231120 Brief Landelijke Vereniging de Rolleman

1 De Rolleman – Gemeente Alkmaar

Gemeente Alkmaar Postbus 53, 1800 BC Alkmaar 1815 AG Alkmaar Email: raadsgriffie@alkmaar.nl. Tel: 14 072 Website: www.Alkmaar.nl

Onderwerp: Advies/Zienswijze Pagina’s: 5

Inleiding

Geachte, College en raadsleden van de gemeente Alkmaar.

Wij zijn een landelijke vereniging De Rolleman (hierna: vereniging) die opkomt voor het beschermde woonwagencultuur onder artikel 8 Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en artikel 17 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR), maar ook voor de individuele Roma, Sinti en reizigers (een ruime definitie waar ook woonwagenwagenbewoners onder vallen) wanneer zij klachten ervaren met een gemeente of bemiddelde (uitvoerings)instantie waarvan het bestuur en werknemers zichzelf voorstellen als een ''expert'' op het gebied van het woonwagencultuur terwijl deze dat expliciet niet zijn.

De vereniging maakt zich hard voor de bovengenoemde minderheidsgroepen en doen dit o.a. middels juridische procedures aan te gaan, zowel Nationaal als bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, maar ook bij het College voor de Rechten van de Mens (CRM). Ook kunnen wij eventueel kostenloos optreden voor een gemeente als tussenpersoon wanneer bijv. de verhoudingen met deze minderheidsgroepen slecht tot matig zijn, dit met als doel de gesprekken tussen gemeente en haar bewoners weer op gang te brengen, dat ook een vereisten is vanuit het Europese Hof en het CRM. Dit doen we middels de Artikel 2 Lid F van de statuten van De Rolleman.

De vereniging heeft kennis genomen van het Raadsvoorstel: ‘Vaststelling woonwagenbeleid en toewijzingsverordening’ en de bijhorende stukken, die 23 november aanstaande, als bespreekpunt is geagendeerd. Wij hebben tevens de commissievergadering van 7 november j.l. bekeken.

Gezien de procedure in een vergevorderd stadium is wil de vereniging het voor nu het bij een advies/zienswijze houden, maar sluit niet uit dat wanneer woonwagenbewoners en of standplaatszoekende bij ons een officiële klacht indienen, dat wij wellicht in de toekomst procedures zullen starten tegen de gemeente Alkmaar.

Raadsvoorstel: Woonwagenbeleid en toewijzingsverordening.

Tijdens de vergadering zijn er een aantal uitspraken gedaan door de portefeuillehouder die wij zeer verontrustend en merkwaardig vinden, maar ook heeft de vereniging zijn bedenkingen bij het Woonwagenbeleid die uw College en raad voornemens is vast te gaan stellen.

Onze aandacht is ook gewekt betreft een ingekomen inspraakreactie die niet in behandeling is genomen, volgens het gemeentelijk portaal. Wij zijn hier zeer verbaast over, omdat in dit stuk zeer relevante informatie wordt beschreven die recht doet aan de woonwagencultuur. Wij willen u graag nogmaals naar de inhoud verwijzen. Wij willen opmerken dat wij volledig achter het tweede beschermde wezenskenmerk ‘familiebanden’ staan en dat er hierin op bestaande locaties zoveel mogelijk gefaciliteerd dient te worden. Het wonen in familieband heeft ook een groepsdimensie. De vereniging wilt extra benadrukken dat er een discrepantie bestaat tussen bestaande en nieuwe

1

2 De Rolleman – Gemeente Alkmaar

ontwikkelde locaties, volgens het beleidskader en VNG Wegwijzer. De ingekomen inspraakreactie (externe bijdragen) gaat veel inhoudelijker op dit onderwerp in, waar wij als vereniging achter staan. In de voetteksten van deze inspraakreactie staat overigens zeer nuttige informatie.

De vereniging wilt met klem benadrukken dat de ingekomen inspraakreactie, in tegenstelling wat de portefeuillehouder betoogt heeft, vol staat met juridisch bindende uitspraken als mede gezaghebbende, die voor een ieder een verbindende kracht heeft. Hier moet zorgvuldig mee worden omgegaan. De gemeenteraad heeft als taak de stukken en de uitspraken van de portefeuillehouder te controleren op juistheid en of het College haar taken goed uitvoert. Tevens adviseren wij uw raad en College om de standpunten van de eerste inspreekster, die heeft ingesproken op 7 November jl. omtrent de bindingeis (vrije vestiging) in overweging te nemen.

Elke inwoner van Nederland heeft het recht zich vrij te vestigen in Nederland. Dit wordt beschermt door de Huisvestingwet en mensenrechtelijke kaders zoals artikel 2 van het vierde protocol Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en artikel 12 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR). De uitoefening van deze rechten mag aan geen andere beperkingen worden gebonden dan die bij de wet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid of van de openbare veiligheid, voor de handhaving van de openbare orde, voor de voorkoming van strafbare feiten, voor de bescherming van de gezondheid of van de goede zeden of de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.

Omtrent de vrije vestiging ontbreekt in de voorliggende stukken van het Raadvoorstel de motivering, waarom de wijzigingen in het licht van de vrijheid van vestiging gerechtvaardigd zijn. In de stukken wordt enkel het beoogde doel vermeld. Er wordt niet ingegaan op de noodzaak, geschiktheid en proportionaliteit van de gekozen maatregel. Er wordt ook niet ingegaan op de belangen van de groepen/mensen die met deze wijzigingen nadelig worden geraakt.

Wij hebben een aantal opmerkingen van de portefeuillehouder gehoord die wij zeer overschrijdend vinden en tegen de mensenrechtelijke kaders in gaat. De portefeuillehouder heeft o.a. medegedeeld dat wanneer het beleid wordt vastgesteld er een ’slot op de deur komt’ voor de overige woonwagenbewoners die zich willen vestigen in de Alkmaar, die geen 1e of 2e graads familiebanden heeft wonen op één van de drie Alkmaarse woonwagenlocaties. Uit de VNG Wegwijzer en het Beleidskader kan worden opgemaakt dat er een landelijk beleid moet worden toegepast, die door gemeente worden geïmplementeerd. Een woonwagenbewoner moet zich net als een andere woningzoekende zich kunnen vestigen waar hij of zij wilt. Een overheidsorganisatie mag zich niet inmengen in dit recht, volgens artikel 17 Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR). Wat wij overigens heel opmerkelijk vinden is dat de portefeuillehouder heeft gezegd tijdens de commissievergadering, dat de grondwet geen status en rechtskracht heeft.

Er bestaat volgens de portefeuillehouder een ‘dreiging’ wanneer er geen slot op de deur zit, dat dan alle woonwagenbewoners van Nederland zich zullen gaan vestigingen in de gemeente Alkmaar. Dit gaat naar onze mening veel te ver, op deze manier vinden wij dat hiermee inbreuk wordt gemaakt op de grond- en mensenrechten van alle woonwagenbewoner in Nederland, die niet proportioneel en evenredig is. De gemeente heeft op deze onderdelen geen beleidsvrijheid. Wettelijk gezien kan daarom het voorliggende beleid niet in stand worden gehouden, omdat op deze manier niet wordt voldaan aan de gelijke behandelingswetgeving. De gemeente Alkmaar kiest ervoor om alleen voor Alkmaarse woonwagenbewoners standplaatsen te creëren. Schaarste wordt als onderdeel benoemd.

In de Position paper van 15 december 2021 van de Nationale ombudsman, mag de ingewikkelde situaties op de woningmarkt (schaarste) geen excuses zijn, om geen woonwagenstandplaatsen hoeven te ontwikkelen. Tevens beweerd de Nationale Ombudsman dat geld geen opstakel mag zijn voor het

2

3 De Rolleman – Gemeente Alkmaar

nakomen van mensenrechten. De woonbehoefte is leidend. Uit het Raadvoorstel is op te maken dat er meer dan 125 mensen op de wachtlijst staan. Uit dit gegeven kan je de behoefte van standplaatsen opmaken. Wij kunnen ons niet voorstellen dat er van die 125 mensen op de wachtlijst maar een behoefte is van 30 standplaatsen en daarom denken wij dat het onderzoek dat uitgevoerd is in 2019, niet volledig en compleet is.

Uit het Raadvoorstel is op te maken dat Woonwaard in opdracht van de gemeente Alkmaar de huidige wachtlijst beheert. Men schrijft zich specifiek in bij Woonwaard om in aanmerking te komen voor een standplaats of woonwagen in de gemeente Alkmaar. In de regio Alkmaar zijn er ook gemeente die zelf een wachtlijst beheren en van daaruit standplaatsen en woonwagens toewijzen.

Op bladzijde 8 van het voorliggende woonwagen- en standplaatsenbeleid wordt beschreven in de voettekst dat het niet nakomen van een aantal kaders van het beleidskader tot gerechtelijke procedures zal leiden tegen de gemeente, waarbij een kansrijk beroep door belanghebbenden wordt gedaan wegens overtreding van het gelijke behandelingswetgeving.

In het voorliggende woonwagen- en standplaatsenbeleid van de gemeente Alkmaar, wordt beschreven dat er voldaan moet worden aan de volgende punten uit het beleidskader.

• rekening houdt met de specifieke woonbehoeften van woonwagenbewoners; • voorziet in voldoende en binnen een redelijke termijn aangelegde standplaatsen; • aandacht heeft voor de cultuur van woonwagenbewoners; • woonwagenbewoners beschermt tegen discriminatie; • voldoende rechtszekerheid biedt voor de doelgroep; • ruimte biedt om in familieverband samen te leven.

Het ziet ernaar uit wanneer het beleid wordt vastgesteld door uw raad, dat de gemeente Alkmaar niet aan alle bovenstaande punten gaat voldoen. Wij als vereniging zullen het daarom zeer opmerkelijk vinden als uw raad met het voorliggende beleid zullen instemmen. Wij willen u verwijzen naar het oordeel nummer van het CRM: 2020-117 overweging 6.1 ¹.

Het komt er op feite neer dat middels het voorliggende Woonwagenbeleid van de gemeente Alkmaar het niet mogelijk is om als bevolkingsgroep te groeien. Dat is discriminerend, omdat dit bij ander Bevolkingsgroepen niet aan de orde is.

Participatie

Wij kunnen niet uit de aangehechte stukken van het Raadvoorstel opmaken dat er met meer mensen gesproken is dan alleen met een bewonerscommissie. Wij zien o.a. niet terugkomen hoe andere mensen op de wachtlijst over het voorliggende woonwagenbeleid denken en/of een stem hebben kunnen uitbrengen. In het raadvoorstel wordt enkel beschreven dat er 3 mensen van de 35 hoofdbewoners tegen zijn. Wij kunnen ook niet uit de stukken opmaken, waarom deze 3 mensen tegen het voorliggende beleid hebben gestemd.

De portefeuillehouder suggereert in zijn beantwoording tijdens de commissievergadering dat alle geluiden vertegenwoordigd zijn door de bewonerscommissie. Als hij dit suggereert moet dit ook terug te vinden zijn in de stukken met een onderbouwing. Tevens kunnen wij niet uit te stukken opmaken op welke wijze de overige 32 hoofdbewoners akkoord zijn gegaan met het toewijzingsbeleid. Is dit bijvoorbeeld via een grote vergadering gedaan, zijn de mensen persoonlijk benaderd etc.? Wij zien ook vaak dat er landelijk enkel brieven worden verstuurd vanuit de gemeente, naar bewoners om te

¹ 6.1: Naar het oordeel van het College hebben de gemeenteraad en het College van B&W een gezamenlijke verantwoordelijkheid bij het naleven van de gelijke behandelingswetgeving. 3

4 De Rolleman – Gemeente Alkmaar

reageren op het beleid. Wanneer mensen niet reageren stemmen ze automatisch in met het beleid. Dit is een veel toegepaste methode die door externe bureaus worden toegepast, die wij zeer kwalijk en niet gepast vinden. Wij weten niet of de gemeente Alkmaar deze methode heeft toegepast. Onder de bevolkingsgroep woonwagenbewoners is veel analfabetisme en ongeletterdheid, dan is de gehanteerde methode van niet reageren en automatisch instemmen niet toereikend.

Het ziet er naar uit dat enkel met de bewonerscommissie is gesproken, waarvan de gemeente uit is gegaan dat die alle woonwagenbewoners vertegenwoordigen. Vaak zien wij landelijk dat een grote overhand van één familie in een bewonerscommissie zitten. Deze mensen vertegenwoordigen in de meeste gevallen alleen hun eigen familie waardoor andere families in verdringing raken. Hier komt de verantwoordelijkheid van de gemeente bij kijken om te zorgen voor een mensenrechtenproof woonwagenbeleid waarbij alle woonwagenbewoners mee participeren.

Wij zien ook regelmatig dat er landelijk gebruikt wordt gemaakt van keuzeformulieren door gemeente, bij het opzetten van een bewonerscommissie. Dit raden wij ten zeerste af, omdat de kans bestaat dat grote families het hiermee voor het zeggen krijgen. Wij vinden het overigens vreemd dat nergens wordt beschreven hoe o.a. de bewonerscommissie precies tot stand is gekomen en hoeveel hoofdbewoners door de bewonerscommissie zijn vertegenwoordigd. Wij als vereniging hebben onze twijfels of het participatie traject correct en juist verlopen is.

Adviseurs externe bureau.

De vereniging is op de hoogte dat er een bemiddelde (uitvoerings)instanties of ook wel externe bureau actief is in uw gemeente.

Allereerst ontvangt de vereniging vele klachten door het hele land van woonwagenbewoners over het feit dat veel gemeente (maar zeker niet allemaal) ervoor kiezen om een bemiddelde (uitvoerings) instanties of ook wel externe bureau in te schakelen die vaak zichzelf opstellen als een "expert op het gebied van het Woonwagencultuur". Dit met als doel, na de mening van De Rolleman, om zichzelf te verrijken over gemeenschapsgelden en tegelijkertijd een beschermde doelgroepen opzettelijk schade toe te brengen, dat zelfs zover gaat dat de beschermde wezenskenmerken ernstig en onherstelbaar verstoord worden. De enige expertise die deze bemiddelde (uítvoerings)instanties bezitten is na de mening van de vereniging, het manipuleren van gemeenten ambtenaren zelf, die helaas door de gebrekkige of zelfs geen kennis van woonwagenzaken zich ook laten misleiden waardoor de woonwagenbewoner geraakt worden in de beschermde culturele identiteit. Er is geoordeeld, dat woonwagenbewoners effectief betrokken moeten worden in besluitvormingsprocessen die hen direct raken. De huidige praktijk waarbij bemiddelende instanties worden ingeschakeld die niet of onvoldoende de woonwagenbewoners zelf vertegenwoordigen, voldoet niet aan het criterium van effectieve participatie op basis van het Kaderverdrag Minderheden van de Raad van Europa.

Zowel de Commissie tegen Racisme en lntolerantie als de Committee on the Elimination of Racial Discrimination hebben aanbevolen dat de maatregelen en strategieën die ten aanzien van Roma, Sinti en woonwagenbewoners worden gemaakt, in nauwe samenwerking met deze gemeenschappen moeten worden ontwikkeld. Ook geven de zogenaamde "expertise" bedrijven, vaak foutieve informatie aan een gemeente inzake het landelijke Woonwagenbeleidskader waardoor een gemeente een beleid vaststelt die in strijd is met het EVRM & EHRM (Juridisch Bindend) en de gezaghebbende uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens (CRM) waardoor er opnieuw conflicten ontstaan tussen gemeente en de woonwagenbewoners, die nu na de mening van de vereniging nu al aanwezig lijkt te zijn volgens de pers berichten in uw gemeente Alkmaar als mede op te maken uit de inspraakreacties tijdens de vergadering.

4

5 De Rolleman – Gemeente Alkmaar

Dat het fout kan aflopen ook voor een gemeente nadat bijvoorbeeld een gemeente een externe bureau heeft ingeschakeld, blijkt ook wel uit de zaken die behandeld zijn en worden, door het College voor de Rechten van de Mens (CRM). Het bedrijf dat bij u actief is, heeft ook beleid ontworpen in andere gemeente die inmiddels veroordeeld zijn voor discriminatie jegens de woonwagenbewoners en dan specifiek op huisvesting, artikel 7a Algemene Wet Gelijke Behandeling ( AWGB). Hierna kunnen en worden er zelfs al boetes uitgedeeld door het CRM en het Europese Hof voor het schenden van de internationale regels. Woonwagenbewoners zijn bijzonder extra kwetsbaar, omdat zij vaak achterstanden en wantrouwen hebben naar de overheidsinstellingen. Hierdoor vallen de Woonwagenbewoners vaak ter prooi aan dit soort van externe bureaus. Maar ook gemeenten zijn slecht af! Gemeenschapsgelden worden misbruikt voor het inhuren van een externe bureau voor iets wat een gemeenten zelf ook kan regelen en dit word zelfs aanbevolen door het CRM, het ECRI en de CERD.

Kortom, de vereniging wil met klem benadrukken om de adviezen van dit bedrijf naast u neer te gaan leggen en eventueel contact op te nemen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gezien zij een informatieplicht hebben op het gebied van huisvesting, inzake Woonwagenbewoners.

De Rolleman vertrouwd erop uw College en raadsleden te hebben voorzien van cruciale informatie die nodig is om te voorkomen dat er een toekomstige oordeel gegeven zal gaan worden door het College voor de Rechten van de Mens, als mede dat woonwagenbewoners eventueel de gang naar een rechter zullen gaan nemen.

Hoogachtend, Team De Rolleman.

Woonwagen vereniging De Rolleman Website: https://vereniging-de-rolleman63.webnode.nl

Disclaimer: Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits De Rolleman als bron wordt vermeld. De inhoud is zorgvuldig tot stand is gekomen in samenwerking met deskundige. Aan de informatie in dit documenten kunnen geen rechten worden ontleend.

5