2. Kadernota 2025 OD NHN

KADERNOTA 2025

13 december 2023

OPSTELLER

Organisatie : Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Afdeling : Concern ondersteuning Projectcoördinator : Diana van der Kolk Telefoon : Klik en typ Telefoonnummer E-mail : Klik en typ E-mailadres Kenmerk : Klik en typ Kenmerk

Adres : Postbus 2095 1620 EB HOORN Bezoekadres : Dampten 2 : 1624 NR HOORN

OPDRACHTGEVER

Organisatie : Klik en typ Organisatie Contactpersoon : Klik en typ Contactpersoon Telefoon : Klik en typ Telefoonnummer opdrachtgever E-mail : Klik en typ E-mailadres opdrachtgever

DATUM

13 december 2023

Kadernota 2025

INHOUDSOPGAVE

1 HOOFDDOELSTELLING .................................................................. 4 1.1 Inleiding ................................................................................................... 4 1.2 Takenpakket ............................................................................................. 5 1.3 Maatschappelijke meerwaarde ..................................................................... 5 1.4 Ambitie .................................................................................................... 6

2 DOELSTELLINGEN: WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2025.............. 7 2.1 Omgevingswet .......................................................................................... 7 2.2 U&H-strategie 2024-2027 ........................................................................... 7 2.3 Energiebesparingsplicht bij bedrijven ........................................................... 7 2.4 Klimaat en circulair .................................................................................... 8 2.5 Indirecte lozingen ...................................................................................... 8 2.6 Verduurzaming – soortenmanagementplan ................................................... 8 2.7 Groen staalproductie .................................................................................. 9 2.8 Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel ...................................... 9

3 VERWACHTINGEN VOOR 2024 – 2027 ........................................ 10

4 REGULIERE BEDRIJFSVOERING .................................................. 11

5 DOORONTWIKKELINGEN STAAND BELEID .................................. 11

6 NIEUW BELEID ........................................................................... 11

7 TOT SLOT ............................. FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.

8 FINANCIËN ................................................................................. 12 8.1 verloop meerjarenperspectief 2025-2028.....................................................12

9 BIJLAGEN ................................................................................... 13 9.1 Financiële kengetallen begroting 2025 .........................................................13 9.2 Financiële meerjarenraming .......................................................................14 9.2.1 Specificatie inkomsten ........................................................................................... 14 9.3 Financiële meerjarenraming per deelnemer ..................................................15

Pagina 3 van 15

Kadernota 2025

1 HOOFDDOELSTELLING

1.1 Inleiding Dit jaar, 2023, bestaat de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord tien jaar. Dat was reden voor een feestje: met de besturen, raden, Staten en de ambtenaren van onze deelnemers.

De OD NHN heeft in 2023 voornamelijk complimenten gekregen voor de uitvoering van zijn dienstverlening door zijn bijna 250 vaste en tijdelijk betrokken medewerkers. Door omstandigheden ontstonden er echter op zeker moment ook achterstanden in de verschillende processen. Door extra inzet van onze medewerkers, door ingrepen in de organisatie en door actief overleg met betrokken partijen is de dienstverlening weer op een acceptabel niveau gebracht. De arbeidsmarktproblematiek gaat helaas ook niet aan onze deur voorbij.

Als organisatie heeft de OD NHN zich in 2023 verder ontwikkeld. Er is een stevige basis gelegd voor het werken onder de Omgevingswet in 2024. De implementatie van ons nieuwe zaaksysteem OpenWave en het ontwerpen van de (her)nieuw(d)e, integrale processen in onze organisatie waren belangrijke stappen, mede nodig voor de afhandeling in het kader van de Omgevingswet en het werken in het bijbehorende Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Ook is de inrichting van de organisatie na de start tien jaar geleden passend gemaakt bij de huidige omvang. Zo zijn teams opnieuw ingericht en te grote teams opgesplitst.

De OD NHN opereert steeds meer als een onafhankelijke, eigenstandige organisatie, met stevige wortels in de brede regio. De rol van strategische uitvoeringspartner past steeds meer en leidt tot extra taken en opdrachten van onze deelnemers. Ondertussen wordt steeds actiever contact met andere omgevingsdiensten in Nederland onderhouden om kennis en ervaring uit te wisselen. De vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten werken binnen de provincie inmiddels al een aantal jaar samen op belangrijke onderwerpen aan de hand van een concrete samenwerkingsagenda. Denk hierbij aan onderwerpen als stikstof, waterstof en energiesystemen.

In deze samenwerking is ook de basis gelegd voor onze nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024 - 2027. Alle Noord-Hollandse omgevingsdiensten maken gebruik van dezelfde bouwstenen waarmee de strategie voor de eigen, regionale situatie wordt vormgegeven. Hierdoor ontstaat een gelijk speelveld binnen de gehele provincie, terwijl tegelijkertijd in de eigen uitvoeringsprogramma’s de lokale accenten aangebracht kunnen worden.

Het stelsel van de omgevingsdiensten wordt kritisch bekeken als gevolg van de rapportage van de adviescommissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) in maart 2021. Ook de OD NHN is in 2023 onderworpen aan een onafhankelijke visitatie. De visitatiecommissie constateerde een unieke en zware, drievoudige opgave als gevolg van de stevige maatschappelijke ontwikkelingen in het fysieke domein: 1. Maatschappelijke transitie door ontwikkelingen op het gebied van energie, duurzaam, circulair en landbouw. 2. Transitie van uitvoeringsorganisatie naar strategische partner, en; 3. Transitie om te komen tot een verdere professionalisering van de bedrijfsvoering.

Complimenten waren er voor de gedrevenheid en vakbekwaamheid van het personeel. Dit beeld is enige maanden later herbevestigd tijdens de formele uitvraag vanuit het Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTH-stelsel* rondom de robuustheid van de dienst. Conclusie is dat de dienst op de goede weg is, maar dat in de komende jaren nog een been moet worden bijgetrokken om de genoemde opgaven aan te kunnen.

Ondanks het gegeven dat het jaar 2023 nog niet achter ons ligt, betreft deze Kadernota het begrotingsjaar 2025. Het jaar 2025 zal naar verwachting een bijzonder jaar worden aangezien het het eerste volledige jaar is waarin de uitrol van het transitieplan Robuustheidscriteria zijn beslag krijgt. Het Interbestuurlijk Programma waarin een bijdrage wordt gevraagd van alle omgevingsdiensten en zijn deelnemers loopt van eind 2022 tot en met 1 april 2026, met ook nog niet bekende (financiële) effecten voor 2025 e.v.

Pagina 4 van 15

Kadernota 2025

Wij beseffen ons dat er bij deelnemers nog financiële onduidelijkheden bestaan voor 2026 en volgende jaren. Tegelijkertijd verwachten wij de komende jaren de nodige financiële consequenties als gevolg van een behoorlijke maatschappelijke opgave en het moeten voldoen aan de robuustheidscriteria.

*Het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-Stelsel is een programma van: Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG), Interprovinciaal Overleg (IPO) en de drie ministeries: Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Infrastructuur en Waterstaat, en Justitie en Veiligheid. De koepelorganisatie van de omgevingsdiensten Omgevingsdienst NL is binnen deze stuurgroep agenda lid.

1.2 Takenpakket Gemeenten en de provincie brengen naast het verplichte landelijke basistakenpakket ook extra taken in. De huidige opdracht aan de OD NHN omvat dan ook een breed scala aan taken op het gebied van de fysieke leefomgeving. In grote lijnen betreft het: bedrijfsgebonden (milieu)taken, duurzaamheidstaken, natuurbescherming (waaronder regulering van en toezicht op het onderwerp stikstof), zwemwater, (vaar-) wegen en advisering bij ruimtelijke plannen. In toenemende mate nemen onze eigenaren structureel multidisciplinaire takenpakketten af bij de omgevingsdienst. Het streven is dat al onze eigenaren dit doen, zodat binnen de diverse disciplines vast personeel kan worden aangetrokken in de huidige lastige arbeidsmarkt.

Momenteel wordt daarnaast onder auspiciën van de bevoegde gezagen, de gemeenten, samen met de andere omgevingsdiensten in Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier samengewerkt binnen de pilot Indirecte Lozingen. Na de pilot wordt dit onderwerp in een driejarig programma verder uitgewerkt, waarna deze taak structureel belegd zal moeten worden. Dit betreft een basistaak waarvoor nog geen structurele financiering vanuit de bevoegde gezagen (waterketen) voor de OD NHN gereserveerd is.

1.3 Maatschappelijke meerwaarde De OD NHN staat voor het schoon, gezond, veilig en duurzaam wonen, werken en recreëren in de regio Noord-Holland (Noord). Dit doet de OD NHN door de uitvoering van wettelijke- en plustaken voor de provincie Noord-Holland en de zestien gemeenten: Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Dijk en Waard, Enkhuizen, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel. Daarnaast levert de OD NHN bijdrages aan de diverse regionale samenwerkingen, waaronder het Pact van Westfriesland.

Kernwaarden De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord werkt volgens de kernwaarden: samen, deskundig, maatschappelijke bewust en dichtbij. Hieronder volgt een nadere uitwerking van deze kernwaarden.

Samen Wij zetten ons in voor de leefomgeving. Dit doen we door actieve samenwerking met alle belanghebbenden. Wij vullen elkaar aan vanuit de eigen rol, taak en verantwoordelijkheid. Dit betekent dat onze producten en diensten integraal door onze professionals zijn opgesteld.

Deskundig Deskundigheid vormt onze hoeksteen. Onze professionals bezitten en delen hoogwaardige, actuele en integrale vakkennis. Wij zijn omgevingsbewust en hanteren onze missie en kernwaarden in onze dienstverlening.

Dichtbij Vanuit onze rol hebben wij oog voor de belangen van onze inwoners, ondernemers, samenwerkingspartners en overige relaties. We onderhouden in- en extern actief contact en

Pagina 5 van 15

Kadernota 2025

hebben vaste aanspreekpunten. Wij zijn voor iedereen zichtbaar. Heldere en directe communicatie staat bij ons centraal. Daarom zijn we laagdrempelig benaderbaar.

Maatschappelijk bewust Wij staan voor duurzame keuzes en integrale maatschappelijke afwegingen. Dit laten wij zien in onze maatschappelijke meerwaarde, bereikte resultaten en bedrijfsvoering.

1.4 Ambitie Ook in 2025 is de OD NHN de gezaghebbende leefomgevingsautoriteit, waarbij de focus vooral ligt op complexe milieu-, duurzaamheids- en natuurtaken, het bevorderen van veiligheid in de regio, incidentpreventie en het bieden van meerwaarde voor de eigenaren vanuit bundeling van specialistische kennis. De OD NHN is een onafhankelijke partner die op inspirerende wijze mensen en kennis verbindt om maatschappelijke ambities in de fysieke leefomgeving te realiseren.

Daarnaast neemt de OD NHN, zoals alle omgevingsdiensten, vanaf 2023 deel aan het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel zoals in 2022 door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is ingezet na de publicatie van het onderzoek van de commissie Van Aartsen in 2021. De uitwerking hiervan zal in de jaren 2024- 2026 zijn verdere beslag krijgen aan de hand van het bestuurlijk vastgestelde plan van aanpak in maart 2024, om per 1 april 2026 te voldoen aan de robuustheidscriteria. Dit betreft een verplichting vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord werkt, naast de landelijke vakberaden, op diverse onderwerpen samen met de andere drie omgevingsdiensten die werkzaam zijn in Noord-Holland. In 2022 – 2024 betreft dit de volgende thema’s: • Uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&H-strategie), • stikstof • datagedreven uitvoering, • milieucriminaliteit, • ketentoezicht asbest en bodem, • energietransitie op de onderwerpen: o bodemenergiesystemen, o waterstof o energiebesparing, • bodemtaken in relatie tot de Omgevingswet, • circulaire economie en • samenwerking in de bedrijfsvoering. • gezamenlijk overleg met de Officier van Justitie,

Bij dit laatste moet gedacht worden aan een gezamenlijke aanpak om schaars personeel te werven en te behouden voor de omgevingsdiensten.

De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord wil ook in haar eigen bedrijfsvoering in toenemende mate voorbeeldgedrag laten zien als het gaat om de maatschappelijke opgaves op het gebied van energie, duurzaamheid en klimaat. De verdere invulling van het hybride werken en verduurzaming van het wagenpark gaan hierin een belangrijke rol spelen.

Door kennisoverdracht, opleiding en het cultiveren van talent, streeft de OD NHN ernaar om een significante impact te hebben op de duurzaamheid en leefbaarheid van onze omgeving. We streven er dan ook naar een plek te zijn waar talenten kunnen groeien en waar ervaren professionals hun expertise enthousiast willen inzetten.

Pagina 6 van 15

Kadernota 2025

2 DOELSTELLINGEN: WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2025

2.1 Omgevingswet Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 zal 2025 het eerste jaar zijn dat de Omgevingswet volledig geïntegreerd is in de bedrijfsvoering. Vanuit de in 2024 opgedane ervaringen omtrent de implementatie van deze nieuwe wet in bedrijfsvoering, logistiek, producten en diensten zal blijken welke onderwerpen bijsturing behoeven voor 2025. Dit kan aanvullende financiële gevolgen voor de verschillende partijen hebben die nu nog niet te kwantificeren zijn. Bij het opstellen van de begroting 2025 kunnen deze na de eerste ervaringen mogelijk beter ingevuld worden.

2.2 U&H-strategie 2024-2027 Met het vaststellen van de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024 – 2027 door de colleges in 2024, werkt de omgevingsdienst in 2025 onder meer met de Omgevingswet als basis. Hierin staan thema’s als veiligheid, gezondheid, omgevingskwaliteit en de waarde van de natuur centraal. Daarnaast wordt ook gewerkt aan de transities waar de maatschappij als geheel voor staat, zoals de energie-, landbouw- en woningbouwtransitie, klimaatadaptatie, vervanging infrastructuur en de circulaire economie. Daarmee is het vaststellen van deze strategie in de colleges een belangrijke mijlpaal en vormt deze strategie de inhoudelijke basis van een toekomstbestendige omgevingsdienst.

Bron: Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024 – 2027, algemeen bestuur 13 december 2023

De lokale aandachtspunten, ambities en uitdagingen komen vervolgens tot uiting in de individuele uitvoeringsprogramma’s met 2024 als startjaar. Hieronder volgt de toelichting op een aantal van de uitgelichte thema’s.

2.3 Energiebesparingsplicht bij bedrijven Het toezicht op de wettelijke energiebesparingsplicht bij bedrijven is één van de pijlers van het Klimaatakkoord. Om dat toezicht te versnellen zijn diverse subsidieregelingen beschikbaar. De Rijkssubsidie Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparing bedrijven (SPUK-THE) loopt tot eind 2026.

Vanaf 2027 heeft het Rijk een structurele bijdrage in het vooruitzicht gesteld voor omgevingsdiensten om toezicht te houden op de energiebesparingsplicht van bedrijven. In welke vorm die bijdrage wordt gegeven is nog niet bekend. De rijkssubsidies gaan rechtstreeks naar de omgevingsdiensten. De provinciale subsidie voor gemeenten uit het provinciale Energiebesparingsakkoord (EBA) loopt tot en met eind 2026.

De OD NNH streeft ernaar om alle locaties die vallen onder de energiebesparingsplicht in 2025 te hebben bezocht, zodanig dat deze locaties voldoen aan de wettelijke eisen. Het jaar 2026 wordt hierbij gezien als uitloopjaar. Het toezicht op de energiebesparingsplicht is een erg dynamisch werkveld door aanscherpingen in de wet en ontwikkelingen rondom de registratie en monitoring van data. De OD NHN werkt waar mogelijk samen met de andere omgevingsdiensten in Noord- Holland.

Pagina 7 van 15

Kadernota 2025

2.4 Klimaat en circulair Eind 2018 is landelijk het Klimaatakkoord gesloten met daarin de doelstellingen om in 2030 minimaal 49% CO2 reductie te realiseren, en om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Dat betekent dat de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia sterk moet dalen. Als tussenstap naar klimaatneutraliteit heeft de EU haar ambitie voor 2030 opgevoerd: de emissies moeten tot en met dat jaar met minstens 55% naar beneden. De regering volgt dit en heeft hiervoor het programma ‘Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving’ opgesteld.

De doelstellingen uit het Klimaatakkoord hebben als gevolg dat exponentieel meer duurzaamheidstaken bij de gemeenten en de regio worden belegd. Daarnaast vraagt het om nieuwe manieren van intensieve samenwerking tussen overheden, netwerkbeheerders, inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.

De OD NHN vervult taken binnen de energietransitie en de circulaire transitie op drie niveaus: - lokaal: door mee te denken en mee te werken bij het ontwikkelen van kaders en visie in beleidsondersteuning en uitvoering; - regionaal: door verbinder en coördinator te zijn, zoals bij de meerjarenaanpak verduurzaming bedrijventerreinen, de bestaande particuliere woningbouw en door inbreng van expertise bij de uitwerking van de zogenaamde zoekgebieden voor de Regionale Energietransitie Noord-Holland- Noord (RES NHN; NHN, regionaal en lokaal); - bovenregionaal: door expertsessies te organiseren , door partijen te verbinden en door projecten op NHN-niveau te organiseren.

Binnen de energietransitie, waaronder ook de uitvoering van de RES NHN, speelt de robuustheid van het energienet een cruciale rol. In Noord-Holland is in 2022 de Taskforce Energie-infrastructuur van start gegaan. De OD NHN faciliteert de partijen binnen de taskforce door vroegtijdig betrokken te zijn bij vergunningtrajecten en advisering voor de omgevingsplannen.

Een circulaire economie kan niet zonder ketensamenwerking. Alle schakels in de keten zijn samen verantwoordelijk voor het behoud van de grondstoffen in de eigen keten. De OD NHN zal daarom naast de reguliere controles ook inzetten op ketentoezicht. Daarnaast blijft de OD NHN samen met partners ketensamenwerking stimuleren, onder andere vanuit de Actieagenda Circulair Westfriesland 2023 – 2026.

2.5 Indirecte lozingen De pilot Indirecte Lozingen is een pilot waarin het Hoogheemraadschap, de gemeenten en de omgevingsdiensten in Noord-Holland deelnemer zijn. Na de pilot wordt dit onderwerp voortgezet in een driejarig programma in de jaren 2024 – 2026. De verwachting is dat de bevoegde gezagen dit werk in de toekomst structureel zullen onderbrengen bij de omgevingsdiensten. Deze pilot heeft de landelijke belangstelling binnen het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH.

2.6 Verduurzaming – soortenmanagementplan Binnen de grenzen van de provincie Noord-Holland wordt met diverse gemeentes gewerkt aan een soortenmanagementplan (SMP) met als doel om bij kleine verbouwingen goed voor de fauna te zorgen. Met een SMP is het voor gemeenten mogelijk tot een gebiedsgerichte ontheffing voor soortenbescherming te komen.. Vervolgens kunnen onder andere particulieren gebruik maken van deze ontheffing bij het uitvoeren van, bijvoorbeeld, verduurzamingsmaatregelen. Dit is een gezamenlijke opgave van de Noord-Hollandse gemeenten, de provincie en de omgevingsdienst.

Om uitvoering te kunnen geven aan deze langdurige uitdaging is het nodig om de capaciteit per 2025 structureel uit te breiden met minimaal een specialist (1 fte) op het gebied van soortenbescherming. Hoewel de OD NHN al geruime tijd bij dit onderwerp betrokken is, is nog niet alles structureel financieel geborgd. In 2024 wordt deze, en eventuele overige benodigde capaciteit, gefinancierd uit incidenteel geld dat vanuit de provincie beschikbaar wordt gesteld. Voor 2025 en verder is voor dit onderwerp structurele financiering vanuit de provincie nodig.

Pagina 8 van 15

Kadernota 2025

2.7 Groen staalproductie De komende tijd geeft Tata Steel de plannen voor de productie van groen staal verder vorm. Zo wordt nagedacht over de nadere invulling van de waterstofroute en het type smelter. Begin 2024 start hierover het vooroverleg met het bevoegd gezag. Na de zomer van 2024 volgt het indienen van de milieueffectrapportage, waarna begin 2025 de aanvraag voor de natuurvergunning bij de OD NHN binnenkomt. Het jaar 2026 zal in het teken staan van de procedures bij de Raad van State. In dat jaar is de verwachting dat op onderdelen ook gestart wordt met de voorbereiding van de bouw op het bedrijfsterrein.

Om deze procedure goed te kunnen begeleiden en af te ronden, is bij de OD NHN – tijdelijk - extra inzet nodig. Die extra inzet is naar verwachting nodig voor: de vraag naar juridisch advies en - vertegenwoordiging bij het vooroverleg met het bedrijf, de inzet van de huisadvocaat, het communicatietraject, (ecologische) tegenonderzoeken door onafhankelijke derden, de inzet van milieukundige deskundigheid bij de natuurvraagstukken en de inzet van toezicht en handhaving tijdens de voorbereidende fase, de aanlegfase en de bedrijfsfase met betrekking tot soorten- en gebiedsbescherming.

2.8 Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel In het kader van het Interbestuurlijk programma (IBP) VTH zijn op 27 september 2023 de uitkomsten van het toetsingskader voor de robuustheidscriteria door het dagelijks bestuur vastgesteld en ingediend bij het ministerie Infrastructuur en Waterstaat (I&W). De conclusie luidt dat de OD NHN nog niet volledig voldoet aan de gestelde robuustheidscriteria en de genormeerde kritische prestatie-indicatoren (KPI's). Om aan deze vereisten te voldoen, wordt momenteel gewerkt aan een transitieplan dat de komende periode wordt opgesteld en op 20 maart 2024 bestuurlijk zal worden vastgesteld. Dit plan beschrijft hoe de omgevingsdienst de benodigde aanpassingen zal doorvoeren. Daarnaast worden ook de aanbevelingen uit het visitatierapport meegenomen bij het opstellen van dit plan. Uiterlijk 1 april 2024 moet dit plan worden ingediend bij het ministerie van I&W, zodat de OD NHN uiterlijk 1 april 2026 voldoet aan de gestelde criteria en KPI's.

Uit het toetsingskader IBP VTH en de aanbevelingen van de visitatiecommissie blijkt dat verdere versterking van de bedrijfsvoering noodzakelijk is. Vooral op het gebied van structurele personeelsontwikkeling, innovatie en informatiegestuurd werken is nog ruimte voor verbetering. Deze aspecten zijn van cruciaal belang om adequaat in te spelen op maatschappelijke uitdagingen en de arbeidsmarktproblematiek.

De beschikbaarheid van gekwalificeerde medewerkers binnen het domein van de fysieke leefomgeving is beperkt. De schaarste aan gekwalificeerde professionals op de arbeidsmarkt is om die reden een voortdurende uitdaging. Daarnaast bemoeilijkt deze schaarste het binden en boeien van deze medewerkers aan de OD NHN. Dit wordt nog versterkt door het ongunstige verschil in functionele inschaling van dezelfde functie bij andere omgevingsdiensten die werken op basis van een andere cao.

Binnen het interbestuurlijk programma worden daarnaast minimale normen gesteld, zoals een opleidingsbudget van 3% van de loonsom (momenteel: 1,5%) en een vrij besteedbaar innovatiebudget van 1% van de begroting (momenteel afwezig). Ook het voldoen aan de VTH- kwaliteitscriteria, een wettelijke eis, zijn hierin een onderwerp. Daarnaast bestaat ook een begrotingstechnisch verschil ten aanzien van het aantal genormeerde productieve uren, waarbij het interbestuurlijk programma uitgaat van een lager aantal uren dan waarop de begroting van de OD is gebaseerd. Dit en andere robuustheidsaspecten zoals de capaciteit voor informatiegestuurd werken werkt de OD NHN uit in het transitieplan.

Naast de robuustheidscriteria is een van de ambities van het interbestuurlijk programma om te komen tot een adequate financiering van de omgevingsdiensten. Hiervoor is een landelijke werkgroep Financiering ingesteld die als opdracht heeft om een financieringssystematiek te ontwerpen die de basis gaat vormen voor een robuuste taakuitvoering. De contourennota voor de financieringssystematiek is naar verwachting eind 2023 gereed, waarna besluitvorming kan

Pagina 9 van 15

Kadernota 2025

plaatsvinden binnen de deelnemers van het IBP-VTH. Zodra OD NHN zicht heeft op de impact hiervan op de begroting van de dienst, informeren wij u hierover.

In het eind september 2023 gepubliceerde onderzoek ‘Omgevingsdiensten in Beeld 2023’, is af te lezen dat de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord wat betreft de omzetomvang in de wereld van de omgevingsdiensten een goede ‘middenmoter’ is. Het tweejaarlijkse onderzoek is geïnitieerd vanuit het ministerie I&W en uitgevoerd door SPSS/ TwynstraGudde. In dit onderzoek staat de omzetomvang van de OD NHN op plaats 11 (van de 29 omgevingsdiensten). Tegelijkertijd blijkt de bijdrage van € 856,- per inrichting gemiddeld erg laag is. Van de 29 omgevingsdiensten ontvangen elf omgevingsdiensten een bijdrage van minimaal € 1700,-. Daarnaast is zichtbaar dat het totale personeelsbestand bij omgevingsdiensten de afgelopen twee jaar met 8% is gegroeid, terwijl bij de OD NHN een stabilisatie/ lichte daling in het personeelsbestand zichtbaar is. Stabilisatie van het personeelsbestand in een tijd waarin de complexiteit van taken alleen maar toeneemt, is een grote zorg.

Kortom, er is veel beweging in de wereld om ons heen: vakinhoudelijk, wettelijk, maar ook maatschappelijk. Met aan de ene zijde de nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024 – 2027 en aan de andere zijde het Rijk met het toetsingskader robuustheidscriteria. Ook de complimenten en aanbevelingen voortkomend uit de visitatie in 2023, en het uitgekomen rapport ‘Omgevingsdiensten in Beeld 2023’ maken 2024 tot een spannend jaar waarin de toekomst voor de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord gelegd gaat worden. In maart 2024 wordt een transitieplan voorgelegd aan het algemeen bestuur dat vervolgens aangeboden zal worden aan het ministerie van I&W. Een verplichting voortkomend uit het nog niet voldoen aan alle robuustheidscriteria. Daar waar mogelijk worden effecten in de begroting 2025 verwerkt.

3 VERWACHTINGEN VOOR 2024 – 2027 Drie grote, van belang zijnde, relatief nieuwe onderwerpen zijn:

- Het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel en het transitieplan vragen de komende jaren de nodige aandacht. Op 20 maart 2024 is dit transitieplan aan de orde in het algemeen bestuur om per 1 april 2026 te voldoen aan de robuustheidscriteria;

- De begin 2024 in de colleges vast te stellen Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024 – 2027 vormt de basis voor de individuele uitvoeringsprogramma’s;

- Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking en wordt met – een overgangsperiode tot 2029 – voor het eerst onder deze wet gewerkt.

Daarnaast:

- De OD NHN kent van oudsher twee verantwoordingscycli die een ander ritme kennen. Enerzijds de P&C-cyclus, waarin de nadruk ligt op de financiële ontwikkeling en de verwachtingen ten aanzien van het lopende jaar. En daarnaast de cyclus van de uitvoeringsprogramma’s (UP’s), waarin de nadruk ligt op de uitvoering van taken. De P&C- cyclus kent een viermaandelijkse verantwoording, de UP-cyclus een driemaandelijkse. In 2024 wil de OD NHN deze verantwoording gelijktrekken om zo de individuele deelnemers een meer integraal inzicht te bieden in de kengetallen. De forse ambtelijke capaciteit die het huidige productieproces met zich meebrengt, wil de OD NHN bovendien verlichten door het herinrichten van de rapportages.

- Het aantrekken van nieuw personeel en het vasthouden van het huidige personeel blijft een punt van zorg voor omgevingsdiensten. Beschikbaarheid van personeel op het vlak van toezicht, de diverse specialisaties en juridische zaken is niet een vanzelfsprekendheid. Dit mede gezien het feit dat enkele opleidingen gesloten zijn. Het intern opleiden van talentvolle nieuwe medewerkers, vaak in een meester-/ gezel- aanpak, zal naar verwachting steeds meer noodzakelijk zijn.

Pagina 10 van 15

Kadernota 2025

4 REGULIERE BEDRIJFSVOERING Indexatie De OD NHN wijkt – in overeenstemming met het bepaalde in de FUGR – gemotiveerd af van de standaard verhouding voor loon- en prijsontwikkeling. De gehanteerde verhouding (82,8/17,2) is berekend door de totale werkelijk begrote loonkosten (exclusief overige personeelskosten enz.) te delen door de totale lasten. Indien de OD NHN van de standaard (70/30) uitgaat ontstaat er een door de Regietafel en binnen de FUGR onbedoelde taakstellende bezuiniging.

5 DOORONTWIKKELINGEN STAAND BELEID Overige Vanaf1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Voor zover bekend zijn de kosten van de Omgevingswet in de loop van 2023 meegenomen in de vastgestelde begroting van 2024. Voor de nog niet te voorziene kosten blijft een P.M. Post openstaan. De OD NHN informeert de deelnemers actief indien zich hierin ontwikkelingen voordoen.

6 NIEUW BELEID In 2024 wordt vanuit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH de basis gelegd voor de jaren 2025 en volgende jaren.

In 2024 worden de Uitvoerings-& Handhavingsstrategie 2024 – 2027 in de colleges vastgesteld.

7 TOT SLOT Het afgelopen jaar, 2023, stonden de omgevingsdiensten in Nederland in de schijnwerpers in de onderzoeken ‘Omgevingsdiensten in Beeld 2023’ en in de ingevulde toetsingskaders robuustheidscriteria, beide geïnitieerd vanuit het ministerie van I&W. Daarnaast is de omgevingsdienst gevisiteerd en worden de complimenten en aanbevelingen meegenomen in het Transitieplan Robuustheidscriteria dat eind maart voorgelegd gaat worden aan het algemeen bestuur.

Omdat er vele nieuwe ontwikkelingen zijn die nader uitgewerkt moeten worden, de uitkomsten om te voldoen aan de robuustheidscriteria nog niet duidelijk én nog niet vastgesteld zijn, zijn deze kosten nog niet meegenomen in deze Kadernota 2025. De verwachting is dat eind maart 2024 meer duidelijkheid bestaat over mogelijke aanvullingen van de bijdragen van alle partijen voor 2025 en verder. De verwachting is dat dit mogelijk bedragen zijn die voor het eerst tot uiting komen in de begroting van 2025.

Het onderzoek naar de robuustheid van omgevingsdiensten en het vervolg hierop is een opdracht vanuit de VNG, IPO, de drie ministeries Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Justitie en Veiligheid, en de Omgevingsdienst NL – deze laatste is agenda lid -.

Wij komen de Kadernota 2025 graag toelichten tijdens de regionale raadsbijeenkomsten in de komende maanden.

Pagina 11 van 15

Kadernota 2025

8 FINANCIËN

8.1 verloop meerjarenperspectief 2025-2028 ONDERDEEL 2025 2026 2027 2028

Stand primaire begroting 2025 - 2028 27.692 27.692 26.325 26.325

Wijzigingen nadien (met AB besluit) - - - -

Totaal wijzigingen nadien - - - -

Autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering Indexatie 3,95% 1.094 1.094 1.040 1.040 Effecten Omgevingswet p.m. p.m. p.m. p.m.

Totaal autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering) 1.094 1.094 1.040 1.040

Nieuw beleid IBP p.m. p.m. p.m. p.m. Verduurzaming - Soorten Management Plan (PNH) 140 140 140 140 Groen staalproductie (PNH) 163 195 - -

Totaal ingezet / nieuw beleid 302 335 140 140

Totaal aan wijzigingen 1.396 1.429 1.180 1.180

Dekkingsmiddelen ( - = inkomsten) - - - -

Totaal dekkingsmiddelen kadernota 2025 - - - -

Stand kadernota lasten begroting 29.088 29.121 27.505 27.505 2025 – 2028

Pagina 12 van 15

Kadernota 2025

9 BIJLAGEN

9.1 Financiële kengetallen begroting 2025

Financiële uitgangspunten Omgevingsdienst Noord- Holland Noord

Percentage Element Omschrijving 2025

Indexatie C onform de geldende financiële uitgangspunten voor gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord (FUGR) gaan we in deze kadernota uit van de volgende gegevens:

* Loonindexatie 2025 4,00% * Prijsindexatie 2025 3,70% * Gewogen gemiddelde bij 82,8% looncomponent 3,95%

In deze uitgangspunten is tevens aangegeven dat een gemeenschappelijke regeling af kan wijken van de standaard verhouding loon-/prijsontwikkeling. Bij de OD NHN zijn de loonkosten in verhouding tot de begroting 82,8%. Dit percentage is gebruikt bij de indexatie in deze kadernota.

Rente De OD NHN rekent geen interne rente 0%

Overhead Percentage overhead conform BBV 30,65%

Naast het eigen personeel in vaste of tijdelijke dienst Flexibele schil 0% heeft de OD NHN in 2025 geen flexibele schil

In de FUGR is opgenomen dat een weerstandvermogen Weerstandvermogen van maximaal 2,5% van de lasten mag worden Max. 2,5% aangehouden.

Pagina 13 van 15

Kadernota 2025

9.2 Financiële meerjarenraming

(bedragen x € 1.000) Meerjarenraming 2025 - 2028 BATEN 2025 LASTEN 2025 SALDO 2025 BATEN 2026 LASTEN 2026 SALDO 2026 Programma 1 Milieutaken 19.338 14.272 -5.066 19.338 14.271 -5.067 Programma 2 VTH plustaken 9.735 7.168 -2.567 9.767 7.193 -2.574 Programma 3 Overhead OD NHN 16 7.519 7.503 16 7.527 7.512 Onvoorzien Milieutaken - 62 62 - 62 62 Onvoorzien VTH plustaken - 67 67 - 67 67 Rente - - - - - - VPB (vrijgesteld) - - - - - - Algemene dekkingsmiddelen - - - - - -

Saldo van baten en lasten 29.088 29.088 - 29.121 29.121 -

Toevoegingen en onttrekking aan de Toevoeging Onttrekking Toevoeging Onttrekking reserves per programma

Resultaat 29.088 29.088 - 29.121 29.121 -

Meerjarenraming 2025 - 2028 BATEN 2027 LASTEN 2027 SALDO 2027 BATEN 2028 LASTEN 2028 SALDO 2028 17.917 12.850 -5.067 17.917 12.850 -5.067 Programma 1 Milieutaken 9.572 7.043 -2.529 9.572 7.043 -2.529 Programma 2 VTH plustaken 16 7.482 7.467 16 7.482 7.467 Programma 3 Overhead OD NHN - 62 62 - 62 62 Onvoorzien Milieutaken - 67 67 - 67 67 Onvoorzien VTH plustaken - - - - - - Rente - - - - - - VPB (vrijgesteld) - - - - - - Algemene dekkingsmiddelen Saldo van baten en lasten 27.505 27.505 - 27.505 27.505 -

Toevoegingen en onttrekking aan de Toevoeging Onttrekking Toevoeging Onttrekking reserves per programma

Resultaat 27.505 27.505 - 27.505 27.505 -

9.2.1 Specificatie inkomsten

(bedragen x € 1.000) Totale inkomsten BATEN 2025 BATEN 2026 BATEN 2027 BATEN 2028 Bijdrage deelnemers LS 25.825 25.858 25.663 25.663 Extra opdrachten deelnemers (buiten LS) 1.827 1.827 1.827 1.827 Specifieke uitkeringen 762 762 - - Overige bijdragen 659 659 - - Rentebaten 16 16 16 16 Totaal 29.088 29.121 27.505 27.505

Pagina 14 van 15

Kadernota 2025

9.3 Financiële meerjarenraming per deelnemer

(bedragen x € 1.000) Lumpsum Aanv. Groen Vervallen Bijdrage taken SMP staal- Bijdrage Bijdrage Groen Bijdrage Bijdrage Bijdrage per deelnemer 2025 onde- Indexatie (PNH) productie 2025 2026 staal- 2027 2028 Begroting brengen (PNH) productie 2024 in LS Gemeente Alkmaar 1.560 - - - 62 1.622 1.622 - 1.622 1.622 Gemeente Bergen 834 - - - 33 867 867 - 867 867 Gemeente C astricum 826 - - - 33 859 859 - 859 859 Gemeente Den Helder 1.069 - - - 42 1.111 1.111 - 1.111 1.111 Gemeente Drechterland 563 - - - 22 585 585 - 585 585 Gemeente Dijk en Waard 1.163 - - - 46 1.209 1.209 - 1.209 1.209 Gemeente Enkhuizen 605 - - - 24 629 629 - 629 629 Gemeente Heiloo 397 - - - 16 413 413 - 413 413 Gemeente Hollands Kroon 2.044 - - - 81 2.124 2.124 - 2.124 2.124 Gemeente Hoorn 1.790 - - - 71 1.861 1.861 - 1.861 1.861 Gemeente Koggenland 233 - - - 9 243 243 - 243 243 Gemeente Medemblik 1.572 - - - 62 1.634 1.634 - 1.634 1.634 Gemeente Opmeer 126 231 - - 14 371 371 - 371 371 Gemeente Schagen 1.027 - - - 41 1.068 1.068 - 1.068 1.068 Gemeente Stede Broec 133 - - - 5 138 138 - 138 138 Gemeente Texel 631 - - - 25 656 656 - 656 656 Provincie Noord-Holland 675 - - - 27 702 702 - 702 702

Totaal bijdrage 15.248 231 - - 611 16.090 16.090 - 16.090 16.090 Milieutaken

Provincie Noord-Holland 9.074 - 135 156 370 9.735 9.767 -195 9.572 9.572 VTH-plustaken

Totalen bijdragen OD NHN 24.322 231 135 156 981 25.825 25.858 -195 25.663 25.663

Pagina 15 van 15