251111 Raadsinformatiebrief Uitslag Grootschalig

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 11 november 2025

Onderwerp

: Uitslag Grootschalig

Van

Het college van Burgemeester & Wethouders

Geachte leden van de raad, Op maandag 10 november heeft het Kabinet een brief aan de Kamer gestuurd over de verdeling van de middelen voor Woningbouw en Mobiliteit. Zoals uw raad weet heeft het college met uw steun een propositie ingediend voor de verdeling van Grootschalig. Er zijn twee regelingen waarover nu een uitslag bekend is: wonen op korte termijn (WoKT) en Grootschalig. In de ontwerp Nota Ruimte is Alkmaar aangewezen als nieuw grootschalig woningbouwgebied, Apeldoorn, Enschede/Hengelo en Helmond zijn andere aangewezen gebieden. Dat betekent dat deze 4 locaties samen met de al bestaande 17 novex-locaties in aanmerking konden komen voor het beschikbare bedrag van 2,5 miljard euro voor infrastructuur en 877 miljoen voor het gebiedsbudget. Deze aanwijzing is besloten door het Kabinet. Door deze aanwijzing heeft het college geen aanvragen mogen indienen voor WoKT. Deze regeling kon niet gecombineerd worden met de aanvragen voor Grootschalig. Bij het lezen van de gister bekendgemaakte beslisnota blijkt dat de Minister van I&W al op 14 oktober heeft besloten dat de vier nieuwe locaties voor grootschalige woningbouw, waaronder Alkmaar, geen infrastructurele en mobiliteitsgelden krijgen. De reden hiervoor is dat er meer geld is aangevraagd dan beschikbaar en omdat er geld vanuit grootschalig is verschoven naar de WoKT-regeling.

De andere zeventien novexlocaties krijgen deze middelen wel (deels) toegekend. De uitleg van de ministers is: “Deze additionele WoKT-voorstellen worden gedekt door één van de WoKT-voorstellen van Utrecht niet te honoreren (gezien de omvang van de bijdrage aan de Merwedelijn) en door de vier nieuw aangewezen grootschalige woningbouwgebieden (Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo-Enschede) nu geen middelen voor infrastructuur ter beschikking te stellen. De inzet van de schaarse infra-middelen wordt daarmee aangewend voor de bestaande 17 grootschalige woningbouwgebieden om prioriteit te kunnen geven aan het afmaken van al gemaakte bestuurlijke afspraken” Dat betekent concreet dat de vier nieuwe woningbouwlocaties, waaronder Alkmaar alleen het gebiedsbudget krijgen vanuit het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening. Ondanks de positieve woorden in de brief over het belang van deze infrastructurele maatregelen. Zoals de ministers schetsen: “De vier nieuwe grootschalige woningbouwgebieden krijgen wel een bijdrage uit het Gebiedsbudget (totaal € 100 mln). Daarmee kan nu een eerste stap worden gezet ten behoeve van de woningbouw en

Uitslag Grootschalig

1

ligt er voor een volgend kabinet met de goed beoordeelde inframaatregelen een logisch pakket aan inframaatregelen om een vervolgstap op te nemen.” Voor Alkmaar betekent dat het volgende: het totaal aangevraagde gebiedsbudget is voor 95% gehonoreerd. Vanuit het gebiedsbudget komt hiervoor 6,8 miljoen euro beschikbaar. En vanuit de Rijksregeling realisatiestimulans komt hier een bedrag van 18,3 miljoen euro bij als de betaalbare woningen, die in de propositie staan, worden gerealiseerd. Dat betekent dat we totaal 25,1 miljoen euro krijgen na realisatie. Voor nu is er geen infrastructuur en mobiliteitsgeld toegekend, ondanks positieve inhoudelijke beoordelingen. Dat geldt voor alle vier de nieuwe woningbouwlocaties zoals eerder genoemd. We zijn blij met de toekenning van het gebiedsbudget, maar zijn zeer teleurgesteld over het uitblijven van middelen voor infrastructurele maatregelen die heel hard nodig zijn. Des te meer omdat we door de aanwijzing van grootschalig een mooi perspectief hadden om versnelde woningbouw te realiseren. Helaas pakt dat nu anders uit. Daarbij is de beoordeling van onze propositie op basis van de ambtelijke contacten ook nog eens positief. We gaan dan ook samen met de andere aangewezen nieuwe, grootschalige gebiedslocaties die in dezelfde situatie zitten ons belang bij de leden van de Tweede Kamer uiteenzetten.

De brief vanuit het Kabinet is op dit moment nog voorgenomen besluitvorming. Daarom sturen we een brief naar de Kamerleden om uit te leggen waarom we nu al middelen nodig hebben voor infrastructuur. De eerste gesprekken hebben hierover plaatsgevonden. Daarnaast zal het college zich ervoor inzetten dat in het BO-MIRT toch nog infrastructurele middelen toegekend worden aan Alkmaar. De provincie heeft hierbij zijn hulp aangeboden. Dit betekent dat we door kunnen met deze belangrijke ontwikkelingen die randvoorwaarden zijn voor de realisatie van woningbouw. We hebben begrepen dat de Tweede Kamer hier op 19 januari 2026 een definitief besluit over velt. Zo staat in de brief Woningbouw Mobiliteit van 10 november 2025: “Zowel voor de WoKT en grootschalige aanvragen geldt dat de inframiddelen uit het Mobiliteitsfonds aan de decentrale overheden worden uitgekeerd via een specifieke uitkering. De middelen worden pas juridisch toegekend na parlementaire goedkeuring en nadat de onderliggende regeling in werking is getreden en gepubliceerd in de Staatscourant.” Het college gaat de komende periode heel hard aan de slag om toch nog middelen binnen te halen voor de broodnodige infrastructurele middelen en blijft constructief kritisch het belang van Alkmaar dienen. Wat betreft de WoKT-aanvragen feliciteren we onze buurgemeenten met de behaalde resultaten.

Voor uw raad relevant: de aanvraag vanuit Castricum en Heiloo voor de aansluiting A9 is in afstemming gedaan met de gemeente Alkmaar. Deze aanvraag is gehonoreerd. Dat betekent dat er een toekenning is van 23 miljoen euro voor de gestegen kosten van de aansluiting. Dat betekent dat Alkmaar zo’n 6,5 miljoen euro minder hoeft bij te dragen aan de gestegen kosten.

Uitslag Grootschalig

2

Tot slot wil het college de ambtelijke organisatie ontzettend bedanken voor al het verrichte werk. Aan de inhoud heeft het niet gelegen is onze beoordeling. Het is teleurstellend dat we de middelen nu niet volledig krijgen maar we hebben het volste vertrouwen dat er op termijn toch recht wordt gedaan aan de inhoudelijke aanvraag. Tijdlijn Vrijdag 7 november: telefonisch op hoofdlijnen geïnformeerd over het besluit Maandag 10 november: algemene publicatie van kamerbrief

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Kamerbrief Voorgenomen verdeling middelen grootschalige woningbouw infrastructuur en gebiedsbudget Verdeling middelen Woningbouw op Korte Termijn Beslisnota bij Kamerbrief Woningbouw en Mobiliteit

Uitslag Grootschalig

3