250417 Raadsinformatiebrief Voortgang seniorenagenda 2025 - bijlage

Voortgang Seniorenagenda Speerpunten en activiteiten 2025 (april 2025)

Inhoud Actielijn 1 - Informatie is dichtbij en toegankelijk

3

Actielijn 2 - Preventie en gezondheid

5

Actielijn 3 - Wonen en zorg

7

Actielijn 4 - Bestaanszekerheid/ financiële hulp

11

Actielijn 5 - Versterken vrijwilligerswerk en betaald werk door senioren

12

Actielijn 6 - regionale en bovenregionale samenwerking

13

2

Actielijn 1 - Informatie is dichtbij en toegankelijk Speerpunten voor 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. Uitbreiden en versterken van de informatiepunten in wijken en dorpen.

In samenwerking met o.a. de wijk- en buurtcentra, MEE & deWering, Humanitas, WonenPlus Alkmaar, Zaffier en de bibliotheken worden wijkcontactpunten gerealiseerd. Een plek waar mensen terecht kunnen met vragen over wonen, werk, welzijn, zorg, geld en de digitale overheid. Inwoners kunnen nu al terecht bij het ontwikkelplein in de bibliotheek, een van de wijkcontactpunten. Momenteel zijn er ook informatiepunten in wijkcentrum de Daalder, wijkcentrum de Oever, WelzijnWonenPlus (in de dorpen), WonenPlus Alkmaar (in de Alkenhorst) en in Wijkcentrum Thuis in Overdie. Deze bestaande informatiepunten zullen hun krachten bundelen en vormen de basis voor de nieuwe wijkcontactpunten. Het realiseren hiervan zit nu in de voorbereidingsfase en wordt in 2025 afgerond. Met het realiseren van de wijkcontactpunten spelen we o.a. in op de vraag vanuit het Seniorenpanel om de informatie en ondersteuning meer eenduidig te organiseren zodat jet voor ouderen duidelijk is waar zij met vragen terecht kunnen. Daarnaast wordt met de wijkcontactpunten gewerkt aan efficiëntere samenwerking tussen verschillende organisaties, allen vanuit eigen expertise. Dubbelingen worden hiermee voorkomen. Aansluitend op de wijkcontactpunten vindt een verkenning plaats om het aanbod op het gebied van wonen, werk, welzijn, zorg, geld en de digitale overheid ook online één herkenbare plek te geven.

Dit dient als sociale kaart voor zowel inwoners als organisaties.

2. De Stadskrant, de Uitkomst en andere lokale (wijk)kranten inzetten als belangrijke bron van informatie.

Iedere maand publiceert de Stadskrant een pagina speciaal voor ouderen met iedere editie een ander thema . In 2025 worden o.a. de thema’s wonen, LHBTI+, dementie, ontmoeten en geldzaken uitgelicht.

3

De kranten zijn terug te lezen via https://www.rodi.nl/alkmaar/archive Aansluitend bij de het raadsvoorstel huiselijk geweld, en de aangenomen moties, zal er in de Stadskrant van juni extra aandacht zijn voor het tegengaan van oudermishandling. 15 juni is het de internationale dag tegen ouderenmishandeling. De welzijnsorganisatie WelzijnWonenPlus publiceert het activiteitenaanbod voor ouderen in De Uitkomst. 3. We zetten in op diverse communicatiemiddelen om ouderen te informeren en betrekken bij het aanbod van informatie, voorzieningen en activiteiten.

-

-

4. Samenwerking met intermediairs zoals ouderenadviseurs van Alkmaarse welzijnsorganisaties wordt voortgezet.

De wijkcontactpunten (zie speerpunt 1) Folder/brochure over aanbod en informatie voor ouderen. Deze zal worden verspreid wanneer wijkcontactpunten zijn gerealiseerd. Zodat we via de folder mensen kunnen wijzen op de wijkcontactpunten. Bij de vitaliteitsmarkten zijn oefen-/fysiotherapeuten, diëtisten, ergotherapeuten, wijkverpleegkundigen, Sport Vitaal en mensen van welzijnsorganisaties, de gemeente en de Veiligheidsregio aanwezig om bezoekers te informeren en vragen te beantwoorden.

De samenwerking wordt voor een groot deel geborgd binnen de wijkcontactpunten en de bovengenoemde vitaliteitsmarkten. Het merendeel van welzijnsorganisaties is ook verenigd in het Netwerk aanpak tegen eenzaamheid. In 2025 verkennen we of we de huisbezoeken en het vroegtijdig infomeren van inwoners anders kunnen organiseren zodat we ook ‘’jonge’’ ouderen bereiken. Een logische stap die past binnen het beleid om meer in te zetten op preventie.

5. Hulp bij digitale vaardigheden beter onder de aandacht brengen, aandacht voor het voorkomen dat mensen slachtoffer worden van cybercriminaliteit.

Doorlopend: Het onder de aandacht brengen van hulp bij digitale vaardigheden is onderdeel van de algemene communicatie over bestaande aanbod. Het aanbod vanuit de bibliotheek en Seniorweb wordt opgenomen in o.a. de folder en de website van de gemeente Alkmaar. Daarnaast kunnen ouderen terecht bij de wijkcontactpunten en het ontwikkelplein in de bibliotheek voor hulp bij de digitale overheid.

4

Veilig online. Er wordt informatie verstrekt tijdens de vitaliteitsmarkten en in de wijkcentra worden regelmatig workshops gegeven door onze digitaal wijkambassadeurs of door het Rode Kruis. Inwoners kunnen voor meer informatie ook terecht op www.alkmaar.nl/veiligonline).

Actielijn 2 - Preventie en gezondheid Speerpunten 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. Aanpak valpreventie. Beweging en gezonde voeding maken hier onderdeel van uit.

Ouderen kunnen ook in 2025 op diverse locaties een meting doen wat het risico is op vallen en daarnaast kan men weer de In Balans cursus volgen. Het aanbod van zowel metingen als cursusaanbod is hier te vinden voor de ouderen: Gemeente Alkmaar - Netwerk Vitaliteit. De coördinatie van het aanbod op het gebied van vitaliteit ligt bij Alkmaar Sport. Vanuit de valpreventiecursussen zijn er diverse groepen als groep blijven sporten/bewegen onder begeleiding van Alkmaar Sport. Zoals bij actielijn 1 vermeld, worden er vitaliteitsmarkten georganiseerd in Alkmaar gericht op het welzijn van inwoners uit de gemeente Alkmaar. Tijdens de markten is er ook altijd een vitaliteitsplein aanwezig waarbij metingen worden uitgevoerd.

2. Het verlagen van het aantal zwaarbelaste mantelzorgers, met een specifieke focus op mantelzorgers van mensen met dementie.

Doorlopend: ondersteuning vanuit het Mantelzorgcentrum en Geriant. Verder is het project ‘’Logeren zonder zorgen’’ gestart met als doel om logeren als vorm van respijtzorg vanuit de Wmo beschikbaar en toegankelijk te houden. Het aanbod voor logeerzorg is samengebracht op de website mantelzorgvrij.nl.

5

3. Inwoners stimuleren om elkaar te ontmoeten en Doorlopend: divers aanbod voor ontmoeting en maatjesprojecten. gebruik te maken van beschikbare voorzieningen in dorpen en wijken (inclusief de Waar nodig draagt de gemeente bij aan het realiseren van nieuwe ontmoetingsruimtes. Zo wordt in verbinding met sport en cultuur). de dorpen Stompetoren en Schermerhorn ingezet op renovatie en nieuwbouw van hun buurthuizen. Bij nieuwe woonzorglocaties wordt rekening gehouden met de mogelijkheid elkaar te helpen/te ontmoeten. Bijvoorbeeld door het realiseren van een ontmoetingsruimte. Zie ook wonen. 4. Het stimuleren van ‘elkaar helpen’, met als doel de druk op ondersteuning en zorg bij, in ieder geval, senioren te verminderen.

Zie ook de regel hierboven.

5. Aanpak ‘Eén tegen eenzaamheid’

In de ‘Alkmaarse Coalitie Aanpak Eenzaamheid’ hebben organisaties, die in en voor gemeente Alkmaar werken, zich verenigd . Door in het netwerk praktijkervaring, beleid en kennis bij elkaar te brengen wordt gezamenlijk gewerkt aan om eenzaamheid te verminderen. Eenzaamheid Alkmaar Alkmaar bundelt de krachten tegen eenzaamheid Het hele jaar door worden UP! Groepsgesprekken en zinsgevingsgesprekken voor ouderen georganiseerd in Alkmaar onder de noemer “Koffie en een goed gesprek”. Met een getrainde gespreksleider gaan ouderen met elkaar in gesprek over zaken die ertoe doen als je ouder bent.

6. Realiseren van ‘Welzijn op Recept’

Het doel van Welzijn op Recept is dat huisartsen en praktijkondersteuners ‘’de patiënt’’ vaker doorverwijzen naar welzijnsaanbod. Samen met gemeenten uit de regio wordt gewerkt aan een eenduidige aanpak waarin huisartsen kunnen doorverwijzen naar een welzijnscoach. In Alkmaar starten in 2025 tien huisartspraktijken met Welzijn op Recept. Inwoners worden doorverwezen naar een welzijnscoach die met de inwoner o.a. kijkt welk welzijnsaanbod passend is en waar de inwoner kan starten. Welzijn op recept is een van de ketenaanpakken vanuit de regio wordt opgezet, vanuit IZA (Integraal Zorgakkoord).

7. Inrichting van een openbare ruimte die uitnodigt Vanuit het programma GA! deed de GGD-onderzoek naar de inrichting van de openbare ruimte om te bewegen en te ontmoeten. Een specifiek voor ouderen. In 2025 wordt de (financiële) haalbaarheid van de aanbevelingen nader leefomgeving waar toegankelijkheid centraal onderzocht. staat.

6

Afgerond project: Beweegplekken in de openbare ruimte voor senioren - Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving Het stoeptegeloffensief is gecontinueerd. Inwoners worden erop geattendeerd dat zij een melding kunnen doen bij Stadswerk072. 8. Op initiatief van de Wmo Raad wordt, samen met de Hogeschool InHolland, ingezet op een project ‘’technologie t.b.v. de aanpak tegen eenzaamheid’’

Het project om vanuit InHolland ook de technologie te ontwikkelen, zoals dat oorspronkelijk het idee was, heeft nog niet kunnen starten omdat er binnen InHolland geen financiering voor vrij is gemaakt.

Actielijn 3: Wonen en zorg Speerpunten 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. De gemeente Alkmaar ontwikkelt een Woonvisie. Het wonen voor specifieke doelgroepen (waaronder ouderen) maakt hier onderdeel van uit.

Wonen voor ouderen maakt onderdeel uit van de Alkmaarse woonvisie. Het aantal 65+ huishoudens in Alkmaar groeit komende jaren naar verwachting van 16.000 (2023) naar ruim 25.000 in 2040. Het aantal ouderen op de woningmarkt neemt voor langere tijd toe omdat mensen logischerwijs ouder worden maar ook omdat zij gezonder oud worden. Deze groep zal zo lang mogelijk thuis blijven wonen, al dan niet met mantelzorg. Over de aantallen maken we in later stadium afspraken met de provincie en regiogemeenten voor het volkshuisvestingsprogramma, gebaseerd op actueel regionaal behoefte-onderzoek. Verder zijn in de uitvoeringsagenda Woonzorg 2024-2026 ook actielijnen specifiek voor ouderen opgenomen. Er zijn al diverse nieuwe woonconcepten voor ouderen in Alkmaar, o.a.:

7

-

-

In maart is in de Hoeverstaete (de Hoef) het woonconcept ‘’Liv inn’’ geopend. Dit is een voorbeeld waar ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen in een sociale omgeving met zorg nabij. De Kooimeer is eerder dit jaar opgeleverd. Het complex heeft in het lagere gebouw huurappartementen voor inwoners van 55+ tot en met tachtigjarigen. Zorg is nabij aanwezig en er is een ontmoetingsruimte gerealiseerd.

Naast deze voorbeelden zijn er meer voorbeelden van woonconcepten voor ouderen in Alkmaar, de ervaringen die hieruit zijn geleerd worden meengenomen in nieuw te ontwikkelen plannen. Zie ook de volgende regel over de implementatie van de analyse over de woonzorgbehoefte van ouderen. 2. Vervolg en implementatie analyse woonzorgbehoefte ouderen.

Vanuit het samenwerkingsverband VONK (Vitaal Oud Noord Kennemerland) vond in 2024 een analyse plaats van de woonzorgbehoefte van ouderen. In 2025 wordt gewerkt aan de implementatie van deze analyse en het uitwerken van concrete thema’s: - Voldoende geschikte woningen voor ouderen. - Doorstroom op gang brengen (barrières en toewijzing). Waaronder toewijzing zorggeschikte woningen en/of het labelen van (deel)complexen aan ouderen. - Diverse bestaande en nieuw te ontwikkelen woonvormen. Het clientenpanel vanuit VONK vertegenwoordigt hierin ouderen uit de regio Alkmaar. Daarnaast kwam op maandag 13 januari kwam het Seniorenpanel bijeen in de woonzorg locatie de Hoeverstaete om samen te praten over het thema wonen. De opkomst was goed, wat laat zien hoe belangrijk dit onderwerp is voor ouderen in Alkmaar. Verschillende Ideeën en aandachtspunten gingen vooral over passende wonen, beschikbaarheid en vindbaarheid van geschikte woningen. Ook deze inbreng krijgt een plek binnen de speerpunten waar vanuit

8

VONK aan wordt gewerkt. Bovenstaande zal worden vertaald de lokale situatie in Alkmaar en onderdeel uitmaken van de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en dienen als basis voor de woonvisie en de woondeal waarin regionale afspraken over woningbouwprogramma’s worden opgenomen. 3. Passend wonen

Vanuit de woningcorporaties van SVNK startte 15 april 2025 de regionale campagne ‘Passend Wonen’. Deze campagne richt zich op ouderen en heeft als doel hen bewust te maken van het belang om op tijd na te denken en actie te ondernemen voor een passende sociale huurwoning en een fijne woonomgeving. Zie voor meer informatie Woontoekomst

4. Het stimuleren van nieuwe initiatieven voor verschillende woonvormen zoals hofjes, generatie-wonen en (pre) mantelzorgwoningen.

Er vond een inventarisatie plaats naar de mogelijkheden m.b.t. pre-mantelzorgwoningen. Voor de implementatie hiervan zijn we in afwachting van de behandeling van het wetsvoorstel die het eenvoudiger maakt om een extra woning op een erf te bouwen voor familieleden. Het is nu al wel mogelijk om een mantelzorgwoning te plaatsen. Dit is in de meeste gevallen vergunningsvrij.

5. Het bevorderen van sociale acceptatie • voor LHBTI-ouderen door het regenboog meerjarenplan te verbinden aan de Seniorenagenda. •

Vanuit het Seniorenpanel wordt het belang onderschreven van het meer lhbti+ sensitiever maken van verzorgingstehuizen en maatschappelijke zorgpartners. Dit wordt vanuit het diversiteitsbeleid opgepakt in 2025. Een eerste gesprek met zorginstellingen heeft plaatsgevonden om te verkennen wat hierin mogelijk is en over wat zorginstellingen al doen, bijvoorbeeld de roze loper. In het najaar vindt de voorstelling Tour d’Amour plaats, om het gesprek met en over roze ouderen te voeren. In de Stadkrant van mei zal de ouderenpagina in het teken aandacht voor lhbti+.

9

6. -

Veiligheid leven en wonen Veilig wonen Financiële veiligheid Tegengaan ouderenmishandeling

Doorlopend: Via de campagne ‘’woongemak is kinderspel’’ kunnen inwoners zich aanmelden voor een gratis woningcheck. Dit gaat over val- en brandpreventie. Welzijnspartners wijzen mensen bij huisbezoeken op deze mogelijkheid. Doorlopend: Alkmaar is aangesloten bij de alliantie Financieel Veilig Ouder Worden Financieel Veilig Ouder Worden – Lokale alliantie Alkmaar, Dijk en Waard. De alliantie biedt o.a. training en adviesEr aan organisaties of bijvoorbeeld een groep inwoners. Ook bij concrete signalen kan men bellen met de alliantie voor advies. In 2025 zal verder bekendheid worden gegeven aan de dienstverlening vanuit de alliantie. Aansluitend bij de het raadsvoorstel huiselijk geweld, en de aangenomen moties, zal het tegengaan van ouderenmishandeling onderdeel zijn van de campagne om huiselijk geweld tegen te gaan.

7. Alkmaar dementievriendelijk / sociale benadering dementie

Het doel is om te komen tot een duurzame ondersteuning van mensen met (beginnende) dementie en hun naasten, op een manier die aansluit bij hun individuele behoeften. Een voorbeeld hiervan zijn de Odensehuizen in wijk- en buurtcentra waar mensen met (beginnende) dementie terecht kunnen voor ontmoeting en activiteiten. Bestaande Odensehuizen in Alkmaar worden in 2025 versterkt door samenhang te realiseren tussen de Odensehuizen waardoor het meer zichtbaar is voor inwoners en verwijzers. Daarnaast wordt extra ingezet op het bereik van mensen met een migratieachtergrond, binnen de bestaande Odensehuizen en/of door een aparte groep te starten. In Artiance vindt de ‘’kunstbron’’ plaats voor mensen met dementie. Alkmaar is sinds 2016 een Dementievriendelijke gemeente. Rond 21 september 2025, Wereld Alzheimerdag, zal de gemeente opnieuw het predicaat dementievriendelijk aanvragen bij de landelijke organisatie Alzheimer Nederland. Voorafgaand wordt een plan opgesteld om als gemeente nog meer bij te dragen aan het bieden van een dementievriendelijke samenleving. Onderdeel hiervan is scholing aan medewerkers van de gemeente en diverse maatschappelijke organisaties. Rond 21 september is er een expositie in Alkmaar om het verhaal te laten zien van mensen met dementie.

10

Actielijn 4 - Bestaanszekerheid/ financiële hulp Speerpunten 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. Meer bekendheid van financiële regelingen voor Communicatie over voorzieningen op deze actielijn zijn onderdeel van de algemene ouderen. inkomensvoorzieningen door ouderen communicatie. in een financieel kwetsbare positie. In het eerste kwartaal van dit jaar vonden participatiebijeenkomsten plaats ten behoeve van de evaluatie van het armoedebeleid. Omdat rondkomen ook voor veel ouderen een belangrijk thema is, wordt aanvullend op de participatiebijeenkomsten acties ondernomen om een brede groep ouderen te bereiken. De nadruk ligt op het beter inzetten van de AlkmaarPas voor inwoners vanaf de Aow leeftijd. 2. Het aanbod van de AlkmaarPas wordt in samenwerking met uitvoerende partijen aangevuld met activiteiten en producten die passen bij ouderen. .

Zie hierboven. Ouderen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm ontvangen via de AlkmaarPas tegoed voor maatschappelijke en sociale participatie. Alkmaar Marketing is structureel bezig met het verbeteren en aantrekkelijk maken van het aanbod op de AlkmaarPas door lokale partijen actief te benaderen. Er is specifiek aandacht voor verruiming van het aanbod, passend bij de behoeften van ouderen. Er zal gewerkt worden om activiteiten en diensten die met de AlkmaarPas betaald kunnen worden meer op wijkniveau inzichtelijk te maken.

11

Actielijn 5 - Versterken vrijwilligerswerk en betaald werk door senioren Speerpunten 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. Het versterken van het vrijwilligerswerk. In opdracht van de gemeente werkt Team Vrijwillig aan het versterken van het netwerk van vrijwilligersorganisaties. Onderdeel hiervan is het vinden en binden van de ‘’oudere’’ vrijwilliger. • In samenwerking met Team vrijwillig en vrijwilligersorganisaties worden ideeën gegenereerd over het vinden en binden van ouderen vrijwilligers. Tevens wordt dit onderwerp ook voorgelegd aan het Seniorenpanel.

Actiepunt wordt uitgevoerd in 2025.

2. Samen met o.a. Zaffier wordt onderzocht welke specifieke ondersteuningsvragen er zijn voor oudere werkzoekenden om een rentree op de arbeidsmarkt te kunnen maken.

Wordt opgepakt in 2025.

Eerst wordt een inventarisatie gedaan van al bestaande stimuleringsmaatregelen op dit gebied. Waar liggen wensen en behoefte van inwoners? Welke kansen kunnen aangegrepen worden?

12

Actielijn 6 - regionale en bovenregionale samenwerking Speerpunten 2025

Voortgang / wat gaan we hiervoor doen

1. Project betere toeleiding naar respijtzorg via het regiepunt respijt ‘’mantelzorgvrij.nl’’

Zie actielijn preventie en gezondheid.

2. Het opstellen van regionale afspraken n.a.v. van het Woonzorgonderzoek uitgevoerd door Companen

Zie actielijn wonen en zorg.

3. Opschaling van het Project G’oud. Met het project G’oud (‘Goed oud’) wordt aan senioren de mogelijkheid geboden om langer gezond en veilig in een zelfstandige setting te blijven wonen. Er wordt gewerkt vanuit bestaande wooncomplexen. Doordat de dienstverlening vanuit wonen-, zorg- en welzijnsaanbieders beter op elkaar aansluiten, ervaren bewoners de ondersteuning als een logischer geheel en is het minder verwarrend waarvoor ze bij wie terecht kunnen.

Op dit moment draait G’oud in Alkmaar in de Hofstaete in Alkmaar Noord. In de Wijk Kooimeer is een start gemaakt ik de nieuwe woontoren in de Kooimeer. Hier is naast zorggeschikte woningen voor ouderen een ontmoetingsruimte gecreëerd. Het wijkzorgteam van Stichting NIKO is hier ook gevestigd zodat zij bewoners van De Kooimeer de mogelijkheid bieden voor zorg aan huis.

4. Sociale benadering dementie

In regionaal verband wordt geïnventariseerd hoe de sociale benadering van dementie meer structureel kan worden binnen zorg en welzijn.

13