20210824 Beleving coronacrisis regio Noord-Holland Noord - meting 5 final

Hoe beleven inwoners van Noord-Holland Noord de coronacrisis? (Panel)onderzoek GGD Hollands Noorden - Juli 2021 (meting 5)

Van 28 juni t/m 12 juli 2021 heeft GGD Hollands Noorden voor de vijfde keer een onderzoek uitgevoerd naar de beleving van de coronacrisis in de regio. De online vragenlijst is uitgezet onder het Gezondheidspanel van GGD Hollands Noorden en kon ook door andere inwoners van 16 jaar en ouder in Noord-Holland Noord worden ingevuld. Onder andere via sociale media en nieuwsbrieven werd bekendheid gegeven aan het onderzoek. 4.197 inwoners hebben een (volledig) bruikbare vragenlijst ingevuld. Waar in deze factsheet gesproken wordt over corona, wordt de coronavariant COVID-19 bedoeld.

Minder zorgen vanwege corona, met name minder zorgen om economie en verbinding met sociale netwerk

Beleving coronacrisis juli ‘21 feb. ‘21 nov. ‘20 juni ‘20 april ‘20 Maakt zich vanwege corona zorgen om (top 10): meting 5 meting 4 meting 3 meting 2 meting 1 De nieuwe COVID-19 varianten (zoals de Delta variant) 62% 63% - - - De omvang van de corona-uitbraak 59% 65% 70% 54% 81% De gevolgen voor de economie 48% 80% 79% 78% 82% De ontwikkeling van zijn/haar kind(eren) op school 42% 64% 44% 30% 44% Gezondheid van familie en/of vrienden 35% 49% 53% 38% 75% Verbinding met zijn/haar sociale netwerk, zoals contacten met 30% 59% 49% - - vrienden en familie Geannuleerde/gewijzigde (familie)aangelegenheden, zoals 23% 43% 34% 29% 32% vakanties, bruiloften, uitvaarten en jubilea

Het feit dat hij/zij zelf kwetsbaar is 23% 33% 34% 27% 44% Het feit dat hij/zij een hulpverlener is 19% 31% 32% 26% 40% De eigen gezondheid 17% 26% 28% 18% 40%

Minder respondenten verwachten binnenkort ziek te worden van corona, vooral door (geplande) vaccinatie

Juli ’21 (meting 5)

Februari ’21 (meting 4)

November ’20 (meting 3)

Juni ‘20 (meting 2)

April ‘20 (meting 1)

(Zeer) waarschijnlijk niet (Zeer) waarschijnlijk wel Waarschijnlijk niet want binnenkort/is al gevaccineerd Misschien wel/ Misschien niet (Waarschijnlijk) al ziek geweest 1

Beleving coronacrisis (Psychische) gezondheid en dagelijks functioneren is verbeterd

juli ‘21 feb.‘21 nov. ’20 juni ‘20 april ‘20 Mentaal en sociaal welbevinden (meting 5) (meting 4) (meting 3) (meting 2) (meting 1) Probeert zo normaal mogelijk door te leven 89% 81% 79% 83% 68% Onderhoudt minder sociale contacten 50% 70% 65% 55% 57% Ontvangt veel steun van familie en vrienden 28% 30% 28% 29% 41% Komt nu toe aan dingen waar anders geen tijd voor is 28% 28% 28% 35% 35% Is onrustig door deze crisis 25% 43% 35% 30% 43% Ervaart stress 24% 38% 33% 29% 37% Maakt zelf minder gebruik van professionele zorg, zoals 24% 36% 30% - - huisarts, fysiotherapeut, tandarts etc. Heeft nu meer aandacht voor de mensen om zich heen 23% 21% 22% 28% 33% Neemt meer tijd voor reflectie en bezinning 21% 21% 22% 25% 27%

Kan minder/niet gebruik maken van professionele zorg 20% 28% 26% - - omdat deze minder of niet toegankelijk is (bv. uitstellen

Het mentaal en sociaal welbevinden van respondenten is verbeterd. Toch ervaart nog 1 op de 4 respondenten op dit moment stress en voelt 1 op de 7 respondenten zich eenzaam.

Mantelzorgers geven ten opzichte van februari ‘21 minder vaak aan zwaarder belast te zijn door de coronacrisis

7% van de respondenten is een mantelzorger (feb.’21: 10%). Van de mantelzorgers is 13% veel zwaarder belast door de coronacrisis (feb.’21: 20%), 45% is enigszins meer belast (feb.’21: 44%). 36% van de mantelzorgers is evenveel belast als vóór de

coronacrisis (feb.’21: 30%) en 1% is nu minder belast (feb.’21: 1%).

Meer vertrouwen in overheid en meer respondenten ten opzichte van februari ‘21 vinden dat er te weinig maatre- gelen worden genomen Coronamaatregelen

66% heeft vertrouwen in de manier waarop de overheid omgaat met de uitbraak van het coronavirus (feb. ‘21: 58% vindt dat de overheid voldoende 56%) maatregelen neemt om verdere 23% heeft niet zo veel vertrouwen (feb. verspreiding van het coronavirus te ‘21: 26%) voorkomen (feb. ‘21: 52%).

8% heeft helemaal geen vertrouwen in 25% vindt dat er te weinig maatregelen de overheid (feb. ‘21: 16%) worden genomen (feb. ‘21: 13%).

4% weet het niet/ heeft geen mening 9% vindt het overdreven veel (feb. ‘21: 8%). maatregelen (feb. ‘21: 29%). 8% weet het niet/ heeft geen mening (feb. ‘21: 9%).

2

Geldende coronaregels minder duidelijk sinds februari ‘21

Is het duidelijk welke coronaregels er nu gelden?

Juli ’21 (meting 5) 1% Februari ’21 (meting 4) 1% November ’20 (meting 3)

Juni ‘20 (meting 2)

Zeer duidelijk Zeer onduidelijk Redelijk duidelijk Weet niet/geen mening Niet zo duidelijk

Coronamaatregelen Bereidheid om de maatregelen langdurig op te volgen iets afgenomen sinds februari ‘21

57% zegt zich zolang het nodig is strikt aan de maatregelen te houden (feb. ‘21: 63%). Februari ‘21 (meting 4) 37% geeft aan dat het steeds minder goed lukt om de maatregelen na te leven (feb. ‘21: 28%). Juli ‘21 (meting 5) 4% geeft aan de maatregelen niet meer na te leven (feb. ‘21: 5%). 3% geeft aan dat de stellingen niet van toe- passing op hem/haar zijn (feb. ‘21: 4%).

Houdt zich zolang het nodig is strikt aan de maat- Houdt zich niet meer aan de maatregelen Houdt zich steeds minder goed aan de maatregelen Geen van de stellingen is van toepassing

2 op de 3 respondenten vindt dat de Nederlandse bevolking zich onvoldoende aan de maatregelen houdt, dat is meer dan in februari ’21

29% vindt dat de Nederlandse bevolking zich (meer dan) voldoende aan de maatregelen houdt om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen (feb. ‘21: 37%). 62% vindt dat de Nederlandse bevolking zich onvoldoende aan deze maatregelen houdt (feb. ‘21: 54%). 9% weet het niet/heeft geen mening (feb. ‘21: 9%).

Ja, (meer dan) voldoende Nee, onvoldoende Weet niet/geen mening

3

Coronamaatregelen Opvolgen maatregelen lukt de meeste inwoners; laatste maanden meer moeite met vermijden van drukte en afstand houden tot collega’s en/of vrienden en familieleden

98% 88% feb: 99% Draagt een mondkapje waar dat feb: 89% Hoest en niest in binnenkant elle- nov: 92% verplicht is (zoals OV) (79% altijd, 12% nov: 90% boog (50% altijd, 38% meestal) juni: - meestal, 7% zal dit zeker doen als de juni: 93% april: - situatie zich voordoet) april: 95%

97% 87% feb: 97% Blijft thuis bij koorts binnen gezin feb: 92% Vermijdt drukte/plaatsen waar veel nov: 98% (56% altijd, 13% meestal, 28% zal dit zeker nov: 95% mensen samen komen juni: 94% doen als de situatie zich voordoet) juni: 90% (33% altijd, 47% meestal, 7% zal dit zeker april: april: 96% doen als de situatie zich voordoet)

93% 86% feb: 96% Houdt minimaal 1,5 meter afstand tot feb: 86% Wast vaak goed zijn handen nov: 98% andere (onbekende) mensen (41% nov: 89% (34% altijd, 52% meestal) juni: - altijd, 47% meestal, 5% zal dit zeker doen juni: 92% april: - als de situatie zich voordoet) april: 96%

93% 85% feb: - Houdt zich aan de reisadviezen bij feb: 88% Blijft thuis bij verkoudheid nov: - buitenlandse reizen (bv. quarantaine nov: 88% (33% altijd, 29% meestal, 23% zal dit juni: - bij terugkomst) (56% altijd, 13% meest- juni: 85% zeker doen wanneer de situatie zich april: - al, 24% zal dit zeker doen als de situatie april: 88% voordoet) zich voordoet) 91% 75% feb: 92% Laat zich testen bij klachten die feb: 81% Houdt minimaal 1,5 meter afstand nov: 93% wijzen op corona (49% altijd, 15% nov: 86% tot collega’s (21% altijd, 48% meestal, juni: - meestal, 27% zal dit zeker doen als de juni: - 6% zal dit zeker doen als de situatie zich april: - situatie zich voordoet) april: - voordoet)

91% 73% feb: 93% Gaat in quarantaine als ze in contact feb: 82% Houdt minimaal 1,5 meter afstand nov: 91% zijn geweest met een corona patiënt nov: 87% tot vrienden en familieleden buiten juni: - (43% altijd, 9% meestal, 39% zal dit zeker juni: - eigen huishouden (18% altijd, 49% april: - doen als de situatie zich voordoet) april: - meestal, 6% zal dit zeker doen als de situatie zich voordoet)

Geen verschil in testbereidheid in vergelijking met februari ‘21, wel verschil tussen gevaccineerden en niet gevaccineerden Laat u zich bij coronagerelateerde klachten testen op corona? Redenen om niet te testen zijn o.a. Testbereidheid

 ’Ik zie op tegen de test’.  ‘De klachten kunnen na een dag weer over zijn’. Februari ‘21 (meting 4)  ‘Ik vind het onzin’.  ‘Ik voel zelf wel of ik ziek ben’. Juli ‘21 (meting 5)  ‘Teststraat is met het OV nauwelijks bereikbaar’.

76% van de niet-gevaccineerden zegt te gaan testen bij corona-gerelateerde klachten. Ja, zou zich laten testen

Onder gevaccineerden ligt de testbereidheid hoger, Weet het nog niet Nee, laat zich niet testen 86% zegt zich te laten testen bij klachten.

4

Testbereidheid Bijna vergelijkbaar 1 op de 4 respondenten met heeft februari sinds eind maart een zelftest gedaan; bij 3% van de zelftesters was de test positief

Testbereidheid 23% van de respondenten deed sinds eind maart een corona zelftest. Zij deden dit 1x (48%), 2x (27%) of vaker dan 2x (25%). 3% had een positief testresultaat en 9 van de 10 is hierna direct in isolatie gegaan. 78% heeft zich opnieuw laten testen bij de GGD om het positieve testresultaat te laten bevestigen, 9% deed dit niet maar heeft het resultaat wel gemeld bij de GGD.

1 op de 11 inwoners is positief getest op corona, 1 op de 8 denkt het gehad te hebben maar is niet getest Denkt u dat u besmet bent of besmet bent geweest met het coronavirus?

Ja, dit is bevestigd met een test (positieve testuitslag) Nee, dit is bevestigd met een test (negatieve testuitslag) Ja, maar dit is niet bevestigd met een test Nee, ik denk het niet maar dit is niet bevestigd met een test Ik weet het niet

1 op de 5 respondenten die corona heeft gehad met klachten heeft nu nog steeds milde klachten

Bent u ziek geweest? 25% van de respondenten die (waarschijnlijk) corona heeft (Vrijwel) geen klachten gehad ervaarde (vrijwel) geen klachten, 38% had milde Milde klachten klachten en 37% had flinke griepachtige klachten. Flinke klachten

20% van de respondenten die corona heeft gehad en hier

Ervaringen met corona klachten van heeft ervaren, heeft nu nog steeds milde klachten. 3% heeft nog steeds zware klachten. Dit gaat vaak om vermoeidheid, kortademigheid, concentratieproblemen, geen geur en smaak en een slechte conditie.

Verwacht u dat u nog een keer ziek zult worden door het coronavirus? Nee, denkt immuun te zijn Ja, denkt het nogmaals te kunnen krijgen Weet het niet Nee, denkt niet nogmaals ziek te worden want binnenkort/is al gevaccineerd

Februari ‘21 (meting 4) 17% van de respondenten die (waarschijnlijk) corona heeft gehad gaat ervan uit nu immuun te zijn voor het coronavirus en niet meer ziek te worden. Juli ‘21 (meting 5) 13% gaat ervan uit dat ze het nog een keer kunnen krijgen, 31% weet het niet en 39% verwacht niet nogmaals ziek te worden omdat ze inmiddels gevaccineerd zijn of dit binnenkort worden. 5

Ruim 9 van de 10 inwoners wil zichzelf laten vaccineren of is al gevaccineerd; 6 op de 10 ouders wil zijn kind (12+) niet laten vaccineren of weet het nog niet. Bent u bereid zich te laten vaccineren? Top 3 redenen niet vaccineren/twijfelen: 40% van de respondenten met 1. Twijfel over veiligheid van vaccin. kinderen tussen 13-17 jaar laat 2. Twijfel over effectiviteit van vaccin. zijn/haar kind vaccineren wanneer 3. Bang voor bijwerkingen. hij/zij wordt uitgenodigd.

Top 3 redenen wel vaccineren: 42% weet het nog niet. 1. Verdere verspreiding virus tegengaan. 18% zegt ‘nee’. 2. Gezondheid van vrienden/familie beschermen. Is al gevaccineerd 3. Eigen gezondheid beschermen. Ja Weet het nog niet Nee

Experts en wetenschappelijke informatie op internet belangrijkste bij keuze voor wel of niet vaccineren Waar haalt u informatie vandaan om te bepalen of u zich wilt laten vaccineren?

Wil zich wel laten vaccineren/is gevaccineerd Vaccinatiebereidheid

Weet het nog niet Wil zich niet laten vaccineren Informatie van de Wetenschappelijke

overheid:

Informatie van Lareb Informatie via social Experts op het gebied

ving (vrienden, collega’s)

coronavaccinatie.nl van Corona (artsen,

Informatie bij de vaccinatie-uitnodiging Krant of televisie

Website RIVM

media informatie op internet

Mensen uit mijn omge-

(bijwerkingencentrum epidemiologen, etc.) Informatie van

kom op social media De huisarts

tisch Prikken (NVKP)

Anders tenvereniging Mijn werkgever

Bekende Nederlander(s) Informatie van de Neder-

Geen informatiebronnen Meningen die ik tegen-

Informatie van patiën- landse Vereniging Kri-

Een meerderheid van de inwoners die zich (nog) niet willen laten vaccineren heeft twijfels over het effect, de veiligheid en/of bijwerkingen van het vaccin Wil zich wel laten vaccineren/is gevaccineerd Weet het nog niet Wil zich niet laten vaccineren

6

Het percentage respondenten dat meer tijd achter een beeldscherm doorbrengt is lager dan tijdens de gehele voorgaande periode van de coronacrisis.

juli ‘21 feb. ’21 nov. ’20 juni ’20 april ’20 Leefstijl in vergelijking met voor de coronacrisis (meting 5) (meting 4) (meting 3) (meting 2) (meting 1)

Brengt meer tijd door achter een beeldscherm 48% 65% - 53% 63% Komt vaker buiten 36% 32% 31% 34% 23% Leeft bewuster 32% 29% 32% 28% 35% Beweegt minder 30% 44% 32% 32% 59% Ervaart minder stress door wegvallen verplichtingen 28% 19% - 32% 35%

Leefstijl en vakantie tijdens coronacrisis Verveelt zich vaker 22% 35% - 39% 50% Slaapt slechter 19% 26% 22% 21% 25% Drinkt meer alcohol (van de mensen die weleens alcohol 13% 13% 12% 14% 11% drinken) Rookt meer (van de mensen die weleens roken) 13% 14% 13% 15% 5% Eet ongezonder 13% 15% 12% 14% 14% Gebruikt meer drugs (van de mensen die weleens drugs 7% 8% 7% 8% 10% gebruiken)

Bijna de helft van de respondenten gaat binnen Nederland op vakantie, 15% blijft thuis Bent u van plan om in de aankomende zomer op vakantie te gaan? (meerdere antwoorden mogelijk)

70% van de respondenten die naar het buitenland zegt te gaan heeft op het moment van vertrek een vaccinatiepaspoort. 49% gaat bij terugkeer uit het buitenland, wanneer het reisadvies dit aangeeft, in quarantaine, 28% doet dit misschien, 19% waarschijnlijk niet en 4% zeker niet.

Achtergrondkenmerken deelnemers onderzoek In totaal hebben 4.197 inwoners uit Noord-Holland Noord de online vragenlijst (bruikbaar) ingevuld waarvan 4.169 leden van het Gezondheidspanel en 28 inwoners die deelnamen aan de 'open' vragenlijst. De jongste deelnemer was 16 jaar, de oudste deelnemer was 92 jaar; de gemiddelde leeftijd was 55 jaar. 3% van de deelnemers was tussen de 16 t/m 24 jaar, 37% was tussen de 25 en 49 jaar, 33% tussen de 50 en 69 jaar en 27% was 70 jaar of ouder. Ruim een derde (37%) van de deelnemers was een man en 64% een vrouw. Om een representatief beeld over de inwoners van de regio Noord-Holland Noord te kunnen geven zijn de resultaten in deze factsheet gewogen naar leeftijd en geslacht.

Ben jij al lid van het Gezondheidspanel? Laat je stem horen over uiteenlopende gezondheidsonderwerpen. Om te weten wat er speelt in regio Noord-Holland-Noord, is ook jouw input belangrijk. Klik hier voor meer informatie over het Gezondheidspanel. 7 7

Deze factsheet is een uitgave van GGD Hollands Noorden. Voor vragen of meer informatie mail naar epi@ggdhn.nl.