240321 Raadsinformatiebrief Eindverantwoording DVO Stadswerk072 - bijlage 2 Schouwrapportage 2023

Schouw 2023 12 januari 2024

Schouwrapportage 2023 Eindrapportage

18-1-2024 Geschreven door: T. Jongsma

Schouw 2023 12 januari 2024

Inhoudsopgave 1. Inleiding .................................................................................................................... 3 Verdeling van werkzaamheden ................................................................................................. 3 Leeswijzer ................................................................................................................................ 4 2. Resultaten Gemeente Alkmaar ................................................................................... 5 Resultaten in de centrumgebieden ........................................................................................... 5 Resultaten begraafplaatsen ...................................................................................................... 5 3. Resultaten per categorie ............................................................................................ 7 4. Resultaten per wijk .................................................................................................... 8 Centrum ................................................................................................................................... 8 Daalmeer/Koedijk ....................................................................................................................

9 De Mare ................................................................................................................................... 9 Graft - De Rijp ........................................................................................................................ 10 Huiswaard .............................................................................................................................. 10 Oudorp .................................................................................................................................. 11 Overdie .................................................................................................................................. 11 Schermer ............................................................................................................................... 12 Vroonermeer ......................................................................................................................... 12 West ...................................................................................................................................... 13 Zuid ....................................................................................................................................... 13 5. Conclusie en aanbevelingen .....................................................................................

14 Behalen doelstelling ............................................................................................................... 14 Beoordeling per categorie ...................................................................................................... 14 Beoordeling per wijk .............................................................................................................. 14

2

Schouw 2023 12 januari 2024

1. Inleiding Voor het samenstellen van deze rapportage wordt gebruik gemaakt van de schouwgegevens zoals opgenomen in Apptimize. Hierin wordt een zo objectief mogelijke weergave gegeven van de bevindingen van de schouwmeesters. Het programma Apptimize selecteert willekeurige locaties waar de schouw uitgevoerd dient te worden. De schouwmeesters noteren voor de betreffende locatie hun waarnemingen volgens de vastgestelde methodiek en toetsen de betreffende onderdelen aan de ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018’ en aan de 'Stadswerk072 beeldmeetlatten’.

Herinrichting De Laat 2023

Zowel in de kwaliteitscatalogus als in de beeldmeetlatten wordt gewerkt met een schaal van vijf beeldkwaliteiten; te weten A+ t/m D. Hierbij is het uitgangspunt dat de openbare ruimte in de centrumgebieden (winkel- en stationsgebieden en het ‘Beschermd dorpsgezicht De Rijp’) moet voldoen aan beeldkwaliteit A, alle overige gebieden moeten voldoen aan beeldkwaliteit B. Gewerkt wordt volgens de 90%-systematiek, dat inhoudt dat 90% van de openbare ruimte aan de gestelde beeldkwaliteitseisen moet voldoen.

Verdeling van werkzaamheden Binnen het wijkonderhoud worden werkzaamheden uitgevoerd door drie verschillende partijen; 1. Uitvoering Stadswerk 072 2. RegioGroen 3. Ingehuurde aannemers

3

Schouw 2023 12 januari 2024

In deze rapportage worden de verschillende aannemers niet individueel beschouwd. Maandelijks wordt er overleg gevoerd over de resultaten met Uitvoering en RegioGroen. Indien de 90% score op bepaalde punten niet behaald wordt, wordt in gezamenlijk overleg gekeken naar mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren. In uitzonderlijke gevallen kan besloten worden werkzaamheden alsnog uit te besteden. Indien een aannemer onvoldoende kwaliteit levert wordt deze hierop aangesproken, bij herhaaldelijk tekortschieten kan besloten worden om deze aannemer het volgende jaar niet uit te nodigen.

Leeswijzer De resultaten van de kwaliteitsmeting worden weergegeven op verschillende detailniveaus. Hierbij worden de resultaten vergeleken tussen Q1/Q2 en Q3/Q4. In hoofdstuk 2 wordt het resultaat weergegeven over de gehele gemeente. In hoofdstuk 3 worden de resultaten weergegeven binnen de verschillende categorieën. In hoofdstuk 4 worden deze gegevens verder uitgesplitst naar de categorie per wijk. Hoofdstuk 5 bevat de conclusie van het rapport.

Evaluatie In 2023 is het aantal geplande schouws per kwartaal uitgebreid van 45 naar 100 schouwlocaties (dus totaal 400 per jaar), zodat de schouw een meer representatief beeld van de openbare ruimte zou geven. Als gevolg van storm Poly echter zijn van 5 juli t/m 28 augustus 2023 geen schouws uitgevoerd. Hierdoor zijn gemiddeld 65 schouws per kwartaal uitgevoerd. In 2023 zijn uiteindelijk totaal 219 schouws uitgevoerd, waarvan 14 op de begraafplaatsen (in 2022 waren dit totaal 170 schouws). Het gewenste aantal van 100 schouws per kwartaal bleek niet haalbaar omdat het aantal te meten beeldmeetlatten per schouw te omvangrijk is. Het aantal metingen binnen de schouws is wel gestegen van 8294 (in 2022) naar 9923 metingen (2023).

Op basis van deze conclusie worden in 2024 een aantal wijzigingen doorgevoerd in Apptimize. 1. Het aantal beeldmeetlatten wordt per 1 januari 2024 verlaagd van 133 beeldmeetlatten naar 71 beeldmeetlatten, zodat een schouw efficiënter uitgevoerd kan worden. De verwachting is dat er dan meer schouws uitgevoerd kunnen worden. 2. Apptimize wordt zodanig ingericht dat eenvoudiger geselecteerd kan worden op de categorieën; Beplanting, Bomen, Gras/kruiden, Verharding, Afval, en Meubilair. Hierdoor wordt ook de vergelijking per categorie overzichtelijker. 3. Het aantal schouws per kwartaal wordt verdeeld over 11 wijken en 14 begraafplaatsen, in te zetten op 80-100 per kwartaal. Per wijk per kwartaal worden er 6-8 schouws uitgevoerd. De begraafplaatsen worden elk kwartaal éénmaal geschouwd. Met deze wijzigingen verwachten we een meer representatief beeld te kunnen geven van de onderhoudskwaliteit in alle wijken.

4

Schouw 2023 12 januari 2024

2. Resultaten Gemeente Alkmaar In 2023 zijn 219 schouws uitgevoerd. Hierbij zijn door de schouwmeesters 9923 metingen gedaan. Van de metingen is gemiddeld over alle categorieën 91% op B-niveau beoordeeld. Op basis van de resultaten kan gesteld worden dat de doelstelling van minimaal 90% op B-niveau is behaald.

Meetresultaten 2023

Resultaten in de centrumgebieden In de centrumgebieden wordt gestreefd naar niveau A. Dit niveau behalen we nog niet. Ondanks de extra inzet op het bestrijden van onkruid op verharding en zwerfvuil in de centrumgebieden, scoren we nog steeds op B-niveau. Gemiddeld behalen we een score van 86% op niveau A in de centrumgebieden.

Resultaten begraafplaatsen In mei 2023 bleken er veel klachten te zijn over het onderhoud van de begraafplaatsen. Deze dienen onderhouden te worden op A-niveau. Vanaf mei 2023 zijn we de begraafplaatsen gaan schouwen om meer grip en sturing te krijgen op het onderhoud van de begraafplaatsen. In Q2 zijn de eerste schouws uitgevoerd en was 71% op A-niveau. In Q4 was 79% op het gewenste A-niveau.

5

Schouw 2023 12 januari 2024

Terugblik op 2023 Qua weersomstandigheden was 2023 was een bijzonder jaar en dat heeft zijn weerslag gehad op het onderhoud van de openbare ruimte. Hierdoor was bijsturen van de koers noodzakelijk.  In het voorjaar was er sprake van een periode met extreme droogte, in mei/juni heeft het maar liefst 40 dagen achterelkaar niet geregend. In deze periode was het nodig om de jonge aanplant voor een langere periode dan gebruikelijk water te geven.  In 2023 hebben we 6 stormen gehad in Nederland waaronder de zwaarste zomerstorm ooit in Nederland gemeten. In Alkmaar zijn als gevolg van storm Poly 500 bomen omgevallen en zijn er 200 bomen dusdanig beschadigd dat ze gekapt moeten worden. In juli en augustus zijn medewerkers ingezet om de stormschade op te ruimen. Het onderhoud is met beperkte inzet uitgevoerd, na twee maanden is het reguliere onderhoud weer opgepakt. In deze periode zijn onderhoudsachterstanden ontstaan.  Vanaf half juli begon het te regenen, en het is, op een paar weken in september na, blijven regenen. 2023 werd uiteindelijk het natste jaar ooit gemeten. Ook dit had enorme gevolgen voor het onderhoud. Het groen groeide explosief na de droogte in mei/juni. Het inhalen van de onderhoudsachterstanden was voor o.a. het onkruidbestrijding en snoeien van beplanting een probleem. Extensief gras en rietkragen konden niet gemaaid worden.

Dit zou te veel schade aan de vegetatie geven. Het ontstaan van de onderhoudsachterstanden in Q3 was gezien de omstandigheden niet te voorkomen. In september t/m november is ingezet om deze achterstanden in te lopen. Er zijn werkzaamheden uitbesteed aan externe partijen en er is extra personeel (19 fte) en materieel ingehuurd. Om te bepalen hoe groot de onderhoudsachterstand zou zijn op 1 januari 2024, is in december een nulmeting uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de meeste wijken in december weer op het gewenste onderhoudsniveau waren.

Doorkijk naar 2024 In 2024 hebben we in de wijken Daalmeer/Koedijk (82%), De Mare (89%) en Overdie (88%) nog een onderhoudsachterstand in te lopen. Deze achterstand zit met name in het onderhoud van beplanting en de bomen. We gaan er in 2024 op inzetten dat ook in deze wijken het gewenste 90% op B-niveau wordt gehaald. Door het (gedeeltelijk) uitbesteden van de aanplant en onderhoud van nieuwe beplanting, ontstaat er ruimte voor de vaste onderhoudsploeg om de achterstanden aan te pakken. Daarnaast wordt een pilot gedaan om het bladafval om te zetten in bokashi (een soort compost), wat ingezet kan worden om op een natuurlijke wijze onkruidgroei in beplanting en boomspiegels tegen te gaan.

6

Schouw 2023 12 januari 2024

3. Resultaten per categorie Per categorie wordt de score weergegeven van het jaar 2023. Hieruit komt naar voren dat gemiddeld over alle categorieën het B-niveau (91%) ruim behaald is. In drie categorieën blijft de kwaliteit achter. Dit betreft de categorieën; - Beplanting (81%), - Maaien uitbesteed (71%) - Bomen (85%) Deze categorieën hebben over geheel Alkmaar bekeken een D- score.

Vergelijking 1e en 2e half jaar Wanneer de resultaten per categorie in Q1/Q2 en Q3/Q4 met elkaar vergeleken worden kan geconcludeerd worden dat het eerste half jaar het B-niveau ruim behaald is (93%) het tweede helft van het jaar het niveau gezakt tot een C-niveau en was slecht 87% op B-niveau. In de meeste categorieën in de tweede Resultaten per categorie in 2023 helft van het jaar een achteruitgang zichtbaar is. In de categorieën Beplanting, Bomen en Maaien uitbesteed is een D- score behaald.

Beplanting: De onderhoudsploeg heeft twee maanden geholpen met opruimen na Storm Poly. Het schoffelen en snoeien van overhangende heesters heeft minder prioriteit gekregen hierdoor zijn achterstand ontstaan. Een deel van de onderhoudsachterstand is inmiddels ingelopen. In het winterseizoen wordt ingezet op het extra snoeien van overhangende heesters. Bomen: Het onderhoud van de bomen is in de tweede helft van het jaar niet uitgevoerd als gevolg van Storm Poly. De gehele bomenploeg is ingezet om losse en gebroken takken te verwijderen uit de bomen. Bij het verwijderen van stamschot en het rechtzetten van boompalen lag niet de prioriteit. Maaien uitbesteed: In het voorjaar is op een aantal locaties schade gereden bij het maaien van het extensief gras. Met het extreem natte najaar is het extensief maaien daarom uitgesteld om schade te voorkomen. Hierdoor is het gras en riet later en/of (nog) niet gemaaid. Resultaten 2023 van Q1/Q2 vs Q3/Q4

7

Schouw 2023 12 januari 2024

4. Resultaten per wijk Als we de resultaten per wijk bekijken zien we dat de meeste wijken voldoen aan het niveau B. In de wijken Daalmeer/Koedijk (88%), De Mare (89%) en Overdie (88%) is het B niveau net niet behaald. In het centrum voldoet 86% op A-niveau, wat aanmerkelijk hoger is dan de 73% in 2022. Om te voorkomen dat de 90%-score ook in 2024 niet in alle wijken wordt behaald, wordt per wijk bekeken waar extra inzet benodigd is om in alle wijken het gewenste niveau te behalen.

Centrum Gewenst niveau: A Behaald niveau: B Het A-niveau wordt nog niet in alle categorieën behaald. In het centrum is voornamelijk winst te behalen met onderhoud van: - beplanting (78%), - (zwerf)afval (68%), - verharding (84%). In het centrum is de belangrijkste reden voor afkeur het fijne zwerfafval, voornamelijk peuken zijn hiervan de oorzaak. Daarnaast zijn het onkruid op verharding rond obstakels en het onkruid in de beplanting in een reden van afkeur. Ten opzichte van 2022 is het kwaliteitsniveau verbeterd van Aantal metingen: 590 73% naar 86% op A-niveau. Extra inzet van personeel heeft geleid tot een verbetering van de beeldkwaliteit de binnenstad in Q4.

8

Schouw 2023 12 januari 2024

Daalmeer/Koedijk Gewenst niveau: B Behaald niveau: C Ten opzichte van het eerste half jaar is er een duidelijke afname van de beeldkwaliteit. Van 90% B-score in Q1/Q2 naar 84% in Q3/Q4. In Daalmeer/Koedijk is na storm Poly een enorme onderhoudsachterstand ontstaan. Beplanting & bomen hebben beide een D-score en verhardingen heeft een C-score behaald. In Q3/Q4 extra ingezet gedaan om de wijk weer op beeld te krijgen. Hierdoor is het behaalde onderhoudsniveau gelijk aan 2022.

Aanpak 2024: Door met name in te zetten op het onderhoud van bomen (stamschot en boomspiegels), ook m.b.t. het inboeten en snoeien van beplanting wordt in Aantal metingen: 1689 2024 een verbeterslag gemaakt.

De Mare

Gewenst niveau: B Behaald niveau: C

In De Mare is 89% van de metingen beoordeeld op B-niveau. De categorieën beplanting, bomen en verharding op D-niveau beoordeeld. De overige categorieën zijn beoordeeld op B-niveau.

In Q1/Q2 behaalde De Mare nog een B-score (93%). Ook in De Mare is na Storm Poly een grote onderhoudsachterstanden ontstaan. Opvallend is de afkeur op het aantal boomspiegels en het snoeien in inboeten van beplanting.

Aanpak 2024: Aantal metingen: 1582 In 2024 worden veel plantvakken ingeboet en wordt ingezet op het onderhoud van de bomen.

9

Schouw 2023 12 januari 2024

Graft - De Rijp Gewenst niveau: B Behaald niveau: B

In Graft – De Rijp is 88% van de metingen beoordeeld op B-niveau. Alleen de categorieën beplanting en maaien uitbesteed zijn nog onder de norm (D-niveau).

In Q1/Q2 behaalde Graft- de Rijp een A-score. In Q3/Q4 behaalde Graft- de Rijp in Q3/4 een C- score. Met name het snoeien en inboeten van de beplating en het extensief maaien zijn afkeuren. Dit wordt in de winterperiode 2023/2024 opgepakt.

Aantal metingen: 623

Huiswaard

Gewenst niveau: B Behaald niveau: B

In Huiswaard is 92% van de metingen beoordeeld op B-niveau. Alleen de categorieën beplanting en bomen hebben een C-score. De overige categorieën zijn op (of boven) niveau.

In Q1/Q2 waren alle categorieën op B-niveau. In Q3/Q4 is een achterstand ontstaan in het onderhoud van bomen en beplanting. Met name voor het onderhouden van boomspiegels, kapotte boompalen en het snoeien van de overhangende beplanting is extra aandacht nodig.

Aantal metingen: 1034

10

Schouw 2023 12 januari 2024

Oudorp Gewenst niveau: B Behaald niveau: B

In Oudorp is 94% van de metingen beoordeeld op B-niveau. Alleen de categorieën beplanting hebben geen B-score (89%). De overige categorieën zijn op (of boven) niveau.

In Q1/Q2 waren alle categorieën op B-niveau. Ook in Oudorp zijn in Q3 achterstanden ontstaan. Deze zijn in Q4 weer op het gewenste niveau gebracht.

Aantal metingen: 709 Overdie

Gewenst niveau: B Behaald niveau: C

In Overdie is 88% van de metingen beoordeeld op B-niveau. De categorieën de beplanting, extensief maaien, bomen en intensief maaien hebben een D-score. Zwerfafval scoort een C-niveau.

In Q1 is veel schade gereden bij het extensief maaien (MN1/MN2), dit is inmiddels verholpen. In de tweede helft van het jaar is het niveau gezakt naar een C-niveau, in Q4 is dit iets verbeterd, maar is er nog net geen B-niveau gescoord.

Aanpak 2024: Ingezet wordt in de wintermaanden op het snoeien en inboeten van beplanting. Het onderhoud van de bomen staat op de planning Aantal metingen: 597 voor begin 2024. Daarnaast wordt ingezet op het herstellen van beschadigingen van het gras.

11

Schouw 2023 12 januari 2024

Schermer Gewenst niveau: B Behaald niveau: B In Schermer is 91% van de metingen beoordeeld op B-niveau. De categorieën gras/kruiden en verharding hebben een D-score. De overige categorieën zijn op B-niveau.

In Q3 is in de Schermer het onderhoudsniveau gezakt van B naar C-niveau. In Q4 is het onderhoudsniveau weet op B-niveau gebracht.

In Q4 zijn enkel de beplanting en bomen nog onder het B-niveau. Het snoeiwerk van de beplanting staat op de planning voor de winterperiode.

Aantal metingen: 358 Vroonermeer Gewenst niveau: B Behaald niveau: B In de Vroonermeer is 93% van de metingen beoordeeld op B-niveau. De categorieën beplanting en bomen hebben een D-score. De overige categorieën hebben minimaal een B- score.

In Q3 is het onderhoud van de Vroonermeer gezakt naar een C-niveau. In Q4 was dit weer op B-niveau. In de categorie Beplanting is in Q4 vooral nog afkeur op inboet en snoeibeeld. Het snoeien en inboeten van de beplanting wordt uitgevoerd in de winterperiode van 2023/2024. Voor de bomen wordt in de winterperiode ingezet Aantal metingen: 1122 op het herstel van boompalen.

12

Schouw 2023 12 januari 2024

West Gewenst niveau: B Behaald niveau: B In West is 93% van de metingen beoordeeld op B- niveau. Alleen de categorie beplanting heeft een C-score. De overige categorieën zijn op B-niveau.

Ook in West is in Q3 het onderhoudsniveau gedaald naar C-niveau. In Q4 is dat weer naar het B-niveau gebracht. Enkel de categorie beplanting is in Q4 net onder de 90% blijven steken. Met name het snoeien van de overhangende beplanting was hiervan de oorzaak. Dit wordt meegenomen in de snoeironde in de winter 2023/2024. Aantal metingen: 802

Zuid Gewenst niveau: B Behaald niveau: B

In Zuid is een B-score behaald (96%). Alle categorieën zijn onderhouden op B-niveau.

In Q2/Q3 is het onderhoudsniveau gedaald naar een C-niveau. Zowel voor de beplanting, bomen en gras. In Q4 is de het onderhoudsniveau teruggebracht naar een B-niveau. Enkel de Bomen en verharding zijn nog onder het gewenste B- niveau. De bomen staan op de planning om begin 2024 te snoeien.

Aantal metingen: 817

13

Schouw 2023 12 januari 2024

5. Conclusie en aanbevelingen Behalen doelstelling Bij het opmaken van de balans kan geconcludeerd worden dat in 2023, gemiddeld over alle meetcategorieën, het B-niveau behaald is (91%). In de centrumgebieden is het A-niveau niet behaald (86%). Met name de aanwezigheid van zwerfafval blijft een belangrijke afkeur in de centrumgebieden. Bij de 0-meting in december is het centrum overigens op A-niveau (93%) beoordeeld.

Beoordeling per categorie In bijna alle categorieën is het B-niveau behaald. Alleen in de categorieën beplanting (81%), extensief gras (71%) en bomen (85%) is het B-niveau niet behaald. Voor beplanting is dit voornamelijk te wijten aan de overhangende beplanting en kale plekken. Voor het extensief gras is in het voorjaar veel schade ontstaan doordat het te nat was en stuk gereden werd. In het najaar zijn we later gaan maaien, wederom omdat het nat te was. Voor de bomen zijn het stamschot, kapotte boompalen en onderhoud boomspiegels het vaakst afgekeurd. Het is gebruikelijk dat in deze categorieën het onderhoudsniveau in de loop van het groeiseizoen iets terugloopt. In 2023 heeft het onderhoudsniveau als gevolg van de weersomstandigheden een enorme terugval gehad. Met name Storm Poly heeft ervoor gezorgd dat in de maanden juli en augustus nauwelijks regulier onderhoud uitgevoerd is. In Q4 is hard gewerkt om deze achterstanden weer in te halen. In december heeft een nulmeting plaats gevonden van de onderhoudsachterstanden. Hieruit is naar voren gekomen dat in december de categorieën Beplanting, Bomen en Gras/kruiden nog niet geheel op orde waren. Het inlopen van de onderhoudsachterstanden is voor een groot gedeelte gelukt, in Q1- 2024 wordt getracht de laatste achterstanden weg te werken.

Doorkijk naar 2024 In de winterperiode 2023/2024 wordt het snoeien en inboeten van beplanting uitgevoerd. Voor de bomen is voor het begin van 2024 een snoeironde gepland, na het uitvoeren van de boomveiligheidscontrole. Het planten van de beplanting en bomen in de projecten is inclusief de nazorg uitbesteed. Ook de inboet bomen wordt uitbesteed aan een aannemer, inclusief de nazorg. Hierdoor is er meer tijd beschikbaar voor het onderhoud (snoeien) van de heesters.

Beoordeling per wijk Bijna alle wijken hebben een gemiddeld B-niveau behaald. Alleen de wijken Daalmeer/Koedijk (88%), De Mare(89%) en Overdie (88%) hebben een C-niveau behaald. Ook in de nulmeting komt van deze drie wijken naar voren dat ze nog niet helemaal op het gewenste B-niveau zijn.

Doorkijk naar 2024 In Daalmeer/Koedijk en De Mare is de achterstand in het snoeien van de beplanting nog niet ingehaald. Dit wordt in Q1-2024 opgepakt. Ook het inboeten van nieuwe beplanting wordt in Q1-2024 uitgevoerd. In Overdie is, naast het snoeien van de beplanting en bomen, het verwijderen van zwerfvuil een

14

Schouw 2023 12 januari 2024

aandachtspunt. Ook hiervoor is in Q1 2024 extra aandacht. Het onderhoud van de bomen verdient in 2024 extra aandacht. Na storm Poly zijn er achterstanden ontstaan in het onderhoud. Het boombeheer wordt tegen het licht gehouden in 2024. In januari 2024 wordt gestart met een boomveiligheidscontrole (BVC), waar vanuit het noodzakelijke onderhoud (zowel regulier, periodiek als incidenteel) wordt ingepland.

15