250424 Raadsinformatiebrief Voortgang Regionale samenwerking - bijlage

NIEUWSBRIEF GEMEENTERADEN Aan:

Gemeenteraden Regio Alkmaar

Van:

Colleges Regio Alkmaar: Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest

Betreft:

Raadsinformatiebrief Regio Alkmaar | Q1 2025

Datum:

April 2025

Geacht raadslid, Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest. U ontvangt met deze nieuwsbrief een update van de ontwikkelingen voor wat betreft de focusonderwerpen Wonen, Energie en Bereikbaarheid, alsmede het Ontwikkelperspectief en de Regio Deal. Ten slotte vindt u hier ook de meest recente informatie van de regionale raadsledenwerkgroep.

Algemeen Versterking samenwerking in Noord-Holland Noord Naast de samenwerking binnen Regio Alkmaar op diverse thema’s binnen het fysieke domein, wordt er ook in de deelregio’s Westfriesland, De Kop en Alkmaar op meerdere thema’s intensief samengewerkt. Deze samenwerking wordt op verschillende manieren vormgegeven via de samenwerkingsagenda’s ”Samen op Kop”, Pact van Westfriesland en de Focusagenda Regio Alkmaar. In de vorige nieuwsbrief is daar het nodige over opgemerkt. Het voornemen is nog dit voorjaar een voorstel te doen om de samenwerking in Noord-Holland Noord te versterken. De regionale inhoudelijke opgaven worden met de jaren groter en complexer en het aantal medewerkers dat in de regio Noord-Holland Noord werkt (volledig en gedeeltelijk), of er mee te maken heeft, groeit. Dat maakt het logisch en wenselijk om een volgende stap te zetten van een losse netwerksamenwerking naar een steviger en meer geprofessionaliseerde netwerksamenwerking. Een organisatie met vastgelegde afspraken rondom governance, sturing en verantwoording, financiën, systemen en werkomgeving, HR, lobby en communicatie. Hierdoor wordt uiteindelijk ook de uitvoeringskracht en daarmee de bestuurskracht van de regio versterkt en kan Noord-Holland Noord een meer strategische gesprekspartner zijn voor het Rijk en Europa.

De huidige samenwerking op het lobbydossier Noord-Holland Noord loopt af op 1 juli 2025. In 2024 is een proces opgestart ten einde een nieuwe, verbeterde werkwijze voor uitvoering van de gezamenlijke regionale belangenbehartiging vorm te geven. Dat proces bestaat uit drie

onderdelen. Een eigen verhaal, een verbeterde afstemmingsstructuur en een strategische lobbyagenda met breed bestuurlijk draagvlak. De eerste bouwsteen, “Het Verhaal van NoordHolland Noord, pionieren tussen duinen, dammen en dijken” is opgesteld (zie ook website www.regioalkmaar.nl) Praatplaat NHN

Samenwerking Noord-Holland Noord Wonen NHN -Woondeal NHN 2.0 -Versnellingstafels

IBAO Afstemmingsoverleg

Ruimtelijke ordening Ontwikkelperspectief NHN

INHOUD

Bereikbaarheid NHN -Bereikbaarheidsvisie NHN -Investeringsagenda NHN

Natuur/landbouw Provinciaal Programma Landelijk Gebied

Economie NHN Economische agenda NHN

Water en Klimaat Waterketen & Klimaatadaptatie

Energie en duurzaamheid RES/VAWOZ/380kV/Waterstof/ Netcongestie

Arbeidsmarkt en Onderwijs Human Capital Agenda

ORGANISATIES

Recreatie en Toerisme NHN Taskforce Verblijfsrecreatie

Gemeenten NHN

Provincie NoordHolland

Regiodeal NHN 3 Programmalijnen

Lobby NHN Bureau Public Matters

HHNK

ONHN

ROM Inwest

RPA NHN

Greenport NHN

Cultuur Cultuurprofiel NHN Gemeenschappelijke regelingen

GGD Hollands Noorden • Omgevingsdienst NHN • Veiligheidsregio NHN • Gesubsidieerde Arbeid (GRGA) • Reg. Historisch Centrum Alkmaar/Regionaal archief (RHCA)

Regio Deal De Regio Deal Noord-Holland Noord is een samenwerking tussen 17 gemeenten, ondernemers en het onderwijs, oftewel de triple helix. De Regio Deal heeft als doel de brede welvaart van Noord-Holland Noord structureel te versterken door het aanjagen van samenwerking tussen onderwijs, ondernemers (bedrijfsleven) en overheid. Het Rijk heeft € 32,5 miljoen beschikbaar gesteld voor Noord-Holland Noord, het hoogste bedrag dat in deze ronde van Regio Deals is toegekend. Binnenkort zullen de gemeenteraden worden geïnformeerd over de voortgang van de Regio Deal en zullen de benodigde besluitvormingsdocumenten worden aangeboden Nico van Ginkel, regiosecretaris

Ontwikkelperspectief NHN Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord Met de 17 gemeenten in Noord-Holland Noord, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en provincie Noord-Holland wordt een Ontwikkelperspectief voor NoordHolland Noord (hierna: NHN) opgesteld. Tijdens de regionale raadsbijeenkomst op 2 april 2025 is het proces om te komen tot het Ontwikkelperspectief NHN toegelicht. Een Ontwikkelperspectief is een gezamenlijk koersdocument van overheden dat samenwerking en richting biedt voor grote ruimtelijke opgaven. Als eerste stap in het traject zijn de grote ruimtelijke opgaven voor NHN in beeld gebracht. Dit heeft geresulteerd in het Opgavendocument Ontwikkelperspectief NHN. Het Opgavendocument vormt de basis voor verdere verdieping en de uiteindelijke koersbepaling van het Ontwikkelperspectief. Hierover bent u met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Vervolg In de periode tot eind 2025 werken we aan een concept Ontwikkelperspectief. Vervolgens wordt in 2026 het Ontwikkelperspectief breed besproken met inwoners en maatschappelijke partijen. Op die manier wordt het concept nader ingevuld. De intentie is om het Ontwikkelperspectief eind 2026 af te ronden.

Wonen Woningbouwmonitor Regio Alkmaar Op 31 januari 2025 is de regionale monitor live gegaan. Het dashboard in eigen beheer geeft een goed inzicht in de woningbouwprogrammering voor de komende jaren, zowel op gemeentelijk als regionaal niveau. Het beeld daarbij toont de verdeling naar prijscategorie, koop, huur, eenof meergezinswoning. Door het beter zicht op de voortgang en prestaties van woningbouwinitiatieven kunnen betrokken partijen effectief samenwerken en weloverwogen beslissingen nemen.

Kijkje nemen? Zie https://www.regioalkmaar.nl/woningbouwmonitor

Samenwerking Op 5 maart vond de versnellingstafel woningbouw Regio Alkmaar plaats, met 45 deelnemers uit verschillende organisaties, zoals gemeenten, provincie, Rijk, bouwende partijen, ontwikkelaars, beleggers, makelaars en woningcorporaties. Tijdens deze bijeenkomst zijn voor projecten afspraken gemaakt om knelpunten op te lossen en woningbouw te versnellen. Dat geldt zowel voor de 100% plancapaciteit (20.100 woningen uit de Woondeal en 990 woningen extra opgave) als voor ophoging van de plancapaciteit naar 130% (vanwege ervaring met vertragingen en planuitval). Ook zijn onderwerpen in het algemeen aan de orde gesteld die de ontwikkeling van woningbouw nadelig beïnvloeden zoals mobiliteit, stikstofdepositie en regelgeving en procedures. Regio Alkmaar heeft deze versnellingstafel georganiseerd met Woon Gangmakers, het platform voor de samenwerking tussen overheid en marktpartijen met als doel de versnelling van de woningbouwopgave voor Regio Alkmaar te faciliteren. In de voorbereiding is gebruik gemaakt van de gemeentelijke versnellingstafels. Tijdens die tafels hebben verschillende partijen kennis en expertise uitgewisseld. Voor sommige projecten die zijn vastgelopen of dreigen vast te lopen, is escalatie nodig naar de versnellingstafel Noord-Holland Noord (NHN). Die vond plaats op 19 maart.

Indien gewenst, kunnen van daaruit onderwerpen worden opgeschaald naar de landelijke versnellingstafel. Regio Alkmaar werkt samen met de regio’s Westfriesland en Kop van Noord-Holland aan een propositie grootschalige woningbouw NHN. Deze propositie is bedoeld om meer hulp van het Rijk te krijgen, vooral voor de aan woningbouw voorwaardelijke mobiliteitsinvesteringen. Op 14 maart heeft directeur–generaal Kuijpers van het ministerie van VRO een werkbezoek gebracht aan Noord – Holland Noord in het kader van grootschalige woningbouw in de regio. Op 21 maart heeft minister Keijzer ook een werkbezoek gebracht, in onze regio aan Castricum en Heiloo.

Woonzorgopgave De concept - Wet versterking regie op de volkshuisvesting schrijft voor dat gemeenten integraal regionaal afstemmen over de huisvesting van aandachtsgroepen. Op 13 februari heeft minister Keijzer de tweede Nota van Wijziging Wet versterking regie volkshuisvesting aan de Tweede Kamer aangeboden.

Regio Alkmaar heeft bureau Companen opdracht gegeven voor een data-analyse aandachtsgroepen die inzicht geeft in de huisvestingsopgave van aandachtsgroepen voor alle zes gemeenten. Daarmee komen we tot een indicatieve opgave van de benodigd aantallen en woningtypen voor de huisvesting van de verschillende aandachtsgroepen, bruikbaar voor de te ontwikkelen volkshuisvestingsprogramma’s. Hoofdvraagstelling is ‘kwantitatief en kwalitatief zicht te krijgen op de huidige en toekomstige vraag naar en het aanbod aan woonvormen voor de verschillende aandachtsgroepen in de zes gemeenten van Regio Alkmaar’. Het onderzoek heeft een doorlooptijd van een half jaar. Specifiek voor senioren zijn we met de werkgroep Woonvormen ouderen vanuit VONK (Vitaal Ouder in Noord-Kennemerland) goed op weg voor een regionaal afsprakenkader ouderenhuisvesting. De afspraken gaan over hoe partijen de opgaven ouderenhuisvesting en de inrichting van het woonzorglandschap de komende jaren vorm gaan geven. Dit geeft een eerste invulling aan de Woontopafspraken en zullen worden meegenomen bij het herijken van de Woondeal NHN. De afspraken gaan met name om voldoende seniorenwoningen op de juiste plek (definities geschikte woningen, ruimtelijke voorwaarden) en de doorstroom op gang brengen (maatregelen daarvoor en toewijzen van zorggeschikte woningen).

Duurzame Bereikbaarheid Bovenregionaal voor de regio aan het werk met mobiliteit In de vorige nieuwsbrief bent u op de hoogte gebracht over de gemaakte afspraak met het Rijk over de multimodale Ring Alkmaar/N242. Die luidde als volgt: Voor de multimodale Ring Alkmaar wordt een onderzoek gestart samen met het Rijk naar wat er moet gebeuren om de ring rondom Alkmaar (waaronder de spoorzone Heerhugowaard – N9N242) bereikbaar en verkeersveilig te houden. Het Rijk betaalt mee aan het onderzoek. De

resultaten en aanbevelingen van het onderzoek worden geagendeerd in het BO Leefomgeving 2025 en vormen de basis voor vervolgafspraken in opmaat richting BO MIRT 2025. Het gaat in ieder geval om de volgende onderdelen vanuit de regio Alkmaar: 1. Stationsomgevingen, spoor(brug) 2. N9 in zijn geheel 3. De aantakking vanuit Heiloo op de A9 4. N242 verkenning 5. Doorfietsroutes Samen met de regio Kop van Noord-Holland (ivm N9 naar Den Helder, Marine Cluster), provincie en het Rijk zijn we gestart met een analyse op alle onderzoeken die er al liggen. Vraag is: Wat mist er nog aan informatie om straks vervolgafspraken te kunnen maken bij het BO Mirt 2025. Prorail, Rijkswaterstaat (RWS), NS en ministerie van Economisch Zaken zijn gelijk betrokken bij dit proces. Gezien de nauwe relatie met financiële middelen vanuit het Rijk voor woningbouw wordt er ook nauw samengewerkt met collega’s ‘Wonen’ regionaal en op Noord-Holland Noord niveau. De onderzoeken zullen de komende maanden gaan plaatsvinden. In de volgende nieuwsbrief meer. Bereikbaarheidsvisie Noord-Holland Noord (NHN) De Regionale Investeringsagenda Regio Alkmaar (vastgesteld in september 2024) is onderdeel van de nog vast te stellen Bereikbaarheidsvisie NHN. Samen werken we aan een robuust en toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Uitgangspunt zijn Brede welvaart criteria:

Een eerste overzicht ziet er dan als volgt uit:

Energie Energievisie voor Regio Alkmaar Regio Alkmaar zet, net als omliggende regio’s, stappen richting een duurzame energietoekomst en werkt aan een regionale energievisie voor 2040. De energietransitie vraagt om keuzes die niet alleen lokaal, maar ook regionaal impact hebben. Belangrijke thema’s binnen deze visie zijn de verbetering van de energie-infrastructuur, het stimuleren van aardgasvrij wonen en lokale energieopwekking, en de integratie van duurzaamheid in wonen en mobiliteit. De visie richt zich niet alleen op technologische en infrastructurele vraagstukken, maar ook op het versterken van gemeentelijke organisaties en samenwerking. Een duidelijke koers is noodzakelijk om lange termijn beslissingen en bestuurlijke strategieën vorm te geven. Op dit moment zijn er al verschillende gesprekken gevoerd met gemeenten, netbeheerders en stakeholders. In het tweede kwartaal van dit jaar volgt een gezamenlijke sessie waarin verdere afstemming plaatsvindt. De uiteindelijke visie zal beknopt en visueel aantrekkelijk worden

vormgegeven, zodat het een werkdocument is dat tijdens overleggen en besluitvorming actief kan worden ingezet. Ontwikkeling Duurzaamheidsmonitor Inzicht in de voortgang van duurzame ontwikkelingen is essentieel voor goed bestuur. Gemeenten binnen Regio Alkmaar hebben steeds meer behoefte aan overzichtelijke en betrouwbare data over duurzaamheid. Daarom wordt in gezamenlijkheid gewerkt aan de doorontwikkeling van de Duurzaamheidsmonitor. Het regionale datateam zet zich in om ervoor te zorgen dat raden, bestuurders en ambtenaren beter geïnformeerd zijn over de voortgang van duurzaamheidsinitiatieven en de effectiviteit van genomen maatregelen. De doorontwikkeling van deze monitor zal in het tweede kwartaal van dit jaar plaatsvinden en zich richten op het verfijnen van meetindicatoren, het beter ontsluiten van data en het visueel toegankelijker maken van informatie. Hierdoor wordt het eenvoudiger om trends te signaleren en gerichte beleidskeuzes te maken. De monitor wordt een onmisbaar instrument in het regionale duurzaamheidsbeleid en zal bijdragen aan een transparante en effectieve sturing op duurzaamheid.

Centrum voor Verduurzaming (CVV) Het Centrum voor Verduurzaming (CVV) groeit en ontwikkelt zich door, mede dankzij de inzet van ondernemerscommissies binnen de gemeenten. De focus ligt op ondersteuning van bedrijven, vooral met betrekking tot netcongestie en het vinden van praktische oplossingen voor de energietransitie. Maar het CVV is inmiddels meer dan alleen een aanspreekpunt voor netcongestie: het fungeert steeds vaker als kenniscentrum en samenwerkingsplatform voor verduurzaming in brede zin. Het CVV ondersteunt bedrijven bij het realiseren van energieneutrale bedrijventerreinen tegen 2040. Dit gebeurt onder andere via onafhankelijk advies, subsidie-ondersteuning en het faciliteren van collectieve projecten. In 2024 zijn er al meerdere informatiebijeenkomsten en pilotprojecten georganiseerd op bedrijventerreinen zoals Breekland en Beverkoog. De komende periode staat in het teken van verdere groei. De ambitie is om het CVV uit te breiden met gespecialiseerde functies en structurele financiering te realiseren, zodat het centrum continuïteit kan bieden. Daarnaast wordt er gewerkt aan een regionale samenwerking en een shared service center, waarmee kennisdeling en efficiëntie worden bevorderd. Door slimme energiehubs en data-gebaseerde energiebesparingstechnieken in te zetten, wordt gewerkt aan innovatieve oplossingen die zowel duurzaam als economisch rendabel zijn.

Netcongestie en de rol van bestuurders Netcongestie is een steeds grotere uitdaging voor de regio. De groei van duurzame energieprojecten, zoals zonneparken en windenergie, legt druk op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd biedt deze ontwikkeling kansen voor economische groei en innovatie. Bestuurders van Regio Alkmaar spelen een cruciale rol bij het vertegenwoordigen van regionale belangen in gesprekken met netbeheerders, bedrijven en beleidsmakers.

Om bedrijven en gemeenten beter te informeren, worden er in samenwerking met het CVV, New Energy Coalition, Liander en ONHN diverse voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten wordt niet alleen ingegaan op de problematiek, maar ook op de mogelijke oplossingen, zoals energiehubs, flexibele afname en opslagtechnieken. Door regionale samenwerking en kennisdeling kunnen gemeenten en ondernemers samen bouwen aan een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Netcongestie en de Energiegame Netcongestie is een grote uitdaging voor Noord-Holland Noord. We weten dat de problemen urgent zijn en de komende tien jaar niet vanzelf verdwijnen. Er worden veel bijeenkomsten georganiseerd over dit onderwerp, maar vaak blijft de discussie abstract. Wat betekent netcongestie concreet voor een ondernemer of een gemeente? Welke keuzes moeten worden gemaakt? Om deze vraagstukken tastbaarder te maken, organiseren Regio Alkmaar en het Centrum voor Verduurzaming een ‘serious game’. Deze Energiegame is een interactieve en leerzame manier om inzicht te krijgen in de complexiteit van netcongestie en de keuzes die daarbij komen kijken. Tijdens de game kruip je in de rol van ondernemer of beleidsmaker en krijg je de opdracht om een bedrijventerrein te verduurzamen.

Je moet beslissen hoe je daken en gevels inzet: zonnepanelen, groen voor biodiversiteit en verkoeling, of parkeerplaatsen? Kun je samenwerken met je buren? Hoe richt je een energiehub in? Door deze keuzes in een simulatie door te spelen, ervaar je de echte uitdagingen van de energietransitie.

Einde nieuwsbrief.