20210716 1 2 toelichting monitor jeugdhulp 1e kwartaal 2021

Toelichting monitor Jeugdhulp (infographic), 1e kwartaal 2021 Toelichting vrijwillig Algemeen Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van jeugdhulp in onze gemeente. Hier staan de belangrijkste cijfers over de ( toegang tot) jeugdhulp van het eerste kwartaal van 2021. Met deze monitor beogen we om successen te delen, knelpunten te signaleren en waar nodig bij te sturen. Met deze monitor kan de gemeente Alkmaar:  Signaleren, sturen en beleid herformuleren;  (Verantwoordings)informatie met elkaar delen;  Leren door de prestaties te beoordelen en te vergelijken. Er wordt gewerkt aan verdere verbeteringen en verfijningen in de systemen voor gegevensverzameling om meer en andere gegevens in de toekomst beschikbaar te stellen. Stapsgewijs worden belangrijke ontwikkelingen meer zichtbaar.

Cijfers infographic: Aantallen jongeren in Alkmaar In het eerste kwartaal van 2021 telde Alkmaar 27584 inwoners tussen de 0 - 18 jaar oud. In totaal kregen 2641 jongeren een geïndiceerde maatwerkvoorziening in zowel vrijwillige, drang en dwang trajecten. Dit is zo’n 10% van de inwoners in de leeftijd van 0-18 jaar . Het percentage aantal jongeren met een maatwerkvoorziening is het afgelopen jaar onveranderd gebleven.

Hoewel het effect van Corona niet in cijfers is uit te drukken, komt het voor dat trajecten langer doorlopen bij de zorgaanbieder en er een groter beroep wordt gedaan op de GGZ . Het jeugdteam herkent dat de hulpvragen complexer worden; dat ook veel gezinnen relatief langer in zorg blijven bij de 2e lijns zorg en ook blijft het jeugdteam vaak langer betrokken als regievoerder. Daar tegenover zien wij ook, sinds de start van het nieuwe jaar, een lichte daling van de instroom bij het jeugdteam. Deze toegang heeft de focus gelegd op het meer vanuit het gewenste effect willen werken. We willen dat onze jeugdigen en hun ouders/verzorgers een menswaardig bestaan kunnen hebben, zelfredzaam zijn en zelf kunnen meedoen. Door meer te verwijzen naar voorliggende voorzieningen en ouders/verzorgers te begeleiden naar het vinden van eigen oplossingen.

Aantal binnengekomen hulpvragen bij Jeugd & Gezinscoaches Dit cijfer betreft het aantal nieuwe hulpvragen bij de Jeugd & Gezinscoaches per maand. In kwartaal 1 2021 zijn er minder hulpvragen binnengekomen t.o.v. hetzelfde kwartaal in 2020, het betreft een verschil van 10% .

De daling in het aantal hulpvragen is het effect van verschillende werkzame factoren. Onze toegang jeugd heeft veel hulpvragen (deels) kunnen oplossen door andere oplossingen aan te bieden. Zo ook is er geïnvesteerd in een samenwerkingsrelatie met verschillende zorgprofessionals en hun specialismen gericht op een integrale aanpak , waardoor eerder een oplossing gevonden werd in de voorliggende voorzieningen. Alsmede de stevige samenwerking met de POH jeugd en het lokaal team, waar de POH in contact met de inwoner en de huisarts de hulpvraag grondig uitvraagt en kennis heeft van het aanbod in de voorliggende voorzieningen. Dit loont zich door een zichtbare daling in het aantal verwijzingen door huisartsen naar specialistische zorg.

Ook in dit kwartaal is er blijvend geïnvesteerd in de goede samenwerking met scholen en de aanpak in de binnenkomende hulpvragen. Door juist de nauwe samenwerking met scholen (vaste contactpersonen) kon er goed geanticipeerd worden op de situatie. Scholen hebben ook in deze maanden een belangrijke rol gespeeld in de noodopvang voor kwetsbare kinderen.

1 gezin 1 plan Dit onderdeel betreft het aantal gezinnen waar de Jeugd& Gezinscoaches ondersteuning bieden in het zoeken naar passende hulp en het voeren van regie. Ten opzichte van kwartaal 4 2020 is dit aantal met 77 gezinnen afgenomen. De daling in dit kwartaal is in ieder geval deels te verklaren door de coronacrisis. Inwoners waren tijdens de lockdowns huiverig om zorg aan te vragen. In deze maanden is dan ook een duidelijk lagere instroom in nieuwe trajecten te zien. Toch is de daling niet uitsluitend toe te schrijven aan de coronacrisis. Ook doordat er nadruk is gelegd op preventie, het vinden van oplossingen binnen de voorliggende voorzieningen, eigen kracht en probleemoplossend vermogen. Wat de jeugdhulptrajecten korter maakt of zelfs voorkomt.

Inbreng beschermingstafel vanuit de gemeente Alkmaar De Jeugd- & Gezinscoaches hebben in Q1 2021 6 zaken naar de beschermingstafel verwezen, op een totaal van 15 in Q1. We hebben over de kwartalen gezien dat de complexiteit van de behandelde casuïstiek toeneemt. Een belangrijke aanleiding waarom deze casuïstiek bij de beschermingstafel behandeld wordt is dat er zorgen zijn over het gezin en de ontwikkeling van de jeugdige(n), waar het de ouders niet is gelukt om met het lokale team te werken aan een structurele oplossing.

Wachttijd boven wettelijke termijn Er is geen wachttijd. Nieuwe aanmeldingen worden direct opgepakt en verdeeld.

Verhouding afgegeven indicaties jeugdhulpaanbieders Vanaf Q1 2020 zien wij dat de verhouding van het aantal doorverwijzingen vanuit derden (huisartsen, Jeugdarts, medisch specialisten) en de doorverwijzingen vanuit de gemeente vrijwel gelijk blijft . Dat de huisarts nog steeds een grote verwijzer is kan deels verklaard worden doordat gezinnen bij de eerste stap naar hulp de huisarts voor advies inschakelen. We zien wel steeds meer dat huisartsen de inwoner richting de toegang jeugd verwijst. De gemeente krijgt de kans zorgvuldig te kijken en de situatie te boordelen om zo vervolgens goed passende jeugdhulp in te zetten. Het grootste gedeelte van het aantal verwijzingen door de gemeente zelf komt doordat de verlengingen van de lopende zorgtrajecten grotendeels rechtstreeks bij de gemeenten binnenkomen en aldaar beoordeeld en afgehandeld worden. Wat opvalt is dat de gemeente meer besluiten per cliënt afgeeft. Daar waar de huisartsen, medisch specialisten en jeugdartsen de enkelvoudige vraagstukken behandelen, bekijkt de jeugd-en gezinscoach of er sprake is van problemen op meerdere gebieden dan de door de client genoemde hulpvraag (multiproblem). Vervolgens wordt er een totaalpakket aan hulpverlening ingezet.

Gebruik maatwerkvoorzieningen jeugdhulp per maand De verhouding PGB en ZIN laat over de verschillende kwartalen een zelfde patroon zien, gezien er zoveel mogelijk op ZIN wordt aangestuurd. Met als reden overbelasting binnen de gezinnen zo veel als mogelijk te voorkomen. In Q1 is er sprake van een geringe stijging in het aantal verstrekte maatwerkvoorzieningen in de vorm van ZIN tov Q4 2020. Het aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen in PGB-vorm is tevens licht toegenomen.

Klanttevredenheid Bij afsluiting van hulp door een jeugd-en gezinscoach worden (ouders van) cliënten uitgenodigd een korte vragenlijst in te vullen over hun ervaringen. Het overgrote deel van de respondenten is erg tevreden over de hulp die ze hebben gehad. De uiteindelijke score voor het klanttevredenheidsonderzoek is 4.10 op een schaal van 1-5. De score is ten opzichte van het voorgaande kwartaal gelijk gebleven.

Kwaliteit van dienstverlening Klachten Waar gaan de klachten over? Het zijn vaak gecombineerde klachten, bijvoorbeeld werkwijze en bejegening of werkwijze en privacy. De meeste klachten hebben betrekking op de werkwijze van de jeugd-en gezinscoach gevolgd door bejegening. In het eerste kwartaal 2021 is er 1 klacht ingediend. Deze is met een bemiddelingsgesprek opgelost.

Bezwaar In het eerste kwartaal 2021 zijn er geen bezwaren geregistreerd.

Q1 2021 Toelichting drang en dwang

Veilig Thuis Meldingen van (vermoedens van) huiselijk geweld en/of kindermishandeling komen binnen bij Veilig Thuis (VT). Daar wordt de urgentie bepaald en welke hulpverlening nodig is om de problemen aan te pakken. VT doet slechts in een beperkt aantal gevallen uitgebreid onderzoek. Bij de meerderheid van de meldingen is dat niet nodig en is de inschatting bij triage dat de problemen met vrijwillige hulp kunnen worden opgelost. De casus wordt dan overgedragen aan het team Jeugd- & Gezinscoaches of aan een jeugdhulpverlener, die met het gezin aan de slag gaan.

Veilig Thuis ziet een toename in het aantal meldingen. Sinds de invoering van de verbeterde meldcode in januari 2019 is er een stijging van het aantal meldingen. Dit is het resultaat van de verbeterde meldcode en de specifieke trainingen die hieromtrent zijn georganiseerd, waardoor er veel aandacht is voor de vernieuwde meldcode.

De monitor geeft het aantal casussen dat in Q1 2021 door Veilig Thuis is afgesloten.

Beschermingstafel en Raad voor de Kinderbescherming Als uit onderzoek door VT blijkt dat vrijwillige hulp de problemen (waarschijnlijk) niet zal oplossen, meldt VT de casus aan bij de Beschermingstafel (BT). Daar bespreken VT, Jeugd- & Gezinscoaches en de Gecertificeerde Instelling (GI) de casus met de Raad voor de Kinderbescherming. Als de inschatting is dat een gezag beperkende maatregel nodig is neemt de RvdK de casus in onderzoek en legt die zo nodig voor aan de kinderrechter. Ook de Jeugd- & Gezinscoaches en de GI kunnen een casus aanmelden bij de Beschermingstafel. Ook jeugdhulpverleners kunnen een casus agenderen op de Beschermingstafel. Soms zien de partijen aan de BT toch nog mogelijkheden voor oplossingen in het vrijwillig kader of geven ouders aan alsnog gemotiveerd te zijn om vrijwillig mee te werken met de hulpverlening. Dan gaat de casus terug naar de Jeugd- & Gezinscoaches of een jeugdhulpverlener. In een aantal gevallen kan een maatregel via de kinderrechter worden voorkomen met een vrijwillige, maar niet vrijblijvende aanpak, waarbij het gezin als het ware een laatste kans krijgt om een maatregel te voorkomen. Die aanpak wordt uitgevoerd door een Jeugd- & Gezinscoach (hiervoor is in Alkmaar de VAST werkwijze ontwikkeld: Veilige Aanpak met Stevige Toon) of GI (Drangtraject).

De monitor geeft het aantal cases dat in Q4 2020 is aangemeld voor de BT, het aantal dat door de BT wordt terugverwezen naar het vrijwillig kader en het aantal zaken dat in Drang in Q1 2021 door een GI wordt opgepakt.

Kinderrechter Op advies van de RvdK kan de kinderrechter een jeugdige onder toezicht plaatsen (OTS), een voogdijmaatregel opleggen of een jeugdreclasseringstraject. Het aantal zaken waarbij de RvdK in Q1 onderzoek heeft ingezet is afgenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal.

Hoeveel jeugdigen hebben in Q1 een maatregel? Waar onder het kopje Beschermingstafel het aantal aanmeldingen in Q4 werd vermeld, zien we rechtsonder in de monitor het aantal jeugdigen dat in Q1 een maatregel had. Zoals hierboven aangegeven is Drang geen door de kinderrechter opgelegde maatregel, maar een aanpak binnen het vrijwillig kader.