231012 Raadsinformatiebrief halfjaarrapportage StadsWerk DVO 2023 - Bijlage 1 halfjaarverantwoording SW072 2023

Halfjaarverantwoording 2023 Rapportage algemeen en financiën

Datum: 25-9-2023 Status: Definitief Geschreven door: Stadswerk072 Opdrachtgever: Gemeente Alkmaar

Halfjaarverantwoording 2023

Inhoudsopgave Halfjaarverantwoording 2023 .........................................................................1 1 Inleiding ...................................................................................................3 2 Agenda Duurzaam Alkmaar ......................................................................4 3 Samenvatting financiën............................................................................5 3.1 DVO Exploitatie..................................................................................................................................................5

3.2 DVO Investeringen .............................................................................................................................................5

4 Algemeen.................................................................................................6 4.1 Beeldkwaliteit ....................................................................................................................................................6

4.2 Burgerbeleving...................................................................................................................................................7

4.3 Meldingen openbare ruimte en CAG..................................................................................................................9

5 Financiën................................................................................................12 5.1 DVO structurele exploitatie..............................................................................................................................12

5.1.1 Prognose DVO Exploitatie 2023 ....................................................................................................................16

5.2 DVO Investeringen ...........................................................................................................................................17

5.2.1 Prognose DVO Investeringen 2023 ...............................................................................................................22

5.2.2 Effect op het Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) ................................................................................22

5.3 DVO Incidenteel ...............................................................................................................................................23

5.4 Risico’s op DVO ................................................................................................................................................24

6 Bespreek- en besluitpunten met regievoering ........................................26

2

Halfjaarverantwoording 2023

1 Inleiding In deze halfjaarverantwoording DVO 2023 beperken wij ons tot de hoofdlijnen: Agenda Duurzaam Alkmaar, de kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) waaronder beeldkwaliteit en meldingen, de financiële voortgang en een financiële prognose voor de rest van het jaar 2023.

3

Halfjaarverantwoording 2023

2 Agenda Duurzaam Alkmaar Het nieuwe college legt op dit moment de laatste hand aan de Agenda Duurzaam Alkmaar (ADA). Het definitieve plan moet nog worden vastgesteld. Stadswerk072 is al in nauw contact met de programmamanagers en betrokken collega’s van Alkmaar over de verschillende duurzaamheidsthema’s. Stadswerk072 heeft raakvlakken met alle thema’s (in het bijzonder klimaatadaptatie en biodiversiteit) en kan een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de doelstellingen. In algemene zin is besproken dat het geheel, waaronder prestatieafspraken en budgetten, uiteindelijk in de reguliere DVO een plek moet krijgen. Concrete afspraken hierover moeten nog gemaakt worden. In de tussentijd moeten bestaande of nieuwe initiatieven vooral doorgezet worden en kunnen collega’s direct contact opnemen met de programmamanagers van Alkmaar.

Een voorbeeld van een duurzaam initiatief is de CO2-Prestatieladder. We zien kansen om ons als organisatie, naast Alkmaar, zelf te certificeren en de ambitie hoger te leggen door direct naar de hoogste trede (5) van de prestatieladder te gaan. Dat wil zeggen dat, naast de eigen organisatie, ook nadrukkelijk wordt gekeken naar CO2-reductie in de keten waarbinnen we werkzaam zijn. Juist omdat Stadswerk072 veel werk uitbesteed en de GWW-sector een milieubelastende sector is, valt hier winst te behalen. De CO2- Prestatieladder fungeert daarbij als een (kwaliteits-)managementsysteem om de footprint in kaart te brengen en voortgang te monitoren. Dit is een essentieel onderdeel in het behalen en sturen op de doelstellingen van de ADA. Er ligt een concreet stappenplan en offerte van bureau De Duurzame Adviseurs (DDA) klaar, die zij nog komen presenteren aan het MT van SW072. De Programmamanager Eigen Organisatie van Alkmaar, omarmt in elk geval het initiatief en heeft aangeboden dat hun eigen adviseur (tevens werkzaam bij DDA) Stadswerk072 waar nodig kan adviseren en ondersteunen bij certificering en het opstellen van reductiemaatregelen.

4

Halfjaarverantwoording 2023

3 Samenvatting financiën In algemene zin is de conclusie dat, binnen de financiële kaders van de opdracht 2023, de werkzaamheden worden uitgevoerd zoals afgesproken in de afgesloten dienstverleningsovereenkomst 2023.

3.1 DVO Exploitatie Het (lineair verdeelde) budget tot en met juni 2023 bedraagt € 13,8 mln. Dit is op basis van een opdracht- som van € 27,6 mln. In totaal is er in het eerste halfjaar € 11,7 mln. besteed. Dit is € 2,1 mln. lager dan het budget. Reden hiervan is dat de werkzaamheden binnen de verschillende DVO’s een seizoenspatroon qua activiteiten kennen. De inzet en bestedingen zijn seizoensgebonden en wijken niet af van eerdere jaren. Dit patroon is vooral terug te zien bij de DVO’s Openbaar Groen, WSP, Civiele Kunstwerken en Riolering.

De jaaropdracht voor de DVO exploitatie bedraagt € 27,6 mln. In de opdracht is een indexatie van 2,3% verwerkt, terwijl de werkelijke prijsstijgingen gemiddeld 10-15% bedragen. In de 1e burap van de gemeente was als prognose een jaarbedrag van € 1,9 mln. als effect van de prijsstijgingen verwerkt. Met dit bedrag zijn wij in staat om de DVO grotendeels uit te voeren. Inmiddels is de gemeenteraad akkoord gegaan met de 1e burap met daarin de prognose van € 1,9 mln. aan te verwachten overschrijding op de exploitatie van Stadswerk072. In deze halfjaarrapportage stellen wij de verwachting van de overschrijding enigszins naar beneden bij, t.w. € 1,3 mln. (zie verder tekst hieronder). In de 2e burap wordt dit bedrag als begrotingswijziging aan de raad voorgelegd.

De prognose voor 2023 is dat de exploitatie op € 29,4 mln. zal uitkomen. Met de vaststelling van de 1e burap geeft dit ons ruimte om de DVO 2023 uit te voeren ondanks de hogere kosten die dat met zich meebrengt. In het eerste half jaar 2023 zijn wij wat terughoudend geweest bij de uitvoering van de DVO, omdat niet duidelijk was of wij de hoge prijsstijgingen gecompenseerd zouden krijgen. Inmiddels zijn we halverwege het jaar en zijn de vakanties net ingegaan. Daardoor kunnen wij niet meer de volledige DVO uitvoeren vanwege de benodigde voorbereidingstijd, afstemming met belanghebbenden en beschikbare capaciteit bij de aannemers. Om deze reden is niet de volledige € 1,9 mln. verwerkt in de prognose, maar een bedrag van € 1,3 mln.

Naast prijsstijgingen worden we dit jaar voor een bedrag van € 530.000 geconfronteerd met extra kosten zoals voor bebording en belijning bij e-laadpalen, ontvlechtingskosten afval, intensiever onderhoud groen en een dwangaanschrijving vanuit HHNK om te baggeren.

Voor 2023 komen we totaal uit op een prognose van € 29,4 mln. Dit is € 1,8 mln. hoger dan de opdracht voor de exploitatie 2023.

3.2 DVO Investeringen Het in de dienstverleningsovereenkomst opgenomen jaarbudget voor de investeringen bedraagt € 23,3 mln. (inclusief een doorloop van € 795K uit 2022 naar 2023). Het investeringsvolume over het eerste half jaar is uitgekomen op € 5,8 mln. De nadruk van de investeringsuitgaven ligt op het derde en vierde kwartaal. De piek qua financiële afwikkeling ligt in het vierde kwartaal. Overall is de prognose dat het investeringsvolume rond de € 22,6 mln. zal uitkomen en hiermee het jaarbudget zal onderschrijden met circa € 665.000.

5

Halfjaarverantwoording 2023

4 Algemeen 4.1 Beeldkwaliteit Sinds 2022 maakt Stadswerk072 gebruik van de applicatie Apptimize voor het vastleggen en rapporteren van de resultaten van de monitoringsronden (schouwronden). Deze applicatie wordt landelijk gebruikt door 150 organisaties voor het vastleggen van de beeldkwaliteit openbaar groen, afvalbakken en straatmeubilair. Het biedt de mogelijkheid om de resultaten, na een monitoringsronde, realtime te rapporteren aan en te bespreken met de opdrachtnemers en opdrachtgever.

Apptimize selecteert willekeurig locaties waar de schouw uitgevoerd moet worden. De schouwmeesters noteren voor deze locaties de waarnemingen en toetsen de betreffende onderdelen aan de ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018’ en de 'Stadswerk072 beeldmeetlatten’. Bij de kwaliteitscatalogus en de beeldmeetlatten wordt gewerkt met een schaal bestaande uit vijf beeldkwaliteiten, te weten A+ t/m D. Het uitgangspunt is dat het centrumgebied Alkmaar (centrum Alkmaar, winkelcentra, omgeving treinstations en beschermd dorpsgezicht De Rijp) aan beeldkwaliteit A moet voldoen. De rest van de gemeente moet minimaal aan beeldkwaliteit B voldoen. Er wordt gewerkt volgens de 90%-systematiek. Dit houdt in dat 90% van de openbare ruimte aan de gestelde beeldkwaliteitseisen moet voldoen.

Het schouwen vindt plaats op de volgende categorieën: ▪ Beplanting; ▪ Bomen; ▪ Gras/kruiden; ▪ Verharding; ▪ Afval; ▪ Meubilair.

Zoals uit figuur 1 blijkt (zie op de volgende bladzijde) zijn er over het eerste half jaar 6.442 metingen vastgelegd. Over het geheel gezien wordt ruim aan de 90%-score voldaan. Ook op wijkniveau scoren alle wijken een B-niveau, met uitzondering van de wijk Overdie die een C-niveau heeft gescoord. Dit heeft vooral te maken met bedrijventerrein Boekelermeer waar schade bij maaien is ontstaan en er grof zwerfafval aangetroffen is. In de centrumgebieden wordt het A-niveau niet behaald (84%), hierin is wel een verbetering te zien ten opzichte van het eerste half jaar van 2022 (78%).

Zoals gezegd voldoen we aan de 90%-norm. Dit is wel een gemiddelde, omdat er ook onderwerpen zijn waarop we minder scoren. Voorbeelden hiervan zijn zwerfafval (m.n. centrum Alkmaar), onkruid in beplanting en boomspiegels, snoeien van beplanting en grashoogte. Wat onkruidbestrijding betreft hebben we bij het indienen van de DVO 2023 en in de kadernota 2024 al vermeld dat het huidige budget onvoldoende is. Het huidige budget is gebaseerd op € 0,13 per m2 terwijl CROW al jaren uitgaat van een gemiddelde van € 0,21 per m2. En daar komen nu de prijsstijgingen nog bij; andere gemeenten rekenen met € 0,25 per m2. In 2023 hebben wij zelf het intensief maaien opgepakt en daartoe materieel aangeschaft. Helaas hebben we pech gehad met materieel dat terug moest naar de fabrikant voor reparatie, waardoor we opstartproblemen hebben gehad. Inmiddels is dat opgelost en lijkt het gras over het algemeen nu weer op beeld. Zwerfafval krijgt al heel wat jaren veel aandacht, o.a. middels het Programma Schoon Alkmaar. Ondanks onze grote inzet blijft het een opgave om aan het kwaliteitsbeeld te voldoen. Belangrijke rol hierin speelt

6

Halfjaarverantwoording 2023

het (hardnekkige) gedrag van mensen en meeuwen.

Wel is een duidelijk verschil waarneembaar tussen Q1 en Q2. Met name op het gebied van onkruid, snoeien van beplanting en het verwijderen van stamschot en onkruid in boomspiegels blijft de beeldkwaliteit in Q2 achter. Bij de start van het groeiseizoen bleef ook de kwaliteit van het gras achter als gevolg van meerdere (nieuwe) grasmaaiers die voor reparatie terug moesten naar de fabriek. Dit is in de tweede helft van Q2 ingelopen. Het bijmaaien langs randen en obstakels loopt nog iets achter. Voor 2024 is de uitdaging om de terugloop van de beeldkwaliteit in het tweede kwartaal te verminderen, zodat de beeldkwaliteit constanter blijft gedurende het gehele jaar. Hiervoor zullen we in Q3 en Q4 enkele pilots opzetten, waarmee we inspelen op het veranderend klimaat (zachtere winters en droog voorjaar). Hierbij kan gedacht worden aan het verkorten van het plantseizoen en/of het aanbrengen van strooisellagen in boomspiegels/plantvakken.

Figuur 1: Aantal metingen en schouwresultaten per wijk 2023

De uitgebreide schouwrapportage over het eerste halfjaar 2023 is als bijlage aan deze verantwoordingsrapportage toegevoegd.

4.2 Burgerbeleving I&O Research meet, in opdracht van Stadswerk072, de beleving van de openbare ruimte onder de inwoners van gemeente Alkmaar. Dit digitale onderzoek wordt afgenomen onder een bewonerspanel. Vorig jaar is de frequentie, in overleg met de regievoerder, teruggeschroefd van 2 keer per jaar naar één keer per jaar. De reden hiervan is dat het onderzoek vrij uitgebreid is en de uitkomsten per onderzoek binnen een jaar niet heel erg verschillen van elkaar. De monitor 2023 vindt in oktober/november 2023 plaats. In oktober 2022 heeft Stadswerk072, in het verlengde van de pilot in 2021, Kees Keizer Motivatielab opdracht gegeven om de burgertevredenheid in de overige wijken in Alkmaar te onderzoeken. Dit waren de wijken Zuid, West, Huiswaard, Schermer, Graft -De Rijp en Vroonermeer. Hiermee zijn alle Alkmaarse wijken onderzocht.

7

Halfjaarverantwoording 2023

De eerste helft van 2023 heeft Stadswerk072 benut om de onderzoeksresultaten van de Keizer methode te analyseren en te duiden. Op hoofdlijnen week het resultaat niet af van het eerdere onderzoek uit 2021. Openbaar groen, de stoepen en de straten hebben de meeste invloed op de beleving van de openbare ruimte. In de tweede helft van dit jaar zullen we ook deze resultaten naast de meldingen (WoWeb) leggen. De beheerders kunnen dan zien of er overeenkomsten zijn tussen de meldingen openbare ruimte en de resultaten uit de burgerbeleving.

4.3 Meldingen openbare ruimte en CAG Meldingen openbare ruimte (MOR) In de eerste helft van 2023 zijn er in ruim 5.500 meldingen geregistreerd (periode december 2022-mei 2023).

Figuur 2: Aantal meldingen per maand

Sinds de ingebruikname van het nieuwe meldingensysteem WoWeb in maart 2020 rapporteren we het aantal meldingen per DVO. Het valt direct op dat vanaf juni 2022 minder meldingen zijn gemaakt. Dit heeft te maken met de ontvlechting van huishoudelijk afval per 1 juni 2022. Er valt wel te zien dat in mei 2023 verhoudingsgewijs meer meldingen zijn binnengekomen. De grootste stijging zit hierin bij meldingen over openbaar groen, met name meldingen over te veel of overhangende beplanting en gazon of gras te hoog.

Voor elke melding wordt de doorlooptijd in dagen vastgelegd. Hierbij wordt gekeken naar de melddatum en de afhandeldatum. Hiermee kan een gemiddelde doorlooptijd (in dagen) per DVO berekend worden. Uit de data van het eerste halfjaar van 2023 blijkt dat voor alle DVO’s de gemiddelde doorlooptijd van meldingen binnen de afgesproken norm van 10 dagen ligt. De gemiddelde doorlooptijd ligt ook lager dan in 2022/2021 (zie tabel op de volgende bladzijde).

Aantal meldingen Gem. Gem. Gem. 1e helft 2023 doorlooptijd in doorlooptijd in doorlooptijd DVO (periode dec 2022 – dagen dagen 2022 in dagen

8

Halfjaarverantwoording 2023 mei 2023) 1e helft 2023 2021 (periode dec 2022 – mei 2023) Verkeer en Vervoer 532 3.87 4,54 5,14 Openbaar groen en Watergangen 1664 4.50 7,69 9,15 Speelgelegenheden 175 2.75 5,21 6,23 Wegen, straten en pleinen 1107 5.37 6,14 8,82 Civieltechnische kunstwerken 93 4.74 6,14 4,76 Openbare verlichting 567 3.96 3,85 4,94 Riolering 463 4.86 4,91 7,99 Stadsreiniging 549 3.11 3,86 6,05 Dierenwelzijn 148 4.29 3,86 2,56 Stadsboerderij 0 Begraafplaatsen 0 Evenementen 0 CAG 103 2.42 2,58 4,94 Tabel 1: Aantal meldingen per DVO, inclusief gemiddelde doorlooptijd in dagen

Bij alle DVO’s, m.u.v. Dierenwelzijn, is de gemiddelde afhandeltijd in dagen verbeterd in vergelijking met 2022. Ook ligt de gemiddelde afhandeltijd ruim onder de doelstelling van 10 werkdagen. De gemiddelde afhandeltijd bij Dierenwelzijn is wel toegenomen. De meeste van deze meldingen betreft overlast van meeuwen. In 2021 hebben we de meldingen alleen geregistreerd en kreeg de melder een standaardantwoord bij de afhandeling. Sinds 2022 is er ontheffing verleend voor nestbehandeling. Elke melding moet aan de ontheffing worden getoetst. Dit verklaart waarom de afhandeltijd in 2022 en 2023 is toegenomen. De snellere afhandeltijd bij alle andere DVO’s is te verklaren doordat er structureel aandacht voor is en er meer grip op de meldingen is. Daarnaast zijn we continu bezig om het afhandelproces te optimaliseren. Hierbij valt te denken aan de kwaliteit van de terugkoppeling naar de melder en het informeren van de melder over de voortgang.

De registratie van de meldingen vindt plaats via verschillende kanalen. Zo kunnen inwoners rechtstreeks via de website van Stadswerk072 een melding maken. Dit is ook mogelijk via een aparte app ‘Meldingen Stadswerk072’. Meldingen die telefonisch binnenkomen bij het KCC worden door de medewerkers in WoWeb geregistreerd. Ten opzichte van het voorgaande jaar is er geen grote verandering van kanalen te zien. Het merendeel van de meldingen wordt via de website of via de app ingevoerd door de bewoner/melder zelf.

9

Halfjaarverantwoording 2023

Figuur 3: Bron meldingen

In de jaarrapportage 2023 gaan we dieper in op de inhoud en afhandeling van de meldingen, de doorlooptijd en de eventueel daaruit voortkomende conclusies voor het beheer en onderhoud van het betreffende taakveld.

Meldingen CAG/calamiteiten Binnen kantooruren wordt een calamiteit via het KCC van Stadswerk072 afgehandeld. Buiten kantoortijden (avonden, nachten, zaterdagen, zondagen en op feestdagen) worden deze afgehandeld door de Contact Ambtenaar Gemeente Alkmaar (CAG). Stadswerk072 voert deze taak voor de gemeente Alkmaar uit. In de periode december 2022 t/m mei 2023 zijn er 103 meldingen bij de CAG binnengekomen. De meeste meldingen gingen over openbare verlichting (15), riolering (14) en wegen (10). Daarnaast waren er 25 meldingen in de categorie “overig”.

10

Halfjaarverantwoording 2023

5 Financiën De indeling van deze financiële paragraaf volgt de opdracht van de gemeente Alkmaar, te weten exploitatie, investeringen en incidentele opdrachten.

5.1 DVO structurele exploitatie In de verleende jaaropdracht 2023 van € 27,6 mln. is, naast de autonome ontwikkelingen zoals areaalmutaties, een indexatie van 2,3% aan loon- en prijsstijgingen verwerkt.

Een snel en sterk economisch herstel van de coronacrisis heeft geleid tot een grotere vraag naar grondstoffen en materialen, die schaarser en duurder zijn geworden. De leveranciers belasten de prijsstijgingen van 10%-15% door in de opdrachten. Het effect hiervan is voor een heel jaar ingeschat op € 1,9 mln.. Tot op heden zijn wij terughoudend geweest met het verstrekken van opdrachten naar externe leveranciers om binnen de financiële kaders van de DVO-opdracht te blijven. Dit betreft vooral werkzaamheden voor reiniging, inspecties, reparaties en onderhoud wegen.

Stadswerk072 is het eerste halfjaar veelvuldig in overleg met de gemeente geweest om de gestegen externe kosten gecompenseerd te krijgen. Het effect van deze prijsstijgingen was als prognose opgenomen in de 1e burap die de raad inmiddels heeft vastgesteld. De verwachte overschrijding van de exploitatie 2023 wordt bij de 2e burap middels een begrotingswijziging verwerkt.

Naast de gestegen kosten van externe leveranciers zijn ook de energiekosten vele malen hoger dan het budget. Conform de mondelinge afspraak met de gemeente verrekent Stadswerk072 deze meerkosten.

Totaal per DVO

T/M Juni HEEL JAAR Verschil Bijstelling "Budget 2023" Prognose Budget incl. Exploitatie Structureel Budget 2023 Realisatie 2023 Verschil 2023 Opdracht 2023 besluit 1ste (Opdr '23 + 1ste 2023 ste 1 burap -/- Burap Burap) P2023 Totaal DVO Verkeersvoorzieningen 380.096 445.538 -65.443 760.191 0 760.191 772.691 -12.500 Totaal DVO Afval 576.374 747.546 -171.172 1.152.748 78.252 1.231.000 1.356.000 -125.000 Totaal DVO Openbaar Groen 4.544.507 4.332.176 212.331 9.089.014 589.975 9.678.989 9.948.989 -270.000 Totaal DVO Stadsboerderij 155.518 136.981 18.536 311.035 4.965 316.000 316.000 0 Totaal DVO Speelgelegenheden 307.063 217.281 89.782 614.126 51.874 666.000 666.000 0 Totaal DVO Begraafplaatsen 336.236 319.609 16.627 672.472 16.528 689.000 689.000 0 Totaal DVO Kermissen 30.541 750 29.791 61.082 3.918 65.000 65.000 0 Totaal DVO Volksfeesten 61.199 39.127 22.072 122.398 6.602 129.000 129.000 0 Totaal DVO Markten 68.221 47.499 20.722 136.442 3.558 140.000 133.000 7.000 Totaal DVO WSP 3.218.472 2.232.294 986.178 6.436.944 250.000 6.686.944 6.686.944 0 Totaal DVO Civiele Kunstwerken 918.307 496.635 421.672 1.836.614 50.000 1.886.614 1.886.614 0 Totaal DVO Openbare Verlichting 797.292 756.335 40.956 1.594.583 0 1.594.583 1.594.583 0 Totaal DVO Watergangen 109.080 -17.664 126.743 218.159 31.841 250.000 370.000 -120.000 Totaal DVO Riolering 2.025.510 1.812.540 212.970 4.051.020 150.000

4.201.020 4.201.020 0 Totaal DVO Stadsreiniging 119.231 112.819 6.412 238.462 42.538 281.000 281.000 0 Totaal DVO Dierenwelzijn 104.483 35.603 68.880 208.966 8.693 217.659 227.659 -10.000 Totaal DVO CAG/Calamiteiten 51.872 22.278 29.594 103.744 4.256 108.000 108.000 0 Totaal Exploitatie Structureel 13.804.000 11.737.347 2.066.653 27.608.000 1.293.000 28.901.000 29.431.500 -530.500

Tabel 2: Structurele exploitatie per DVO

11

Halfjaarverantwoording 2023

DVO structurele exploitatie In tabel 2 worden de bestedingen per DVO over het eerste halfjaar afgezet tegenover het lineair verdeelde budget. Daarnaast hebben we in deze tabel de jaarprognose 2023 opgenomen.

De werkzaamheden binnen de DVO’s kennen een seizoensverloop qua activiteiten en werkzaamheden. Zo worden bij WSP en Civiele kunstwerken de werkzaamheden vooral in het eerste deel van het jaar voorbereid die gedurende het jaar worden uitgevoerd. Bij Groen zijn de activiteiten afhankelijk van het groeiseizoen en de DVO Evenementen kent weer een evenementenseizoen. Het achterblijven van de bestedingen over de eerste helft van het jaar, ten opzichte van het lineair verdeelde jaarbudget, is dus een patroon wat we jaarlijks terugzien.

Het budget tot en met juni 2023 bedraagt € 13,8 mln. In totaal is er in het eerste halfjaar € 11,7 mln. besteed. Dit is € 2,1 mln. lager in vergelijking met het budget. Zoals hierboven genoemd heeft elke DVO zijn eigen seizoensdynamiek en is het achterblijven van de bestedingen over het eerste halfjaar een patroon wat we jaarlijks terugzien. De belangrijkste afwijkingen per DVO worden hieronder verder toegelicht. Hierin geven we ook een prognose voor de besteding in de rest van het jaar.

Verkeersvoorzieningen De werkzaamheden voor het beheer en onderhoud van de verkeersvoorzieningen verlopen volgens planning. Door een zeer gunstige aanbesteding vorig jaar zijn de effecten van de prijsstijgingen minimaal. De toename van het aantal elektrische voertuigen leidt tot een toename in de aanvraag van nieuwe e- laadpalen. Het jaarbudget is gebaseerd op het verzorgen van bebording en belijning bij circa 40 laadpalen en is over het eerste half jaar nagenoeg volledig benut. De verwachting is dat er in de tweede helft van het jaar er nog eens 30-40 locaties bijkomen, waardoor het budget met € 12.500 wordt overschreden.

Afval De prognose is dat de exploitatie Afval op € 1,4 mln. zal uitkomen. De consequenties van de ontvlechting afvalinzameling zijn ook in 2023 nog merkbaar en zullen naar verwachting tot een overschrijding van € 125.000 leiden. Dit bestaat onder andere uit aflopende licentiekosten, eindafrekeningen over 2022 van de afvalstromen en het beheer van de perscontainers. Stadswerk072 biedt HVC ondersteuning bij het ruimen van dumpingen en bijplaatsingen. De neveneffecten van dumpingen, zoals zwerfafval dat uit kapot gepikte zakken buiten een straal van 5 meter komt te liggen, wordt door Stadswerk072 opgeruimd.

Openbaar groen – Onderhoud In de prognose is een bedrag van € 590.000 verwerkt ter compensatie van de prijsstijgingen. In het eerste kwartaal heeft RegioGroen extra inzet moeten plegen om de gewenste beeldkwaliteit te kunnen behalen of benaderen. De extra inzet vanwege intensiever onderhoud leidt tot een overschrijding van circa € 300K. De overige activiteiten, zoals omvormingen en inboet bomen, kunnen conform planning volledig uitgevoerd worden. De totale prognose voor DVO groen komt hiermee uit op een bedrag van € 9,9 mln.

Openbaar groen - Storm en Droogte Vooral droogte zorgde dit voorjaar voor een enorme uitdaging om de bomen en beplanting in leven te houden. Dit jaar bezwijken zelfs bomen die 3 jaar geleden of soms zelfs langer geleden aangeplant zijn. Externe partijen zijn bijgeschakeld om nieuwe plantvakken en bomen extra water te geven. Het lijkt erop dat dit een trend wordt en nieuwe plantvakken misschien wel tot 4 jaar na aanplant extra water moeten krijgen.

Openbaar groen - Storm Poly

12

Halfjaarverantwoording 2023

Op 5 juli 2023 raasde de storm Poly over Alkmaar. Tijdens de storm hebben zeer veel bomen schade opgelopen. Ongeveer 600 bomen zijn gesneuveld en de verwachting is dat er nog circa 400 bomen onherstelbaar beschadigd zijn en dus gekapt moeten worden. Belangrijk is dat er op korte termijn een Boomveiligheidscontrole uitgevoerd wordt voor alle bomen. Het herstel van het bomenbestand zal meerdere jaren in beslag nemen. Na de zomerperiode stellen wij hiertoe een plan op dat aan het college en de raad wordt voorgelegd.

Stadsboerderij De prognose is dat het budget (incl. besluit 1e burap) voldoende zal zijn om al het beheer op de Stadsboerderij uit te voeren. Er wordt samengewerkt met gemeente Alkmaar, die de verantwoordelijkheid heeft om de raadsmotie over de Stadsboerderij verder uit te werken.

Speelgelegenheden Zowel de inspecties als de vervanging van speeltoestellen lopen op schema. Mede door het besluit over de 1e burap kunnen alle geplande werkzaamheden volledig uitgevoerd worden. Op schoolpleinen worden minder toestellen vervangen omdat deze volgend jaar niet langer in ons beheer zijn. Het beheer van de schoolpleinen wordt overgedragen aan de schoolbesturen.

Begraafplaatsen De prognose is dat het budget (incl. besluit 1e burap) volledig wordt benut. Alle werkzaamheden lopen volgens planning. Voor de extra inzet van de beheerderstaken hebben wij een aanvullende opdracht ontvangen van de gemeente Alkmaar.

Evenementen (kermissen, volksfeesten en markten) Deze DVO's lopen allen volgens planning en de prognose is dat de budgetten, inclusief besluit 1e burap, volledig benut worden. Over de op- en afbouw van het beeldscherm tijdens de kaasmarkt is voor dit jaar de afspraak gemaakt dat deze wordt opgebouwd en gedurende de rest van het kaasseizoen blijft hangen. Aan het eind van het kaasseizoen wordt deze weer afgebouwd. Het budget van € 7.000 voor de wekelijkse op- en afbouw wordt niet besteed. Dit is verwerkt in de prognose.

Wegen, straten en pleinen (WSP) – onderhoud In het eerste kwartaal zijn diverse (deel)projecten voor het vervangen van elementen- en asfaltverharding voorbereidt. De uitvoering van deze projecten vindt, vanwege de gunstige temperaturen, vooral plaats in de periode maart tot en met november 2023. In het derde en vierde kwartaal volgt de financiële afwikkeling. De kosten over het eerste halfjaar blijven nog achter ten opzichte van het lineair verdeelde budget. Dit is een jaarlijks terugkerend beeld. In de prognose een bedrag van € 250.000 verwerk vanwege het besluit over de 1e burap 2023. Dit is lager dan het volledige jaarbedrag aan prijsstijgingen van € 590.000. De reden hiervan is dat de voorbereiding van de deelopdrachten niet op tijd gereed zal zijn.

Wegen, straten en pleinen - gladheidsbestrijding In het eerste halfjaar van 2023 is vooral preventief gestrooid op basis van weersvoorspellingen. Vanwege sneeuwval eind maart is er curatief gestrooid. Het blijft lastig een prognose te geven voor dit budget. Vooralsnog houden we het jaarbudget aan als prognose. Eind van het jaar volgt een verrekening met de gemeente Alkmaar op basis van de werkelijke kosten.

Civiele kunstwerken

13

Halfjaarverantwoording 2023

De prognose is dat het budget (inclusief € 50K aan compensatie prijsstijging) voor het onderhoud van de civiele kunstwerken zal worden benut. De uitvoering van de werkzaamheden verloopt volgens planning. Ook zijn er al veel opdrachten verstrekt die in de tweede helft van het jaar uitgevoerd gaan worden.

Openbare verlichting De prognose is dat het huidige budget voor het onderhoud van de openbare verlichting volledig wordt benut. Door een zeer gunstige aanbesteding, die vorig jaar heeft plaats gevonden, zijn de effecten van de prijsstijgingen minimaal. In het eerste halfjaar is wel een achterstand ontstaan op: - Onderhoud, dit komt door capaciteitsproblemen bij de aannemers (ca. € 100.000); - Gegevensbeheer, dit komt door capaciteitsproblemen bij de externe partner die dit voor ons verzorgt. De verwachting is dat de achterstand op beide taken in het vierde kwartaal zijn ingelopen.

Watergangen (natuurvriendelijke oevers en beschoeiingen) Voor het baggeren van de Noordervaart is een dwangaanschrijving van HHNK ontvangen. De kosten zijn vooralsnog geraamd op € 120.000 en leidt tot een overschrijding van het budget. Alle overige werkzaamheden worden volgens planning uitgevoerd.

Riolering De prognose voor 2023 is dat het budget, inclusief € 150.000 aan prijscompensatie, voor exploitatie zal worden benut. Vanwege de opgetreden prijsstijgingen waren we het eerste halfjaar terughoudend in het verstrekken van opdrachten voor reinigen en inspecteren. De aannemer die voor ons het reinigingswerk uitvoert kan dit jaar nog voor circa € 150.000 aan uitgesteld werk inplannen en uitvoeren.

Over het eerste halfjaar blijven de bestedingen nog enigszins achter. De reden hiervan is dat er al een aantal IBA’s is vervangen, zonder daarvan een factuur te hebben ontvangen van HHNK.

Stadsreiniging De prognose voor 2023 is dat het budget, inclusief positief besluit 1e burap, voor exploitatie volledig wordt benut. De werkzaamheden zoals machinaal vegen, schoonmaken graffiti en dierplagen lopen volgens planning.

Dierenwelzijn De prognose voor 2023, inclusief positief besluit 1e burap, is dat het budget voor dierenwelzijn volledig wordt benut. Bij meeuwenbeleid is er een overschrijding van € 10.000 vanwege het uitvoeren van de werkzaamheden conform de ontheffing voor nestbeheer.

5.1.1 Prognose DVO Exploitatie 2023 De prognose voor 2023 is dat de exploitatie op € 29,4 mln. zal uitkomen, inclusief uitwerking besluit 1e burap 2023 en overschrijdingen op onder andere groen, afval, watergangen en verkeer. Met dit budget is Stadswerk072 in staat om de opdrachten die nu met enige terughoudendheid worden uitgevoerd alsnog grotendeels te realiseren. Omdat we al halverwege het jaar zijn en de (bouw)vakanties aantreden is niet alles meer te realiseren vanwege de benodigde voorbereidingstijd, afstemming met belanghebbenden en beschikbare capaciteit bij de aannemers. Om deze reden is niet de volledige € 1,9 mln. verwerkt in de prognose, maar een bedrag van € 1,3 mln.. Daarnaast worden we voor een bedrag van € 530.000 geconfronteerd met extra kosten die niet gerelateerd zijn aan de prijsstijgingen, bijvoorbeeld meer aanvragen voor bebording en belijning bij e-laadpalen, ontvlechtingskosten afval, intensiever onderhoud groen en een dwangaanschrijving vanuit het HHNK om te baggeren. Voor 2023 komen we in totaal uit op een prognose van € 29,4 mln..

14

Halfjaarverantwoording 2023

5.2 DVO Investeringen

Algemeen Het jaarbudget van € 23,3 mln. voor 2023 is inclusief een bedrag van € 795.000 aan doorloop uit 2022.

Totaal per DVO

T/M Juni HEEL JAAR Budget -/- Projecten (incl. doorloop) Budget 2023 Realisatie 2023 Budget 2023 Prognose 2023 Prognose Totaal DVO Verkeersvoorzieningen 119.000 45.226 238.000 238.000 0 Totaal DVO Afval 12.500 3.080 25.000 25.000 0 Totaal DVO Openbaar Groen 240.250 164.469 480.500 480.500 0 Totaal DVO Speelgelegenheden 159.500 47.869 319.000 319.000 0 Totaal DVO WSP 978.096 217.041 1.956.192 1.873.250 82.942 Totaal DVO Civiele Kunstwerken 2.903.492 1.327.642 5.806.984 5.806.984 0 Totaal DVO Openbare Verlichting 537.000 523.948 1.074.000 1.074.000 0 Totaal DVO Watergangen 152.380 31.795 304.759 304.759 0 Totaal DVO Riolering 495.500 199.766 991.000 1.397.690 -406.690

- Integraal bijdrage vanuit WSP 1.829.404 3.658.808 3.372.205 286.603 - Integraal bijdrage vanuit Riolering 3.823.500 7.647.000 6.944.622 702.378 - Integraal bijdrage vanuit Groen 65.250 130.500 130.500 0 - Integraal Doorloop 2022 > 2023 325.245 650.490 650.490 0 Totaal Integraal Investeringen 6.043.399 3.192.572 12.086.798 11.097.817 988.981 Projecten + Doorloop 11.641.117 5.753.407 23.282.233 22.617.000 665.233 Tabel 3: Investeringen per DVO

In tabel 3 worden de bestedingen per DVO over het eerste halfjaar afgezet tegenover het lineair verdeelde budget. De bestedingen voor de investeringen over het eerste halfjaar zijn uitgekomen op € 5,8 mln. Dit is lager dan het lineair verdeelde budget van € 11,6 mln. De nadruk van de financiële afwikkeling op de investeringsprojecten ligt in het derde en vierde kwartaal. Daarnaast hebben we in deze tabel de jaarprognose 2023 afgezet tegenover de jaaropdracht 2023.

Civiele kunstwerken In het MIP 2023 zijn er voor Civiele kunstwerken extra gelden ter beschikking gesteld voor een vijftal projecten, te weten: - Vervangen remmingwerken Ringersbrug - Vervangen remmingwerken Vlielandbrug - Brug Melkweg Markenbinnen - Vervangen Groenewegbrug - Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug

Al deze projecten zijn inmiddels aanbesteed en de uitvoering is in voorbereiding.

De projecten Vervangen Groenewegbrug, Brug Melkweg Markenbinnen en Vervangen Machinewerk Huiswaarderbrug bestaan voor het overgrote deel uit materiaalleveranties. Vanwege de toegenomen vraag vanuit de markt lopen we het risico dat deze projecten vertraging oplopen.

Het project Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug kent in de uitvoeringsfase enkele risico’s waaronder de leveranties van materialen, zoals computeronderdelen van het machinewerk. Daarnaast wordt in de voorbereiding van de uitvoeringsfase de detaillering van de motor verder uitgewerkt. Het type motor

15

Halfjaarverantwoording 2023

bepaalt of er verzwaring van het energienet nodig is. Het risico in deze is dat Liander dit jaar mogelijk geen tijd heeft om het energienet op tijd te verzwaren. Dit kan mogelijk gevolgen hebben voor het uitgeven van de gelden in 2023.

Kunstwerken: Vervangen bruggen DR-031 en DR-040 in De Rijp Het betreft het vervangen van twee bruggen in het Snorderspad. Dit project kent enkele risico’s. De brug DR-031 geeft onder andere toegang tot particulier terrein. Hier vinden tot en met het najaar werkzaamheden plaats. De werkzaamheden aan deze brug kunnen pas starten nadat de werkzaamheden op het particuliere terrein gereed zijn. Als deze werkzaamheden uitlopen, kan dit gevolgen hebben voor het uitgeven van een deel van de gelden in 2023. De brug DR-040 ligt voor een deel op particulier terrein. Vooralsnog geven de werkzaamheden aan deze brug geen aanleiding tot vertraging.

Wegen, straten en pleinen (WSP) – soloprojecten incl. Vervanging Schermerdijk Voor 2023 zijn de reconstructie van de Schermerdijk (landelijk gebied), Huiswaarderweg en Kennemersingel als soloproject ingepland. De uitvoering van het project Huiswaarderweg is afhankelijk van de voortgang van het gemeentelijk project Energieleverend geluidsscherm. Vooralsnog gaan we ervanuit dat dit project conform planning wordt uitgevoerd. De andere projecten worden volgens planning in 2023 uitgevoerd.

Verkeersvoorzieningen De prognose is dat het budget volledig wordt benut. De bestedingen over de eerste helft van het jaar blijven nog achter, maar de voorbereiding en uitvoering van de diverse projecten verlopen volgens planning. De uitvoering van de projecten staan voor het derde en vierde kwartaal gepland en financiële afwikkeling volgt pas in het vierde kwartaal.

Openbare verlichting De prognose is dat het budget volledig wordt benut. Momenteel is er door capaciteitsproblemen bij de aannemers een achterstand op de projecten. De verwachting is dat dit in het derde kwartaal wordt ingelopen en alle projecten worden uitgevoerd.

Riolering – soloprojecten Voor 2023 staan een aantal soloprojecten gepland. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een persleiding en het vervangen van het rioolgemaal van Europarcs (West-Graftdijk), het renoveren van 20 minigemalen, het relinen van een aantal rioolstrengen en het verminderen van de wateroverlast in ’t Wuiver (Oudorp). Al deze projecten worden conform planning in 2023 uitgevoerd.

Openbaar Groen, Speelgelegenheden en Watergangen (beschoeiingen en natuurvriendelijke oevers) De budgetten voor groenreconstructies worden ingezet voor het vernieuwen van plantvakken en bomen verspreid over heel Alkmaar. Ook is een aanzienlijk deel ondergebracht in de integrale projecten De Hoef fase 4 en Overdie. De budgetten zullen in 2023 geheel worden benut.

De planning voor de investeringsprojecten Speelgelegenheden loopt op schema. Een deel van de projecten zijn inmiddels uitgevoerd. Het restant van de projecten zal zo veel mogelijk in het derde kwartaal 2023 worden gerealiseerd. Ook dit budget wordt volledig besteed in 2023.

Investeringen Watergangen: Kasteellaan wordt uitgevoerd in Q3, Winkelwaard en Zandput worden in Q4 uitgevoerd. Hiermee zal het volledige budget worden besteed. Investeringen watergangen betreft beschoeiingen en natuurvriendelijke oevers.

16

Halfjaarverantwoording 2023

Integrale projecten

Herinrichting De Hoef fase 4 Fase: Realisatie De civiele aannemer is conform planning t/m week 31 aan het werk. De verwachting is dat dit 2 à 3 weken uitloopt op basis van de huidige stand van zaken. De aanplant van het groen doet onze eigen uitvoeringsdienst, dit zal medio oktober zijn. De verwachting is dat eind 2023 het project De Hoef fase 4, exclusief aanpassing Cressantlaan, afgerond wordt. De overschrijding op het jaarbudget 2023 zal circa € 500.000 bedragen exclusief kosten Cressantlaan. De reden hiervan is dat de onderschrijding van circa € 500.000 op het jaarbudget 2022 niet over kon gaan in de doorloop naar 2023. Na uitvoerige gespreken met bewoners en wethouder wordt voor de Cressantlaan een nieuw ontwerp opgesteld dat tegemoet komt aan hun wensen, maar ook voldoet aan de eisen voor wat betreft voetpadbreedtes. De kosten voor de Cressantlaan zijn ingeschat op € 250.000. Dit jaar bereiden we de werkzaamheden voor de Cressantlaan voor en begin 2024 volgt de uitvoering.

Herinrichting Overdie west Fase: Voorbereiding (schetsontwerp) Planning: Voorbereiding gereed Q2 2024, aanbesteding Q3 2024, start herinrichting Q1 2025. Risico: - De werkzaamheden van de nutsbedrijven moeten nog ingepland worden, Liander heeft ca. 1,5 jaar voorbereidingstijd en voor Liander & PWN is nog niet bekend wat de omvang van de werkzaamheden is. Mogelijk moet de start van de herinrichting hierop aangepast worden. - Nog geen duidelijkheid over wel/geen warmteleiding HVC door de Arcadialaan en de daarbij behorende planning. - Binnen het plangebied spelen diverse projectontwikkelingen die goed met elkaar afgestemd moeten worden. Bij het schetsontwerp maken we de eerste (SSK) raming.

Project Oud Overdie Trompstraat/Zeglishof Fase: Voorbereiding Het schetsontwerp (inclusief rioleringsontwerp) is door beheer goedgekeurd, het ingenieursbureau verwerkt de laatste opmerkingen. Onderzocht is en wordt wat we in dit project kunnen meenemen aan duurzaamheidswensen en -eisen, inclusief klimaatadaptatie. In het derde of vierde kwartaal van dit jaar organiseren we een bewonersavond. In het vierde kwartaal van 2024 of het eerste van 2025 willen we buiten starten met de uitvoering. De aanbesteding staat gepland voor het tweede kwartaal 2024.

Nieuw Overdie fase 4/5 Fase: Realisatie De uitvoering verloopt voorspoedig. Woonwaard gaat nog tijdens de uitvoering starten met de renovatie van woningen. De afstemming hierover met Woonwaard verloopt goed. HVC is voornemens (maar nog steeds niet zeker) de warmteleiding achter ons aan te leggen. Wij hadden ze liever voor ons uit gehad. Het overleg over het tracé verloopt voorspoedig met HVC omdat wij hier bij het voorbereiden al rekening mee hebben gehouden. Het ketenpark (bouwkeet en opslagterrein) op het Geert Groteplein mag blijven staan, ondanks alle werkzaamheden van Woonwaard in de wijk. Het ketenpark zal na de bouwvak gedeeld worden met Woonwaard.

17

Halfjaarverantwoording 2023

Aanvullend op dit project is ook besloten om de riolering tussen de Melis Stokelaan en de Pieter Langedijkstraat te vervangen. Hiervoor vormen wij een bouwteam met het ingenieursbureau en de aannemer voor Fase 4/5. De teams kunstwerken en riolering zijn hier nauw bij betrokken omdat het om een riool gaat dat door een kunstwerk loopt. Mogelijk kunnen werkzaamheden op het gebied van kunstwerken meegenomen worden in het project, waardoor we werk met werk maken. Verwachte oplevering van project Nieuw Overdie fase 4/5 is Q2 2024. Aansluitend gaan we dan verder met het vervangen van de rioolstreng tussen de Melis Stokelaan en Pieter Langedijkstraat. Voor eind 2024 moet alles gereed zijn. Aandachtspunt bij dit project is steeds de communicatie geweest, bijvoorbeeld is het fietspad een belangrijke fiets/wandelroute vanuit de wijk naar het winkelcentrum aan het Geert Groteplein. Wij hebben het wijkteam op de hoogte gesteld van de komende stremming.

Reconstructie Munnikenweg Fase: Gereed Het project is inmiddels afgerond. Het project is vertraagd omdat we in de uitvoering aanliepen tegen een aantal zaken die niet (voldoende) voorzien waren. Om de grootste te noemen: - Onder het riool lag geen zand maar modder, hierin kon niet het nieuwe riool worden gelegd. - We hebben een (klein) gedeelte moeten saneren omdat verontreiniging is aangetroffen. - Een gasleiding bleek zodanig te liggen dat deze verlegd moest worden. Door bovengenoemde oorzaken is het totale projectbudget met € 300.000 overschreden. De bewoners en omgeving zijn blij met hun nieuwe straat.

Huiswaard 1 – vervangen riolering en herinrichting

Vervangen riolering Huiswaard: Fase: Realisatie Het vervangen van de riolering is begin dit jaar in uitvoering gegaan. Er wordt samengewerkt met de HVC (aanleg van de warmteleiding). Deze samenwerking zorgt voor ons project weliswaar voor een forse vertraging van één jaar, maar als positief effect ondervinden de bewoners veel minder vaak overlast en onrust. We zijn kortom langer bezig per werkvak, maar daarna blijft de straat ook dicht. Omdat de samenwerking tussen de twee aannemers pas na de aanbesteding tot stand is gekomen betekent dat het kasritme voor dit project vertraagt. Bijzondere vermelding is nog dat voor deze samenwerking een gezamenlijke verzekering wordt afgesloten.

Herinrichting Huiswaard: Fase: Voorbereiding Dit wordt nu voorzichtig opgestart. Nu eerst met het schetsontwerp. Wij verwachten dat de uitvoering medio 2025 van start gaat.

Bloemwijk Fase: Schetsontwerp/Voorlopig ontwerp Woningbouwvereniging Van Alckmaer sloopt enige oude gebouwen en bouwt nieuwe terug. Ook het stratenplan wijzigt hierdoor en dat betekent nieuw riool, verleggen kabels en leidingen en herinrichting van dit stukje Bloemwijk. Rolverdeling Alkmaar-Stadswerk072 begint nu duidelijk te worden, ook over de bijdragen vanuit Alkmaar, Van Alckmaer en diverse beheerdisciplines bestaat nu overeenstemming. Tenslotte zijn ook over de

18

Halfjaarverantwoording 2023

aansturing van het project en de projectdelen duidelijke afspraken gemaakt. Riolering wordt voorlopig alleen daar vernieuwd waar Van Alckmaer aan het werk gaat. Voor een robuust rioolstelsel zou het beter zijn heel Bloemwijk te vernieuwen, maar dat is nog niet echt nodig en zou kapitaalvernietiging betekenen (het maaiveld is nog niet aan vernieuwing toe). Tijd en planning van de aanleg van het riool zijn afhankelijk van de werkzaamheden van Van Alckmaer. Stadswerk072 zorgt nu met name voor het bereikbaar houden van de woningen. Dit gebeurt in overleg met de sloopaannemer. Ook willen we het aanwezige gebakken materiaal heel laten om dat straks weer toe te kunnen passen. Hiertoe halen wij dat weg en slaan het op en legt de sloopaannemer tijdelijk een bouwweg aan van asfaltgranulaat. Riolering start na fase 2 van de bouw, over ongeveer een jaar en dan volgt ook meteen de herinrichting. Veel energie is gaan zitten in onze coördinatie van de nutsbedrijven. In overleg met Van Alckmaer zijn wij nu bezig om communicatie in de richting van de bewoners te stroomlijnen.

Vervangen riolering Markenbinnen – Bongerdstraat e.o. Fase: Voorlopig ontwerp Nadat begin dit jaar een nieuwe SSK-raming is opgesteld bleek het projectbudget te krap. In overleg met alle beheerders zijn de budgetten aangepast. De planning staat iets onder druk, deels ook door te veel wijzigingen tussentijds vanuit beheer. Dit (projectmatig werken) is een aandachtspunt voor zowel het team projecten als voor de beheerders. Het heeft nu nog geen gevolgen voor start uitvoering, Q2 2024, er zat nog voldoende “lucht” in de planning, maar dat willen wel zo houden. De uitwerking naar het Definitief ontwerp kan nu gaan starten. Er is een bewonersavond geweest, de reactie van de bewoners was over het algemeen positief. Als risico moet hier genoemd worden het oneigenlijk grondgebruik door een aantal bewoners. Bewoners hebben zich grond boven het riool toegeëigend. Gemeente Alkmaar (afdeling Vastgoed en Gronden) heeft al actie genomen, Alkmaar wil na afloop van het project overeenkomsten sluiten met bewoners over het gebruik van die grond. Er zijn bewoners die hele siertuinen hebben aangelegd, waar niets van over blijft na vervanging van het riool. Wij onderzoeken hoe wij de schade voor deze bewoners zoveel mogelijk kunnen herstellen binnen het project.

Herinrichting Jan van Eyckstraat en Pieter Breughelstraat Fase: Definitief ontwerp Planning: Aanbesteding aan aannemer Q4 2023, uitvoering werkzaamheden nuts (door PWN & Liander) in Q4 2023 – Q1 2024, start uitvoering herinrichting Q2 2024, gereed Q3 2024, aanplant groen Q4 2024. Budget: Budget is bij het definitief ontwerp opgehoogd van ca. € 1,1 mln. naar ca. € 1,5 mln. Dit komt mede door uitbreiding van de werkgrens om een uitstroomvoorziening te realiseren, en een 13% indexatie van 2022 -> 2023. Risico: Brosse gasleidingen rondom bomen en boomwortel. Discussie met PWN/Liander omtrent kosten rondom bomen & boomwortels, is inmiddels afgerond en nutspartijen komen ‘gewoon’. Er wordt nog uitgezocht of de aansluiting waterleiding ter hoogte van ontwikkelproject De Goyer voor of na de herinrichting kan worden gerealiseerd. Overall conclusie Over het algemeen is de conclusie dat Stadswerk072 steeds beter geëquipeerd is om integrale projecten conform planning voor te bereiden en uit te voeren. Waar we lange tijd te optimistisch waren over de benodigde voorbereidingstijd worden we daar steeds realistischer in. Bedenk wel dat vijf jaar geleden gemiddeld één jaar voorbereidingstijd volstond, tegenwoordig komt twee jaar dichter in de buurt door het steeds complexer worden van wat allemaal meegenomen moet worden in een project1 én door de

1 Denk aan duurzaam bouwen, klimaatbestendigheid, emissievrij bouwen, etc..

19

Halfjaarverantwoording 2023

toenemende participatie van bewoners en bedrijven. Ook het opzetten van een intern meerjarig (integraal) investeringsprogramma draagt hieraan bij door knelpunten eerder te herkennen en weloverwogen keuzes te maken. Aandachtspunt blijft de afstemming tussen projectleiders en beheerders/ landschaps- ontwerpers/verkeerskundigen bij elke voorbereidingsfase van een project (schetsontwerp, voorontwerp en definitief ontwerp.)

Bij alle projecten blijven als grootste risico's: - de capaciteit en de kwaliteit van ingenieursbureaus en - de werkzaamheden van nutspartijen die grote invloed kunnen hebben op ontwerp en uitvoering.

5.2.1 Prognose DVO Investeringen 2023 Overall is de prognose dat de investeringsuitgaven op € 22,6 mln. zullen uitkomen. De DVO-opdracht bedraagt € 23,3 mln. Dit is een verwachte onderschrijding van circa € 655.000 ten opzichte van het jaarbudget. Er is een verwachte onderschrijding op het project Huiswaard van circa € 950.000, omdat met het gelijk optrekken met de aannemer van HVC, die een warmtenet aanlegt, trager verloopt dan vooraf ingeschat. Dit bedrag zal in de doorloop naar 2024 moeten worden opgenomen om dit meerjarig project budgettair te dekken. Voor het project De Hoef fase 4 had Stadswerk072 in overleg met de gemeente de voorgestelde doorloop van 2022 naar 2023 laten vervallen. Op dit project is er voor dit jaar een budgettekort van € 500.000 (exclusief kosten aanpassing Cressantlaan).

Doorloop naar 2024 De onderschrijding van € 950.000 van het project Huiswaard willen we graag meenemen in de doorloop naar 2024. Zouden we dit niet doen, dan heeft dat behoorlijke consequenties voor de projectenplanning 2024. Bij doorloop project Huiswaard naar 2024 ontstaat een overschrijding op het totale investerings- budget van circa € 500.000 door de overschrijding op het project De Hoef fase 4.

5.2.2 Effect op het Meerjareninvesteringsprogramma (MIP) Het project Huiswaard1 – vervangen riolering is een meerjarig project. Door het gelijk optrekken met HVC die een warmtenet aanlegt is de voortgang van het project langzamer dan verwacht. Dit project loopt één jaar langer door tot eind 2025 in plaats van eind 2024. Om dit project budgettair af te dekken moet het niet bestede budget in de doorloop naar 2024 meegenomen worden.

20

Halfjaarverantwoording 2023

5.3 DVO Incidenteel T/M Juni Incidentele opdrachten Opdrachtsom 2023 Realisatie 2023 Totaal DVO Openbaar Groen 937.796 542.691 Totaal DVO WSP 350.000 50.268 Totaal DVO Civiele Kunstwerken 40.029 12.480 Totaal DVO Riolering 1.938 1.200 Totaal Integraal Incidenteel 4.425.687 2.647.824 Totaal Exploitatie Incidenteel 5.755.450 3.254.462 Tabel 4: Incidentele opdrachten per DVO

Zoals uit tabel 4 blijkt is inmiddels voor een bedrag van € 5,8 mln. aan opdrachten ontvangen. Dit bedrag is inclusief jaar-overstijgende opdrachten zoals de herinrichting van Laat West of het Ringersplein. Van een paar projecten moet Stadswerk072 nog offertes versturen naar de gemeentelijke opdrachtgever of moeten we nog een opdrachtbevestiging ontvangen. Naast de herinrichting van Laat West en het Ringersplein voeren we het Uitvoeringsprogramma Fiets en Mobiliteit uit en verzorgen we bij een aantal projecten de projectbegeleiding. Ook de deelprojecten voor Vergroenen en biodiversiteit zijn volop in voorbereiding en uitvoering.

Herinrichting Laat-west Het project herinrichting Laat-west is afgerond en op 1 juli 2023 feestelijk geopend. Het project kende een turbulent verloop, mede doordat het project halverwege 2021 met een jaar versneld moest worden, waarvan we achteraf moeten constateren dat dat niet gelukt is (de oorspronkelijke planning ging uit van oplevering in maart 2023). De planning heeft in dit ingewikkelde project steeds onder druk gestaan, wat het werken niet eenvoudiger gemaakt heeft. Ondanks alles ligt er een prachtige nieuwe Laat waar bewoners, winkeliers en heel Alkmaar trots op kunnen zijn.

Haven Boekelermeer In opdracht van de gemeente Alkmaar wordt al drie jaar gewerkt aan de realisatie van een haven in de Boekelermeer. We hebben een Design and Construct uitvraag gedaan waarbij de aannemer op basis van functionele eisen en uitgangspunten een uitvoeringsontwerp heeft gemaakt. Gekoerst wordt nog op oplevering van de haven eind 2023. Regelmatig worden uitgangspunten bijgesteld of aangepast omdat de gemeente, gaande het werk, kavels grenzend aan de haven aan het verkopen is. Hierdoor ontstaat dan vertraging en soms ook worden extra kosten gemaakt. Beide partijen (Stadswerk072 en gemeente Alkmaar) zijn zich hiervan bewust.

Ringersplein De tweede fase van het Ringersplein is nu ook afgerond. Afrekening met de aannemer moet nog plaatsvinden. Het wachten is nu op de hoogbouw, waarna de tweede helft van het plein zal worden aangelegd. Inmiddels wordt al gewerkt aan het ontwerp.

21

Halfjaarverantwoording 2023

5.4 Risico’s op DVO In dit hoofdstuk wordt een aantal risico’s genoemd die wij op dit moment voorzien en die voor Stadswerk072 een behoorlijke impact hebben of kunnen. Achter elk item is ook een huidige risicoclassificatie meegegeven. Deze kan variëren tussen hoog, middelhoog en laag.

Personeel – impact hoog Binnen alle afdelingen (BOR, Uitvoering en RegioGroen) blijft het lastig om goed gekwalificeerd personeel aan te trekken. Hierdoor moet steeds vaker een beroep worden gedaan op inhuur van personeel tegen hogere inhuurtarieven dan we in het verleden gewend waren. Bij RegioGroen is de inhuurconstructie met WNK aan verandering onderhevig. We kunnen steeds minder personeel inhuren door pensionering van WNK-medewerkers en er is sprake van meer ziekte en uitval door een steeds ouder wordende populatie binnen RegioGroen. De inhuur via Haltewerk (nu Zaffier) vraagt meer begeleiding en aandacht voor recruitment. Hierdoor staat het verdienmodel van RegioGroen steeds verder onder druk.

Stijging grondstofprijzen/Inflatie - impact middelhoog De grondstofprijzen zijn sterk gestegen, onder andere die van staal en hout. De inflatie kwam in het jaar 2022 uit op zo'n 10% (gemiddeld) volgens de consumentenprijsindex (CPI). De huidige inflatie- cijfers vertonen nog steeds veel fluctuaties. Ook de brandstofprijzen zullen per 1 juli weer stijgen als gevolg van de afschaffing van de accijnsverlaging. Deze zijn nog eens extra hoog door fossielvrije brandstof te tanken. We houden rekening met een gemiddeld prijsverschil van 60 cent per liter tussen fossielvrije brandstof en diesel.

Leveranties van materialen en capaciteit leveranciers – impact hoog Er zijn de afgelopen tijd steeds leveringsproblemen ontstaan voor onze projecten. Per project bekijken we wat de beste oplossing is om dit risico zoveel mogelijk te beperken. Ook zijn er leveringsproblemen voor staal- en kunststofmaterialen. Dit kan gevolgen hebben voor de kosten en doorlooptijden. Vanwege krapte op de arbeidsmarkt hebben ook de aannemers moeite om gekwalificeerd personeel aan te trekken. Dit capaciteitsgebrek kan tot vertraging leiden voor onze projecten.

Lange tot zeer lange voorbereiding van nutsbedrijven – impact hoog We zien de voorbereidingstijd van nutsbedrijven al geruime tijd oplopen. Daarnaast neemt de flexibiliteit bij deze partijen af. Nutsbedrijven nemen een formelere houding aan en starten bijvoorbeeld pas met de voorbereiding als zij een definitief ontwerp hebben. Voorheen was een voorlopig ontwerp voldoende voor hen om te starten met de voorbereiding. Deze formelere opstelling is ook een gevolg van teruglopende capaciteit bij de nutsbedrijven, waardoor hun voorbereidingstijd ook vaak langer is geworden. Hiermee neemt het risico voor projecten sterk toe.

Kwaliteit van advies- en ingenieursbureaus – impact hoog Wij constateren dat de dienstverlening van externe adviesbureaus niet altijd voldoet aan de gewenste kwaliteitseisen, benodigde deskundigheid en gemaakte (werk-)afspraken. Dit kan bijvoorbeeld ten koste gaan van de kwaliteit van ontwerp- en contractdocumenten. Met als gevolg faalkosten en extra benodigde inzet voor controle. Als beheersmaatregel eisen we van het externe bureau een betere kwaliteitsborging, onder andere door middel van een kwaliteitsmanagementsysteem. Naast de reguliere prestatiemetingen zullen we met diverse partijen het gesprek hierover aangaan. We gaan daarnaast ook in gesprek met omliggende gemeenten over de vraag of dit herkend wordt en of het wellicht een regionaal probleem is waarin we samen kunnen optrekken.

Politieke risico's – impact hoog

22

Halfjaarverantwoording 2023

Stadswerk072 heeft te maken met de politieke structuur van de gemeente Alkmaar; de wethouders zijn de belangrijkste bestuurders voor Stadswerk072. Wanneer deze verandering ondergaat, wordt het moeilijker om zaken te doen, investeringen te doen en loopt de voortgang vertraging op. Er zijn verschillende factoren die de politieke structuur kunnen beïnvloeden, waaronder verkiezingen, beleidsveranderingen, politieke instabiliteit en sociale onrust. Wanneer deze factoren leiden tot veranderingen in wetten, regelgeving en beleid, kan dit gevolgen hebben voor Stadswerk072.

Veiligheidsrisico – impact middelhoog Stadswerk072 werkt dagelijks in de openbare ruimte, wat kan leiden tot veiligheidsrisico's voor zowel medewerkers als burgers. Er bestaat een risico op ongelukken door het werken met machines, gevaarlijke stoffen of bijvoorbeeld hoogtevrees. Het is belangrijk dat Stadswerk072 voldoet aan alle veiligheidsvoorschriften en dat medewerkers goed getraind zijn in veilig werken.

Juridisch risico – impact middelhoog We zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, wat juridische risico's met zich meebrengt. Bijvoorbeeld aansprakelijkheid voor schade of letsel aan burgers en het niet naleven van wet- en regelgeving zoals de Wet op de privacy.

Reputatierisico – impact middelhoog Stadswerk072 is een organisatie die werkt voor de gemeenschap en te maken kan krijgen met reputatierisico's als er bijvoorbeeld klachten zijn over de kwaliteit van het werk, ontevredenheid over het beleid of de manier van werken of als er sprake is van negatieve publiciteit.

Operationeel risico – impact middelhoog Stadswerk072 heeft te maken met dagelijkse operationele risico's, zoals het niet kunnen uitvoeren van werkzaamheden door onvoorziene omstandigheden zoals extreem weer, stakingen of technische storingen of cybercrime.

Stadswerk072 erkent deze risico's en neemt waar nodig maatregelen om deze risico's te beheersen en te verminderen. Het zoekt veelal afstemming met de opdrachtgever gemeente Alkmaar.

23

Halfjaarverantwoording 2023

6 Bespreek- en besluitpunten met regievoering Bij de bespreking van de concept halfjaarverantwoording met regievoering zijn de onderwerpen over de DVO-exploitatie en schouwrapportage besproken. Het onderwerp over het project Huiswaard is nog niet besproken.

• Investeringen: Huiswaard vervanging riolering. Dit project wordt gezamenlijk met HVC uitgevoerd die een warmtenet laat aanleggen. De uitvoeringsfase van dit project is wat trager op gang gekomen omdat eerst de manier van samenwerking met de aannemer van HVC afgestemd moest worden. Ook levert het gelijk optrekken de minste overlast voor de bewoners op. Door samen met de aannemer van de HVC op te trekken is de voortgang van het project langzamer dan vooraf ingeschat. Waar normaliter circa 15 meter riool per dag aangelegd kan worden is het voor dit project maar maximaal 10 meter per dag. Gevolg hiervan is dat het project wel een jaar langer doorloopt tot eind 2025 in plaats van eind 2024. Op basis van de huidige voortgang is de verwachting dat er dit jaar ca. € 1,7 mln. wordt besteed. Het jaarbudget voor dit project is € 2,65 mln.. Er is dus sprake van een verwachte onderbesteding van € 950.000. Om dit meerjarige project financieel te kunnen afdekken moet Stadswerk072 de onderbesteding van dit jaar meenemen in de doorloop naar 2024. Op de totale projectkosten inclusief herinirchting heeft dit alles geen invloed, de overlast voor de omgeving wordt hiermee wel stevig gereduceerd. Wel heeft dit tot gevolg een verwachte overschrijding van € 500.000 op het totale investeringskrediet 2023.

24