250828 Raadsinformatiebrief Energiefocus Regio Alkmaar 2025 - bijlage 1
Tekst van het document
Energiefocus Regio Alkmaar
30-04-2025
Inhoud Context 1.
Nulmeting 2.
Energiefocus 2040 3.
1.
2.
3.
Context
Nulmeting
Energiefocus 2040
Stappenplan naar 2040 4.
Overlegstructuren 5.
Proactief sturen 6.
4.
5.
6.
Stappenplan naar 2040
Overlegstructuren
Proactief sturen
Vervolgstappen 7.
Bijlagen A.
7.
A.
Vervolgstappen
Bijlagen
Door op de tegels te klikken kan je gemakkelijk door het document navigeren
2
Context
1
Zonnepark Sortiva
Context Regio
Alkmaar
staat
voor
grote
energie-
en
‘Het elektriciteitsnet zit vol’
infrastructuuruitdagingen. Het volle net en de verduurzaming daarvan vragen om een toekomstgerichte aanpak, gebaseerd op samenwerking tussen gemeenten.
De Energiefocus beschrijft de belangrijkste thema’s en te nemen stappen tot 2040. Daarbij ligt de nadruk op de directe invloed van de regio en het maximaal benutten van externe invloed. De focus is vastgesteld in samenwerking met de zes gemeenten binnen Regio Alkmaar. Voor uitvoering is instemming van de colleges nodig. Daarmee krijgen wij het mandaat om namens de regio initiatieven te starten. Valt iets buiten deze bevoegdheid — bijvoorbeeld als een initiatief ruimtelijke impact heeft — dan betrekken we alsnog de colleges en gemeenteraden. Kennis en capaciteit valt buiten de reikwijdte van deze Energiefocus, maar is een belangrijk vraagstuk binnen de regio.
Het delen van kennis en capaciteit draagt bij aan een versterkte uitvoeringskracht en optimaal gebruik van aanwezige expertise.
Beschikbare afnamecapaciteit op het spanningsnet Bron: Liander
4
Nulmeting
2
Onderhoud aan een spanningsstation
Nationaal
Energiefocus in relatie tot nationale, regionale en lokale programma’s Landbouw
Mobiliteit
Gebouwde omgeving
Elektriciteit
Industrie
Nationale Tuinbouwagenda (NTA)
Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)
Nationaal Programma Lokale Warmte (NPLW)
Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES)
Nationaal Programma Verduurzaming Industrie (NPVI)
Kabinetsvisie op Waterstof en Groen Gas / Nationaal Waterstof Programma (NWP)
Regionaal / Provinciaal
Regionale Mobiliteitsprogramma’s (RMP)
Regionale Aanpak Laadinfrastructuur (RAL)
Regionaal
Regionale Structuur Warmte (RSW)
Regionale Energiestrategie (RES)
Cluster Energiestrategieën (CES)
Verkenning Aanlanding Wind Op Zee / 380 kV (VAWOZ/380kV)
Gemeente
Meerjarig Programma Infrastructuur & Klimaat (MIEK)
Warmtevisies- / Programma’s (TVW)
Programma Noordzee
Programma Energiehoofdstructuur (PEH)
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
Programma Infrastructuur Duurzame Industrie (PIDI)
Toekomst: Nationaal Programma Energiesysteem (NPES)
Gebiedsvisie Glastuinbouw
Landelijk
Nationaal Plan Energiesysteem (NPE)
Wind Op Zee
Ruimtelijk
Strategisch
Energievisie 2.0 (3.0 in de maak)
Provinciale Omgevingsvisie
Provinciaal MIEK (pMIEK)
Energiefocus Regio Alkmaar
Lokaal
Gemeentelijke Omgevingsvisie
Gemeentelijke visie laadinfra en plaatsingsbeleid
Wijkuitvoeringsplannen
6
Overlegstructuur Energie & E-infra Gemeenteraad College B&W | Provinciale Staten & Gedeputeerde Staten Noord-Holland | Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Waterschappen
De legenda geeft aan of een overleg op lokaal (gemeentelijk), deelregio, regionaal, provinciaal of nationaal niveau plaatsvindt. Ook geeft het aan welke overleggen bestuurlijk zijn.
BO XL Energieregio NHN BO 380 kV NH
Legenda:
Werkgroep XL RES NHN Werkgroep E-infra NHN
AO 380 kV NH
Werkgroep XL Warmte NHN
= Bestuurlijk Agendacommissie Energieregio’s
= Nationaal (NL)
BO VAWOZ NL
Stuurgroep RES & Warmte NHN
BO VAWOZ NHN
Bestuurlijk Overleg Energyboard NH
= Regionaal (NHN/NHZ)
Ambtelijk Opdrachtgeversoverleg NHN
AO VAWOZ NHN
Focusoverleg
= Provinciaal (NH)
Agendacommissie Energyboard
= Deelregio (Alkmaar)
Programmateam Taskforce E-infra NH
= Gemeentelijk
Werkgroep Warmteregio NHN
Werkgroep RES NHN
Bestuurlijk Overleg Warmte
Werkgroep RES Regio Alkmaar
WS 1
Strategisch overleg warmte
Stuurgroep Algemeen
Ambtelijke werkgroepen
Werkgroep energie
=
(ambtelijke voorbereiding)
Operationeel overleg Warmte
Alkmaar
D&W
WS 2
WS 3
BUCH
7
Lokale focus van gemeenten & de provincie Focus Regio Alkmaar sluit aan op de provinciale energievisie 2.0
Wind en Zon
Wind en Zon
Wind en Zon
Wind en Zon
Warmte
Opwek zo veel mogelijk langs snelweg en op parkeer-, en bedrijventerreinen
Collectieve warmtenetten
Warmtenet + all-electric
Warmtenet + all-electric + aardwarmte voor glastuinbouw en woningen
All-electric + lokaal slimme oplossingen (o.a. zwembad)
E-infra
Elektriciteit
De overeenkomsten en verschillen tussen gemeenten in de Regio Alkmaar op het gebied van lokale energie- en infrastructuurfocus zijn aan de hand van onderzoek in kaart gebracht. Het overzicht hieronder toont de resultaten.
150kV-net verbeteren, energieknooppunten en kleinschalige opslag, glastuinbouw als energiehub
Uitbreiding 150kV station + Nieuw 150kV station + bijbehorende tracés
Zoekgebied onderstation
Zoekgebied voor nieuw 50/100/150 kV-station
8
Belangrijkste kansen & uitdagingen Voor gemeenten binnen Regio Alkmaar De belangrijkste kansen en uitdagingen van gemeenten in de Regio Alkmaar op het gebied van energie en infrastructuur zijn aan de hand van onderzoek in kaart gebracht. Het overzicht hieronder toont de resultaten.
Kansen
Uitdagingen
De Boekelermeer als energieknooppunt van de regio, waar energie-intensieve én energie-innovatieve bedrijven zich vestigen. Hier komt E-infra, mobiliteit en zware industrie samen
Netcongestie
Inzetten op energiebesparing en netbewust bouwen, daar waar de vraag naar energie hoog is of hoog zal zijn
380 kV en VAWOZ: De locatie van de tracéverbinding en de aanlandingslocatie(s)
Bewustwording vergroten onder inwoners en ondernemers over slim gebruikmaken van het net. Doel is draagvlak creëren zodat ze overgaan tot actie
Ruimtelijke inpassing van Energie-Infrastructuur (verzwaring en buurtaanpak), zowel boven- als ondergronds
9
Energiefocus 2040
3
Bedrijventerrein De Boekelermeer
Invloedssfeer Directe en indirecte invloed van Regio Alkmaar De regio heeft een sturende rol in de energietransitie, maar heeft niet overal directe invloed op. Er wordt onderscheid gemaakt tussen wat binnen de directe invloedssfeer van Regio Alkmaar ligt - de lokale en regionale focus - en waar sprake is van externe beïnvloeding.
Regionale energiefocus
Lokale focus • Directe invloed • Voortbouwen op bestaande plannen (bijvoorbeeld warmte) • Bewuste samenwerking
Regionale energiefocus
Lokale focus
Energiebesparing Inwoners en organisaties stimuleren om energie te besparen Slim & flexibel gebruik Optimaliseren van het energiegebruik, zodat vraag en aanbod beter aansluiten Opwek bij gebruik Lokaal duurzame energie opwekken, dichtbij waar het gebruikt wordt
Extern beïnvloeden
Extern beïnvloeden • Beperkte en indirecte invloed maximaal benutten • VAWOZ, 380 kV, netverzwaring
11
Energiefocus Regio Alkmaar Netverzwaring
Energiefocus 2040
Energiebesparing
Slim & flexibel gebruik
Opwek bij gebruik
Randvoorwaarde: Ruimtelijke inpassing
380 kV
Extern beïnvloeden
VAWOZ 12
Stappenplan naar 2040
4
Energieleverend geluidsscherm langs de N245 en N508
Speerpunten Bewustwording: Samen met inwoners en ondernemers werken aan een nieuw energiesysteem
Makkelijk maken: Verduurzamingsprocedures versimpelen voor inwoners en ondernemers
Slimme en flexibele pilots: Stimuleren van schaalbare pilotprojecten voor slimme en flexibele oplossingen
Opwek bij gebruik: Lokale duurzame opwek dicht bij energie-intensieve locaties
Netverzwaring: Investeren in een toekomstbestendig energiesysteem
14
Speerpunten vertaald naar acties Bewustwording Opstellen van een strategisch communicatieplan om de betrokkenheid van inwoners en ondernemers te vergroten Inzicht verkrijgen in de grote energieverbruikers (bedrijven, instellingen en wijken) binnen de regio Opstellen van een regionaal plan van aanpak om ondernemers te stimuleren om te investeren in energieoplossingen
Makkelijk maken Inzicht verkrijgen in belemmerende wet- en regelgeving en complexe subsidieaanvragen voor inwoners en ondernemers De processen en procedures voor verduurzaming aanpassen en versimpelen voor inwoners en ondernemers Inzicht verkrijgen in beschikbare subsidies voor pilots ter verduurzaming van bedrijventerreinen en hiervoor lobbyen
Slimme en flexibele pilots Opstellen van een gezamenlijke aanpak voor collectieve energieoplossingen op bedrijventerreinen via het CvV Opstarten van een regionale pilot ‘tijdgebonden energie’ of ‘smart energy hub’ op een kansrijk bedrijventerrein Pilot evalueren en uitbreiden naar andere kansrijke bedrijventerreinen in de regio op basis van geleerde lessen
Opwek bij gebruik Succesvolle initiatieven voor opwek en opslag op de Boekelermeer uitbreiden en opschalen Verkenning nieuwe RES-zoekgebieden met focus op opwek bij verbruik brengen Inventariseren van kansrijke pilotprojecten op bedrijventerreinen voor opwek
Netverzwaring Opstellen van regioadvies voor 380 kV en VAWOZ om goed onderbouwd te kunnen lobbyen Regiobrede impact van verzwaring midden- en laagspanningsnet inzichtelijk maken (vanuit gemeentelijke plannen) Organiseren van periodieke regionale afstemmingsmomenten tussen regio en netbeheerders De acties vormen de bouwstenen voor het jaarplan, waarin ze verder worden uitgewerkt.
15
Overlegstructuren
5
Waterstoftankstation De Boekelermeer
Overlegstructuur Energie & E-infra Gemeenteraad College B&W | Provinciale Staten & Gedeputeerde Staten Noord-Holland | Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Waterschappen
De legenda geeft aan of een overleg op lokaal (gemeentelijk), deelregio, regionaal, provinciaal of nationaal niveau plaatsvindt. Ook geeft het aan welke overleggen bestuurlijk zijn.
BO XL Energieregio NHN BO 380 kV NH
Legenda:
Werkgroep XL RES NHN Werkgroep E-infra NHN
AO 380 kV NH
Werkgroep XL Warmte NHN
= Bestuurlijk Agendacommissie Energieregio’s
= Nationaal (NL)
BO VAWOZ NL
Stuurgroep RES & Warmte NHN
BO VAWOZ NHN
Bestuurlijk Overleg Energyboard NH
= Regionaal (NHN/NHZ)
Ambtelijk Opdrachtgevers-overleg NHN
AO VAWOZ NHN
Focusoverleg
= Provinciaal (NH)
Agendacommissie Energyboard
= Deelregio (Alkmaar)
Programmateam Taskforce E-infra NH
= Gemeentelijk
Werkgroep Warmteregio NHN
Werkgroep RES NHN
Bestuurlijk Overleg Warmte
Werkgroep RES Regio Alkmaar
WS 1
Strategisch overleg warmte
Stuurgroep Algemeen
Ambtelijke werkgroepen
Werkgroep energie
=
(ambtelijke voorbereiding)
Operationeel overleg Warmte
Alkmaar
D&W
WS 2
WS 3
BUCH
17
Bestuurlijke overleggen en status Gemeenteraad College B&W | Provinciale Staten & Gedeputeerde Staten Noord-Holland | Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Waterschappen
BO XL Energieregio NHN BO 380 kV NH
= Beïnvloedend
Legenda: De legenda geeft aan of een overleg op lokaal (gemeentelijk), deelregio, regionaal, provinciaal of nationaal niveau plaatsvindt. Ook geeft het aan welke overleggen bestuurlijk zijn.
= Besluitvormend*
= Bestuurlijk
BO VAWOZ NL
= Beïnvloedend
BO VAWOZ NHN
= Beïnvloedend
= Nationaal (NL)
Stuurgroep RES & Warmte NHN
= Informerend
Bestuurlijk Overleg Energyboard NH
= Informerend
= Provinciaal (NH)
= Regionaal (NHN/NHZ)
= Deelregio (Alkmaar) Focusoverleg
= Informerend
= Gemeentelijk
= Bestuurlijk Overleg Warmte
= Besluitvormend*
Stuurgroep Algemeen
= Besluitvormend*
*In deze bestuurlijke overleggen worden voorstellen afgestemd, die vervolgens ter besluitvorming aan de raad en/of het college worden voorgelegd.
18
Voorstel voor het stroomlijnen van het governanceproces De vertegenwoordiging van Regio Alkmaar binnen de overlegstructuren voor Energie en E-infra is in kaart gebracht op basis van onderzoek. Met onderstaande procesvoorstel wordt beoogd meer efficiëntie te realiseren, proactiever te kunnen sturen en de juiste kennis aan tafel te brengen bij bestuurlijke overleggen.
Het voorstel is om een bestuurlijk trekker aan te wijzen namens Regio Alkmaar. Deze zal altijd aanwezig zijn bij een bestuurlijk overleg. De bestuurlijk trekker beslist ook of meerdere wethouders aanwezig moeten zijn bij een overleg.
Annotatie voorbespreken
Deelname bestuurlijk overleg
• Annotatie wordt opgesteld
• Annotatie wordt voorbesproken met alle wethouders
• Wethouders nemen deel aan het bestuurlijk overleg
• Energiefocus is richtinggevend voor het opstellen van de annotatie
• Annotatie wordt altijd voorbesproken met de bestuurlijk trekker • Alle wethouders kunnen aanwezig zijn
• De bestuurlijk trekker neemt deel aan het bestuurlijk overleg • Overige wethouders kunnen namens hun gemeente aansluiten
Annotatie opstellen
Huidig proces
Voorstel nieuw proces
19
Voorstel deelname Regio Alkmaar in bestuurlijke overleggen Huidige vertegenwoordiging Regio Alkmaar
Voorstel toekomstige vertegenwoordiging Regio Alkmaar
Wie wilt deelnemen?
BO VAWOZ NL
Alle wethouders
Wethouder Slettenhaar & Briët
-
BO 380 kV NH
Alle wethouders
Wethouder C. Schouten (Wethouder Briët / Ruiten als back-up)
-
Bestuurlijk Overleg Energyboard NH
Wethouder Briët
Wethouder Briët (Wethouder C. Schouten / Ruiten als back-up)
-
BO VAWOZ NHN
Alle wethouders
Wethouder Slettenhaar & Briët
-
BO XL Energieregio NHN
Alle wethouders
Wethouder Briët (Wethouder C. Schouten / Ruiten als back-up)
-
Stuurgroep RES & Warmte NHN
Wethouder Ruiten
Wethouder Ruiten
-
Bestuurlijk Overleg Warmte
Wethouder Ruiten & Schouten
Wethouder Ruiten & C. Schouten
-
Stuurgroep Algemeen
Wethouders BUCH-gemeenten
Wethouders BUCH-gemeenten
-
Overleg
Dit is een voorstel voor vertegenwoordiging vanuit Regio Alkmaar. Uiteraard kunnen alle wethouders de bestuurlijke overleggen namens hun gemeente bijwonen.
20
Proactief sturen
6
Jaarlijkse regionale focus bepalen De energiefocus geeft de korte- en lange termijnprioriteiten van
Regionale Stuurcyclus Energie & E-infra
de regio weer. Onderwerpen zoals VAWOZ, 380 kV en netverzwaring vragen de
PLAN (Q4) Vaststellen jaarlijkse focus
komende jaren extra aandacht. Door deze ontwikkelingen actief te volgen, blijft de regionale focus actueel.
DO (Q1-4) Agenderen & uitdragen focus
De opgave is groot en de materie is complex. Dit vraagt om jaarlijkse bijsturing via bestuurlijke overleggen. Advies is om een regionale stuurcyclus voor Energie en E-infra in te richten.
ACT (Q4)
Bijsturen op agendering
CHECK (Q1-4) Evalueren van voortgang
22
Vervolgstappen
7
Vervolgstappen Jaarplan opstellen De focus vertalen naar een concreet actieplan voor Q3 2025 – Q4 2026. Actiepunten worden uitgewerkt en taken en verantwoordelijkheden worden toegewezen.
Energiefocus uitdragen binnen Regio Alkmaar en de gemeenten De energiefocus actief uitdragen binnen de koepel van Regio Alkmaar, met nadruk op de pijlers ‘wonen’ en ‘duurzame bereikbaarheid’. Ook op ambtelijk niveau de focus uitdragen naar gemeentelijke afdelingen (economie, RO, enz.).
Bestuurlijke goedkeuringsproces doorlopen In de colleges van de gemeenten wordt de energiefocus vastgesteld.
Inrichten nieuwe governanceproces Hoe ziet het nieuwe proces eruit? Wie worden de bestuurlijke vertegenwoordigers?
Integraliteit aanbrengen De pijler energie raakt ook aan de thema’s ‘wonen’ en ‘duurzame bereikbaarheid’. Het kan overwogen worden om, in aansluiting hierop, een focus voor wonen en bereikbaarheid op te stellen en deze te verbinden aan de energiefocus. 24
Joost Brouwer Timon Kallenberg Dave Bosch
April 2025
Bijlagen
Nulmeting
• Focus provincie • Focus gemeenten
Provincie Noord-Holland De speerpunten en leidende principes die in de provinciale Energievisie 2.0 worden benoemd voor Energie & E-infra zijn aan de hand van onderzoek in kaart gebracht. Het overzicht hieronder toont de resultaten.
Speerpunten
Elektriciteit • Opwek (wind)1 • Opwek (zon) op land, daken, parkeerplaatsen en geluidschermen1
Warmte
• Inzet op collectieve warmtenetten2
E-infra • Glastuinbouw gebieden gebruiken als energiehub2 • Inzet op kleinschalige opslag2 • Inzet op energieknooppunten2 • Oplossen van bestaande en nieuwe knelpunten op het 150kV-net2
Leidende principes2
Principes
• Inzet op energiebesparing als fundamentele pijler van het energiebeleid • Vraag, aanbod en opslag van energie bij elkaar brengen • Inzetten op de optimale regionale energiemix; duurzame energie wordt ingezet op de plekken waar geen alternatieven zijn • Ontwikkelen van e-infra met aandacht voor omgevingskwaliteit en een gezonde leefomgeving • Inzet op robuuste energieknooppunten; locaties met ruimtelijk-economische ontwikkelingen met invloed op het energiesysteem
1 De Noord-Hollandse Klimaataanpak 2 Energievisie 2.0
28
Projecten en activiteiten
Planning
Elektriciteit
• Opwek (wind) bij Boekelermeer1 • Opwek (zon) langs A9: Energieroute Noord-Holland
< 2030
Warmte
• Warmtenet HVC - Alkmaar en Dijk en Waard2 • Hybride/ All-electric warmtepomp voor gebouwen zonder aansluiting op het warmtenet
Doorlopend
E-infra
Gemeente Alkmaar
• • • •
2028 – 2032 2027 – 2033 2027 – 2033 2027 – 2033
Uitbreiding 150/50/10 kV-station Oterleek2 Mogelijk nieuw 150/50/10 kV-station Boekelermeer (zoekgebied Noord-Kennemerland)2 Nieuwe ondergrondse 150kV-verbinding vanaf tracé Beverwijk-Oterleek2 Ondergrondse verbinding richting 50kV-stations Oudorp en Heiloo2
Kansen
• • • •
Uitdagingen
Kansen & uitdagingen
• Veel netverzwaring binnen gemeente Alkmaar • Uitbreiding warmtenet van 1000 woningen per jaar (wetgeving en haalbaarheid) • Ruimtelijke impact nieuw station Boekelermeer: 20 – 35 ha
Alkmaar als energieknooppunt binnen NHN Inzetten op energiebesparing als onderdeel van de visie Inzetten op vergroenen, dit heeft een positief effect op CO2-reductie Verduurzamen eenvoudig maken en toegankelijk voor inwoners en bedrijven
1 RES 2024 NHN
2 pMIEK 2.0
29
Projecten en activiteiten
Planning
Elektriciteit
• Zoekgebieden opwek (wind en zon) Geestmerambacht, Breekland en Alton1 • Zoekgebieden opwek (zon) Westfrisiaweg (tijdelijk) en Zuiderdel1
< 2030 < 2030
Warmte
• • • •
2025 - 2030 Doorlopend Doorlopend Doorlopend
E-infra
Gemeente Dijk en Waard
• Verzwaring netinfrastructuur • Zoekgebied onderstation
Verduurzaming glastuinbouw Alton middels geothermie + aansluiting huizen2 Warmtenet HVC - Alkmaar en Dijk en Waard2 Warmte- koudenet Duurzame Ring Heerhugowaard All-electric oplossing voor wijken zonder aansluiting op het warmtenet
Doorlopend
Kansen
• • • •
Opwek (wind) en opslag bij en op bedrijventerreinen en andere slimme oplossingen op bedrijventerreinen Energiebesparing bij huishoudens, bedrijven en gemeentelijk vastgoed Kennis van gedrag inzetten om de doelgroep beter te begrijpen Netbewust bouwen
Uitdagingen
Kansen & uitdagingen
• • • •
Uitbreiding warmtenet en obstakels voor warmtenetten door hoge aansluitkosten en wet- en regelgeving Obstakels RES zoekgebieden Zon door aangescherpte voorkeursvolgorde Zonneladder Netcongestie Balans tussen ruimte voor energie infrastructuur en ambitie om te vergroenen
1 RES 2024 NHN
2 pMIEK 2.0
30
BUCH-gemeenten Elektriciteit
< 2030 < 2030 < 2030 2025
• • • •
Warmte
Planning
• All-electric oplossing voor ‘van het gas af’ • Slimme oplossingen zoals het zwembad
Nu tot 2050
E-infra
Projecten en activiteiten
• Zoekgebied voor nieuw 50/100/150 kV-station, mogelijk in Uitgeest2
2030 – 2035
Opwek Limmerkoog in Uitgeest (vergunningen verkregen)1 Zoekgebied opwek Boekelermeer1 Zoekgebieden opwek Bergen en Communicatieweg (Uitgeest)1 Realisatie opwek Bergen Energie fase 3 en Winterzon
Kansen
• Slimmer gebruik maken van het net door zelflevering, peakshaving of energy hubs. Ook energyhubs en solar carports • Focus op opwek dichtbij gebruik
Uitdagingen
Kansen & uitdagingen
• Netcongestie: woningopgave + aansluiting all-electric • Zoekgebieden VAWOZ en 380kV 1 RES 2024 NHN
2 pMIEK 2.0
31
Definitie en doel programma’s Energie & E-infra
• Provinciaal/regionaal • Lokaal (gemeentelijk)
Energievisie 2.0 (Noord-Holland) DEFINITIE De Energievisie 2.0 van de provincie Noord-Holland is een langetermijnstrategie voor de ontwikkeling van een robuust en duurzaam energiesysteem. De visie schetst hoe vraag en aanbod van energie beter op elkaar kunnen worden afgestemd en welke infrastructuur daarvoor nodig is. Dit document vormt de basis voor het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) en toekomstige energie-investeringen.
DOEL Het programma bevordert energiebesparing en het efficiënt benutten van de beschikbare energie-infrastructuur. Door een integrale ruimtelijke aanpak te hanteren, wordt de opwekking en distributie van energie beter ingepast in de provincie. Daarnaast stimuleert de visie samenwerking tussen gemeenten, netbeheerders en bedrijven om de energietransitie op een haalbare manier te realiseren.
STAKEHOLDERS Provinciale overheden | Gemeenten | Netbeheerders (TenneT, Liander, Stedin) | Waterschappen | Energieproducenten | Industrie | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
33
Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK) DEFINITIE Het pMIEK is een gezamenlijk initiatief van provincies, gemeenten en netbeheerders, gericht op het plannen en prioriteren van regionale energieinfrastructuurprojecten die essentieel zijn voor de energietransitie. Het programma identificeert projecten van provinciaal of regionaal belang en zorgt voor afstemming tussen betrokken partijen om deze projecten te realiseren. Het pMIEK dient als leidraad voor investeringsplannen en beleidsvorming op het gebied van energie-infrastructuur.
DOEL Het pMIEK streeft naar het bevorderen en versnellen van de realisatie van energie-infrastructuurprojecten die cruciaal zijn voor een duurzaam en toekomstbestendig energiesysteem. Het programma faciliteert maatschappelijke en bestuurlijke besluitvorming over benodigde infrastructuur en flexibiliteitsoplossingen, in samenhang met ruimtelijke en sectorale ontwikkelingen binnen de provincie. Daarnaast zorgt het pMIEK voor een geïntegreerde aanpak.
STAKEHOLDERS Provinciale overheden | Gemeentelijke overheden | Netbeheerders | Rijksoverheid | Waterschappen | Energiebedrijven | Industrie | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
34
Verkenning Aanlanding Wind op Zee & 380 kV DEFINITIE VAWOZ is een programma van het ministerie van Klimaat en Groene Groei dat onderzoekt waar en hoe windenergie van de Noordzee het best aan land gebracht kan worden. Het programma kijkt naar mogelijke aansluitingen op het landelijke elektriciteits- en waterstofnetwerk en de ruimtelijke impact daarvan. VAWOZ vormt daarmee een essentieel onderdeel van de verdere opschaling van offshore windenergie.
DOEL Het programma identificeert geschikte aanlandlocaties en routes om de integratie van windenergie uit de Noordzee op een efficiënte en duurzame manier te realiseren. Daarnaast zorgt het voor afstemming tussen de betrokken partijen om investeringen in infrastructuur tijdig en gecoördineerd door te voeren. Door de impact op de leefomgeving en natuur zorgvuldig in kaart te brengen, streeft VAWOZ naar een maatschappelijk gedragen aanpak.
STAKEHOLDERS Ministerie van Klimaat en Groene Groei | TenneT | Gasunie | Rijkswaterstaat | Provinciale overheden | Gemeentelijke overheden | Netbeheerders | Energieproducenten | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
35
Regionale Energiestrategie (RES) DEFINITIE De RES is een gezamenlijk initiatief van 30 energieregio's in Nederland, waarin lokale overheden, netbeheerders, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners samenwerken om regionale plannen te ontwikkelen voor de opwekking van duurzame energie en de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. De RES vloeit voort uit het Klimaatakkoord en heeft als doel om op regionaal niveau invulling te geven aan nationale klimaatdoelstellingen.
DOEL De RES richt zich op de opwekking van minimaal 35 terawattuur (TWh) hernieuwbare energie op land in 2030 en brengt regionale warmtebronnen in kaart. Daarnaast stimuleert het programma samenwerking tussen verschillende stakeholders om realistische en efficiënte energieoplossingen te ontwikkelen. Door regionale maatwerkoplossingen te bevorderen, draagt de RES bij aan een haalbare en gedragen energietransitie.
STAKEHOLDERS Gemeenten | Provincies | Waterschappen | Netbeheerders | Bedrijfsleven | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
36
Cluster Energie strategieën (CES) DEFINITIE De CES is een strategische aanpak waarin de energiebehoefte en verduurzamingsplannen van industriële clusters worden vastgelegd. Zo is het Noordzeekanaalgebied (NZKG) een gebied binnen de provincie. Het document helpt bij het afstemmen van de toekomstige vraag en aanbod van elektriciteit, waterstof en andere duurzame energiebronnen binnen de industrie. De CES vormt de basis voor investeringen in energieinfrastructuur en industriële verduurzamingsprojecten. Zo is het ook nauw verwant aan de pMIEK.
DOEL De CES ondersteunt industriële verduurzaming door te zorgen voor de tijdige ontwikkeling van infrastructuur voor duurzame energiebronnen zoals waterstof en elektriciteit. Het programma brengt de toekomstige energiebehoefte van industriële clusters in kaart en stemt deze af op het beschikbare aanbod. Daarnaast bevordert het samenwerking tussen industrie, netbeheerders en overheden om knelpunten in het energiesysteem tijdig op te lossen.
STAKEHOLDERS Industrie | Netbeheerders | Rijksoverheid | Provinciale overheden | Gemeentelijke overheden | Energieproducenten
37
Regionale Mobiliteitsprogramma (RMP) DEFINITIE Het RMP is een regionaal strategisch plan om mobiliteit te verbeteren en te verduurzamen, met aandacht voor bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Het richt zich op de integratie van verschillende vervoersmodaliteiten, zoals fiets, openbaar vervoer en wegverkeer, om mobiliteit efficiënter en duurzamer te maken. Het programma dient als leidraad voor regionale samenwerking en investeringen in infrastructuur en mobiliteitsoplossingen.
DOEL Het programma stimuleert duurzame mobiliteitsoplossingen door het verminderen van gereisde kilometers en het bevorderen van lopen, fietsen en openbaar vervoer. Daarnaast draagt het bij aan de verduurzaming van bestaande mobiliteit door de inzet van emissieloze voertuigen en slimme mobiliteitssystemen. Daarnaast om beleidskeuzes beter af te stemmen mobiliteitsproblemen efficiënter aan te pakken.
STAKEHOLDERS Regionale overheden | Gemeenten | Provinciale overheden | Rijksoverheid | Vervoersregio's | Netbeheerders | Openbaarvervoerbedrijven | Fietsersbonden | Milieuorganisaties | Inwoners
38
Regionale Agenda Laadinfrastructuur (RAL) DEFINITIE De RAL is gericht op het realiseren van een landelijk dekkend en toekomstbestendig netwerk van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Het programma onderzoekt de laadbehoefte, de ruimtelijke impact en de benodigde investeringen om de transitie naar elektrisch vervoer te ondersteunen. Door regionale coördinatie zorgt de RAL voor een uniforme aanpak en optimale inpassing in de energie-infrastructuur.
DOEL De RAL versnelt de uitrol van laadinfrastructuur om te voldoen aan de groeiende vraag naar laadpunten door de stijging van elektrische voertuigen. Het programma stimuleert samenwerking tussen overheden, netbeheerders en marktpartijen om laadvoorzieningen efficiënt te implementeren. Daarnaast draagt het bij aan de integratie van laadinfrastructuur in de ruimtelijke ordening en het stroomnet, met aandacht voor slimme laadoplossingen en netcongestie.
STAKEHOLDERS Provinciale overheden | Gemeenten | Netbeheerders | Rijksoverheid | Vervoersregio's | Kennisinstellingen | Bedrijfsleven | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
39
Regionale Structuur Warmte (RSW) DEFINITIE De RSW is een strategisch kader binnen de Regionale Energiestrategie (RES) dat de beschikbare warmtebronnen en -vraag per regio in kaart brengt. Dit document helpt gemeenten bij het ontwikkelen van haalbare en duurzame warmteoplossingen als alternatief voor aardgas. De RSW ondersteunt regionale samenwerking door warmtevoorzieningen efficiënt te benutten en infrastructuur toekomstbestendig te maken.
DOEL Het programma geeft inzicht in regionale warmtebronnen en koppelt deze aan de warmtevraag om een duurzame warmtevoorziening te realiseren. Daarnaast stimuleert het de samenwerking tussen gemeenten, netbeheerders en bedrijven om efficiënte en betaalbare warmtenetten te ontwikkelen. Door een integrale aanpak draagt de RSW bij aan een regionaal afgestemde warmtetransitie die rekening houdt met ruimtelijke en economische ontwikkelingen.
STAKEHOLDERS Gemeentelijke overheden | Provinciale overheden | Waterschappen | Netbeheerders | Energiebedrijven | Industrie | Woningcorporaties | Projectontwikkelaars | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
40
Transitievisie Warmte / Warmteprogramma’s DEFINITIE De TVW is een gemeentelijk beleidsdocument dat de langetermijnstrategie beschrijft voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Het bepaalt per wijk welke alternatieve warmtevoorzieningen het meest geschikt zijn en wanneer deze stapsgewijs worden geïmplementeerd. De TVW vormt daarmee een leidraad voor verdere uitwerking in wijkuitvoeringsplannen en lokale participatietrajecten.
DOEL De TVW stippelt een haalbare route uit voor de overstap naar aardgasvrije wijken en geeft richting aan gemeentelijk warmtebeleid. Het programma onderzoekt en bepaalt welke alternatieve energiebronnen, zoals warmtenetten en all-electric oplossingen, per wijk het meest geschikt zijn. Daarnaast zet de TVW in op participatie van bewoners en stakeholders om draagvlak te creëren en de uitvoering te versnellen.
STAKEHOLDERS Gemeentelijke overheden | Provinciale overheden | Netbeheerders | Woningcorporaties | Energiebedrijven | Projectontwikkelaars | Maatschappelijke organisaties | Inwoners
41
Wijkuitvoeringsplan (WUP) DEFINITIE Een WUP is een uitvoeringsplan per wijk waarin de concrete stappen voor de transitie naar een aardgasvrije warmtevoorziening worden beschreven. Het bevat technische oplossingen, financieringsmogelijkheden en een tijdspad voor de uitvoering, afgestemd op lokale omstandigheden. Het plan wordt ontwikkeld in samenwerking met bewoners, bedrijven en andere betrokkenen om de haalbaarheid en acceptatie te vergroten.
DOEL Het WUP vertaalt de TVW naar een praktische en wijkgerichte aanpak voor de warmtetransitie. Het stimuleert samenwerking tussen overheden, netbeheerders en inwoners om de overgang naar duurzame warmtebronnen goed af te stemmen op de lokale situatie. Daarnaast waarborgt het plan dat de warmtetransitie hand in hand gaat met andere ontwikkelingen zoals verduurzaming en infrastructuurvernieuwing.
STAKEHOLDERS Gemeentelijke overheden | Provinciale overheden | Netbeheerders | Woningcorporaties | Energiebedrijven | Projectontwikkelaars | Maatschappelijke organisaties | Bewonersverenigingen | Inwoners
42