250530 Raadsinformatiebrief Spoedzoekers

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 30 mei 2025

Onderwerp

: Spoedzoekers; extra informatie bij raadsvoorstel over Huisvestingsverordening

Van

: Christiaan Peetoom - Wethouder

Geachte leden van de raad, De Commissie Ruimte besprak op 20 mei 2025 het voorstel om de Huisvestingsverordening aan te passen waarmee het mogelijk wordt om woningen toe te wijzen aan spoedzoekers. In de vergadering is toegezegd dat u een memo krijgt met extra toelichting, uiterlijk 4 dagen voor de raadsvergadering over dit onderwerp. Met deze Raadsinformatiebrief wordt aan deze toezegging voldaan. Op de volgende pagina’s staat een uitgebreide toelichting. Maar gelet op de bespreking in de Commissie Ruimte zijn dit de belangrijkste zaken: Woningen voor Alkmaarse spoedzoekers Het college realiseert zich terdege dat de spoedzoekerswoningen die de gemeente Alkmaar realiseert bedoeld zijn voor Alkmaarse spoedzoekers. Dat staat niet ter discussie. De woningen worden dan ook aangeboden aan deze doelgroep. In het raadsvoorstel is ook opgenomen de mogelijkheid om de woningen aan spoedzoekers van elders aan te bieden voor het geval dat de belangstelling van Alkmaarse spoedzoekers tegenvalt. Uw raad kan via amendement voorstellen om deze opties niet over te nemen bij de wijziging van de Huisvestingsverordening. Zie daarvoor de toelichting op de volgende pagina’s. Duur van de huurovereenkomst Het is nog steeds mogelijk om tijdelijke huurcontracten van maximaal 2 jaar af te sluiten met personen die in een sociale noodsituatie verkeren. Het college wil hiervan gebruik maken.

De Alkmaarse spoedzoekers krijgen dan ook een tijdelijke huurovereenkomst van maximaal 2 jaar zolang als dit nog kan. Het rijk wil de mogelijkheden voor tijdelijke huurcontracten beperken. Als die regels eenmaal van kracht zijn, zullen wij nagaan of tijdelijke overeenkomsten nog kunnen worden toegepast voor spoedzoekers. Zoniet dan worden vanaf dat moment huurcontracten afgesloten voor een langere looptijd. Op de volgende pagina’s staat een uitgebreide toelichting.

Spoedzoekers; extra informatie bij raadsvoorstel over Huisvestingsverordening 1

Toelichting over woningen voor spoedzoekers

Algemeen Alkmaar realiseert woningen voor spoedzoekers. Dit zijn tijdelijke woningen. Een spoedzoeker kan daar enkele jaren wonen zodat hij/zij in ieder geval huisvesting heeft. Daarmee is er een oplossing voor het huisvestingsprobleem op de korte termijn. Het gaat om huisvesting voor 150 spoedzoekers. Daarvoor zijn geen 150 woningen nodig. Voorbeeld: een spoedzoekershuishouden van een moeder met twee kinderen (= 3 spoedzoekers) kan gehuisvest in 1 woning. Er komen woningen van verschillende grootten en aantal kamers. Het precieze aantal woningen is nu nog niet bekend. Deze woningen zijn geen permanente oplossing. Na het einde van de huurovereenkomst moet de bewoner de woning verlaten en zelf andere huisvesting vinden. De inschrijftijd als woningzoekende bij SVNK stopt daarom niet als men een spoedzoekerswoning gaat huren. In de tijd dat men in deze woning woont, bouwt men dus extra inschrijftijd op. Na afloop van de huurovereenkomst voor de spoedzoekerswoning heeft men zo meer kans om in aanmerking te komen voor een reguliere socialehuurwoning. De gemeente Alkmaar realiseert woningen voor spoedzoekers op meerdere locaties. De hoofdlocatie voor de spoedzoekerswoningen wordt de Robonsbosweg. Die woningen zijn beschikbaar vanaf begin 2027. Tot die tijd komen er spoedzoekerswoningen op andere locaties. Vanaf juli 2025 zijn woningen beschikbaar aan de Sperwerstraat.

Vanaf oktober 2025 ook aan de Edisonweg. Woningen voor Alkmaarse spoedzoekers Het college realiseert zich terdege dat de spoedzoekerswoningen die de gemeente Alkmaar realiseert bedoeld zijn voor Alkmaarse spoedzoekers. Dat staat niet ter discussie. De woningen worden dan ook aangeboden aan deze doelgroep. In het raadsvoorstel is ook opgenomen de mogelijkheid om de woningen aan andere woningzoekenden aan te bieden voor het geval dat de belangstelling van Alkmaarse spoedzoekers tegenvalt. Uw raad kan via amendement besluiten om deze als-dan opties niet over te nemen bij de wijziging van de Huisvestingsverordening. Voorwaarden om in aanmerking te komen voor deze woningen De woningen die Alkmaar realiseert voor spoedzoekers zijn sociale-huurwoningen. Ze hebben een prijs in het sociale segment. Het zijn alleen geen ‘permanente’ woningen maar tijdelijke woningen. Om in aanmerking te komen voor deze woningen moeten kandidaten voldoen aan de voorwaarden die nu al in de Huisvestingsverordening staan voor sociale-huurwoningen. En daarnaast moeten kandidaten voldoen aan de definitie van Alkmaarse spoedzoeker die nu in de verordening wordt opgenomen. Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel in de Commissie Ruimte van 20 mei zijn vragen gesteld over enkele van deze voorwaarden. Die worden hieronder toegelicht.

Spoedzoekers; extra informatie bij raadsvoorstel over Huisvestingsverordening 2

Voorwaarden die nu al in de Huisvestingsverordening staan Inkomen Het inkomen moet lager zijn dan het bedrag dat het rijk heeft vastgelegd als passend voor een sociale-huurwoning. Voor 2025 is de inkomensgrens € 57.847 . Dit inkomen is de uiterste bovengrens voor een sociale-huurwoning. Maar daarbinnen gelden voor corporaties meerdere treden (lagere inkomensgrenzen) voor verschillende soorten huishoudens. Dat zijn de regels van Passend Toewijzen. Voor particuliere verhuurders (hier is dat de gemeente Alkmaar) geldt alleen de bovengrens. Zij kunnen dus al ruimer toewijzen. De verwachting is daarom dat deze inkomensgrens volstaat om voldoende spoedzoekers in aanmerking te laten komen. Maar er is altijd de mogelijkheid om in schrijnende situaties alsnog een uitzondering te maken via de hardheidsclausule die in de Huisvestingsverordening staat. Inschrijving als woningzoekende bij SVNK In de Huisvestingsverordening staat al dat iemand alleen in aanmerking komt voor een socialehuurwoning als hij is ingeschreven als woningzoekende bij SVNK. Deze regel geldt ook voor spoedzoekerswoningen want dat zijn ook sociale-huurwoningen. Voor de spoedzoekerswoningen maakt het niet uit hoelang iemand ingeschreven is bij SVNK. Een inschrijving van 1 dag is al voldoende. Men kan zich dus eerst inschrijven bij SVNK en de volgende dag aanmelden als spoedzoeker.

Maar hoe langer iemand ingeschreven is, hoe groter de kans dat hij een reguliere sociale-huurwoning kan vinden. Dat is vooral van belang tegen de tijd dat men de spoedzoekerswoning weer moet verlaten. Daarom is in het raadsvoorstel opgenomen dat de inschrijving als woningzoekende niet vervalt als iemand een huurcontract afsluit voor een spoedzoekerswoning. Men blijft dus inschrijftijd opbouwen. Bestaande regelingen zoals urgenties In de Huisvestingsverordening staan al regelingen waarmee mensen voorrang kunnen krijgen. Urgentie Een urgentie kan worden toegekend als iemand dringend (binnen een half jaar) moet verhuizen naar een andere woning. Urgentie is mogelijk voor verschillende redenen. De belangrijkste zijn uitstroom uit de opvang voor slachtoffers van relationele problemen en geweld (het Blijf-huis), medische en sociale redenen. Bijvoorbeeld: Iemand woont in een appartement op de 3 e verdieping zonder lift en kan niet meer traplopen. Huisvestingsindicatie Deze kan worden toegekend als iemand fysieke of ergonomische problemen heeft die niet zijn op te lossen met ingrepen in de bestaande woning. Verhuizen is wel nodig maar niet zo dringend als bij urgentie. Met een huisvestingsindicatie krijgt men voorrang op gelijkvloerse woningen (nultredenwoningen).

Nieuwe voorwaarden die nu in de Huisvestingsverordening worden opgenomen Definitie van Alkmaarse spoedzoeker Als spoedzoeker worden gezien mensen die in een sociale noodsituatie zitten, een woning zoeken maar die zelf niet kunnen vinden en men komt niet in aanmerking voor bemiddeling of een

Spoedzoekers; extra informatie bij raadsvoorstel over Huisvestingsverordening 3

voorrangsregeling zoals urgentie. Het begrip sociale-noodsituatie is niet verder gedefinieerd omdat vooraf niet is te bepalen om wat voor situaties het precies zal gaan. Als de definitie verder wordt ingevuld met aanvullende voorwaarden, bestaat het risico dat dit te rigide wordt. Dat is ongewenst. Met de algemene omschrijving is maatwerk mogelijk. Als Alkmaarse spoedzoeker worden gezien personen die voldoen aan de definitie van spoedzoeker en minstens 2 jaar ingeschreven staan in de Basis Registratie Personen (BRP) op het adres van een zelfstandige woning in de gemeente Alkmaar. Voor personen die uitstromen uit een instelling geldt dat ze voorafgaand aan de opname in de instelling minstens 2 jaar ingeschreven moeten staan in de Basis Registratie Personen (BRP) op het adres van een zelfstandige woning in de gemeente Alkmaar. Mensen die van buiten Alkmaar komen en zijn opgenomen in een instelling die is gevestigd in de gemeente Alkmaar, worden dus niet gezien als Alkmaarse spoedzoeker. Alleen als men voorafgaand aan het verblijf in de instelling minstens 2 jaar ingeschreven was op een zelfstandig adres in de gemeente Alkmaar (en in een sociale noodsituatie zit) kan men in aanmerking komen voor de woningen die Alkmaar realiseert voor spoedzoekers.

Duur van de huurovereenkomst Een omschrijving van de doelgroep spoedzoekers was als bijlage opgenomen bij het raadsvoorstel van april 2024 over de aankoop van de Robonsbosweg. In dat document staat dat spoedzoekers een tijdelijke huurovereenkomst krijgen van 2 jaar. Het rijk heeft daarna de mogelijkheden voor tijdelijke huurovereenkomsten beperkt maar het is nu nog steeds mogelijk om een tijdelijke huurcontract (huurovereenkomst voor bepaalde tijd) af te sluiten met personen die in een sociale noodsituatie zitten. Het contract kan dan hoogstens voor 2 jaar zijn. Het rijk wil echter de mogelijkheden voor tijdelijke huurcontracten verder beperken via de Wet versterking regie op de volkshuisvesting. Die wet is nog niet van kracht maar bedoeling is dat tijdelijke huurcontracten straks alleen nog mogelijk zijn voor personen die vallen onder de definitie van urgenten zoals opgenomen in deze wet. Als dat doorgaat zijn tijdelijke huurcontracten bijvoorbeeld niet meer mogelijk voor mensen die vanwege echtscheiding andere huisvesting zoeken. De wet rekent hen namelijk niet tot de urgenten. Zover is het echter nog niet. Het is nog steeds mogelijk om tijdelijke huurcontracten van maximaal 2 jaar af te sluiten met personen die in een sociale noodsituatie verkeren. Het college wil hiervan gebruik maken.

De Alkmaarse spoedzoekers krijgen dan ook een tijdelijke huurovereenkomst van maximaal 2 jaar zolang als dit nog kan. Als de nieuwe (beperktere) regels eenmaal van kracht zijn, zullen wij nagaan of tijdelijke overeenkomsten nog kunnen worden toegepast voor spoedzoekers. Zoniet dan worden vanaf dat moment huurcontracten afgesloten voor een langere looptijd.

Spoedzoekers; extra informatie bij raadsvoorstel over Huisvestingsverordening 4