231031 Bijlage 4 Q3 2023 - Raadsinformatiebrief Regio Alkmaar [59] - def
Tekst van het document
NIEUWSBRIEF
Aan: Gemeenteraden Regio Alkmaar Van: Colleges regio Alkmaar: Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest Betreft: Raadsinformatie brief Regio Alkmaar | Q3 2023 Datum: Oktober 2023
Geacht raadslid,
Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest. Samen trekken wij op en richten ons speciaal op de focusonderwerpen Wonen, Duurzame Bereikbaarheid en Energie-innovatie. Want: samen staan we sterker.
U ontvangt met deze nieuwsbrief een update van de ontwikkelingen voor wat betreft de focusonderwerpen.
Algemeen Vanuit de wens om de samenwerking strategisch te versterken hebben de gemeenten in de vorige collegeperiode samen de ‘Focusagenda Regio Alkmaar’ opgesteld, die door alle gemeenteraden in de regio is vastgesteld. Deze agenda brengt focus en richting aan de regionale samenwerking.
Om de ambities en economische pijlers van de regio te realiseren (d.w.z. de onderscheidende kwaliteiten van de regio te versterken), moeten de randvoorwaarden op orde zijn. Die randvoorwaarden zijn de volgende, met elkaar samenhangende onderwerpen Wonen, Duurzame Bereikbaarheid en Energie-innovatie.
Eind vorig jaar/begin dit jaar is deze Focusagenda geëvalueerd door Bureau Buiten. Het rapport is beschikbaar gesteld, waarbij niet alleen de conclusies, maar ook de aanbevelingen worden gebruikt als inbreng bij de ontwikkeling van de nieuwe Focusagenda 2.0. Op 5 juli is het rapport besproken op de regionale raadsavond in Castricum, waarbij uw opmerkingen en suggesties over de zo goed mogelijk zijn verwerkt in de nieuwe (concept-)Focusagenda.
Er is ook gesproken over de rol van de raden en de Regionale Raadswerkgroep bij de Focusagenda. De burgemeesters hebben aangegeven om samen met (een delegatie uit) de Regionale Raadswerkgroep een voorstel uit te werken over hoé de betrokkenheid van raden verder vormgegeven kan worden.
Naar verwachting zal de nieuwe Focusagenda eind van dit jaar worden aangeboden voor bestuurlijke besluitvorming.
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072
Wonen § Bestuurlijk trekkers: Jasper Nieuwenhuizen/ Paul Slettenhaar
Op 15 maart jl. hebben de gemeenten van Noord-Holland Noord (met uitzondering van Castricum) de Woondeal 2023 getekend. In de afgelopen periode hebben de gemeenten gewerkt aan een uitvoeringsagenda voor de Woondeal, die zowel betrekking heeft op Wonen als op Bereikbaarheid. Een van de meest in het oog springende projecten is het opstellen van regionale verdeling van het betaalbare segment. De nadere uitwerking van de programmering loopt parallel met het opstellen van de woonzorgvisies (of vergelijkbaar) en met de lokale mogelijkheden voor huisvesting van aandachtsgroepen. Samen met haar nieuwe partner Clappform werkt Regio Alkmaar aan een gedetailleerde regionale verdeling, via uitbreiding en slimme koppeling van monitoringssystemen.
Regio Alkmaar is ook tot overeenstemming gekomen met BZK over een realisatieovereenkomst flexwonen, voor reguliere woningzoekenden en andere aandachtsgroepen. Het Rijk heeft extra geld beschikbaar gesteld voor het versnellen van de bouw van flexwoningen en de Taskforce-versnelling in het leven geroepen. Samen met BZK werkt Regio Alkmaar aan een tijdelijke aanvulling op het huidige woningbouwaanbod.
In de zomer is daarnaast gewerkt aan de voortzetting van de samenwerking met De Woon Gangmakers, de netwerkorganisatie van corporaties, marktpartijen en overheid met als doel de versnelling van de woningbouw. Regio Alkmaar organiseert samen met De Woon Gangmakers deelregionale versnellingstafels, wederom als uitwerking van de Woondeal. In deze versnellingstafels worden per gemeente projectleiders en marktleiders uitgenodigd om gezamenlijk woningbouwprojecten onder de loep te nemen en waar mogelijk te versnellen. Algemene knelpunten die worden opgemerkt, worden teruggekoppeld aan de landelijke versnellingstafel met het ministerie van BZK.
Energie-innovatie § Bestuurlijk trekkers: Ernest Briët, Christian Schouten
49% Reductie in 2030 en klimaatneutraal in 2050, dat is de opgave van het Klimaatakkoord. Deze uitdagende doelstelling vergt van de regio een plan om dit te bereiken. Het is noodzaak, maar biedt tegelijk ook kansen om van Regio Alkmaar een koploper te maken op het gebied van duurzaamheid en alternatieve energie, terwijl energie-innovatie ook een belangrijke aanjager van economische ontwikkeling kan zijn. Om deze ambities te realiseren zorgt Regio Alkmaar voor een innovatieve aanpak. Wat zijn de recente ontwikkelingen?
Netcongestie Dit is een groot probleem voor bedrijven. Voorbeeldprojecten zorgen voor een toetsing en versnelde toepassingen van werkende oplossingen. Regio Alkmaar is betrokken (initiërend en faciliterend) bij uitdagingen en oplossingen op twee niveaus:
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072
• Bedrijventerreinen • Individuele grotere bedrijven
Bij een bedrijventerrein in de regio wordt er in samenwerking met het Ontwikkelingsbedrijf NHN een haalbaarheidsstudie uitgevoerd voor het energiesysteem van de toekomst. Dit onderzoek is gericht op individueel bedrijfsniveau, maar ook gericht op collectieve oplossingen. Is er de mogelijkheid van een energy-hub, hoe ziet die eruit en hoe organiseer je zo’n oplossing vanuit betrokken bedrijven?
In samenwerking met West-Friesland en Ontwikkelingsbedrijf NHN vindt een onderzoek plaats op bedrijfsniveau. Bij een bedrijf (Gourmet) worden zowel de processen als de lay-out (gebouwen) op basis van data geanalyseerd en worden opties/de invulling voor het energiesysteem 2.0 bepaald en wordt een generieke blauwdruk ontwikkeld. Dit traject is afgerond, de blauwdruk is gereed en zal worden gedeeld via ONHN-CvV - ambtelijk
Datatrajecten Er is een datatraject opgestart dat is gericht op het meetbaar & zichtbaar maken van inspanningen met betrekking tot duurzaamheid binnen de (zes) gemeenten van Regio Alkmaar. Concrete vraag: doen we de goede dingen en wat levert het op? Bij dit traject hebben we eerst een prototype gebouwd en zijn we nu in de afronding van een werkende applicatie. Deze applicatie wordt getest en aangepast in een iteratief proces. De verwachting is dat de duurzaamheidsmonitor in januari in gebruik wordt genomen
Daarnaast wordt er momenteel een Woningmonitor ontwikkeld die inzicht geeft in de woningmarkt. Zeer belangrijk om zodoende gericht te kunnen sturen in een markt die (natuurlijk) zeer belangrijk is. Beide trajecten worden geïnitieerd en gefaciliteerd vanuit het Datateam Regio Alkmaar. Dit team bestaat uit professionals die allemaal werken voor een gemeente en die in gezamenlijkheid deze en andere trajecten oppakken en ook kennis en ervaring uitwisselen. Bij de woningbouwmonitor is de partner geselecteerd en zal deze in een periode van 3 maanden worden ontwikkeld. Aldus is de verwachting dat het in januari in gebruik zal worden genomen.
Centrum voor Verduurzaming Als het gaat om duurzaamheid, is het bedrijfsleven een cruciale speler. Bedrijventerreinen waar meerdere ondernemers gevestigd zijn, bieden een uitgelezen kans om gezamenlijk te werken aan verduurzaming. Samenwerkende ondernemers kunnen namelijk synergie creëren, kosten delen en gezamenlijk innovatieve oplossingen implementeren.
Daarom zijn de ondernemers in onze regio in gesprek gegaan met een initiërende en faciliterende rol van Regio Alkmaar en het Ontwikkelingsbedrijf NHN. Dit heeft geleid tot een gezamenlijk beeld bij de ondernemers in de regio en een samenwerkingsafspraak. Op basis van het beeld en de afspraak is een businessplan opgesteld voor het Centrum voor Verduurzaming. Er is bij de overheid (gemeenten in regio Alkmaar, provincie en het Rijk) financiële ondersteuning gevraagd en ook toegezegd. Zo is het centrum gestart op 6 juli j.l. En inmiddels is kwartiermaker Demi Loet-Loetoer bezig om de organisatie in te richten en de eerste diensten uit te werken. Daarbij is het uitgangspunt om lokale diensten en kennis die beschikbaar zijn te gebruiken en verder regionaal uit te rollen
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072
H2 in ware mobiliteit In de afgelopen maanden is in samenwerking met West-Friesland en de provincie een roadmap uitgewerkt over de inzet van waterstof in zware mobiliteit. De kern: het opzetten van een ecosysteem van waterstoftankstations en gebruikers, voornamelijk op zware mobiliteit, zoals vrachtwagens en bussen. De insteek is niet alleen regionaal, maar is onderdeel van een groter netwerk in de gehele provincie Noord- Holland. Samenwerking met andere regio's is cruciaal voor dit initiatief. Door deze gezamenlijke inspanning wordt duurzaam vervoer op waterstof gestimuleerd. Bovendien bevordert dit de transitie naar groenere brandstoffen in het algemeen.
Duurzame bereikbaarheid
§ Bestuurlijk trekkers: Nils Langedijk/ Rob Opdam
MIRT Bereikbaarheid is een belangrijke voorwaarde als er woningen gebouwd moeten worden. Daarom hebben we bij de woondeal van vorig jaar ook een addendum gepubliceerd waarin een fors aantal mobiliteits maatregelen worden aangekondigd. Het gaat dan bijvoorbeeld over ongelijkvloerse spoorkruisingen, het toekomstbestendig maken van de ring Alkmaar, de ontwikkeling van knooppunten zoals de stations van Alkmaar en Heerhugowaard en het verbeteren van de aansluitingen op regionale netwerken voor fiets, OV en auto. In de afgelopen maanden hebben we met bureau APPM gewerkt aan een investeringsagenda mobiliteit voor de regio Alkmaar. Dit met het oog om aanvragen te kunnen doen bij het nationale MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport budget van het ministerie Infrastructuur en Wterstaat). Vooral de bouw van 40.000 woningen tot aan 2040 en de verwachte autonome groei van zo'n 30% aan reisbewegingen vragen om serieuze ingrepen in de infrastructuur. We bouwen aan een netwerk met een groot aantal stakeholders die ons hierbij willen ondersteunen in de aanvraag. Het dan bijvoorbeeld om de provincie Noord-Holland, directeuren bij het ministerie maar ook NS, Connexxion of vertegenwoordigers van het bedrijfsleven.
Platform mobiliteit Noord-Holland Noord Samen met de provincie hebben we een nieuw bestuurlijk Platform opgericht voor Noord-Holland Noord waarvan regio Alkmaar is de organisator is. Het is een afstemmingsplatform waarin strategisch opgetrokken wordt met de regio's Kop van Noord-Holland en West Friesland. Gezamenlijk proberen we de belangen van Noord-Holland Noord zo goed mogelijk te vertegenwoordigen bij het Rijk. Zo zijn we bijvoorbeeld bezig met een lobby richting ‘Den Haag’ opdat wij beter in het vizier komen bij de verschillende partijen. In september heeft dit mede ertoe geleid dat de directeur-generaal mobiliteit van het rijk een kijkje wilde komen nemen in onze regio. Hij heeft ons na afloop van het bezoek gevraagd om een volgende keer bij een inhoudelijke overleg aan te schuiven.
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072
N242 De concrete aanleiding voor de verkenning van de N242 v was het geplande groot onderhoud vanaf 2026 aan het noordelijk deel van de N242, tussen de Nollenweg (N508) en Verlaat (N241). In gesprekken tussen provincie en gemeenten is besloten tot een verkenning van een groter deel van de N242 en dit te koppelen aan lange termijn ontwikkelingen (tot 2040), om zo de effecten van de geplande grootschalige woningbouw en nieuwe bedrijvigheid op de bereikbaarheid van de regio in beeld te brengen.
De verwachting is dat de verkenning in september 2023 definitief is afgerond. Op dat moment worden de besturen van de provincie en gemeenten geïnformeerd over de uitkomsten. De provincie en gemeenten bepalen aan de hand van de Verkenning N242 welke maatregelen noodzakelijk zijn en hoe deze betaald kunnen worden. De maatregelen uit de verkenning die op korte termijn met het geplande groot onderhoud gecombineerd kunnen worden, worden aansluitend verder concreet uitwerken. De noodzakelijke maatregelen voor de langere termijn worden waarschijnlijk onderdeel van een regionale samenwerkingsagenda.
Nederlandse Spoorwegen De NS heeft het na de corona periode lastig qua reizigersaantallen. Ze heeft daarop de dienstregeling aangepast. Dit betekent een afschaling van het aantal treinen in onze regio. We hebben in een brief die ondertekent is door alle zeventien gemeenten in Noord-Holland Noord, de provincie Noord-Holland en ook door Beverwijk en Haarlem) aangegeven dat we dit zeer betreuren. De NS gaat nog op onze zoals zij noemden 'stevige’ brief reageren.
Ruimtelijk voorstel en Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord Nederland staat voor grote opgaven in de fysieke leefomgeving. Voor het ruimtelijk inpassen van deze grote opgaven heeft het Rijk aan de provincies gevraagd een ruimtelijk voorstel te maken. In dit voorstel moeten zij de opgaven voor de periode tot 2030 – met een doorkijk naar 2050 – ruimtelijk vertalen, inpassen en combineren met provinciale opgaven. Dit voorstel is de opmaat tot een ruimtelijk arrangement waarin Rijk en provincie eind 2023 - begin 2024 wederkerige afspraken maken over de uitvoering van de opgaven.
Het ruimtelijk arrangement is een afspraak tussen het Rijk en de provincie. Als gemeenten tekenen wij niet mee. De afspraken over de belangrijke nationale opgaven werken echter nadrukkelijk door op lager schaalniveau. Actieve betrokkenheid van onder andere gemeenten is daarom belangrijk. Wij hebben op meerdere momenten in het proces, in eerste instantie vanuit Regio Alkmaar en vervolgens op Noord-Holland Noord niveau, gezamenlijk inbreng geleverd en gereageerd op tussenproducten. Naast inhoudelijke reacties is aandacht gevraagd voor de bevoegdheid van de gemeenten, een goede samenwerking en een helder proces om te komen tot een goede vertaling van de ruimtelijke opgaven.
Het opstellen van het ruimtelijk voorstel en het ruimtelijk arrangement met het Rijk is een cyclisch proces waarbij het ruimtelijk voorstel periodiek wordt herzien. Voor regio Noord-Holland Noord is geconstateerd dat een bovenregionale visie als basis voor het ruimtelijk voorstel op dit moment ontbreekt. Daarom heeft het eerste ruimtelijk voorstel in 2023 voor de regio Noord-Holland Noord vooral een agenderend karakter. Er worden hoofdthema’s geagendeerd, maar nog geen bestuurlijke keuzes gemaakt. Ook is geconstateerd dat grote bovenregionale opgaven die in Noord-Holland Noord spelen vragen om een integrale benadering en om
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072
een bijdrage van het Rijk. Hieruit volgt de behoefte om voor Noord-Holland Noord een ontwikkelperspectief op te stellen. Het ontwikkelperspectief zal de basis vormen voor het volgend ruimtelijk voorstel. Het komen tot een ontwikkelperspectief moet een gezamenlijk proces worden van het Rijk, de provincie, de regiogemeenten en andere partners. Dit proces wordt de komende periode gezamenlijk nader uitgewerkt.
Einde nieuwsbrief.
Samen inspireren, doen en delen | Team Regio Alkmaar is het samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest | Postbus 53, 1800 BC Alkmaar | W Regioalkmaar.nl | E secretariaatregioalkmaar@alkmaar.nl | T 14 072