231130 Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark nov 2023

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum : 28 november 2023 Onderwerp : Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark Eindrapport Participatie – november 2023

Geachte leden van raad,

Graag informeren wij u over de opbrengst van de externe participatie ten behoeve van het Alkmaars KanaalPark en hoe de opbrengst wordt verwerkt in het Ontwikkelkader KanaalPark.

Achtergrond Sinds 2017 (Vaststelling Omgevingsvisie) wordt gewerkt aan het programma Alkmaars Kanaal. In 2019 stelde de gemeenteraad de Ontwikkelbeelden voor de vijf deelgebieden van het programma vast. Het stationsgebied is een apart zesde deelgebied langs de oever van het Alkmaars Kanaal. Het Alkmaars KanaalPark verbindt straks deze nieuwbouw en bestaande gebieden met elkaar.

Op 1 maart 2022 stemde het college in met de start van de participatie over het Alkmaars KanaalPark. Het adviesrapport ‘Alkmaars Kanaal, de rijkdom weerspiegeld’ (van FeddesOlthof) is het vertrekpunt in de participatie die in februari 2023 begon. Op 21 november 2023 stemde het nieuwe college in met de doorstart van het project Alkmaars KanaalPark. Met deze brief informeren wij u over de participatieopbrengst. Daarnaast lichten we toe aan welke producten we de komende periode werken, alsook hoe het college de gemeenteraad wil betrekken.

Aanleiding Alkmaar bouwt de aankomende jaren vele duizenden woningen, bedrijfsruimten en voorzieningen. De nieuwbouwlocaties liggen langs de oever van het Noordhollandsch Kanaal. Deze binnenstedelijke transformatieopgave is Alkmaars Kanaal genoemd. Het toevoegen van zoveel woningen en de komst van vele nieuwe inwoners vraagt ook om een heldere visie op de openbare ruimte en het gebruik ervan. Het Alkmaars KanaalPark voegt lucht en ruimte toe aan de stad. De oever en het water van het Alkmaars Kanaal bieden mooie kansen om hier een multifunctionele en aantrekkelijke openbare ruimte met ontmoetingsplekken te maken. Het plangebied KanaalPark beslaat circa 6,5 kilometer en is 35 ha groot en omvat 14 parkzones. Het KanaalPark is een zelfstandige opgave binnen het programma Alkmaars Kanaal. Om van ambitie naar uitvoering te komen wordt een Ontwikkelkader KanaalPark opgesteld. Het Ontwikkelkader KanaalPark is het verbindende kader tussen de bestaande stad en de vier (nog vast te stellen) andere Ontwikkelkaders Viaanse Molen, Overstad, Oudorp en Overdie. Het Ontwikkelkader bevat naast een overzichtskaart ook aparte uitwerkingsplannen voor de veertien parkzones. Voor het Ontwikkelkader KanaalPark is de inbreng van belanghebbenden cruciaal, een uitgebreid participatieproces was daarom de eerste projectstap.

Mobiliteit De mobiliteit is randvoorwaardelijk voor het KanaalPark. Het college heeft de raad uitgangspunten voor de stedelijke mobiliteitsvisie voorgesteld. De resultaten van de mobiliteitsvisie bepalen mede de inhoud van het Ontwikkelkader KanaalPark. Het project KanaalPark onderzoekt de mogelijkheden voor aantrekkelijke fiets- en wandelroutes langs het Kanaal binnen de randvoorwaarden van de mobiliteit.

Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark Eindrapport Participatie – november 2023 1

Het Ontwikkelkader KanaalPark beoogt een integrale visie te worden met bruikbare en haalbare ideeën.

De opgave Het Alkmaars KanaalPark verbindt de oud- en nieuwbouw langs het kanaal en de inrichting van oever en water van het Noordhollandsch Kanaal. De vormgeving van het Alkmaars KanaalPark kent drie pijlers: groene drager, verbindend netwerk en uitnodigende plekken. Het gebied krijgt drie verschillende herkenbare gezichten; het zachte Alkmaars Kanaal aan de noordzijde van de stad in een Hollands groen landschap, het gastvrije historische centrum met een robuust stedelijk accent op Overstad en verblijfsvriendelijke gemengd wonen en werken aan de oost- en zuidzijde van de stad

De voorstudie ‘Alkmaars Kanaal, de rijkdom weerspiegeld’ schetst met name de landschappelijke mogelijkheden langs het kanaal (te downloaden via Kanaalpark - Alkmaars Kanaal). Het adviesrapport dateert van begin 2022, zodat recente ontwikkelingen en onderzoeken niet zijn meegenomen. In 2023 worden of zijn vier belangrijke documenten afgerond: het coalitieakkoord, het participatierapport, de Gebiedsanalyse (SteenhuisMeurs) en het Beleidsplan Klimaatadaptatie 2024 - 2028. Op basis van deze documenten is de oorspronkelijke Startopdracht KanaalPark opgesteld met nieuwe uitgangspunten en ambities.

Het ontwerp voor het KanaalPark kent vijf uitgangspunten: 1. Het totale plangebied KanaalPark is minimaal 35 ha groot. 2. Het KanaalPark voegt (mede) kwaliteit en leefbaarheid (lucht en ruimte) toe aan de Ontwikkelgebieden en de andere zones van het KanaalPark. 3. Het KanaalPark heeft oog voor het Alkmaars verleden (erfgoed) met name bouwen in samenhang met groen (vergelijking met diverse Houten/parkbeleving). 4. De normen van het klimaatadaptatie beleid zijn het uitgangspunt voor het ontwerp van het KanaalPark. 5. De Kanaalkade blijft toegankelijk voor auto’s en de bus in twee richtingen.

De zes ambities voor het KanaalPark zijn: 1. Het KanaalPark wordt waar mogelijk groter dan het huidige minimale plangebied van 35 ha. 2. Het plangebied vormt een belangrijke groenblauwe verbinding in de stad met iconische plekken en biedt rust en reuring voor inwoners, gebruikers, ondernemers en toeristen. 3. De tijdens het participatieproces ingebrachte ideeën voor nieuwe functies en voorzieningen worden zoveel mogelijk gerealiseerd. 4. De normen van het klimaatadaptatie beleid zijn het uitgangspunt voor het ontwerp van het KanaalPark, waar mogelijk worden deze normen hoger. 5. Het water kan beleefd en benaderd worden. 6. Het KanaalPark biedt aantrekkelijke en hoogwaardige openbare ruimte die aansluit op maatschappelijke wensen en behoeften zoals ontmoeten en gezelligheid, kunst en cultuur, sporten en spelen, (sociale) veiligheid, vitaliteit, mobiliteit, klimaatadaptatie, natuurbeleving en duurzaamheid. 7. Verkenningen zijn erop gericht de uitbreiding van het KanaalPark te laten aansluiten op de groenstructuur van Dijk en Waard.

Het nog te maken Ontwikkelkader KanaalPark heeft aandacht voor deze recente ontwikkelingen en vormt daarmee een actualisatie en verfijning van de voorstudie ‘Alkmaars Kanaal, de rijkdom weerspiegeld’.

Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark Eindrapport Participatie – november 2023 2

Doelstelling Ontwikkelkader Alkmaars KanaalPark Komen tot een, door interne en externe belanghebbenden, gedragen Ontwikkelkader KanaalPark en separate uitwerkingsplannen voor het Alkmaars KanaalPark. In het Ontwikkelkader KanaalPark worden de ambities, opgaven, waarden en ideeën rond sferen, beleidsdoelen, inrichting en voorzieningen van belangrijke belanghebbenden, doelgroepen, aanpalende projecten, gemeentelijk beleid en het coalitieakkoord verwerkt.

Randvoorwaarden Ontwikkelkader Het Ontwikkelkader Alkmaars KanaalPark is een uitwerking van de ambities, opgaven uit: Coalitieakkoord 2023-2026 / collegebesluit voorstudie KanaalPark 2022 (FeddesOlthof) / Omgevingsvisie Alkmaar 2040 / Participatierapport 2023 / Gebiedsanalyse 2023 (SteenhuisMeurs) / Beleidsplan Klimaatadaptatie 2024 -2028 / Omgevingsbeeld Kanaalzone Alkmaar en de diverse Ontwikkelbeelden van de projecten binnen Kanaalzone Alkmaar, stationsgebied, Bolwerk en Victoriepark en beleidsstukken rondom groen, water, ondergrond, veiligheid, biodiversiteit, erfgoed, recreatie, mobiliteit e.a..

Het Ontwikkelkader KanaalPark beoogt de ideeën, waarden, opgaven en plannen die leven bij verschillende belanghebbenden en ontwikkelgebieden te inventariseren en verbeelden.

Participatieproces Het project KanaalPark startte in februari 2023 met een extern participatieproces. Bureau Tertium begeleidde voor de gemeente dit proces. Deze participatiefase sloot eind mei 2023. Het resultaat ervan is samengevat in het participatierapport (Bijlage 1).

Samen met belanghebbenden De participatie en communicatie was gericht op een brede groep Alkmaarders: inwoners, bedrijven en andere belanghebbende als samenwerkingspartners of verenigingen. Het KanaalPark wordt nieuwe openbare ruimte in de stad met mogelijkheden voor ontmoeting en ruimte voor groen, wandelen, sport, kunst, spel voorzieningen en meer. De gemeente wil samen met haar inwoners een passende invulling geven aan het park. Dat was het hoofddoel van de participatie.

Doelgroepen Jongeren, gezinnen en ouderen zijn in de participatie een belangrijke en vaak moeilijker te bereiken doelgroep. Daarom heeft de gemeente een nieuwe manier van participeren ontwikkeld. Via de app van de Digitale Tweeling kan elke geïnteresseerde digitaal zijn idee op de kaart van het Alkmaars KanaalPark posten door een digitale pin te plaatsen. De geplaatste ideeën zijn zichtbaar voor anderen. Uiteraard alles overeenkomstig de AVG-regels.

Participatie opbrengst In het externe participatie proces hebben mensen vele ideeën en wensen voor het KanaalPark meegegeven. Het participatierapport ‘Alkmaarders aan het woord- de toekomst van het KanaalPark’ brengt al deze ideeën samen. Een aantal thema’s sprongen eruit: Groen, wandelen en fietsen, op het water, kunst en cultuur, sport en spel, ommetjes, recreatie en voorzieningen en jongeren. Ook beschreef men de sfeer die het park moet krijgen; ruimte voor rust en ontspanning, maar zeker ook een plek om elkaar te ontmoeten. Daarnaast zijn er vele aansprekende ideeën als: vaar-in-bioscoop, openlucht theaters, uitkijktoren, boulevard om te flaneren, zwemplek in het kanaal, heem, voedsel en pluktuinen en glazen kas. Ook hoopt men op meer terrassen aan het water, vlonders om dichter bij het water te kunnen komen, en veel meer bomen en groen. Het KanaalPark kan volgens deelnemers een visitekaartje voor de stad worden. De participatie-opbrengst wordt de aankomende tijd samen met andere informatie verwerkt in het Ontwikkelkader KanaalPark.

Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark Eindrapport Participatie – november 2023 3

Vervolgstappen Betrokkenheid gemeenteraad De gemeenteraad wordt actief betrokken bij het Alkmaars KanaalPark. Dit proces startte in januari. Dit is de tweede raadsinformatiebrief, meerdere informatiebrieven zullen volgen. De raad wordt op de hoogte gehouden van belangrijke mijlpalen. De opbrengst van de externe participatie, interne toetsing alsook inventarisatie van wet- en regelgeving worden verwerkt in het Ontwikkelkader KanaalPark. Het Ontwikkelkader wordt vervolgens verder verfijnd in circa 14 zones met elk zijn een eigen uitwerkingsplan. Na de afronding van het Ontwikkelkader is er, indien gewenst, een informatiebijeenkomst voor de raad. Parallel aan de processen rond het KanaalPark communiceert uiteraard ook het Programma Alkmaars Kanaal over haar doelstellingen en mijlpalen. Waar relevant wordt het KanaalPark in deze communicatie meegenomen. Begin 2024 wordt het Ontwikkelkader ter vaststelling aan de raad aangeboden.

Tijdpad Q1 2023 - Start project KanaalPark - Raadsinformatiebrief - Participatie met inwoners en bedrijven Q4 2024 - Collegebesluit, startopdracht KanaalPark 2.0, start Ontwikkelkader - Raadsinformatiebrief 2024 - Ontwikkelkader gereed 2024 - Raadsinformatiebrief - Raadsinformatiebijeenkomst - Ontwikkelkader ter vaststelling naar de raad

In de fase van de uitwerking van de concrete KanaalParkzones wordt geparticipeerd met belanghebbenden.

Wij hebben vertrouwen dat dit proces met de samenwerkingspartners tot een goed eindproduct leidt.

Namens het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar

Bijlagen 1. Participatierapport

Raadsinformatiebrief Alkmaars KanaalPark Eindrapport Participatie – november 2023 4