251009 Presentatie Concept Begroting 2026 Raadsinfo 9 okt

Concept begroting 2026 Raadsinfo 9 oktober 2026

Programma 1. Welkomstwoord door de voorzitter 2. Terugblik en kernpunten programmabegroting 2026 door wethouder Financiën Christian Schouten 3. Toelichting op de financiën: Eric de Nijs 4. Vooruitblik: Albert van Heijningen 5. Afsluiting bijeenkomst door voorzitter

Concept begroting 2026

2

Informatieavond Programmabegroting 2026

Christian Schouten

Concept begroting 2026

3

Onze ambities ➢groei van de stad ➢solide financieel beleid ➢uitvoering coalitieakkoord

➢leesbaar en toegankelijk P&C stukken verbeteren; in juli de Kadernota, nu de begroting met deel A en deel B

Concept begroting 2026

4

Groei van de stad ➢voortgang blijven maken met de bouw van betaalbare, duurzame woningen voor onze inwoners ➢extra investeren in voorzieningen passend bij deze groei; investeren € 58 miljoen

➢extra kansen met aanwijzing ‘Propositie Alkmaar grootschalig’ (cofinanciering)

Concept begroting 2026

5

Solide financieel beleid (1) • Sluitende begroting 2026 • Ravijnjaar ➢Meerjarig tekort: het Rijk heeft het financieel ravijn voor een klein deel gedicht (van € 14 mln naar 11,5 mln) ➢Dialoogsessie ➢Van Ark gelden ➢Doorschuif problemen door het rijk naar 2028 ➢Demissionair kabinet

Concept begroting 2026

6

Solide financieel beleid (2) • In deze begroting Regeling 'groei van de stad' ✓60% exploitatie ✓20% kapitaallasten ✓20% sparen/reserveren (plus incidenteel) • Financiële kengetallen voor 2026 op orde • Lage gemeentelijke lasten voor onze inwoners

Concept begroting 2026

7

Terugblik op uitvoering coalitieakkoord (1) ✓ kadernota veiligheid 2023-2026 ✓ tijdelijke woonruimte aan Alkmaarse spoedzoekers ✓ publieksvriendelijke acties isolatiemaatregelen ✓ Ontwikkelagenda Cultuur ✓ Erfgoednota 2026–2036 ✓ verbeterpunten Wij(k) aan Zet! ✓ zwembad de Hoornse Vaart en Sportpaleis

Concept begroting 2026

8

Terugblik op uitvoering coalitieakkoord (2) ✓ verkeersveiligheid, proef 30 km/u op Kennemersingel ✓ seniorenagenda ✓ Odensehuizen ✓ dorpenagenda’s

Concept begroting 2026

9

Proces begroting 2026 Onderdeel Raadsinformatie avond Auditcommissie Indienen technische vragen Beantwoording vragen Raadsvergadering Indienen begroting bij provincie

Concept begroting 2026

Datum : donderdag 9 oktober : dinsdag 14 oktober : dinsdag 14 oktober (12.00 uur) : donderdag 23 oktober : donderdag 30 oktober : vóór 15 november

10

Toelichting op de financiën

Eric de Nijs

Concept begroting 2026

11

Baten en lasten 2026 in balans

• Algemene uitkering en overige rijksmiddelen (71%) • Lokale heffingen (15%) • Overige (11%) en reserves (3%)

Concept begroting 2026

• Vitaliteit (53%) grootste programma, gevolgd door leefbaarheid (20%) • Duurzaamheid (10%), inwoners en bestuur (8%) en bedrijvigheid (6%)

12

2026 sluitend, vanaf 2028 oplopend tekort

• 2026 sluitend en klein nadeel in 2027 • Vanaf 2028 tekort van € 6,4 mln dat oploopt naar € 8,1 mln in 2029 • Algemene uitkering in 2029 ca € 4 mln lager en rentelasten ca € 5 mln hoger dan in 2026

Concept begroting 2026

13

Financieel kader: meerjarig lichte verbetering

• Verbetering begrotingssaldo 2027: 0,6 mln (voordeel), 2028: 1,2 mln (voordeel), 2029: 0,9 mln (voordeel)

Concept begroting 2026

14

Financieel kader: beperkt aantal mutaties Programma 1: verschuiving van stelpost energie (saldoneutraal) naar andere programma’s Programma 2: onttrekking reserve RBB 1,1 mln (voordeel), BUIG 0,3 mln en korting subsidie vervalt deels 0,3 mln (nadeel). Programma 3: diverse kleine(re) bijstellingen Programma 4: hogere energielasten 0,6 mln (nadeel), lagere opbrengsten naheffingen parkeren 0,8 mln (nadeel). Actualisatie jaarschijf 2029 hogere kapitaallasten (nadeel). In 2026 verschuiving ca € 1 mln van Groen (P5) naar Wegen (P4). Programma 5: in 2026 verschuiving ca € 1 mln van Groen naar Wegen. Actualisatie jaarschijf 2029 hogere kapitaallasten (nadeel) Programma 6: hogere inkomsten OZB 0,7 mln (voordeel), Actualisatie jaarschijf 2029 hogere algemene uitkering (voordeel)

Concept begroting 2026

15

Gemid. woonlasten gezin eigen woning: + 6,9%

• OZB: van € 263 naar € 270 (2,8%) • Afval: van € 406 naar € 450 (10,6%) Totaal € 935 in 2026 • Riolering: € 205 naar € 215 (4,9%) • In 2025 gemeente Alkmaar op plek 28 goedkoopste gemeenten van de 342 (Coelo atlas): € 179 lagere woonlasten t.o.v. gemiddelde

Concept begroting 2026

16

Investeringsvolume 2026: € 58 mln

• Bereikbaarheid: wegen, kunstwerken en openbare verlichting • Leefomgeving: riolering, groen en vastgoed • Ruimtelijke ontwikkeling: scholen, sport en dorpshuizen • T/m 2029 cumulatief 273 mln aan investeringsvolume • Propositie Grootschalig conform raadsvoorstel niet verwerkt in MIP 2026

Concept begroting 2026

17

Balans groeit, reserves nemen af

• Investeringen zorgen de komende jaren voor groei van de balans • Algemene reserve: nadelig saldo 2028 en 2029 is hierin verwerkt • Jaarrekeningresultaten (2021 t/m 2024) hebben niet geleid tot significant hogere AR • Bestemmingsreserves: met name daling reserve erfpacht en reserve afschrijvingslasten

Concept begroting 2026

18

Ratio’s onder druk door groei van de balans

• Balansomvang neemt toe door investeringsvolume • Eigen vermogen (reserves) groeit niet automatisch mee • Zonder maatregelen (sparen) daalt solvabiliteit naar 12% in 2029 -> onder minimale streefwaarde van 20% (Nota Visie op finan. positie) • Nadelig saldo 2028 en 2029 verwerkt in reservepositie (effect 2%) • Schuldquote stijgt naar 112% doordat extra financiering nodig is

Concept begroting 2026

19

Proces en spelregels groeikader • Contouren en uitgangspunten gepresenteerd bij de Kadernota 2026 • Extra woningen -> extra inwoners -> extra baten • Voor de baten nemen we extra inkomsten van het gemeentefonds en de OZB-woningen mee • De lasten stijgen in dezelfde mate mee (voorzichtigheidsbeginsel) • Toebedeling lasten: 60% exploitatie, 20% kapitaallasten en 20% sparen (centrale stelpost) • Groeikader wordt ingebed binnen de bestaande P&C cyclus. Jaarlijks wordt bij de Kadernota het groeikader herijkt obv actuele woningprognose en geactualiseerde baten vanuit de algemene uitkering en OZB-woningen.

Concept begroting 2026

20

Uitkomst groeikader

• Extra baten en lasten zijn cumulatief en lopen op naar 20 mln in 2032

Concept begroting 2026

21

Vooruitblik

Albert van Heijningen

Concept begroting 2026

23

BDO benchmarkrapport gemeenten

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

24

Cijfers per gemeente

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

25

Omrekentabellen scores BDO benchmark

Begrotingen tellen ook mee In 2025 - de saldi van de begrotingen 2024 tot en met 2028. Wanneer de optelsom van de begrotingen over deze jaren een negatief beeld geeft, heeft dat gevolgen voor de financiële ratio’s en daarmee voor de financiële gezondheid van een gemeente. In dat geval corrigeren wij het rapportcijfer op basis van de kengetallen met de negatieve begrotingscijfers. Deze correctie laat zien dat een gemeente verwacht in de komende jaren in te teren op het eigen vermogen.

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

26

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

27

Uitkomst

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

28

Alkmaar

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

29

Solvabiliteit gemiddeld in Nederland

Presentatietitel en datum in te vullen via Invoegen - Koptekst en voettekst

30

2025

Voor een mooi rapportcijfer BDO 1.

Structureel sluitende meerjarenbegroting vier jaar

2.

Solvabiliteit boven de 20% 500 miljoen investeren = 100 miljoen sparen

Concept begroting 2026

33