20210702 Nota BW Inloop en Dagbesteding.def 23.6

Nota aan burgemeester en wethouders Vergadering : 29-06-2021

Portefeuillehouder : R.G. te Beest

Status : Openbaar

Onderwerp : Algemene voorziening Dagbesteding en Inloop GGZ

Samenvatting De GGZ-inloopvoorziening en GGZ-dagbesteding zijn voorzieningen voor inwoners met psychische of psychosociale problematiek. De inloopvoorzieningen in de regio worden tot 1-1-2022 gefinancierd op basis van subsidie; de dagbesteding op basis van een tijdelijke financiering via een pilot. Vanwege de samenhang tussen beide voorzieningen zijn er regionaal afspraken gemaakt over de voortzetting van beide voorzieningen in één algemene voorziening. Nieuwe subsidiebedragen en regionale inhoudelijke afspraken voor de periode 2022 tot en met 2024 vormen de basis voor deze algemene voorziening. Deze nota wordt voor alle colleges in de regio Alkmaar geagendeerd.

Voorgesteld besluit 1. De huidige GGZ- inloopvoorziening en de GGZ-dagbesteding vanaf 1 januari 2022 samen als één Algemene voorziening GGZ- inloop en -dagbesteding in te stellen en te bekostigen door subsidie toe te kennen voor de jaren 2022 tot en met 2024. 2. De samenwerkingsovereenkomst ‘Algemene voorziening GGZ- inloop en -dagbesteding’ aan te gaan met de gemeenten Heerhugowaard, Langedijk, Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo voor de periode van 1 januari 2022 t/m 31 december 2024. 3. Jaarlijkse subsidie te verlenen aan GGZ-NHN van € 573.392,16 voor de periode 2022, 2023 en 2024 en daaraan bijzondere verplichtingen te verbinden. 4. Jaarlijkse subsidie te verlenen aan Parnassia (onderdeel Reakt) van € 339.852,64 voor de periode 2022, 2023 en 2024 en daaraan bijzonder verplichtingen te verbinden. 5. De nota ter informatie aan te bieden aan de commissie Sociaal. Burgemeester: 6. Volmacht te verlenen aan wethouder Te Beest om de Samenwerkingsovereenkomst Algemene voorziening GGZ-inloop en -dagbesteding te ondertekenen.

2

Vraagstelling - probleemstelling De GGZ inloopvoorziening en GGZ dagbesteding zijn noodzakelijke voorzieningen voor inwoners met psychische of psychosociale problematiek.Er zijn vier GGZ inlooplocaties in de regio Alkmaar: locatie Drechterwaard in Alkmaar, locatie Taxuslaan in Heerhugowaard, locatie Oude Handelslaan in Castricum en locatie Bullaan in Heiloo. Deze locaties hebben ieder hun eigen sfeer en mogelijkheden. Alle gemeenten subsidiëren vanaf 2015 de openstelling van deze vier locaties gezamenlijk (op basis van een percentuele verdeling). Cliënten hoeven zich in principe niet te registreren voor de inloopvoorziening, waardoor het zeer laagdrempelig is. De dagbesteding is tijdens de pilot vanaf 2016 in drie inlooplocaties als een algemene voorziening aangeboden. Consulenten Wmo van de gemeente Alkmaar voeren vanaf 2016 wel een ‘toegangsgesprek’ (lichte toets) met de cliënt plaats. Verder is de aanpak in de verschillende gemeenten vergelijkbaar.

De betrokken portefeuillehouders van de regio Alkmaar hebben op 13 januari 2021 in het PORA aangegeven dat zij gezamenlijk de vier GGZ inloopvoorzieningen en de daar geboden GGZ- dagbesteding in stand willen houden en deze gezamenlijk, op basis van een kostprijsanalyse en een regionale verdeelsleutel, willen subsidiëren.

Afwegingsproces - alternatieven De huidige aanbieders van de GGZ inloop in combinatie met de dagbesteding in de regio Alkmaar, zijn GGZ-NHN en Parnassia (onderdeel Reakt). Belangrijk voor de pilot was dat cliënten zonder eigen bijdrage vrij van de dagbesteding gebruik konden maken. Dit past beter bij de behoefte van de doelgroep die soms heel intensieve begeleiding nodig heeft, maar ook soms perioden niet. Resultaten van deze pilot zijn:  de kosten zijn fors lager dan de gemiddelde kosten voor een traject Wmo-dagbesteding;  er is een duidelijke samenhang tussen de inloop en de dagbesteding; zorgaanbieders kunnen de begeleiding op – en afschalen, afhankelijk van de behoefte;  omdat er geen sprake is van indicatiestelling en declaraties via het berichtenverkeer zijn er minder administratieve lasten bij aanbieder en gemeente;  de gemeente doet geen indicatiestelling (Alkmaar: lichte toets) meer. De toegang wordt daardoor minder belast.

Gezien de resultaten van de pilot stellen we voor om de inloop en de dagbesteding als één ‘Algemene voorziening GGZ inloop en dagbesteding’ aan te merken. De inloop en de dagbesteding wordt vanaf 2022 in alle vier locaties op dezelfde manier als een algemene voorziening aangeboden. Jaarlijks vindt er een gesprek op deze locaties plaats met gemeentelijke consulenten, over het ondersteuningsplan van de deelnemers die dagbesteding volgen. De Algemene voorziening GGZ Inloop & dagbesteding draagt bij aan het volgende doel: het vergroten van de zelfredzaamheid en eigen regie. Door de samenhang tussen de GGZ inloop en de GGZ dagbesteding, kan er naar gelang de behoefte van de cliënt eenvoudig geschakeld worden van lichte opvang (inloop) en lichte begeleiding (zoals o.a. coachgesprekken, inzet andere passende activiteiten etc.) naar de zwaardere ondersteuning (dagbesteding). De zorgaanbieder levert gepaste ondersteuning op deze steeds wisselende hulpvraag.

Een alternatief is het individueel stellen van indicaties, met daarbij het grote risico dat de benodigde indicatie sterk wisselt en daarmee de administratieve lasten ook stijgen. Met dit alternatief wordt geen recht gedaan aan het succes van de pilot en de samenhang tussen de inloopvoorzieningen en de dagbesteding.

3

Politiek-bestuurlijke aspecten Er zijn nieuwe reële kostprijzen berekend voor de inlooplocaties en de dagbesteding en er zijn regionaal inhoudelijke afspraken gemaakt voor de uitvoering. Alle voorbereidingen zijn ambtelijk in de regio Alkmaar samen met de aanbieders uitgewerkt en afgestemd.

Juridische aspecten Algemene voorziening De algemene voorziening is vrij toegankelijk voor diegene die behoort tot de doelgroep inwoners met psychische of psychosociale problematiek voor wie een zelfstandige deelname aan reguliere, sportieve, culturele, recreatieve activiteiten of werk niet of onvoldoende mogelijk is. Deze groep is onvoldoende in staat structuur aan te brengen of in de activiteiten gedurende de dag, kan activiteiten beperkt zelfstandig uitvoeren en zorgt onvoldoende voor een gestructureerde omgeving. Zij maakt stabiele periodes en onstabiele periodes door. Zie bijlage 1: Kenmerken algemene voorziening

Subsidie en bijzondere subsidieverplichtingen In de periode 2022 t/m/ 2024 wordt er door het college jaarlijks subsidie verleend en vastgesteld. Aan de subsidieverlening worden bijzondere subsidieverplichtingen verbonden, wat nodig is gezien het regionale karakter van de algemene voorziening (zie bijlage 2: Bijzondere subsidieverplichtingen).

Samenwerkingsovereenkomst Om de regionale dienstverlening voor de deelnemers te kunnen waarborgen, hebben de zorgaanbieders zekerheid en structurele middelen nodig van de betrokken gemeenten. De zorgaanbieders moeten namelijk op de steeds wisselende hulpvraag kunnen inspringen. Als het gaat om de afdwingbaarheid van afspraken tussen de gemeenten onderling, dan is deze samenwerkingsovereenkomst nodig. Hierin staan afspraken tussen de betrokken gemeenten over de duur van de overeenkomt, de kostprijzen, het aantal deelnemers, bijzondere verplichtingen en de subsidiebedragen per gemeente per organisatie. Deze samenwerkingsovereenkomst wordt aangegaan door de colleges van de deelnemende gemeenten (zie bijlage 3: Samenwerkingsovereenkomst gemeenten regio Alkmaar).

Financiële aspecten Iedere gemeente in de regio Alkmaar subsidieert een bepaald percentage van de kosten van de vier inlooplocaties. 1. Alkmaar: Drechterwaard, 2. Heerhugowaard: Taxuslaan 3. Castricum: Oude Handelslaan 4. Heiloo: Bullaan.

Voor het bepalen van de hoogte van de subsidie is één basislocatie als ijkpunt gehanteerd, ongeacht de ligging, grootte en invulling. Op basis van dit ijkpunt is de subsidie voor één inlooplocatie vastgesteld op € 172.000. Voor vier locaties is dat een totale subsidie van € 688.000,-

Toelichting: grondslag kosten basislocatie Personele ondersteuning, 2 FTE: € 74.000,-, totaal: € 148.000,- (functiemix van licht en midden contracten inkoop begeleiding en dagbesteding, tarief 2020) Locatiekosten : € 24.000,- Totaal: € 172.000,- per locatie

Bijdrage Alkmaar voor de instandhouding van 4 inloopvoorzieningen: € 288.960,- Deze jaarlijkse kosten komen overeen met de kosten in 2019; dit budget wordt de komende 3 jaren, mits er geen bijzondere omstandigheden zijn, niet verhoogd.

4

De dagbesteding wordt gesubsidieerd op basis van het aantal deelnemers per gemeente, peiljaar 2019. Voor de kostprijsberekening van de dagbesteding is een relatie gelegd met de Wmo- dagbesteding zoals die voor ouderen en mensen met beperkingen is ingekocht, waarbij het gebruik van de GGZ-Dagbesteding lager wordt geraamd. Dit leidt tot het volgende subsidiebedrag per deelnemer voor de GGZ-dagbesteding.

Toelichting: grondslag traject deelnemer GGZ-dagbesteding - Basistarief 2020 per dagdeel “zinvolle daginvulling midden”, € 42,34 - Gemiddelde indicatieduur 2,5 dagdeel - Aantal weken, 52 - Realisatie (gebruik) 45% Subsidiebedrag per deelnemer - € 42,34 * 2,5 dagdeel * 52 weken* 45% = € 2.476,89 per traject deelnemer per jaar

Op basis van totaal 220 deelnemers aan de dagbesteding zijn de jaarlijkse kosten € 544.915,80 Dit totaalbedrag is in lijn met de kosten voor de dagbesteding van de cliënten in de regio Alkmaar, met uitzondering van de dagbesteding van de cliënten van Reakt in Alkmaar (locatie Actief Talent, Pettemerstraat, doelgroep: mensen met een verslavingsachtergrond en psychiatrie). Deze doelgroep maakt gemiddeld (minimaal) 3,5 dagdeel per week van de dagbestedingsmogelijkheden. Voor Reakt in Alkmaar wordt daarom een uitzondering gemaakt op de voorgestelde kostprijsberekening en wordt jaarlijks een bedrag € 79.369,- toegevoegd vanwege de complexiteit van de doelgroep en het succes van het ‘indicatievrij’ gebruik kunnen maken van de dagbesteding.

De totale jaarlijkse kosten voor de periode 2022 tot en met 2024 bedragen voor Alkmaar: € 913.245,- (afgerond). Dit totaalbedrag correspondeert met de uitgaven in 2019. Het beschikbaar te stellen budget wordt de komende 3 jaren, mits er geen bijzondere omstandigheden zijn, niet verhoogd.

Er wordt geen indexatie toegepast omdat in de berekening van de kostprijzen ruimte zit: - er is sprake van ‘gemengd gebruik’ van de accommodaties (zowel voor inloop als dagbesteding) en het personeel wordt flexibel ingezet voor zowel inloop als dagbesteding; - er is voor de Inloop rekening gehouden met 2 formatieplaatsen op Hbo-niveau, aanvullend wordt er gewerkt met stagiairs en vrijwilligers; - cliënten die gebruik maken van de inloop, maken doorgaans ook gebruik van de dagbestedingsmogelijkheden; - door de samenhang tussen de inloop en de dagbesteding kan de aanbieder naar behoefte schakelen van lichte opvang (coachingsgesprekken) naar (meer intensieve) dagbesteding.

Uitvoeringsaspecten De uitvoering vindt plaats vanaf 2022 tot en met 2024. Voor 1 mei 2024 vindt een evaluatie plaats op basis van de twee inhoudelijke subsidieverslagen over 2022 en 2023. Voor 1 juli 2024 wordt een besluit genomen door de colleges van de betrokken regiogemeenten over de voortgang vanaf 2025.

Communicatie Cliënten die in 2021 gebruik maken van de inloop- en dagbestedingsmogelijkheden in de regio Alkmaar, kunnen dit ‘vrije gebruik’ continueren. Er treden geen wijzigingen op.

Bijlage 1: Kenmerken van een algemene voorziening Bijlage 2: Subsidie en bijzondere subsidieverplichtingen Bijlage 3: Samenwerkingsovereenkomst regiogemeenten