250703 Raadsinformatiebrief - Startnotitie Binnenstadsconvenant - Bijlage 1
Tekst van het document
april 2025
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar 2025
Samen bouwen aan de toekomst van de binnenstad
Auteur Farzad Ghaus in opdracht van Alkmaars Bolwerk
Inhoudsopgave 1. Samen bouwen aan de toekomst van de binnenstad
3
2. Vijf pijlers voor een toekomstbestendige binnenstad
5
2.1 Een binnenstad-XL 2.2 Compleet aanbod, zonder leegstand 2.3 Ruimte voor cultuur en jong talent 2.4 Gastvrij en groen 2.5 Bereikbaar met duurzame stadslogistiek
6 8 10 12 14
3. Overkoepelende aandachtspunten
16
Bijlage Bronnen
17 18
01 Samen bouwen aan de toekomst van de binnenstad De binnensteden zijn in transitie, zo ook de binnenstad van Alkmaar. Toename van het aantal inwoners, verduurzaming, digitalisering en veranderd consumentengedrag zorgen dat de functies van de binnenstad ook veranderen. Toch zal de binnenstad ook in de toekomst een belangrijke handels- en ontmoetingsplek zijn voor de inwoners van Alkmaar en die uit de regio. Als grootste werkgever en economische motor zal de binnenstad blijvend bijdragen aan het verdienvermogen van de stad en werkgelegenheid. Wie is aan zet om te zorgen dat de binnenstad van Alkmaar transformeert naar een toekomstbestendige binnenstad, zonder leegstand en met een sterk woon-, ondernemersen verblijfsklimaat?
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
In Alkmaar vindt men dat het in goede banen leiden van de transformatie van de binnenstad een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van alle belanghebbenden. Dit is geen nieuwe gedachte in Alkmaar, waar ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente al jaren nauw samenwerken. Om deze samenwerking verder uit te breiden en de gezamenlijke ambities voor de binnenstad naar een hoger niveau te tillen hebben alle stakeholders in de binnenstad de handen ineengeslagen, om een sterke publiek-private samenwerking voor de binnenstad op te zetten.
3
Het doel is om gezamenlijk met alle stakeholders te werken aan een levendige, economisch sterke en toekomstbestendige binnenstad. Hiervoor is een binnenstadsmanagementorganisatie opgericht en een transitiemanager aangesteld. Daarnaast hebben diverse private partijen en de gemeente hun gezamenlijke ambities vastgelegd in een convenant. Conform de afspraken in dit convenant zijn sinds januari 2025 een strategische binnenstadsregisseur en een operationele centrummanager actief in de binnenstad. De convenantpartijen voeren structureel overleg en stemmen af over de prioriteiten voor de binnenstad.
In deze startnotitie zijn, op basis van input van verschillende stakeholders en een analyse van trends en ontwikkelingen, vijf relevante pijlers voor de binnenstad van Alkmaar geformuleerd. Deze pijlers kunnen door het convenant-overleg binnenstad Alkmaar worden gebruikt als basis voor het bepalen van prioriteiten en projecten voor onder andere binnenstadsmanagement in 2025 en de daaropvolgende jaren. De samenwerkende partijen benadrukken het belang van de binnenstad als de grootste werkgever van Alkmaar.
Dit document is opgesteld door Stad & Co (extern bureau) in opdracht van Alkmaars Bolwerk en in samenwerking met de gemeente Alkmaar. De inhoud is gebaseerd op gesprekken met stakeholders in de binnenstad en een analyse van relevante bronnen (zie bijlage).
Geïnterviewde stakeholders Naam
Functie/organisatie
Bas van Vliet Naud van Geffen Ger Welbers Natalie Kamp Nico Zuurbier Bas Verlaan Peter Visser Menno Cabooter Rob Niele Sil Vendel Lesley van den Broek Arjan Veltman Christiaan Peetoom Bjorn Mulder Hein de Jong
Relatiemanager Inholland Directeur Theater De Vest Directeur Hart van Noord-Holland Cultuur Kartel, creatief ondernemer Horeca-vastgoedeigenaar-ondernemer Vastgoed-ontwikkelaar Horeca-ondernemer Opgavemanager gemeente Alkmaar Ondernemend Alkmaar Horeca-ondernemer Bestuurslid Hart van Noord-Holand Directeur Talland College Wethouder gemeente Alkmaar Voorzitter Alkmaars Bolwerk Voorzitter Bedrijvenvereniging Overstad
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
4 3
02 Vijf pijlers voor een toekomstbestendige binnenstad Deze vijf pijlers kunnen door het convenantoverleg binnenstad Alkmaar worden gebruikt als basis voor het bepalen van prioriteiten en activiteiten binnen het binnenstadsmanagement. In het overleg wordt tevens besproken welke partijen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering. Een deel van de activiteiten is niet direct uitvoerbaar en/of afhankelijk van politieke en bestuurlijke besluitvorming. De voorstellen in dit document zijn beoordeeld op wenselijkheid, maar nog niet op haalbaarheid.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Structuur van de pijlers: elke pijler bestaat uit een korte introductie, een overzicht van voorstellen, acties en wensen en inspirerende voorbeelden en relevante informatie ter referentie.
5
2.1 Een binnenstad-XL De historische binnenstad van Alkmaar, Overstad en het stationsgebied functioneren momenteel als afzonderlijke gebieden. Het verbinden van deze zones biedt kansen om de positie van alle drie substantieel te versterken. Zo ontstaat een 'binnenstad-XL' die goed bereikbaar is en een divers aanbod biedt voor zowel bewoners als bezoekers uit Alkmaar en de regio.
Wat is er nodig voor een verbonden binnenstad-XL? Gemeentelijk ruimtelijk raamwerk Ontwikkel een integraal plan/raamwerk dat de historische binnenstad, Overstad en het stationsgebied omvat, met aandacht voor ruimtelijke ordening, infrastructuur en voorzieningen. Opgavemanager Maak een gemeentelijke ‘opgavemanager’ verantwoordelijk voor de coördinatie van het ruimtelijke raamwerk voor de Stap 1 binnenstad-XL. Verbeterde verbindingen voor voetgangers en fietsers Ontwikkel een overkoepelende visie voor het gebied tussen de Friesebrug en Tesselsebrug aan de centrumzijde van het kanaal. Realiseer extra bruggen en veilige oversteekplaatsen om de toegankelijkheid tussen de binnenstad en Overstad te vergroten.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Groene wandelpromenade tussen station en centrum Ontwikkel een veilige en groene route die het station verbindt met de binnenstad, waardoor een aangename loopervaring ontstaat. Afstemming van marketing- en promotieactiviteiten Coördineer evenementen en promoties tussen de historische binnenstad en Overstad om synergiën te creëren en een breder publiek aan te trekken. Samenwerking Stap Alkmaars 1 Bolwerk en Bedrijvenvereniging Overstad Zet een samenwerking op tussen Bedrijvenvereniging Overstad en Alkmaars Bolwerk voor het bundelen van krachten, met behoud van eigen identiteit. Gezamenlijk trekkingsgebied voor het ondernemersfonds Zorg ervoor dat bij de verlenging van het ondernemersfonds de binnenstad-XL als één sterk trekkingsgebied fungeert om middelen efficiënt in te zetten, met behoud van eigen autonomie.
6
Inspiratie Veel steden investeren om de verbonden binnenstad zowel fysiek als sociaal en economisch te versterken.
Fysieke versterking De nadruk ligt op infrastructuur die barrières doorbreekt, zoals loopbruggen, nieuwe pleinen en de herinrichting van doorgaande wegen om voetgangers en fietsers voorrang te geven. In Utrecht is het Stationsplein bijvoorbeeld ontworpen met directe looproutes naar de binnenstad en Hoog Catharijne, terwijl ondergrondse fietsenstallingen een efficiënte en aantrekkelijke verbinding faciliteren.
Sociaaleconomische versterking De focus ligt op het creëren van ontmoetingsplekken in overgangsgebieden, zoals multifunctionele pleinen en culturele voorzieningen die mensen uit verschillende delen van de binnenstad samenbrengen. Daarnaast worden knooppunten ontwikkeld waar werk, onderwijs, handel en recreatie samenkomen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door kantoorruimte, onderwijsinstellingen, horeca en retail te integreren met mobiliteitshubs. In Eindhoven worden evenementen in het Stationskwartier georganiseerd om de verbinding tussen bewoners, forenzen, studenten en bezoekers te versterken.
Deze sociale binding wordt verder ondersteund door de verbetering van de openbare ruimte. Strategisch geplaatste zitplekken, groenvoorzieningen en speelelementen dragen bij aan een aantrekkelijke en toegankelijke omgeving die de verschillende deelgebieden dichter bij elkaar brengt.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
7
2.2 Compleet aanbod, zonder leegstand Alkmaar beschikt over een sterk ondernemersklimaat, een historische binnenstad en een divers aanbod aan horeca, detailhandel, cultuur en evenementen. De binnenstad voorziet niet alleen in de behoeften van de eigen inwoners, maar fungeert ook als centrum voor de omliggende gemeenten in Noord-Holland Noord. Desondanks zijn er verbeterpunten, zoals leegstand, die verschillende oorzaken kent. Economische factoren spelen hierbij een rol, evenals een passieve houding van sommige vastgoedeigenaren die weinig urgentie voelen om actie te ondernemen. De regionale positie van de binnenstad van Alkmaar kan verder worden versterkt. Daarnaast kan de gemeentelijke vergunningverlening verder worden verbeterd om vertraging te voorkomen, zodat de panden snel in gebruik kunnen worden genomen. De regionale positie van de binnenstad van Alkmaar kan verder worden versterkt door bijvoorbeeld concrete uitwerking van de Cultuurvisie Alkmaar 2040.
Wat is er nodig voor een compleet aanbod zonder leegstand? Samenwerking tussen cultuur en ondernemers Stimuleer de wisselwerking tussen culturele festivals, zoals het Zomerpleinfeest, en de winkeliers en horeca-ondernemers in de binnenstad. Dit kan door gezamenlijke campagnes en acties te ontwikkelen.
Stap 1
Overzicht van activiteiten Ontwikkel een volledig overzicht van alle festiviteiten en activiteiten in de stad, bijvoorbeeld via een Alkmaar-agendaapp, om inwoners en bezoekers te informeren en te betrekken. Aantrekken van onderscheidende horeca Trek hoogwaardige en onderscheidende horeca-gelegenheden aan om het aanbod te diversifiëren en een breder publiek te bedienen. Een verdere toename van afhaalzaken en horeca in het lagere segment is onwenselijk.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Visie op gemeentelijk vastgoedontwikkeling en -beheer Ontwikkel een gemeentelijke visie en plan van aanpak voor het beheer en de ontwikkeling van eigen vastgoed in de binnenstad. Zo kan het gemeenlijke vastgoed dat vrijkomt strategisch worden ingezet om de functie van de binnenstad te versterken in plaats van commercieel verkoop van deze vastgoed. Overweeg de aankoop van leegstaande winkelpanden en faciliteer wonen boven winkels, in samenwerking met commerciële partijen Stap 1 en woningbouwcorporaties. Versnelling van vergunningverlening Vereenvoudig en versnel de bouwvergunningverlening voor nieuwe ondernemers en vastgoedeigenaren. Faciliteer hen door de inzet van de transitiemanager. Actieve acquisitie van startups Trek startups aan met aantrekkelijke huurcontracten om innovatie en dynamiek in de binnenstad te bevorderen.
8
Alternatieve functies voor lege panden Geef leegstaande panden andere functies, zoals toiletfaciliteiten, inpandige Stap 1 fietsenstallingen of pakketafhaalpunten, om de leefbaarheid te vergroten.
Plan van aanpak tegen leegstand Laat de transitiemanager en de binnenstadsregisseur samen een Stap 1 concreet plan van aanpak ontwikkelen en uitvoeren om leegstand effectief aan te pakken.
Inspiratie De moderne binnenstad ontwikkelt zich steeds meer als een "agora", een multifunctionele ontmoetingsplek waar culturele, sociale en economische functies samenkomen.
Brede programmering van centrumgebieden Leegstand wordt tegengegaan door een brede programmering van centrumgebieden, waarbij niet alleen winkels, maar ook culturele instellingen, ambachten en zorgvoorzieningen ruimte krijgen. Zo zorgt cultuur in Den Bosch voor betekenisvolle invullingen van leegstaande panden. Daar heeft bijvoorbeeld Het Nest, een culturele broedplaats, kunstenaars letterlijk zichtbaar gemaakt voor het publiek, wat het centrum aantrekkelijker en dynamischer maakt. Bereikbaarheid en zichtbaarheid zijn daarbij van groot belang; functies moeten goed verbonden zijn met het openbaar vervoer, parkeerplaatsen en fietsroutes om effectief bij te dragen aan de levendigheid. De bredere invulling van centrumgebieden leidt tot een binnenstad die niet alleen commercieel, maar ook maatschappelijk en sociaal relevant blijft.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
9
2.3 Ruimte voor jongeren en jong talent Jongeren, startende creatieve ondernemers en studenten vormen de dynamische kern van een bruisende binnenstad. In Alkmaar kunnen zij bijdragen aan een levendige sfeer, sociale verbinding, innovatie en economische groei. Hun aanwezigheid zorgt voor een divers en vernieuwend aanbod aan winkels, horeca en culturele activiteiten en evenementen, waardoor de stad aantrekkelijk blijft voor zowel inwoners als bezoekers. Daarnaast versterken studenten en jonge professionals de arbeidsmarkt en creëren ze een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven. Echter, momenteel is er onvoldoende focus om deze doelgroep adequaat te faciliteren in de binnenstad. Dit kan ertoe leiden dat zij Alkmaar verlaten vanwege het gebrek aan betaalbare woonruimte, een beperkt aanbod aan cultuur, horeca, uitgaansgelegenheden en evenementen, en onvoldoende kansen om als startende ondernemer aan de slag te kunnen.
Wat moet er gedaan worden om meer ruimte te creëren voor jongeren en jong talent in de binnenstad van Alkmaar? Campusontwikkeling korte en middellange termijn Creëer ruimte in de binnenstad voor onderwijs en onderzoek door een living lab in de binnenstad op te zetten op basis van structurele samenwerking tussen Stap 1 onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven, de culturele sector en de gemeente Alkmaar. Buitenschools leren faciliteren Maak buitenschools leren bij bedrijven mogelijk door klaslokalen te creëren in leegstaande panden en bij (grotere) bedrijven en maatschappelijke en culturele instellingen in de binnenstad.
Campusontwikkeling lange termijn Ontwikkel in de binnenstad-XL een Campus Alkmaar, een broedplaats voor innovatie, creativiteit en ondernemerschap waar hbo, mbo, onderzoeksinstellingen, (startende) ondernemers en studenten-huisvesting samenkomen. Dit sluit aan bij de trend van campusontwikkeling in Nederland, waar onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenwerken aan innovatie.
Stap 1
Sport en vitaliteit bevorderen Sport en vitaliteit maken een steeds groter onderdeel uit van jongerencultuur. Zorg voor voldoende voorzieningen in en aan de randen van de binnenstad. Jongerenorganisaties betrekken Maak organisaties , die zich richten op een jonge doelgroep, onderdeel van overlegstructuren zoals het convenantoverleg, binnenstads-management en de cultuurkoepel.
Studentenhuisvesting Zorg dat studentenhuisvesting een standaard onderdeel is van gebiedsontwikkelplannen voor binnenstad-XL.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
10
Laagdrempelig cultureel aanbod creëren Stimuleer laagdrempelig en op jongeren Stap 1 gericht cultureel aanbod door structurele samenwerking en financiering op basis van co-creatie tussen gevestigde instellingen zoals De Vest, de Grote Kerk,
en het Stedelijk Museum, en tijdelijke en Stap 1 experimentele culturele initiatieven die zich richten op de jongere doelgroep maar over onvoldoende middelen beschikken.
Inspiratie Investeren in innovatieve woonvormen en duurzame oplossingen versterkt de kennis- en innovatie-economie en draagt bij aan de toekomst van de stad.
Studentenhuisvesting: kleiner, slimmer en duurzamer Door ruimtegebrek en betaalbaarheidsproblemen in steden groeit de vraag naar kleinere, innovatieve woonoplossingen. Concepten zoals tiny houses, duurzame studentencomplexen en woonvormen met gedeelde voorzieningen zijn in opkomst. Amsterdam en Leiden lopen hierin voorop met duurzame prefab studentenwoningen.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Campusontwikkeling en samenwerking Er is een groeiende trend van samenwerking tussen onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden bij de ontwikkeling van campussen. Deze campussen fungeren als innovatiehubs waar studenten, start-ups en gevestigde bedrijven elkaar ontmoeten en samenwerken. Voorbeelden hiervan zijn de Zwinccampus in Zwolle en het Industriepark Kleefse Waard (IPKW) in Arnhem, waar mbo- en hbo-studenten gezamenlijk werken aan praktijkgerichte innovaties. Ook worden steeds meer onderwijsprogramma's afgestemd op de behoeften van de arbeidsmarkt, mede door het aanbieden van stages en leerwerktrajecten.
11
2.4 Gastvrij en groen Alkmaar loopt voorop op veel binnensteden als het gaat om het creëren van autoluwe zones en vergroening van de binnenstad. Een gastvrije en groene binnenstad is van groot belang voor Alkmaar. Het verhoogt de leefbaarheid voor bewoners, trekt bezoekers aan en stimuleert economische activiteiten. Groenvoorzieningen dragen bij aan een gezondere leefomgeving door het verminderen van hittestress en het bevorderen van biodiversiteit. Het beperken van autoparkeren op straat creëert ruimte voor voetgangers, fietsers en groen, wat de aantrekkelijkheid van de binnenstad vergroot. Met de ontwikkeling van de nieuwe Molenbuurtparkeergarage onder de singel zorgt de gemeente dat parkeercapaciteit is gewaarborgd. Gemeente Alkmaar prioriteert voetganger en fietser in haar stedelijke mobiliteitsvisie. Dit zorgt voor een prettiger verblijfsklimaat, met minder geluidsoverlast en schonere lucht.
Mogelijke maatregelen voor een gastvrijere en groenenere binnenstad in Alkmaar Vergroenen van straten en pleinen doorzetten Aanleggen van plantsoenen, geveltuinen en groene daken om de biodiversiteit te verhogen en hittestress te verminderen. De transformatie van de Laat is een voorbeeld van hoe vergroening de aantrekkelijkheid van winkelstraten kan vergroten.
Stap 1
Creëren van hoogwaardige openbare ruimtes Ontwikkelen van gebieden met waterpartijen, zitgelegenheden, speelvoorzieningen en slimme verlichting die uitnodigen tot ontmoeting en recreatie. Dit versterkt het verblijfsklimaat en bevordert sociale interactie.
Benutten van mobiliteitshubs Benut beter de bestaande overstappunten/P+R-hubs langs de buitenring waar bezoekers hun auto kunnen parkeren en overstappen op duurzame vervoersmiddelen om de binnenstad te bereiken. Continueren samenwerking ondernemers enStap bewoners 1 Blijven betrekken van de gemeenschap bij het ontwikkelen en uitvoeren van vergroening- en gastvrijheidsprojecten om draagvlak te creëren en lokale initiatieven te ondersteunen. Het project 'Vergroening prachtstraatjes' is een uitstekend voorbeeld van hoe samenwerking tussen gemeente, ondernemers en bewoners kan leiden tot een groenere binnenstad.
Stimuleren van klimaatadaptieve maatregelen Aanbieden van subsidies en ondersteuning voor initiatieven zoals groene daken, regentuinen en het afkoppelen van regenpijpen om wateroverlast te verminderen en de stad klimaatbestendiger te maken.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
12
Inspiratie Steeds meer steden investeren in hoogwaardige openbare ruimte en minder auto's voor een schonere, leefbare en economisch sterke binnenstad.
Hoogwaardige openbare ruimte
Tijdelijke invulling met blijvende impact
Een aantrekkelijke en leefbare binnenstad begint bij een hoogwaardige openbare ruimte die ontmoeting en recreatie stimuleert. Groene en goed ingerichte verblijfsplekken dragen bij aan de sociale cohesie en het welzijn van bewoners en bezoekers. Denk hierbij aan waterpartijen, comfortabele zitgelegenheden, speelvoorzieningen en slimme verlichting die zowel de sfeer als de veiligheid verbeteren.
Leegstaande of onbenutte plekken in de binnenstad kunnen tijdelijk worden ingericht als levendige ontmoetingsplekken. In Den Haag is met het project ‘StadsOase Spinozahof’ een voormalig braakliggend terrein omgevormd tot groene oase met stadstuin, buitenkeuken en zitplekken. Bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken samen aan het beheer en programmering van de plek.
Uit onderzoek van Wageningen University & Research blijkt dat stedelijke vergroening essentieel is voor het tegengaan van hittestress, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen van wateroverlast. Deze inzichten vormen een wetenschappelijke basis voor beleidsmakers om effectieve vergroeningsmaatregelen te implementeren en zo de leefbaarheid van stedelijke gebieden te vergroten.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Deze tijdelijke vorm van gebiedsontwikkeling - ook wel 'placemaking'- heeft geleid tot meer sociale samenhang, vergroening van de wijk én het aantrekken van nieuwe bezoekers. Het project laat zien dat experimenteren met tijdelijke invullingen niet alleen ruimte biedt aan initiatief, maar ook kan uitgroeien tot een structurele kwaliteitsimpuls voor de stad.
13
2.5 Bereikbaar met duurzame stadslogistiek Een goede bereikbaarheid van de binnenstad van Alkmaar is cruciaal voor zowel de leefbaarheid als de economische vitaliteit van de stad. Een efficiënt en duurzaam binnenstadslogistiek zorgt ervoor dat bewoners, bezoekers en ondernemers gemakkelijk toegang hebben tot de binnenstad, terwijl de impact op de leefomgeving wordt geminimaliseerd. Duurzame stadslogistiek speelt hierbij een sleutelrol door de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen en de verkeersdrukte te beperken, wat bijdraagt aan een gezondere en aantrekkelijkere leefomgeving. In Alkmaar is behoefte een gedeelde visie voor een duurzame binnenstadslogistiek.
Maatregelen voor een goed bereikbare binnenstad met duurzame logistiek Verbeteren luchtkwaliteit Beperk het vrachtverkeer in de binnenstad om de luchtkwaliteit en het verblijfsklimaat te verbeteren. Stimuleer het gebruik van elektrisch vervoer bijvoorbeeld door uitbereiding van Stap 1 laadmogelijkheden. Optimaliseren van fiets- en wandelroutes Verbeter de infrastructuur voor fietsers en voetgangers door bredere fietspaden, veilige oversteekplaatsen en voldoende fietsparkeerplaatsen te realiseren. Dit maakt het aantrekkelijker om te fietsen en te wandelen, wat bijdraagt aan een vermindering van het autoverkeer.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Implementeren van slimme verkeerssystemen Maak gebruik van innovatieve technologieën om het verkeer in goede banen te leiden, zoals slimme verkeerslichten die rekening houden met fietsers en voetgangers, en real-time informatie over verkeerssituaties. Dit verbetert de doorstroming en vermindert opstoppingen. Samenwerken met lokale ondernemers voor duurzame bevoorrading Stap 1 Maak afspraken met ondernemers over het bundelen van leveringen en het gebruik van duurzame transportmiddelen voor de bevoorrading van winkels en horeca. Dit vermindert het aantal vrachtbewegingen en de daarmee gepaard gaande uitstoot. Plaatsen van pakketkluizen op strategische locaties Installeer pakketkluizen door de stad om het aantal bezorgbewegingen te verminderen. Inwoners kunnen hun pakketten ophalen op een tijdstip dat hen uitkomt, wat bijdraagt aan minder verkeer en uitstoot.
14
Inspiratie Een belangrijke ontwikkeling in binnensteden in duurzame stadslogistiek. In de nabije toekomst moeten veel Nederlandse steden voldoen aan de eisen van duurzame stadslogistiek. Dit stimuleert de overstap naar elektrische vrachtwagens, bestelauto’s en cargo bikes, wat niet alleen de luchtkwaliteit verbetert, maar ook zorgt voor een efficiëntere bevoorrading in drukke binnensteden. Daarnaast worden microhubs aan de rand van steden steeds belangrijker. Grote vrachtladingen worden hier overgeslagen op kleinere, duurzame voertuigen voor de last-milebezorging. Dit vermindert verkeersdrukte en overlast in het stadscentrum aanzienlijk. Innovatieve oplossingen zoals pakketkluizen en samenwerkingen tussen logistieke spelers – bijvoorbeeld via gedeelde bezorgdiensten – dragen bij aan een efficiëntere en duurzamere stadsdistributie.
Rotterdam: pionier in duurzame stadslogistiek Rotterdam loopt voorop in de verduurzaming van stedelijke logistiek met het initiatief 'Logistiek010'. Dit platform brengt steden, bedrijven en logistieke partijen samen om gezamenlijk te werken aan innovatieve en duurzame mobiliteitsoplossingen. Een succesvol voorbeeld is ‘TringTring’, een organisatie die horecaleveringen uitvoert met elektrische bakfietsen. Vanuit hubs aan de rand van de stad nemen zij de last-milelogistiek over van leveranciers, wat leidt tot minder uitstoot en efficiëntere leveringen.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
Groningen: wetenschappelijke aanpak voor duurzame stadslogistiek Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben zes toekomstscenario’s ontwikkeld voor duurzame last-mile stadslogistiek in 2035. Deze scenario’s bieden inzicht in de mogelijkheden voor beleidsmakers en helpen bij het formuleren van strategieën om stadslogistiek efficiënter en duurzamer te maken.
15
03 Overkoepelende aandachtspunten Sterk netwerk
Binnenstadsmanagement
Creëer een flexibele schil rond de huidige convenantpartners en het convenantoverleg om kennis, expertise, netwerken en financiële middelen te bundelen. Betrek hierbij relevante partijen zoals de vertegenwoordiging van Overstad en het Stationsgebied, Talland College en provincie Noord-Holland.
De gemeente Alkmaar heeft extra middelen beschikbaar gesteld om het binnenstadsmanagement verder te professionaliseren. Zorg hierbij ook voor het verder versterken van de samenwerking met Alkmaar Marketing. Zorg daarnaast voor een structurele en langetermijnfinanciering om continuïteit te waarborgen, bijvoorbeeld via het ondernemersfonds.
Financiering Ontwikkel een gezamenlijke strategie voor het aantrekken van financiële middelen via het Rijk en de Provincie. Koppel relevante projecten aan de Regio Deal en zorg ervoor dat bij de nieuwe termijn van het Ondernemersfonds de Binnenstad, het Stationsgebied en Overstad worden samengebracht in één trekkingsgebied: Binnenstad-XL.
Marketing en communicatie
Positionering Positioneer de binnenstad van Alkmaar in samenhang met Overstad om een concurrerend totaalaanbod in de regio te realiseren. Dit versterkt zowel de economische als de toeristische aantrekkingskracht van de stad. Deze positionering moet bijdragen aan een herkenbare en aantrekkelijke identiteit van Alkmaar als winkel-, woon- en recreatiegebied.
Ontwikkel een strategisch marketing- en communicatieplan voor de binnenstad, gericht op strategische profilering bij verschillende doelgroepen.
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
16
Bijlage Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
17
Bronnen Betonhuis. (2018, 2 oktober). Duurzame studenten- en starterswoningen. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://betonhuis.nl/constructief-prefab/duurzame-studenten-en-starterswoningen The Green Village. (z.d.). Fieldlab voor duurzame innovatie. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://www.thegreenvillage.org/ Stadszaken.nl. (2023, 26 juli). Zeven inspirerende campussen in Nederland. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://stadszaken.nl/artikel/5212/zeven-inspirerende-campussen-in-nederland Groenpact. (2021, 28 januari). Wetenschappelijke basis voor stadsvergroening. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://www.groenpact.nl/groen-in-actie/wetenschappelijke-basis-voorstadsvergroening Wageningen University & Research. (2018, 20 februari). Zeven redenen om te investeren in een groene stad. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://www.wur.nl/nl/show-longread/zeven-redenen-omte-investeren-in-een-groene-stad.htm Gemeente Groningen. (z.d.). Hubs. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://gemeente.groningen.nl/hubs Mobiliteitshub Rotterdam. (z.d.). Mobiliteitshub Noorderhelling. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://mobiliteitshub-rotterdam.nl/ Rauws, W., Plazier, P., Buijs, P., & Neef, R. (2023, 7 november). Duurzame stadslogistiek binnen bereik? Rooilijn.
Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://www.rooilijn.nl/artikelen/duurzamestadslogistiek-binnen-bereik/ Platform De Nieuwe Winkelstraat. (z.d.). De moderne agora. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://www.dnws.nl/de-moderne-agora/ Logistiek 010. (2024, 17 december). ToetToet wordt TringTring. Geraadpleegd op 31 januari 2025, van https://logistiek010.nl/case/toettoet-wordt-tringtring/
Startnotitie convenant-overleg binnenstad Alkmaar
18
Samen de stad mooier maken.
Amsterdam Wibautstraat 131D 1091GL Amsterdam Utrecht Catharijnesingel 47 3511GC Utrecht
info@stadenco.nl www.stadenco.nl 085-0806672