230928 Raadsinformatiebrief over Lucebert

RAADSINFORMATIEBRIEF

Datum : 19 september 2023 Onderwerp : Gesprekken over vraagstuk rol Lucebert in relatie behoud kunstwerk ‘’Van te veel spektakel wankel je allicht’’

Geachte leden van de raad,

Hierbij informeren wij u over de stand van zaken over de gesprekken over het vraagstuk van de rol van Lucebert tijdens WOll in relatie behoud kunstwerk “Van te veel spektakel wankel je allicht’’.

Stand van zaken: Het college heeft op 4 oktober 2022 raadsvragen van de fractie van de VVD beantwoord en aangegeven dat zij met verschillende belanghebbende partijen in gesprek gaan over de achtergrond van kunstenaar Lucebert in relatie tot behoud en herstel van het kunstwerk ‘’Van te veel spektakel wankel je allicht’’. ‘’Wij gaan daarom binnenkort met verschillende stakeholders in Alkmaar w.o. vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap aan tafel voor open gesprekken hierover. Doel hiervan is om te vernemen hoe men aankijkt tegen deze kwestie en wat men verwacht van het gemeentebestuur. De oogst uit die gesprekken betrekken wij bij het beantwoorden van dit vraagstuk.’’

We hechten belang aan een zorgvuldige voorbereiding. Inmiddels hebben we een aantal deskundigen geraadpleegd en advies ingewonnen bij de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De voortgang heeft, onder andere hierdoor, de nodige vertraging opgelopen. Er wordt door de KNAW momenteel gewerkt aan een handreiking voor het gesprek over de omgang met omstreden monumenten in Nederland. De handreiking moet de kaders scheppen om in een sterk gepolariseerd debat per specifiek geval, het gesprek over het monument, de geschiedenis en toekomst daarvan, te voeren (Omstreden monumenten - KNAW). Ook heeft de burgemeester uitgebreid gesproken met prof. dr. Maria Grever, geschiedkundige, gespecialiseerd in (de betekenis van) erfgoed over WOII en de omgang met gevoelig oorlogsverleden.

Analyse van mevrouw Grever: Het onderwerp en de beeldtaal van het kunstwerk zijn niet omstreden of kwetsend. Omstreden is wel een recent ontdekte levensfase van de kunstenaar tijdens WOII.

Zij geeft het volgende advies: Organiseer enkele gesprekken. Geef uiteindelijk wel een duidelijke reactie op het kunstwerk, bijvoorbeeld via een informatiebord op de muur van het gebouw. En neem vooraf de volgende stappen: 1. Historiseer het monument: hoe is het kunstwerk tot stand gekomen, in welke periode is het gemaakt, wie waren erbij betrokken en waarom? 2. Onderzoek de juridische context: Wie is eigenaar van het kunstwerk en van het gebouw waarop het staat? Heeft de architect van het gebouw destijds toestemming gegeven voor het kunstwerk? Hoe kijken zij er nu tegenaan? Hoe is het auteursrecht van het kunstwerk geregeld?

Gesprekken over vraagstuk rol Lucebert in relatie behoud kunstwerk ‘’Van te veel spektakel wankel je allicht’’ 1

3. Inventariseer zorgvuldig alle belanghebbenden voor de te voeren gesprekken.

Voorstel van aanpak: Zoals eerder in de beantwoording van de raadsvragen is aangegeven nemen we een (genuanceerd) besluit op basis van consultatie van relevante partijen over dit onderwerp. Bovengenoemde punten 1 t/m 3 worden uitgevoerd. Vervolgens worden de eerder aangekondigde gesprekken gevoerd. Op basis daarvan nemen we een besluit. Planning eind 2023/begin 2024.

Namens het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar

Gesprekken over vraagstuk rol Lucebert in relatie behoud kunstwerk ‘’Van te veel spektakel wankel je allicht’’ 2