250828 Raadsinformatiebrief Ontwikkelingen rond Governance RAUM

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 26 augustus 2025

Onderwerp

: Ontwikkelingen rond Governance RAUM

Van

: Robert te Beest - Wethouder

Inleiding Met deze brief informeren wij u over het lopende onderzoek naar de toekomstige governance, kerntaken, organisatie en financiering van het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM). Het algemeen bestuur van het recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) heeft in februari 2025 de bestuursopdracht ‘Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM)’ vastgesteld. De opdracht volgt uit de constatering van het bestuur van het recreatieschap dat het haar verantwoordelijkheid is om, gezien de situatie en het streven naar financieel evenwicht, na te denken over de fundamentele toekomst van het recreatieschap. Doorgaan op dezelfde manier is vanuit de deelnemende gemeenten en provincie geen optie. In de bestuursmededeling na het AB van 14 april 2025 bent u door het recreatieschap hierover op hoofdlijnen geïnformeerd. In deze raadsinformatiebrief geven wij u meer inzicht in de stappen. Toelichting en uitgangspunten Kadernota 2026 Het Algemeen Bestuur (AB) van RAUM heeft op 29 november 2024 de Kadernota 2026 vastgesteld. In deze Kadernota is opgenomen dat een onderzoek wordt gestart naar de toekomst van het recreatieschap. De huidige organisatie van uitvoerings- , beheer- en ontwikkelingstaken lijkt niet meer aan te sluiten bij de opgaven.

Het bestuur van het recreatieschap wil daarom fundamenteel onderzoeken of de opgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden. Bestuursopdracht Vervolgens heeft op 6 februari 2025 het algemeen bestuur de bestuursopdracht ‘Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM)’ vastgesteld. Rondom dit onderzoek is een ambtelijke en bestuurlijke werkgroep opgezet (zie verderop). Het bestuur heeft de volgende uitgangspunten benoemd voor het onderzoek: -

De recreatieopgave in het gebied staat centraal; Zoals het nu is stopt, ontbinden van de GR is hierbij een optie; We blijven goede buren; Waardering voor de uitvoeringsorganisatie RNH blijft, en het openhouden van de mogelijkheid om RNH toekomstige uitvoerder te laten blijven; Gezamenlijke communicatielijn;

Ontwikkelingen rond Governance RAUM

1

-

Structureel niet meer gaan betalen; Koppelen aan beweging/ontwikkeling bij andere recreatieschappen; Benchmark uitvoeren naar voorbeelden elders in Nederland.

Doel en onderzoeksvragen Het onderzoek heeft tot doel te verkennen op welke wijze de recreatieopgaven in het gebied beter, efficiënter en toekomstbestendiger kunnen worden georganiseerd. Daarbij wordt gekeken naar onder meer: • De rol en toegevoegde waarde van het RAUM in het huidige en toekomstige recreatieve landschap; • De juridische en financiële verplichtingen van de deelnemende partijen; • Alternatieve vormen van samenwerking; • De consequenties voor deelnemers. Aanpak onderzoek Het onderzoek is gestart onder leiding van de bestuurlijke trekkers van Uitgeest en Zaanstad met ambtelijke ondersteuning vanuit de deelnemende gemeenten, de provincie en het Bestuursbureau. Tevens is een externe procesbegeleider Kokx de Voogd ingeschakeld. Recreatie Noord-Holland (RNH) levert gegevens aan over het functioneren van het schap. De ambtelijke en bestuurlijke werkgroep komt periodiek bijeen. Voornemen tot ontbinding In het Ambtelijk Overleg / Bestuurlijk Overleg (AO/BO) van 14 april 2025 heeft het AB het gezamenlijke voornemen uitgesproken om de GR RAUM op te heffen. De hoofdvraag draait nu om het inzichtelijk maken van de inhoudelijke, juridische en financiële consequenties van ontbinding van de GR. Dit gebeurt in een liquidatieplan.

Geen nieuwe verplichtingen Totdat een definitief besluit is genomen over de toekomst van het RAUM worden geen nieuwe meerjarige verplichtingen aangegaan. Dit houdt een bevriezing van de huidige situatie in en betekent onder meer: • Geen nieuwe (meerjarige) investeringen in beheer of infrastructuur; uitgangspunt is schoon, heel en veilig • Geen wijzigingen in eigendomsverhoudingen of governance; • Geen nieuwe financiële afspraken tussen deelnemers. Zo is besloten geen uitvoering te gaan geven aan vastgestelde visies voor deelontwikkelingen als het Aagtenpark, Dorregeest en Uiterdam. Het project Saskerleidam en Vitaal Platteland gaat wel door, hier zijn al verplichtingen voor aangegaan. Proces en besluitvorming De besluitvorming over de toekomst van het recreatieschap zal plaatsvinden op basis van het concept liquidatieplan, waarvan het streven is dat deze in het najaar van 2025 gereed is. Het opheffen van een openbaar lichaam zoals het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer is een proces dat juridisch en bestuurlijk zorgvuldig moet worden doorlopen. Zodra het algemeen bestuur het voornemen tot ontbinding heeft uitgesproken, volgen er een aantal stappen waarbij onder andere colleges, gemeenteraden en provinciale staten een formele rol spelen. Alle deelnemers dienen een besluit tot opheffing te nemen, zowel college als raad.

Hieronder volgt een schematische schets van de stappen, doorlooptijd en de rol van raden en staten.

Ontwikkelingen rond Governance RAUM

2

1. Voornemen tot ontbinding (startpunt, informeel is dit besluit eerst genomen op 14 april 2025 en daarna geformaliseerd) • Wie: Algemeen bestuur recreatieschap • Wat: Formeel besluit nemen om het voornemen tot ontbinding uit te spreken. • Doorlooptijd: 1 vergadering De eerste fase van het onderzoek loopt tot en met september 2025. De voorlopige conclusie luidt dat voortzetting in de huidige vorm nog steeds niet wenselijk of houdbaar is: • • •

De huidige constructie sluit onvoldoende aan bij de opgaven in het gebied; Er zijn aanzienlijke verschillen in belangen, eigendomsverhoudingen en financiële bijdragen; Er is draagvlak om een liquidatieplan uit te werken, waarin opheffing van het schap en herverdeling van taken het leidende uitgangspunt is. Dit vormt de basis voor bestuurlijke afweging en besluitvorming.

2. Opstellen liquidatieplan (geplande besluitvorming: september 2025) • Wie: DB, en AB stelt eerst vast de spelregels en strategie • Wat: In kaart brengen voor alle deelnemers • Eigendommen (Rechten en plichten) • Financiële gevolgen gemeenten • Financiële gevolgen (frictiekosten) Bestuursbureau en Recreatie NH • Voorwaarden per gemeente voor liquidatie o Onderhandelingsperiode • Doorlooptijd: o Informatie en besluitvorming: ca. 6 maanden 3. Consultatie van deelnemers (gemeenten en provincie) (planning: Q4 2025) • Wie: Colleges van B&W en Gedeputeerde Staten, met betrokkenheid van raden en staten • Wat: o Zienswijze vragen aan de gemeenteraden en Provinciale Staten om in te stemmen met het uiteindelijke besluit tot ontbinding (conform de Gemeenschappelijke Regeling). o Dit gebeurt meestal via een voorstel van het college of GS aan respectievelijk de gemeenteraad of Provinciale Staten. • Doorlooptijd: o Informatie en besluitvorming: 2 tot 3 maanden, afhankelijk van vergaderschema’s. 4. Vaststellen liquidatieplan door het algemeen bestuur (planning: Q4 2025) • Wie: AB • Wat: Definitieve besluitvorming over ontbinding, inclusief afspraken over: o Boedelverdeling (financiën, activa, personeel) o Overdracht van taken o Nazorg/afwikkeling • Voorwaarde: Alleen mogelijk als alle deelnemende bestuursorganen hun toestemming hebben gegeven.

• Rol van raden/staten: o Op basis van artikel 1, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt dat de raden van de deelnemende gemeenten (of staten van provincies) unaniem moeten instemmen met het besluit tot wijziging of opheffing van een GR. • Doorlooptijd: ca. 3 maanden

Ontwikkelingen rond Governance RAUM

3

5. Uitvoeringsfase (liquidatiefase) • Wie: Dagelijks bestuur / aangewezen liquidateur • Wat: o Afwikkeling van bezittingen en schulden o Afvloeiing personeel o Beëindiging contracten o Eventuele overdracht van taken (bijv. naar gemeenten) • Rol van deelnemers: o Kunnen betrokken zijn bij besluiten over de verdeling van activa/passiva. • Doorlooptijd: 6 tot 12 maanden, afhankelijk van complexiteit 6. Formele opheffing en uitschrijving • Wie: Algemeen bestuur / liquidateur • Wat: o Bekrachtigen dat alle verplichtingen zijn afgewikkeld o Uitschrijving bij KvK o Bijwerken Register van Overheidsorganisaties o Informeren van Rijk, provincie en andere betrokkenen • Doorlooptijd: ca. 3 maanden 7. Totale doorlooptijd: 2 – 3 jaar, afhankelijk van de bestuurlijke processen, complexiteit van de boedel, en de snelheid van besluitvorming bij de deelnemers. Hier kan een (flinke) vertraging op ontstaan als partijen niet nader tot elkaar komen. Deze doorlooptijd is een eerste inschatting is en dit is afhankelijk is van de bereidheid van alle deelnemers om tot een vervolgstap te komen. 8. Financiële en Juridische consequenties Aan het onderzoek zijn geen financiële consequenties verbonden. Gevolgen voor een keuze naar aanleiding van het onderzoek worden inzichtelijk gemaakt als deze gevolgen bekend zijn. Deze worden aan de raad voorgelegd als onderdeel van het liquidatieplan.

Ontwikkelingen rond Governance RAUM

4