250716 Raadsinformatiebrief updates Schiphol juli 2025

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 16 juli 2025

Onderwerp

: Ontwikkelingen Schiphol

Van

: Christiaan Peetoom - Wethouder

Geachte leden van de raad, B&W zetten zich in regionaal verband al jaren in om de hinder door vliegverkeer te verminderen en te agenderen in de overleggen met onder andere het Rijk. U ondersteunde deze inzet recentelijk nog door het indienen van een zienswijze op de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer 2025-2028. Via deze wethoudersbrief informeer ik u op hoofdlijnen over recente ontwikkelingen en besluitvorming met betrekking tot de onderwerpen die de gemeente en de regio Alkmaar raken: •

wijziging Luchthavenverkeersbesluit Schiphol (LVB) en afronding balanced approach procedure;

•

koerswijziging kabinet door aanpassing geluidsdoel Schiphol;

•

ontwikkeling nieuw Stelsel Luchtvaartgeluid;

•

luchtruimherziening;

•

veiligheidsmaatregel LVNL voor nachtelijke starts Polderbaan.

Wijziging Luchthavenverkeersbesluit (LVB) en afronding balanced approach procedure Het kabinet heeft zich tot doel gesteld om de geluidhinder rond Schiphol met 20 procent te laten afnemen en heeft daarvoor de zgn. balanced approach procedure doorlopen, waarbij een maatregelpakket inclusief een wijziging van het maximumaantal vliegtuigbewegingen is voorgesteld aan de Europese Commissie. Deze procedure is recent afgerond en heeft geleid tot het op 7 mei jl. vastleggen van een aantal zaken, waaronder: een verbod op (bepaalde) lawaaiige toestellen in de nacht en inzet van stillere vliegtuigen in de nacht (deze maatregel is 7 mei jl. gepubliceerd en treedt 1 november 2025 in werking). Met dit pakket wordt invulling gegeven aan het behalen van 15% van het geluidsdoel (van totaal 20%). Via monitoring moet blijken of dit geluidsdoel van 15% ook gehaald is en of er aanvullende maatregelen nodig zijn om tot de beoogde 20% reductie te komen. Koerswijziging kabinet door aanpassing geluidsdoel Schiphol Op 7 mei jl. heeft de (toenmalige) minister zijn nieuwe aanpak bekend gemaakt voor het terugdringen van de nog resterende 5% geluidsoverlast na 1 november 2025. Met de nieuwe aanpak wordt niet alleen geluidhinder aangepakt, maar ontstaat ook ruimte voor beheerste groei van Schiphol in de toekomst.

Als na het behalen van de afgesproken 20% opnieuw nieuwe geluidsruimte ontstaat, bijvoorbeeld door stillere vliegtuigen, wordt deze geluidsruimte 50-50 verdeeld tussen de luchthaven en omwonenden. Ontwikkeling nieuw Stelsel Luchtvaartgeluid Het ministerie werkt aan een geheel nieuw stelsel voor vliegtuiggeluid. Invoering hiervan is vooralsnog voorzien in 2028. Een belangrijk uitgangspunt in deze ontwikkeling is het sturen op milieunormen voor Ontwikkelingen Schiphol

1

de luchtvaart. Voor gedegen participatie van betrokkenen is een nationale klankbordgroep opgericht. De inzichten uit deze klankbordgroep vormen, samen met technische reviews en andere beleidsvoornemens, de basis voor de verdere uitwerking van het definitieve beleidsontwerp van het stelsel voor luchtvaartgeluid. Na zomer is meer bekend over de inhoudelijke invulling hiervan. De planning van het ministerie is om in de loop van 2025 het definitieve beleidsontwerp van de stelselherziening af te ronden en voor een reactie voor te leggen aan de stakeholders uit de nationale klankborgroep, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Vervolgens wordt met het wetgevingstraject gestart. Programma Luchtruimherziening De Luchtruimherziening gaat over hoe en waar er kan worden gevlogen en bestaat uit twee samenhangende stappen met elk hun eigen participatie en besluitvorming, te weten de Nieuwe Indeling van het luchtruim en de projecten Hoger Naderen. Nieuwe Indeling Luchtruim In februari is een Schetsontwerp gepubliceerd. In de bijbehorende effectanalyse is onderzocht waar naar verwachting veranderingen in geluidsbelasting optreden als gevolg van de nieuwe indeling van het (hogere) luchtruim. De volgende stap is het opstellen van een Voorlopig Ontwerp in het voorjaar van 2026.

Dan wordt ook een uitgebreidere effectanalyse opgenomen met daarin ook het effect van de maatregelen voor geluidsreductie uit de balanced approach-procedure voor Schiphol en een integrale doorrekening van vlootvernieuwing op toekomstscenario voor het jaar 2030. De verwachting is dat op basis van deze nieuwe inzichten de geluidseffecten kleiner worden dan in de effectanalyse van het Schetsontwerp (februari 2025) zijn gepresenteerd. Hoger Naderen Met het project Hoger Naderen wordt beoogd diir continu dalen overdag over vaste naderingsroutes (45 tot 15 km van de luchthaven), de geluid-impact, de uitstoot en het brandstofverbruik van vliegtuigen te verminderen en gevoelige gebieden (geluid en natuur) te kunnen vermijden. De te verwachten positieve geluidseffecten van continu dalen over vaste naderingsroutes worden niet meegenomen in het Voorlopig Ontwerp. Hiervoor moeten eerst in overleg met de omgeving vaste naderingsroutes ontworpen worden om te zien wat daarvan de impact is. Om alvast ervaring op te doen voor de omgeving, luchtruimgebruikers en Luchtverkeersleiding wordt naar verwachting in 2027 een leertraject Hoger Naderen ingevoerd op de Zwanenburgbaan (landen in zuidelijke richting) van Schiphol in het huidige luchtruim. De participatie hiervoor wordt in 2025 opgestart waarbij ook onze regio betrokken wordt.

De vaste naderingsroutes overdag worden ingevoerd na de implementatie van de nieuwe indeling van het luchtruim. Dat is nu voorzien tussen de jaren 2030 en 2035. Deze naderingsroutes zullen in nauw overleg met de omgeving worden voorbereid. Ontwikkelingen Schiphol

2

Veiligheidsmaatregel LVNL voor nachtelijke starts Polderbaan LVNL bereidt een aanpassing voor van een nachtelijke vertrekroute vanaf de Polderbaan die nodig is vanuit veiligheidsoverweging. Bij wind uit noordelijke richting wordt de Polderbaan in de nacht (23.00-6.00 uur) gebruikt als startbaan. Dit vindt ongeveer 140 tot 170 nachten per jaar plaats. In 2024 vonden in de situatie dat de Polderbaan gebruikt wordt als startbaan in totaal 2.837 starts plaats via meerdere startroutes. Eén van de startroutes is de KUDAD2Z-route. Hierbij buigt het in noordelijke richting startende verkeer na Uitgeest/Krommenie in een bocht af naar het oosten om hierna hun route naar het zuiden te vervolgen. Het betreft op jaarbasis (maximaal) 557 vluchten die deze route nemen. Uit interne analyses van LVNL is gebleken dat met de inzet van nieuwe, snellere vliegtuigen met een andere performance deze bocht niet altijd volgens voorschrift kunnen vliegen en als het ware uit de bocht vliegen. Dit kan ertoe leiden dat vliegtuigen die na elkaar opstijgen in de bocht dichterbij elkaar kunnen komen dan gewenst. Dit levert een potentieel veiligheidsrisico op. Daarom is een veiligheidsmaatregel nodig. Na verkenning van verschillende mogelijkheden stelt LVNL nu een aanpassing van de vertrekroute voor door vliegtuigen niet meer de KUDAD2Z-route te laten volgen maar de bestaande VOLLA22-route.

Concreet betekent dit dat de (maximaal 557) vluchten in plaats van na Uitgeest/Krommenie naar het oosten afbuigen nu ter hoogte van Limmen naar links (het westen) afbuigen richting Noordzee. Zij vervolgen daar om daar vervolgens hun route naar het zuiden te volgen. Voor de regio betekent dit een intensiever gebruik van de VOLLA22-route met jaarlijks maximaal 557 nachtelijke vluchten extra (bovenop de 250 tot 500 huidige vluchten). Onderstaand zijn beide routes ingetekend.

Ontwikkelingen Schiphol

3

.

Uit een effectenanalyse (uitgevoerd door To70 i.o.v. LVNL) blijkt dat deze maatregel in de betrokken gemeenten in onze regio (met uitzondering van de gemeente Alkmaar) leidt tot een toename van geluid en het aantal ernstig gehinderden en slaapverstoorden met de grootste toename in de gemeente Castricum. In onderstaande figuur is de verandering per betrokken gemeente weergegeven (links de etmaalperiode en rechts de nachtperiode).

Vanuit de BUCH-gemeenten en de gemeente Heemskerk is inmiddels een reactie ingediend op dit voornemen. De (toenmalige) minister zegde eerder al toe besluitvorming hierover pas na de zomer te laten plaatsvinden. Het is niet de verwachting dat de val van het kabinet dit proces gaat vervroegen. Vervolg Bij besluit van 26 mei jl. gaf uw raad een zienswijze over de Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer. Hierin noemde u de volgende onderwerpen: •

van Schiphol wordt gevraagd zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu, bovenwettelijke eisen worden niet gesteld;

•

de Minister van l&W wordt gevraagd te werken aan actuele normen voor geluidemissie van vliegverkeer, die kunnen worden vertaald in vergunningvoorschriften;

•

bij de actualisering van bet Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, wordt de Minister van l&W gevraagd zorg te dragen voor een hogere aanvliegroute boven de gemeente Alkmaar;

•

het belang van de economische waarde van Schiphol voor de gemeente en de regio Alkmaar worden onderkend;

•

de raad is voorstander van het openstellen van luchthaven Lelystad;

Ontwikkelingen Schiphol

4

•

van Schiphol wordt gevraagd de vluchten in de nacht (dus de periode tussen 11 uur 's avonds en 7 uur 's ochtends) te minimaliseren, teneinde geluidsoverlast voor inwoners van Alkmaar en de dorpen in het zuiden van de gemeente zo veel mogelijk te beperken.

In deze brief is een aantal van deze zaken aan de orde gekomen. Over het vervolg informeer ik u nader.

Ontwikkelingen Schiphol

5