250911 Art. 42 - BAS - Integriteitstoetsing bij zorgverleners - beantwoording

Aan de gemeenteraad van Alkmaar

Onderwerp

Beantwoording raadsvragen BAS ‘Integriteitstoetsing bij zorgverleners’ Uw brief van

Behandeld door

Datum

19 augustus 2025

Unit Vitaliteit

9 september 2025

Geachte leden van de raad, Het lid van de raad mevrouw Dubois heeft ons op 19 augustus 2025 de volgende raadsvragen gesteld over integriteitstoetsing bij zorgverleners. In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.

1

Is het College het met de fractie van BAS eens, dat zorgaanbieders zoals Wmo- en jeugdzorg, in het Sociale domein terdege integer moeten zijn en dat deze via de Wet Bibob bij aanbestedingen of contracteringen getoetst moet worden? Antwoord Ja, op 17 december 2024 is uw raad geïnformeerd over de vaststelling van het regionaal beleidskader Toezicht en handhaving Wmo en Jeugdwet. In het beleidskader is de volgende visie opgenomen: “Wij staan voor het belang van preventie en richten ons op het voorkomen van problemen. Dit doen we door het goed inrichten van onze kaders en werkprocessen, alsook éénduidige communicatie aan cliënten, aanbieders en binnen de gemeentelijke organisaties. We voorkomen en bestrijden onbewuste en bewuste onrechtmatigheden en onvoldoende kwaliteit met een toezicht dat proportioneel, transparant, integer en onafhankelijk is. Samen zijn we lerend onderweg.” In het verlengde van deze visie is het een logische ontwikkeling om de Wet Bibob in te zetten om onderzoek te doen naar zorgaanbieders binnen de Wmo en de Jeugdwet. Het college heeft kennisgenomen van de ‘proeftuin Aanpak Zorgfraude’ en heeft zich laten trainen in de benodigde kennis om de Bibob-procedure op een juridisch correcte wijze in de inkoopprocedure mee te nemen.

Het college heeft op 2 september 2025 besloten om de Bibob-procedure toe te passen op de inkoop voor Wmo-Begeleiding, Beschermd Thuis en Beschermd Wonen. Dit wordt de eerste keer dat de methodiek wordt toegepast in de regio Alkmaar.

Bezoekadres

postadres

bank

website

telefoon

Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar

Postbus 53 1800 BC Alkmaar

NL78BNGH0285000179

www.alkmaar.nl

14 072

2

Heeft het College specifieke beleidsregels (zorgprotocol) of criteria die Alkmaar hanteert voor Bibob-toetsingen in de zorgsector? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? Antwoord De gemeente Alkmaar heeft vastgesteld Bibob beleid op het gebied van vergunningen en vastgoedtransacties1. Er zijn nog geen specifieke beleidsregels voor het hanteren van Bibobtoetsingen in de zorgsector. De toepassing van de Bibob-toetsen vinden in de eerdergenoemde inkoop voor de eerste keer plaats. De uitkomsten van de evaluatie hiervan kunnen leiden tot het opstellen van een regionaal/lokaal Bibob-beleid en publiceren van een handelingsprotocol. Daarnaast kan het aanpassen van de verordeningen Wmo en Jeugd een mogelijk gevolg zijn.

3

Deelt u onze mening, dat alle zorgverleners standaard onderworpen moeten worden aan een Bibob-onderzoek of gebeurt dit al? Of alleen bij een verhoogd risico? Antwoord Het college is van mening dat de gemeente op een zorgvuldig en rechtmatige manier overeenkomsten aan moet gaan met zorgpartijen. Het is van belang dat zorgaanbieders integer zijn om enerzijds de veiligheid en bescherming van inwoners te kunnen borgen en anderzijds erop toe te zien dat de zorggelden op een rechtmatige wijze besteed worden. Het toepassen van de Bibob-toets bij de start van nieuwe overeenkomsten en/of bij signalen van verhoogd risico is daarbij een goed hulpmiddel. Op basis van het transparantiebeginsel kan geen Bibob-toets worden opgelegd aan gecontracteerde partijen waarbij geen risico-signalen bestaan. Het toepassen van de Bibobtoets moet dan namelijk expliciet in de inkoopdocumenten zijn opgenomen.

4

Welke sectoren binnen de zorg vallen in Alkmaar onder het Bibob-beleid? Antwoord De Wet Bibob wordt op dit moment ingezet bij horeca-exploitatievergunningen, vergunningen voor seksbedrijven, coffeeshops én bij omgevingsvergunningen en vastgoedtransacties. Voor de zorgsector zijn nog geen specifieke beleidsregels.

5.

Hoe verloopt het Bibob-proces bij zorgaanbestedingen: welke stappen worden doorlopen en hoelang duurt het gemiddeld? Antwoord Een algemene schets van de te volgen stappen is als volgt:

1

Beleidsregel Wet Bibob (vergunningen) gemeente Alkmaar | Lokale wet- en regelgeving 2/4

1.

De zorgaanbieder levert het ingevulde Bibob-vragenformulier inclusief de bijlagen in bij de aangewezen gemeentelijke medewerkers.

2.

De gemeente toetst of de documenten naar waarheid zijn ingevuld.

3.

De gemeente doet onderzoek in openbare en gesloten bronnen

4.

Het onderzoek leidt tot het besluit ‘integer’ of ‘niet integer’

5.

De gemeente gaat de overeenkomst aan of vraagt een Bibob-advies aan bij het Landelijk bureau als er sprake is van twijfels en vermoedens rondom de integriteit van de zorgaanbieder.

De doorlooptijd is afhankelijk van verschillende factoren, zoals capaciteit bij netwerkpartners, de hoeveelheid constateringen van twijfels en vermoedens rondom integriteit en de doorlooptijd van het landelijke bureau Bibob. De doorlooptijd voor het uitvoeren van het onderzoek wordt op minimaal drie maanden geschat. 6.

Wat zijn de mogelijke gevolgen voor een zorgaanbieder als uit het Bibob-onderzoek blijft dat er integriteitsrisico’s zijn? Antwoord In het geval van een nieuwe inkoopprocedure kan het ertoe leiden dat de partij niet gecontracteerd zal worden. In het geval dat het Bibob-onderzoek wordt uitgevoerd bij een gecontracteerde partij omdat er signalen van verhoogd risico zijn kan het leiden tot het ontbinden van de overeenkomst of de overeenkomst onder voorwaarden voort te zetten.

7.

Zijn er voorbeelden of statistieken beschikbaar over eerdere Bibob-toetsingen bij zorgverleners in Alkmaar? Antwoord De gemeente Alkmaar heeft ervaring met de ontbinding van een overeenkomst met een zorgaanbieder, mede op basis van het advies van het Landelijke Bureau Bibob. Vanwege lopende juridische procedures en geheimhoudingsbepalingen in de Wet Bibob kan hierover geen verdere toelichting worden verstrekt.

8.

Waar kan het actuele Bibob-beleid van de gemeente Alkmaar worden ingezien? (Wij konden op Notubiz hierover niets terugvinden). Antwoord Zie beantwoording vraag 2.

9.

Wordt bij het Bibob-onderzoek samengewerkt met andere instanties, zoals het Landelijk Bureau Bibob of overige gemeenten in Noord Holland Noord?

3/4

Antwoord Het Bibob-onderzoek kan alleen slagen als er wordt samengewerkt met andere instanties. Bij het eigen onderzoek wordt o.a. samengewerkt met: Autoriteit Financiële Markt, Autoriteit Consument & Markt, Autoriteit Persoonsgegeven etc. Samenwerking tussen gemeenten kan alleen als hiervoor een aanmerkelijk belang is en mandatering hiervoor formeel geregeld is. In het geval van de inkoop Wmo-begeleiding, Beschermd Thuis en Beschermd Wonen werken de gemeenten in de Regio Alkmaar samen omdat zij veelal dezelfde partijen zullen contracteren. Het Landelijke Bureau Bibob komt in beeld als er sprake is van twijfels en vermoedens aangaande de integriteit van de ondernemer. 10.

Welke waarborgen zijn er voor zorgaanbieders tegen onterechte conclusies of bezwaarprocedures binnen het Bibob-traject? Antwoord De zorgaanbieder heeft het recht om een zienswijze in te dienen en deze dient zorgvuldig afgewogen te worden. Het Landelijke Bureau Bibob toetst daarnaast zelfstandig of zij tot een gevaarsbeoordeling komen.

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar, mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester

dhr. R.M. (Robert) Reus MPM, gemeentesecretaris

4/4