250717 Raadsinformatiebrief Actualisatie Omgevingsvisie

RAADSINFORMATIEBRIEF Datum

: 15 juli 2025

Onderwerp

: Actualisatie Omgevingsvisie

Van

: College van burgemeester en wethouders

Geachte leden van de raad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot de actualisatie van de Omgevingsvisie Alkmaar 2040. Het college heeft op 15 juli 2025 ingestemd met terinzagelegging van de ontwerp-omgevingsvisie. De ontwerp-omgevingsvisie ligt van 18 juli tot en met 12 september ter inzage. Gedurende die periode kan door eenieder een zienswijze worden ingediend. Gelijktijdig wordt ook het Milieueffectrapport ter inzage gelegd, en voor advies voorgelegd aan de commissie MER. Geen koerswijziging, maar een aanscherping In 2017 is de Omgevingsvisie Alkmaar 2040 vastgesteld, met als centrale vraag: ’Hoe ziet Alkmaar er in 2040 uit?’ In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Om te voldoen aan de wettelijke eisen is een actualisatie nodig. Met de raadsinformatiebrief van 16 juli 2024 (Actualisatie Omgevingsvisie) bent u geïnformeerd over de aanleiding voor actualisatie van de omgevingsvisie, de bouwstenen voor de actualisatie, en het participatieplan. De actualisatie bouwt voort op de koers die in 2017 door de gemeenteraad is bepaald. We hebben nog steeds te maken met dezelfde ruimtelijke vraagstukken, maar sindsdien is de aard en omvang van die opgaven en ook de urgentie verandert.

De actualisatie houdt rekening met de maatschappelijke ontwikkelingen, de aanpassing van beleid waarover u eerder besluiten heeft genomen en de wettelijke eisen uit de Omgevingswet. De geactualiseerde omgevingsvisie kent een opbouw die vergelijkbaar is met de huidige omgevingsvisie. Participatie Op basis van de vastgestelde bouwstenennotitie en het participatieplan zijn we (opnieuw) in gesprek gegaan met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De opbrengst van de participatie is meegenomen bij de uitwerking van de omgevingsvisie. Hoe is geparticipeerd, wat is opgehaald en hoe dat in de visie is verwerkt is opgenomen in een participatieverslag. Inhoud en opzet Omgevingsvisie Vertrekpunt is de kracht van stad en land, en de positie van Alkmaar als centrumgemeente in de regio. •

We gaan uit van drie leidende principes: het versterken van de omgevingskwaliteit, het zorgen voor een duurzame toekomst, en rekening houden met water, bodem en ondergrond.

•

De visie beschrijft algemene ambities die overal en altijd gelden. De bestaande ambities zijn geactualiseerd en verrijkt, en aangevuld op de thema’s klimaat, gezondheid en welzijn, en toegankelijkheid.

Actualisatie Omgevingsvisie

1

•

De gebiedsgerichte ambities voor de ontwikkeling van het Alkmaars Kanaal, de gastvrije leefbare stad (voorheen compacte stad) en het toekomstbestendig en innovatief landelijk gebied zijn geactualiseerd.

•

De uitgangspunten voor de uitvoering zijn geactualiseerd, rekening houdend met de instrumenten en de uitgangspunten uit de Omgevingswet.

Ontwikkeling Oostrand De uitwerking van de visie voor de Oostrand is in de actualisatie nog niet meegenomen. Op basis van de uitkomsten van de inwonerspeiling, wordt mogelijk een aanvulling op de omgevingsvisie voorbereid. Milieueffectrapport Voor de ontwikkeling van het Alkmaars Kanaal is in 2022 gestart met een Milieueffectrapportage. De procedure geeft inzicht in de milieueffecten van de totale gebiedsontwikkeling en mogelijke maatregelen om negatieve milieueffecten te voorkomen of te beperken. Het is bedoeld als hulpmiddel om keuzes te maken. We hebben ervoor gekozen om niet alleen de milieu- en omgevingseffecten van de ontwikkeling in kaart te brengen ten opzichte van de bestaande situatie, maar ook te kijken naar de haalbaarheid en de consequenties van ruimtelijke keuzes in relatie tot onze ambities. De opzet van het MER gaat uit van een beoordeling op de ambities ongedeelde stad, leefbaarheid, mobiliteit, duurzaamheid en natuur, klimaatadaptatie en vitaliteit. Door de ambities afzonderlijk te beschouwen wordt het effect van keuzes op die specifieke ambities in kaart gebracht. De gehanteerde beoordelingssystematiek is bedoeld om inzicht te geven, maar de kwaliteit van de leefomgeving wordt uiteindelijk bepaald door de integrale keuzes die de gemeente zelf maakt. De omgevingsvisie uit 2017 en omgevingsbeelden en ontwikkelbeelden uit 2019 zijn als vertrekpunt gehanteerd.

In het MER zijn de verwachte effecten onderzocht en is gekeken naar mogelijke keuzes en afwegingen voor de ontwikkeling van Alkmaars Kanaal. Dat heeft ons inzicht gegeven om integrale beleidskeuzes te kunnen maken, zoals in het Klimaatadaptatiebeleid en de Stedelijke Mobiliteitsvisie, de (concept) ontwikkelkaders voor de verschillende deelgebieden, en de (voorgenomen) actualisatie van de omgevingsvisie. Deze keuzes zijn in het MER als zogeheten ‘voorkeurskeuze’ beschouwd, waarbij is gekeken naar mogelijke aanvullende maatregelen of vervolgstappen die tot een hogere score op de ambitie zouden kunnen leiden. In hoofdstuk 6 van de omgevingsvisie is aangegeven wat er met deze aanbevelingen is of wordt gedaan. Betrokkenheid van de raad Op 26 juni 2024 heeft een eerste raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden over de aanleiding voor de actualisatie, de uitgangspunten en het participatieplan. Tijdens de tweede raadsinformatiebijeenkomst op 16 april 2025 zijn de aanwezige raadsleden geïnformeerd over de opzet en inhoud van de ontwerp-omgevingsvisie, de milieueffectrapportage voor het Alkmaars Kanaal, de participatie en de planning en het proces voor vaststelling van de omgevingsvisie. De Omgevingsvisie Alkmaar 2040 wordt naar verwachting voor vaststelling aan uw raad voorgelegd in november/december 2025.

Actualisatie Omgevingsvisie

2