251002 Raadsinformatiebrief Voortgang Spooronderdoorgang Helderseweg

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 30 september 2025

Onderwerp

: Voortgang Spooronderdoorgang Helderseweg

Van

: Het college van Burgemeester & Wethouders

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren we u over de stand van zaken van de spooronderdoorgang Helderseweg. Inleiding De spooronderdoorgang Helderseweg is een belangrijk element in het Ontwikkelbeeld Stationsgebied (vastgesteld door de raad in december 2021) en sluit aan bij de ambities in het Coalitieakkoord. In de vorige raadsinformatiebrief van 23 juli 2024 heeft het college u geïnformeerd over het lopende haalbaarheidsonderzoek, de context van het project, de inpassing in de omgeving, het participatietraject en financiën. Sinds de vorige raadsinformatiebrief, hebben we in nauwe samenwerking met ProRail en andere betrokken partijen verdere stappen gezet in de uitwerking van het project. Met deze brief blikken we terug en vooruit. Achtergrond De huidige gelijkvloerse kruising op de Helderseweg veroorzaakt structurele verkeershinder en onveilige situaties. Door de aanleg van een spooronderdoorgang wordt de verkeersdoorstroming verbeterd en ontstaat ruimte voor verplaatsing van het OV-knooppunt naar de noordzijde van het station, conform het Ontwikkelbeeld Stationsgebied. Daarnaast sluit het project aan op landelijke ontwikkelingen zoals het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS), dat leidt tot meer treinverkeer en langere dichtligtijden van de overweg.

Participatie en communicatie In 2024 is gestart met participatie op ‘raadplegend niveau’, waarbij bewoners en belanghebbenden actief zijn betrokken bij het ontwerp, het proces en de ruimtelijke inpassing van de onderdoorgang. Op 24 september 2024 vond de eerste informatiebijeenkomst plaats waar de reden van het project, de reeds gezette stappen en het vervolg is behandeld. Middels thema’s als ontwerp, bouw en verkeer zijn gesprekken gevoerd en zijn zorgen en wensen gedeeld. Het verslag van deze bijeenkomst is hier terug te lezen: Participatie spooronderdoorgang Helderseweg - Alkmaars Kanaal. De tweede informatiebijeenkomst werd gehouden op 4 november 2024. Na een plenaire presentatie zijn we actief met elkaar in gesprek gegaan over het ontwerp met impact voor alle verkeersdeelnemers en over de inrichting van open plekken waaronder het gebied rondom de kruising Snaarmanslaan – Stationsweg. Het verslag van zowel deze avond als het eindverslag zijn via deze link terug te lezen: Participatie spooronderdoorgang Helderseweg - Alkmaars Kanaal. De input van de bijeenkomsten is zorgvuldig bestudeerd en beoordeeld en waar mogelijk meegenomen in het referentieontwerp. Nadien is er ingezet op afstemming op buurtniveau. Zo zijn we in gesprek met de Stationsbuurt en Bergerhof.

Naast het project spooronderdoorgang komen ook onderwerpen over de ontwikkeling van het stationsgebied zelf aan bod. We breiden de afstemmingen de komende tijd graag verder uit met andere buurten middels klankbordgroepen. Voortgang Spooronderdoorgang Helderseweg

1

Naast de overlegmomenten op buurtniveau, wordt informatie gedeeld via de projectwebsite: Spooronderdoorgang Helderseweg - Alkmaars Kanaal. In de volgende fase van het project, zal participatie een vervolg krijgen met de nadruk voor de leefbaarheid en bereikbaarheid tijdens de bouwfase en de inrichting van de openbare ruimte. Voortgang/ inhoudelijk en doorkijk vervolgfase Het referentieontwerp is gereed. We zijn nu bezig de technische haalbaarheid vast te stellen. Hierbij is een belangrijke mijlpaal bereikt in de voorbereiding op de realisatie van de onderdoorgang. De komende periode wordt hard gewerkt aan de conditionering waarbij vooral de stikstofdepositie een belangrijk onderdeel is. Ook wordt de openbare ruimte verder uitgewerkt. Daarvoor zoeken we afstemming met de omgeving. ProRail is betrokken als uitvoerende partij en zal de contractering en uitvoering verzorgen. De gemeente blijft betrokken en financieel eindverantwoordelijk. In de vervolgfase zal een overeenkomst tussen ProRail en gemeente worden opgesteld en getekend om te waarborgen dat ProRail het werk daadwerkelijk kan uitvoeren. Dat is het moment dat de financiering rond dient te zijn. ProRail zal ook een aanbestedingsdossier opstellen en de treinvrije periodes in gaan plannen. Financiering Vanuit het Rijk is Alkmaar eind juni aangewezen als grootschalige gemeente.

Dit betekent dat Alkmaar vanwege de complexe woningbouwopgave extra rijksregie krijgt (ministeries VRO, IenW en EZK). Het verzoek is gekomen hiervoor een propositie in te dienen. Het rijk geeft subsidie voor 50% van het resterend tekort; voor toegekende projecten moet in de gemeentelijke begroting cofinanciering opgenomen worden om de resterende 50% te financieren voordat het rijk zijn definitieve beschikking zal geven. Het project spooronderdoorgang is in de propositie opgenomen. Zie voor nadere informatie het raadsvoorstel Propositie Alkmaar Grootschalig. Na besluitvorming van het Rijk en toekennen van de propositie zullen projecten afzonderlijk aan de gemeenteraad worden voorgelegd voor besluitvorming en het beschikbaar stellen van budget volgens de normale P en C cyclus. Financiën In de raadsinformatiebrief van 23 juli 2024 is aangegeven wat op dat moment de kosteninschatting inclusief het bijbehorend risicoprofiel bedroeg € 60 miljoen excl. btw. Op basis van het huidige haalbare referentieontwerp is er een nauwkeuriger raming opgesteld conform geldende normen. De huidige raming sluit op € 70 miljoen excl. btw. De raming is door zowel gemeente als ProRail getoetst. Het volledige bedrag € 70 miljoen excl. btw (€ 84 miljoen incl. btw) is opgenomen in de propositie Alkmaar Grootschalig.

Het vervolg Na definitieve besluitvorming van het Rijk (november 2025), zal de cofinanciering worden verwerkt in de begroting MIP jaarschijf 2026. Dan zal het project aan de gemeenteraad worden voorgelegd voor besluitvorming van het gehele budget. Dit is ruim voor de start van de aanbesteding en sluit aan op het tekenen voor de overeenkomst tussen ProRail en gemeente in 2026. De contractvoorbereiding en het contracteren van een aannemer neemt 2 jaar in beslag. Het vervolg, het uitvoeringsontwerp, de voorbereiding en de uitvoering naar schatting 3 jaar. Het exacte moment van uitvoeren is afhankelijk van de planningsmogelijkheden van een treinvrije periode, het moment dat er geen treinen rijden, en er gewerkt kan worden aan de onderdoorgang ter plaatse van de huidige spoorkruising. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd

Voortgang Spooronderdoorgang Helderseweg

2