet is vastgesteld (verwacht voorjaar 2026).

Woningsplitsing en mantelzorgwoning

2