240215 Raadsinformatiebrief IZA GALA - Bijlage Raadsinfo IZA GALA infographic GA!

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) focust op het bouwen aan een fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. We streven naar een gezonde generatie in 2040. Een generatie die niet alleen fysiek gezond is, maar ook mentaal weerbaar is en leeft in een gezonde omgeving. Een tijd waar weerbare, gezonde mensen kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een Gezonde generatie gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. 2040

buurthuis

voormekaar school

REGIONALE ONDERSTEUNINGSFUNCTIES zin- CJG SPORT, BEWEGEN & CULTUUR

geving

vereniging

t zorhuis- g

clubhuis

Terugdringen gezondheidsachterstanden Onze ambities en doelen:

Goed toegankelijk Stimuleren van gezond gedrag en gezond- Zorgen voor een gezonde fysieke Stimuleren dat mensen actief en/of zinvol (preventie- en zorg)aanbod in de wijk. heidsvaardigheden. leefomgeving en sociale omgeving. mee kunnen doen aan de maatschappij.

Huidige situatie Levensverwachting in goed ervaren gezondheid

school 66,8 jaar

Onze focus: Ervaart de eigen gezondheid als (zeer) goed buurthuis volwassenen: jongvolwassenen: ouderen (65+):

■ Kansengelijkheid vergroten door focus op 70,3% 62,1% 59,7% kwetsbare doelgroepen: • Mensen met een lage SES • Inwoners met een niet-Westerse achtergrond Risicowijken (lage sociaaleconomische Huishoudens die moeite status groot deel inwoners) hebben om rond te komen • Mensen met een beperking • Inwoners met gevoelens van eenzaamheid • Overdie • Alleenstaande ouders • West • Mensen met een GGZ indicatie 18,0% • de Mare • Huiswaard ■ Een kansrijke start voor kinderen van (aanstaande) ouders in een kwetsbare positie.

■ De organisaties met de juiste expertise Kansrijke Start - Ouders in een kwetsbare positie gezamenlijk inzetten. Ouders die de zwangerschap als positief hebben ervaren:

75,3% huisarts

Vroeggeboren baby’s (2021) Couveusebaby’s (2021) CJG 8,0% 8,4%

Moeders die alcohol drinken Moeders die roken tijdens tijdens de zwangerschap (2021): de zwangerschap (2021):

0,5% 5,0%

Gezonde fysieke leefomgeving Onze ambities en doelen:

De fysieke leefomgeving nodigt uit om te bewegen en te ontmoeten We maken gezondheidsafwegingen bij het inrichten van de fysieke leefomgeving en is ingericht om gezond en actief leven te bevorderen. en beschermen inwoners tegen bijvoorbeeld hitte en Uv-straling.

Huidige situatie Tevredenheid over de woonomgeving, rapportcijfer >6 volwassenen: ouderen (65+): 93,1% 96,5%

Onze focus: Aspecten waar men ontevreden over is ■ Gedetailleerde informatie over de inrichting én het gebruik van de fysieke ruimte achterhalen. voorzieningen buurthuiswerk/ voorzieningen voor jeugd buurthuis buurthuis voor kinderen

■ De doelgroepen kind/jeugd en ouderen. 32,3% volwassenen 24,6% volwassenen 16,2% volwassenen ■ De fysieke ruimte gebruiken om een gezond en 31,1% ouderen 15,5% ouderen 14,0% ouderen actief leven voor alle doelgroepen te bevorderen, en proactief inwoners betrekken bij het benutten van de beschikbare voorzieningen voor een gezondere leefstijl. Wijken met hogere ontevredenheid Er missen voorzieningen over de woonomgeving voor kinderen in mijn ■ De samenwerking tussen het sociale en fysieke buurt • Overdie domein verbeteren. • Graft - de Rijp ouders:

■ Een verkenning doen voor beleid specifiek op de • Schermer 59,4% fysieke leefomgeving vanuit het sociaal domein. • Huiswaard • Oudorp • Daalmeer/Koedijk

Versterken van (de verbinding met) de sociale basis Onze ambities en doelen:

De mogelijkheden van inwoners verbeteren om elkaar (laagdrempelig) te ontmoe- De mogelijkheden verbeteren voor laagdrempelige ondersteunigsvormen (zoals ten, zich te ontplooien, te ontspannen en lkaar te helpen. zelfregie- of zelfhulpgroepen) en voorzieningen (zonder indicatie).

Met het oog op vergrijzing hebben we speciale aandacht voor ouderen.

Huidige situatie Ervaart gevoelens van eenzaamheid

jongeren (2021): jongvolwassenen (2022): 55,8% 63,7% Onze focus: voormekaar

volwassenen (2022): ouderen (65+) (2022): ■ Verminderen van het aantal zwaarbelaste 46,6% 51,0% mantelzorgers, met specifieke inzet voor mantel- zorgers van mensen met dementie en gezinnen waar kinderen met een ernstige beperking leven. Heeft het afgelopen jaar mantelzorg gegeven waarvan 21% zwaar belast ■ We stimuleren inwoners om elkaar te ontmoeten en om voorzieningen die er zijn te benutten. jongeren (2021): jongvolwassenen (2022): volwassenen (2022): zin- (inclusief de verbinding met sport en cultuur) geving 14,2% 9,3% 13,2% ■ Het stimuleren van ‘elkaar helpen’, met als doel de Wekelijks contact met mensen in de straat druk op ondersteuning en zorg bij in ieder geval ouderen te verminderen. volwassenen (2016): (2022): ouderen (65+) (2016): (2022):

■ We hebben aandacht voor de veerkracht van 63,8% 56,2% xxx% 76,0% ouders en voor anderstaligen en hun cultuur. Bij ons in de buurt helpen mensen elkaar

volwassenen (2016): (2022): ouderen (65+) (2016): (2022): 68,4% 62,3% xxx% 74,9% school

Gevoelens van (enigszins) sociale uitsluiting

volwassenen (2016): (2022): 10,0% 15,0%

Een gezonde leefstijl Onze ambities en doelen:

Passende zorg en In 2025 hebben alle Samenwerkingsafspra- Actieve inzet op het Er is een netwerk- Extra inzet op de Zoveel mogelijk begeleiding voor gemeenten een netwerk- ken tussen gemeenten, voorkomen van alcohol- samenwerking voor verbinding tussen sport inwoners bereiken kinderen en volwas- aanpak voor kinderen zorgverzekeraars en tabaks- en drugsgebruik vroegsignalering & bewegen, cultuur, met het sport-en senen met obesitas. met obesitas. -aanbieders. door jongeren. alcoholproblematiek. gezondheid & preventie. beweegaanbod.

Huidige situatie Overgewicht en obesitas vereniging jongeren (2019): volwassenen (2022): ouderen (65+) (2022): 19% 30,3% overgewicht 38,6% overgewicht Onze focus: 14,4% obesitas 15,6% obesitas

■ Gezond eten en drinken, genoeg beweging en min- Gezond eten en drinken kinderen 4-11 jaar (2021) der middelengebruik. Dagelijks fruit Dagelijks groente Drinkt water op school

■ Het inzetten op een gezondere samenleving, mede 46,6% 46,6% 67,0% vanuit Sportakkoord II, gezondheidsagenda en Masterplan Sport en Bewegen. Gezond eten en drinken volwassenen (2020) Dagelijks fruit Dagelijks groente ■ Wijk- en doelgroepgerichte interventies, zodat we meer mensen helpen aan een gezonde leefstijl. 41,7% 28,6%

Minimaal 1 uur per dag bewegen (2021) kinderen 4-11: jongeren (14-16): jongvolwassenen (16-25): 75,7% 15,4% 23,4%

Wekelijks sporten (2022) volwassenen (18-65): ouderen (65+): 64,3% 42,7%

clubhuis Middelengebruik jongvolwassenen (2021) afgelopen maand gebruikt overmatig alcohol: regelmatig roken: softdrugs: harddrugs:

56,2% 20,0% 17,9% 9,0%

Versterken van de mentale weerbaarheid en de mentale gezondheid Onze ambities en doelen:

We integreren mentale gezondheid in een bredere aanpak vabn gezondheid/preventie, waardoor:

Ongeacht hun culturele en sociaal-economische Inwoners beter weten waar ze binnen hun gemeente Inwoners weten welke handvatten er zijn om met achtergrond is het voor inwoners gebruikelijker laagdrempelige ondersteuning kunnen vinden. hun mentale gezondheid aan de slag te gaan. om te praten over hun mentale gezondheid.

Huidige situatie Mediagebruik jongeren 12-16 (2021) >3 uur per dag ik ben verslaafd problematisch gebruik problematisch sociale media aan sociale media sociale media gamegedrag

64,0% 6,0% 9,3% 6,2% Onze focus: Hoge mate van ervaren regie over eigen leven ■ Veerkracht en weerbaarheid jongeren verhogen. volwassenen (2016): (2020): ouderen (65+) (2016): (2020):

■ Minder jongeren en volwassenen met gedachten 23,6% 21,3% 19,7% 14,7% over zelfdoding.

■ Extra aandacht voor groepen met verhoogde kans Hoge mate van ervaren stress op psychische klachten: voormekaar jongeren (14-16): jongvolwassenen (16-25): volwassenen (18-65):

• volwassenen 18-34 jaar 49,1% 50,1% 24,5% • alleenwonenden zin- • lager opgeleiden geving Onvoldoende weerbaar/ (zeer) lage veerkracht ■ Inzet op eigen regie van inwoners. jongvolwassenen (16-25): volwassenen (18-65): ouderen (65+): (koppeling met programma ‘Eigen Regie’) 17,6% 15,4% 14,6%

CJG Heeft het afgelopen jaar aan zelfdoding gedacht jongeren (14-16): jongvolwassenen (16-25): volwassenen (18-65): 20,6% 24,5% 9,9% (2021) (2021) (2022)

Vitaal ouder worden Onze ambities en doelen:

Laagdrempelige toegang tot aan- Extra aandacht voor preventie- Aandacht voor specifieke Jaarlijks komen er minder Vroegtijdige signalering van bod valpreventie; vroegsignalering beleid rond het verminderen behoeften van ouderen in het ouderen (65+ jaar) op de ondervoeding bij ouderen. van risico’s door zowel zorg- als van kwetsbaarhied bij ouderen. beweegaanbod. spoedeisende hulp na een val. gemeenteprofessionals.

Huidige situatie

Afgelopen jaar gevallen

Onze focus: ouderen (65+) (2016): (2020): meest genoemde oorzaak: 32,4% 35,0% • uitglijden • struikelen

t ■ Vitaal ouder worden gaat over alle inwoners, zorhuis- Leeftijdsgroep meeste valongelukken g niet alleen 65 plussers.

■ Aandacht voor de doelgroep 65 plus komt in elk 65-74 jaar thema van het GALA terug.

■ Verminderen van het aantal valongelukken Aantal ziekenhuisopnamen na valongeluk oudere (2016) onder ouderen.

985

Zinvolle dagbesteding doet vrijwilligerswerk (2020): past regelmatig op kinderen (2020): 29,9% 24,0%

Hoe gaan we daar komen? Een integraal plan van aanpak vraagt om een goede aansturing en continue afstemming. We bouwen en borgen de integraliteit, intern en extern, vanuit vijf uitgangspunten.

■ Plan van aanpak als basis Gezamenlijke doelen ■ Communicatie en regierol ligt bij de gemeente en verwachtingen

■ Communicatie, door gemeente en door partners Communicatie ■ Netwerkbijeenkomsten ■ Versterken van verbindende, bestaande schakels Verbinding door:

■ Loskomen van losse interventies

Ketensamenwerking ■ In uitvoering ook gebruikmaken van het model van positieve gezondheid

■ Gerichte financiering op doelen en partnerschap

Financiering ■ Duidelijke resultaat- en procesafspraken vooraf

■ Versterken van effectieve elementen

Focus aanbrengen ■ Differentiëren op wijkniveau