251031 Raadsinformatiebrief Concept regio advies 380kV pVAWOZ CCS

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 31 oktober 2025

Onderwerp

: Concept Regio advies pVAWOZ en 380kV-NNHN

Van

Het college van Burgemeester & Wethouders

Geachte leden van de raad, Voor de 380kV netuitbreiding en het programma VAWOZ maakt het Ministerie van KGG (hierna: KGG) gebruik van de Rijkscoördinatieregeling. Dit betekent dat de minister uiteindelijk voor het gehele project een projectbesluit en alle andere benodigde besluiten neemt. KGG heeft u op ieder projectonderdeel geïnformeerd middels verschillende raadsinformatiebijeenkomsten en webinars. De laatste kennisbijeenkomst was op 11 september in de grote Kerk, waarbij de onderzoeksresultaten van de Integrale Effecten Analyse (hierna: IEA) werden gepresenteerd. De rol van gemeenten en overige bestuursorganen is in een Rijkscoördinatieregeling beperkt. De gemeente Alkmaar kan sturen en adviseren door middel van het gecombineerd regioadvies en een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit. De 25 gemeenten in Noord-Holland die geraakt worden, de twee betrokken waterschappen en de provincie Noord-Holland zijn door KGG gevraagd een regioadvies uit te brengen over de projecten door de plussen en minnen van de vijf verschillende hoofdtracés in kaart te brengen. De provincie Noord-Holland is penvoerder en de gemeente Alkmaar heeft een actieve rol om de belangen van de regio te vertegenwoordigen en te laten landen in het regioadvies.

Er wordt in dit dossier samengewerkt met de regiogemeenten (Alkmaar, Dijk & Waard en de BUCH) en ook met gemeenten daarbuiten (Noordkop, IJmond, Zaanstad). In het kader van de afronding van het regioadvies krijgen alle medeoverheden nog de mogelijkheid om te reageren op de 90%-versie (zie bijlage 1) van het regioadvies. Door middel van deze brief willen wij u informeren over het proces en de opmerkingen en aanbevelingen die het college voornemens is mee te geven aan de provincie om het definitieve regioadvies aan te scherpen. Pas wanneer onze standpunten afdoende zijn verwerkt in het definitieve regioadvies zal het college overgaan tot ondertekening van het regioadvies. In deze versie zien wij namelijk nog onoverkomelijke bezwaren die hieronder zullen worden toegelicht. Bestuurlijke sturing KGG is volgens de Omgevingswet verplicht om advies aan de regio te vragen, maar het regioadvies zelf heeft geen juridische status. Hiermee maken de regio en de provincie aan het Ministerie kenbaar waar deze het liefst de hoogspanningsverbinding en onderstations aangelegd willen zien worden en wat de uitgangspunten moeten zijn in de algehele afweging. Als input voor het regioadvies zijn alle betrokken partijen meegenomen in het onderzoeksplan van KGG.

Het college heeft op 22 oktober 2024 een reactie (zie bijlage 2) gegeven op de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD) en daarbij aangestuurd op meer concretisering van de onderdelen ‘combineren & bundelen van hoogspanningsverbindingen’ en ‘participatie'. De binnengekomen reacties zijn opgenomen in een reactienota waaruit naar voren komt dat het ministerie de Alkmaarse reactie over combineren & bundelen heeft overgenomen.

Concept Regio advies pVAWOZ en 380kV-NNHN

1

De resultaten van de plan-MER en IEA van de corridors (zie bijlage 3) alsmede de standpunten van de betrokken gemeenten, waterschappen en overige partijen dienen als input voor de gemaakte afwegingen en voorkeuren in het regioadvies. Op 4 juni 2025 heeft Regio Alkmaar (Alkmaar, Dijk & Waard en de BUCH) een uitgangspuntenbrief naar de provincie Noord-Holland verzonden (zie bijlage 4). In de eerste conceptversie, genaamd bullet point lijst, van de provincie Noord-Holland zagen wij onze uitgangspunten niet terugkomen. Daarom heeft het college besloten om een nazending uitgangspuntenbrief Regio Alkmaar te versturen op 10 september 2025 (zie bijlage 5). Op 15 oktober jl. heeft de provincie de conceptversie (90%-versie) verzonden naar de gemeenten en waterschappen (zie bijlage 1). Het college is bevoegd om een reactie te geven op het verzoek van KGG om een regionale reactie te geven op de conceptversie en uiteindelijke het definitieve regioadvies wel of niet te ondertekenen. Gemeenten kunnen tot 20 november opmerkingen en aanvullingen geven op de conceptversie. Op 3 december wordt de definitieve versie van het regioadvies ter ondertekening aangeboden. Uiterlijk 19 december levert de provincie het regioadvies aan bij KGG. Het ontwerp-voorkeursbesluit van KGG wordt naar verwachting vanaf Q2 2026 ter inzage gelegd. Tegen dit ontwerpbesluit kan een zienswijze worden ingediend.

Uitgangspunten voor in definitief regioadvies De regiogemeenten hebben op verschillende momenten aanbevelingen gedaan op het proces en de conceptversies van het regioadvies. In de conceptversie van 15 oktober jl. is de groene route als enige voorgestelde variant opgenomen. Het college vindt dat de onderstaande uitgangspunten moeten terugkomen in het regioadvies. Deze uitgangspunten volgen uit de eerder benoemde reactie op de concept-NRD, uitgangspuntenbrief en de nazending uitgangspuntenbrief, aangevuld met nieuwe inzichten. 1. Volg bestaande infrastructuur, ontzie erfgoed en vermijd woonkernen Een door KGG en de provincie benoemd uitgangspunt bij de totstandkoming van de vijf corridors is het volgen

van

de

bestaande

(bovengrondse)

infrastructuur,

zoals

rijkswegen

en

150kV-

hoogspanningsverbinding. In het geval van de groene corridor betekent dit: •

380kV-verbinding volgt na Oterleek het tracé van de bestaande 150kV-verbinding richting Hoorn. Hiermee wordt voorkomen dat de drie poldermolens aan de Noorschermerdijk tussen twee mastenrijen komen te staan en woonkernen in Dijk en Waard (woonwijk De Draai) wordt ontzien;

•

Met de afbuiging via de tussencorridor P15 wordt geen bestaande bovengrondse infrastructuur gevolgd, waardoor het open landschap onevenredig wordt aangetast

2. Heroverweeg het voorkeursalternatief bij nieuwe inzichten over mitigeerbaarheid en vergunbaarheid De rode corridor is op basis van het uitgangspunt volg bestaande infrastructuur een kansrijke route. Deze route lijkt volgens de provincie vooralsnog niet vergunbaar op de onderdelen UNESCO en Natura 2000 (draadslachtoffers). Echter, er moeten op deze onderdelen nog onderzoeksresultaten worden

Concept Regio advies pVAWOZ en 380kV-NNHN

2

opgeleverd. Zo wordt er bijvoorbeeld nog onderzocht wat de effecten zijn van het ondergronds brengen van (delen van) tracés. Hiermee kunnen negatieve effecten op de vergunbaarheid, leefbaarheid en gezondheid gemitigeerd worden waardoor de haalbaarheid van de corridors verschuiven. Hierom kan het college de keuze van de provincie niet volgen om slechts één tracé op te nemen. Wij pleiten voor het opnemen van flexibiliteit in het proces zodat nieuwe inzichten meegenomen kunnen worden in de afweging van de betreffende routes. Bovendien is de argumentatie rond vergunbaarheid enkel gebaseerd op de hoofdtracés, zonder combinaties van tracés. Hierdoor ontstaat een incompleet beeld. De wenselijkheid van de rode corridor (zo mogelijk met het gele tracé als begin) moet worden opgenomen zodat er een volwaardig alternatief ter afweging voorligt als deze route door mitigerende maatregelen toch vergunbaar blijkt te zijn. Ook andere combinaties van routes moeten overwogen worden. Hiermee komen tevens voor het zuidelijke station meer wenselijke locaties (ZM1/ZM2) weer als mogelijkheid op de kaart, terwijl er nu enkel gekeken wordt naar zeer onwenselijke locaties in de Wijkermeerpolder tussen Beverwijk en Assendelft aangezien enkel deze bereikbaar zijn als er uitgegaan wordt van de groene route. 3.

Maak bundelen en/of combineren van bestaand 150kV en 380kV-verbinding randvoorwaardelijk In reactie op de concept-NRD (zie bijlage 1) heeft de gemeente Alkmaar aan de minister gevraagd om het combineren en bundelen van de bestaande 150kV en toekomstige 380kV sterker te positioneren in de onderzoeksfase (planMER en IEA). Met het combineren en/of bundelen wordt voorkomen dat twee mastenrijen naast elkaar lopen. In het concept regioadvies staat opgenomen dat het ondergronds brengen van de bestaande bovengrondse 150 kV verbinding Beverwijk – De Weel als belangrijke voorwaarde voor regionaal draagvlak wordt gezien. Wij pleiten voor een aanscherping, waarbij het ondergronds brengen van de bestaande 150kV-verbinding als randvoorwaarde wordt opgenomen in het definitieve regioadvies. 4. Compensatie In het concept regioadvies wordt gesproken over ‘passende en ruimhartige’ compensatie. Hiermee ontbreekt de concretisering over dit onderwerp, zoals context (wie heeft voordeel van de compensatie) en de soort compensatie (financiële compensatie en/of compensatie in ‘natura'). Wij pleiten voor verdere specificatie.

Conclusie Het college is voornemens om bovenstaande punten te sturen naar de provincie als reactie op het concept regioadvies. Daarbij zal vermeld worden dat de gemeente Alkmaar het regioadvies pas zal ondertekenen wanneer onze bezwaren zijn weggenomen. Dit standpunt is afgestemd binnen de regio Alkmaar evenals met de regio Noordkop, de IJmond en de gemeente Zaanstad. Bijlagen • •

Concept regio advies d.d. 14 oktober 2025 Reactie concept NRD

Concept Regio advies pVAWOZ en 380kV-NNHN

3

• • •

Corridors Uitgangspuntenbrief regio Alkmaar Nazending uitgangspuntenbrief regio Alkmaar

Concept Regio advies pVAWOZ en 380kV-NNHN

4