250515 Raadsinformatiebrief Lobbyagenda

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum

: 13 mei 2025

Onderwerp

: Lobbyagenda

Van

Het college van Burgemeester & Wethouders

Geachte leden van de raad, Met het vaststellen van de visie regionale samenwerking in januari dit jaar is gekozen voor een gecoördineerde en gestructureerde aanpak van de public affairs en lobby van Alkmaar. Na vaststelling van de visie is gewerkt aan een plan van aanpak public affairs dat u separaat van deze raadsinformatiebrief van ons ontvangt. In het plan van aanpak zeggen wij toe u op de hoogte te houden van onze lobbyactiviteiten. Deze raadsinformatiebrief bevat een totaaloverzicht van lobbyactiviteiten en is onderverdeeld in lange termijn focusdossiers; korte termijn focusdossiers; dossiers in voorbereiding; lobby op niveau NoordHolland Noord; en afgeronde lobbytrajecten. De lijst is opgesteld op basis van gesprekken met collegeleden en de ambtelijke organisatie. De lobbydoelen zijn gericht op de provincie, het rijk en de Europese Unie en maken onderscheid in lobbydoel; strategie; schaalniveau (met wie pakken we de lobby op). Binnen de lobbyagenda bepaalt de opgave met wie we samenwerken en in welke mate wij als gemeente het voortouw nemen. We maken keuzes op basis van het gewenste resultaat. In de lobbyagenda richten we ons op de volgende strategieën: -

Beleid beïnvloeding (bijvoorbeeld voor extra beleidsruimte)

-

Financiën (bijvoorbeeld cofinanciering)

-

Positionering en profilering

Omdat een lobbytraject tijd kost en veelal vraagt om langdurige inzet worden lange termijn focusdossiers benoemd. Deze lobbyagenda is een dynamisch document in zoverre dat de actualiteit in de maatschappij of politiek kan leiden tot het veranderen van de koers. Hier is in de lobbyagenda ruimte voor, evenals voor kansen die ad hoc voorbijkomen en concrete korte termijn lobby-acties. Voor de uitvoering van de lobbyagenda wordt per lange termijn focusdossier een uitvoeringsplan gemaakt waarin staat hoe de strategie wordt gerealiseerd op inhoud, organisatie (zowel bestuurlijk als ambtelijk) en samenwerking (waar, wat, wie en hoe). De uitwerking van de lobbyagenda zal in nauwe samenhang plaatsvinden met de activiteiten die lokaal en regionaal plaatsvinden rond het binnenhalen van nationale en Europese subsidies.

Lobbyagenda

1

Lobbyagenda 1. Lange termijn focusdossiers Groei en ontwikkeling van de gemeente Alkmaar is een duurzame gemeente met een aangenaam stedelijk woon-en vestigingsklimaat. Als centrumgemeente zijn we het centrum van Noord-Holland Noord op het gebied van onderwijs en cultuur. Bereikbaarheid Met de komst van veel woningen aan het Alkmaars Kanaal, wordt ook doorstroming van verkeer steeds belangrijker. Daarom heeft het prioriteit om de spoorwegovergang aan de Helderseweg te ondertunnelen. Aansluiting op de A9 is belangrijk voor een betere bereikbaarheid en economische ontwikkeling van het bedrijventerrein. Op Noord-Holland Noord schaal wordt samengewerkt aan het oplossen van het mobiliteitsvraagstuk. De zogenoemde MIRT-aanvraag (Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport) kan zorgen voor geld vanuit het Rijk, om de Ring van Alkmaar te verbeteren. Dit zorgt voor een betere bereikbaarheid van Alkmaar, maar ook voor een betere verbinding tussen de MRA en Noord-Holland-Noord. Ook is een propositie Noord- Holland Noord als Grootschalige Woningbouwlocatie opgesteld die bedoel is om meer hulp van het Rijk te krijgen, vooral voor de aan woningbouw voorwaardelijke mobiliteitsinvesteringen. Doelen Strategie Schaalniveau

Ondertunneling Helderseweg en aansluiting op de A9 Financiën - Realiseren van cofinanciering van de Europese Unie en de provincie Alkmaar en regio Alkmaar

Alkmaar kennisstad en -regio Alkmaar is als centrumgemeente aantrekkelijk voor onderwijsinstellingen en het stimuleren van de samenwerking van beroeps/theoretisch-onderwijs en de toekomstige werkomgeving (bedrijfsleven, praktijkscholen, werkleerbedrijven). Om talent in onze regio te behouden en nieuw talent aan te trekken, zetten we in op voldoende studeermogelijkheid en een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. We trekken hierin nauw op met Kennisregio Alkmaar (dit gaat o.a. over Datascience Alkmaar, Investa, Idea etc). Doel Strategie

Campusontwikkeling dichter bij de stad en goede aansluiting op de arbeidsmarkt en de samenwerking met het bedrijfsleven. Beleid beïnvloeding; (campusontwikkeling dichter bij de stad) Positionering en profilering - Alkmaar kennisstad

Schaalniveau

Alkmaar, regio Alkmaar

Economie Binnen Alkmaar en de Regio Alkmaar is er dringend behoefte aan uitbreiding van locaties voor bedrijven. Deze groei is nodig om ervoor te zorgen dat de woon-werkbalans in evenwicht blijft bij de toename van het aantal woningen. Tot 2040 is er in Alkmaar behoefte aan ca 35 ha bedrijventerreinen. Mogelijke locaties voor uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen in Alkmaar, of realisatie van een nieuw bedrijventerrein, liggen binnen Beschermd Landschap.

Lobbyagenda

2

Doel Strategie Schaalniveau

Opname extra bedrijventerrein in of direct grenzend aan Alkmaar in Novex (Rijk) of Ontwikkelperspectief (Provincie) Beleid beïnvloeding - Lobby bij provincie en bij het ministerie. Alkmaar, regio Alkmaar, in afstemming met centrumgemeenten NHN -

Energie (netcongestie) De Boekelermeer is door de provincie Noord-Holland aangewezen als energieknooppunt. De huidige energieactiviteiten zullen zich als gevolg daarvan verder uitbreiden. Dit betekent dat Alkmaar een centrale rol speelt in de energievoorziening van de regio. Dit brengt zowel kansen als verantwoordelijkheden met zich mee, zoals het faciliteren van duurzame energieprojecten, het verbeteren van de energie-infrastructuur en het stimuleren van innovaties op het gebied van opslag en netbeheer. Doel Strategie

Schaalniveau

Versterken van de positie van Alkmaar als energieknooppunt en bijdragen aan een toekomstbestendig energiesysteem. Beleidsbeïnvloeding - Ondersteuning voor subsidies en landelijke wetgeving die energieopslag toegankelijker maken, t.b.v. uitbreiding batterijopslag in Boekelermeer en andere bedrijventerreinen. Financiën - Financiering bij Liander en de provincie, t.b.v. versnelling van de uitbreiding van elektriciteitsstation Oterleek. Alkmaar

Alkmaar als culturele hoofdstad van Noord-Holland Noord Cultuur draagt veel bij aan een aantrekkelijk woon-, leef- en vestigingsklimaat. Regio Noord-Holland Noord is vanaf maart 2025 officieel erkend is als landelijke cultuurregio. Dit schept een verplichting. Alkmaar investeert in haar positie als culturele hoofdstad van Noord-Holland Noord. Doel Strategie

Schaalniveau

Lobbyagenda

Samen met stakeholders een strategie opzetten voor het positioneren van Alkmaar als culturele hoofdstad van Noord-Holland Noord. Positionering en profilering - Alkmaar culturele hoofdstad van Noord-Holland Noord. Financiën - Nationaal en Internationaal fondsen aan ons binden. Alkmaar

3

2. Korte termijn focusdossiers Alkmaar sportstad met regionale en landelijke functies Alkmaar heeft zich als doel gesteld om zoveel mogelijk mensen in beweging te hebben en sport als middel inzetten voor maatschappelijke vraagstukken (bijdrage aan de gezonde samenleving en drukken van de zorgkosten). Als centrumgemeente hebben we in het bouwen van sportvoorzieningen zoals Sportcomplex Hoornse Vaart en Sportpaleis Alkmaar een (boven)regionale functie. Doel Strategie

Schaalniveau

Realiseren van de twee sportaccommodaties Hoornse Vaart en Sportpaleis Positionering en profilering - Alkmaar sportstad Financiën - Landelijke regelgeving rond de SPUK btw/sport zo goed mogelijk beïnvloeden. Alkmaar, aansluiten bij VNG voor de lobby rond de SPUK btw/sport.

Financieel ravijn Vanaf 2026 krijgen gemeenten onvoldoende geld van het rijk om hun taken uit te voeren. Doel Strategie

Schaalniveau Stand van zaken

De gevolgen van het rijksbeleid op de Algemene Uitkering Gemeentefonds van het financieel ravijn af te wenden c.q. te verminderen. Beleid beïnvloeding - Op de voorgenomen miljardenkorting op het Gemeentefonds; - Op de compensatie voor inflatie-effecten in het Gemeentefonds; - Op de tekorten op jeugdzorg; - Op de ontwikkeling van de kosten van de Wmo die veel sterker is dan de indexering volgens de ontwikkeling van het BBP waarmee de gemeentefondssystematiek rekening houdt. Noord-Holland Noord en aansluiting bij VNG Vanuit Noord-Holland Noord is een brief gestuurd aan de leden van de Tweede Kamer over de financiële positie gemeenten Noord-Holland Noord.

Jeugdzorg De kosten voor het faciliteren van jeugdzorgvoorzieningen in de regio Alkmaar zijn excessief gestegen. Om de continuïteit van de jeugdzorgvoorzieningen te kunnen blijven garanderen en te voldoen aan onze wettelijke gemeentelijke taak moet het Rijk voor de korte termijn – en structureel financieel bijspringen. Doel Strategie Schaalniveau

Lobbyagenda

Structureel meer geld om onze jongeren gezond op te laten groeien (zoals commissie van Ark en eerdere studies laten zien). Beleid beïnvloeding Regio Alkmaar

4

Problematiek landbouwverkeer Doel

Verminderen van overlast door landbouwverkeer in de dorpen.

Strategie

Beleid beïnvloeding - Beinvloeden van beleid van de provincie en het rijk (RWS) met als doel realiseren van openstelling van provinciale en rijksweg voor landbouwverkeer. Alkmaar

Schaalniveau Stand van zaken

De provincie gaat aan de slag met het opstellen van een afwegingsschema. Daar wordt Alkmaar direct bij betrokken.

Woningbouw Stompetoren-West Doel Strategie

Schaalniveau Stand van zaken

Woningbouw realiseren Stompetoren-West. Beleid beïnvloeding - Lobby richting de provincie om woningbouw mogelijk te maken in Stompetoren-West. Alkmaar Op 17 december 2024 maakte de provincie bekend dat gemeenten in NoordHolland tot 25 woningen erbij mogen bouwen aan de randen van dorpen en plattelandskernen. Voor Stompetoren-West wordt ingezet op maatwerk.

Bezoekers aan Alkmaar/toerisme Doel

Strategie Schaalniveau

Voor toerisme en recreatie zetten we in op jaarrond een groei van kwalitatieve dag- en verblijfsbezoekers (uit onder andere Amsterdam. Concreet doel is een jaarlijkse groei van 5% in aantal overnachtingen. In afstemming met de MRA Alkmaar

Locaties van verblijfszorg-aanbieders Locaties van zorg met verblijf, oftewel verblijfslocaties, van zorgaanbieders worden geopend op locaties binnen de gemeente Alkmaar die niet altijd passend zijn. Doel

Strategie Schaalniveau

Omdat de financiering voor deze zorg vanuit het Rijk komt, hebben gemeenten beperkte (juridische) ruimte om stappen tegen ongeschikte of minder passende verblijfslocaties te ondernemen. Daarvoor is een landelijke aanpak en/ of richtinggevende uitspraak en ondersteuning vanuit het Rijk nodig. Beleid beïnvloeding Centrumgemeenten NHN

3. Lobbydossiers in voorbereiding - De gemeenteraad heeft een motie aangenomen om de mogelijkheden te verkennen om 3FM Serious Request naar Alkmaar te halen in 2026. Momenteel worden gesprekken gevoerd met de organisator om te kijken of Alkmaar een geschikte stad hiervoor is. - Universitair onderwijs in Alkmaar. Op 6 mei heeft het college de gemeenteraad geadviseerd om ervoor te zorgen dat het mbo- en hbo-onderwijs in Alkmaar verstevigd wordt. Op 14 mei vindt een raadsinformatieavond plaats.

Lobbyagenda

5

4. Lobbyonderwerpen op Noord-Holland Noord Regio Noord-Holland Noord is voor sommige dossiers een belangrijke schaalgrootte. De regio wil beter op de kaart komen te staan en werkt momenteel aan een nieuwe, verbeterde werkwijze voor uitvoering van de gezamenlijke regionale belangenbehartiging vorm te geven. Dat proces bestaat uit drie onderdelen. Een eigen verhaal, een verbeterde afstemmingsstructuur en een strategische lobbyagenda. De eerste bouwsteen, “Het Verhaal van Noord-Holland Noord, pionieren tussen duinen, dammen en dijken” is opgesteld. 5. Afgeronde lobbytrajecten Cultuurregio Resultaat: regio Noord-Holland Noord is vanaf maart 2025 officieel erkend is als landelijke cultuurregio. Dit betekent een landelijke erkenning van het regionale cultuurprofiel waarmee de samenwerking en culturele infrastructuur verder kan worden verbeterd en verstevigd. Behoud multitraumazorg in het Noordwest, locatie Alkmaar Resultaat: momenteel wordt er een samenwerking tussen het Amsterdam UMC en Noordwest locatie Alkmaar opgericht, waarbij onder de vlag en vergunning van het Amsterdam UMC de multitraumazorg op beide locaties (Amsterdam UMC locatie AMC en Noordwest locatie Alkmaar) geleverd wordt, waarbij gezamenlijk wordt voldaan aan alle eisen van kwaliteit en toegankelijkheid, inclusief de level-1 criteria.

KNVB Resultaat: hoewel Alkmaar niet geselecteerd is, hebben we laten zien dat we snel konden opschalen naar (boven)regionaal niveau waardoor we veel steunbetuigingen konden meenemen in het bod. Alkmaar regenboogstad Resultaat: Alkmaar is agendasettend op dit dossier. Tijdens de Alkmaar pride in 2025 zal een NoordHolland Noord boot varen. Mede op initiatief van Alkmaar zal binnenkort het werkgeverscongres plaatsvinden in Schagen. Regio Deal Resultaat: de bestuurlijke besluitvorming van de triple helix governance van de Regio Deal NoordHolland Noord ligt in mei/juni voor bij de 17 gemeenten. Daarna wordt de stichting opgericht en de eerste tranche voor projectaanvragen opengesteld. Alkmaar heeft de rol van regiokassier op zich genomen. Landelijk vuurwerkverbod Resultaat: tijdens de jaarwisseling 2024-2025 was in Alkmaar voor het eerst een afsteekverbod voor vuurwerk van kracht. De gemeenteraad heeft op 15 juli 2024 besloten een vuurwerkverbod in te stellen. Alkmaar sloot zich vervolgens aan bij het Vuurwerkmanifest. Inmiddels is er landelijk een ruime meerderheid in Kamer voor een algeheel vuurwerkverbod. Korte wapenstok Resultaat: de BOA’s in Alkmaar dragen sinds begin 2025 een korte wapenstok. Het gaat om een testperiode van twee jaar. Dit is een stap in het verder professionaliseren van de taak die BOA’s in Alkmaar vervullen.

Lobbyagenda

6