Voorstel Zienswijzen Kadernota 2023 en wijziging kostenverdeelsleutel VRR.pdf

Voorstel Onderwerp: Zienswijzen Kadernota 2023 en wijziging kostenverdeelsleutel VRR

College van burgemeester en wethouders 25 januari 2022

Portefeuillehouder Jolanda de Witte

Zaaknummer 441210

Openbaar

E-mailadres opsteller: h.tascilar@bar-organisatie.nl

Geadviseerd besluit 1. De zienswijze op de Kadernota 2023 en op de wijziging van de kostenverdeelsleutel van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) vast te stellen overeenkomstig bijgaande brief en te versturen aan de VRR met als strekking: • De Kadernota 2023 en de wijziging van de kostenverdeelsleutel geven geen reden tot het maken van inhoudelijke opmerkingen.

1/6

Raadsvoorstel Inleiding Het Dagelijks Bestuur (DB) heeft op 21 december jl. de Kadernota 2023 en de wijziging van de kostenverdeelsleutel behandeld en besloten de stukken aan u voor te leggen voor de zienswijzeprocedure. De Kadernota 2023 zal in tegenstelling tot voorgaande jaren de zienswijzeprocedure doorlopen. Mede doordat de financiële consequenties van de ontwikkelagenda en de gefaseerde opbouw van de nieuwe kostenverdeelsleutel zijn verwerkt in deze kadernota. Dit beleidsplan zal dan ook grotendeels in het teken staan van de uitkomsten van de VRR ontwikkelagenda. De gemeenteraad kan zijn zienswijze over de stukken tot en met 4 maart 2022 kenbaar maken aan het DB. Ontwikkelagenda De VRR heeft een hoog risicoprofiel, waar nieuwe ontwikkelingen veel invloed op hebben. Uit het onderzoek van bureau Berenschot is gebleken dat het waar mogelijk anticiperen op nieuwe ontwikkelingen ten koste is gegaan van de capaciteit en de vakbekwaamheid in de basiszorg. Het Algemeen Bestuur (AB ) wil dat de kwaliteit weer op het benodigde niveau komt. Dit heeft aanleiding gegeven tot de bestuurlijke discussie omtrent de ontwikkelagenda van de VRR. In het vervolg op de discussie over de ontwikkelagenda zijn per bestuurlijke portefeuille vier scenario’s uitgewerkt. Op 23 november 2021 is de raad inhoudelijk geïnformeerd over de vier scenario’s middels een informatiebrief (nr. 418508).

Ten aanzien van de scenario’s heeft het AB op 8 december jl. een voorkeur uitgesproken voor scenario 2 (‘Basis op orde’). De VRR kan zich in scenario 2 wel organiseren op de benoemde wettelijke taken (bijlage 1), waardoor de basisdienstverlening van de VRR weer op orde kan worden gebracht. Daarnaast kan de organisatie zich aanpassen op de nu al ervaren gevolgen van de externe ontwikkelingen zoals, de klimaat- en energietransitie, digitalisering, informatisering en robotisering, extreem weer en Covid-19. Eerder in het Regionaal Risicoprofiel 20222025 is gebleken dat deze externe ontwikkelingen ook gevolgen kunnen hebben voor onze gemeente. Nieuwe kostenverdeelsleutel De huidige kostenverdeelsystematiek is gebaseerd op de inkomsten uit het gemeentefonds van het jaar 2007. Het gemeentefonds heeft zich door de jaren heen echter aanzienlijk ontwikkeld. Hiermee heeft de huidige kostenverdeelsystematiek geleid tot een scheefgroei tussen regiogemeenten. Deze verdeelsleutel sluit dan ook niet meer aan op de bestuurlijke keuzes uit 2008, zowel qua verdeelprincipe als qua uitzonderingspositie van de gemeente Rotterdam. Hierdoor is door de Bestuurlijke Begeleidingscommissie voorgesteld de kostenverdeelsleutel te baseren op een duidelijk verdeelprincipe. Het karakter van de organisatie heeft bij de keuze voor een nieuw verdeelprincipe ook een sterke rol gespeeld.

Bij samenwerkingsverbanden voor dienstverlening met een sterk regionaal karakter wordt het principe ‘inkomsten’ als leidend principe geadviseerd. Het principe ‘inkomsten’ betreft een verdeelsleutel waarbij de gemeentelijke bijdragen worden verdeeld in dezelfde verhouding als de inkomsten uit het gemeentefonds. Gemeenten die volgens dit principe meer kosten zullen maken krijgen een hogere algemene uitkering en betalen een groter aandeel in de kosten van de veiligheidsregio. Resumerend: de sterkste drager, betaalt het meest. Op grond van deze overwegingen heeft het AB op 8 december jl. ten aanzien van het kostenverdeelsleutel haar voorkeur uitgesproken voor een kostenverdeelsleutel die gebaseerd is op een verdeling naar evenredigheid van de inkomsten uit het gemeentefonds. Voor de wijziging van de kostenverdeelsleutel wordt een zienswijze aan de gemeenteraad gevraagd. Kadernota 2023 In de Kadernota 2023 zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor de programmabegroting van 2023 opgenomen. De financiële consequenties van de hiervoor benoemde ontwikkelagenda (scenario 2) en de nieuwe kostenverdeelsleutel zijn in deze kadernota verwerkt (bijlage 1). Als gevolg van dit

2/6

traject zal de kadernota in tegenstelling tot voorgaande jaren de zienswijzeprocedure doorlopen. De Kadernota 2023 bevat ook andere ontwikkelingen, waaronder het indexeringspercentage. Voor de indexering van de gemeentelijke bijdragen wordt uitgegaan van het indexeringspercentage dat jaarlijks wordt bepaald door de Werkgroep verbetering financiële sturing gemeenschappelijke regelingen. Op basis van de looncomponent (80%) en de nationale consumentenprijsindex (20%) komt het gewogen indexpercentage voor 2023 uit op 4,8%. Gewijzigde Financiële verordening Tot slot zijn er wijzigingen doorgevoerd in de Financiële verordening van de VRR, deze zijn opgenomen in bijlage 2. De nieuwe verdeelsystematiek en de wijze van ingroei wordt beschreven in deze verordening. De wijzigingen die zijn doorgevoerd sluiten aan op de bestuurlijke keuzes om de huidige kostenverdeelsleutel te wijzigingen. Aanvankelijk lijkt met de wijzigingen de aansprakelijkheid van de deelnemende gemeenten te komen vervallen (hoofdstuk 5, artikel 15), maar dit onderdeel blijft gewaarborgd in de nieuwe GR. Voor de gewijzigde Financiële verordening wordt geen zienswijzeprocedure doorlopen. Beoogd effect Het geven van een zienswijze waarmee de gemeente Albrandswaard sturing kan geven op de Kadernota 2023 en de wijziging van de kostenverdeelsleutel van de VRR.

Hiermee kan de VRR de afgesproken diensten uitvoeren en kan de basisdienstverlening van de VRR op orde worden gebracht. Argumenten 1.1 Het DB biedt de raden van de deelnemende gemeenten, conform het gestelde in artikel 34b van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, de kadernota aan met daarin de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar. De VRR is een hoogwaardige crisisorganisatie en het is noodzakelijk om hierin te investeren, zodat de organisatie op dit niveau kan blijven acteren. Er zijn veel aanwezige risico’s binnen onze gemeente waarbij veiligheid om aandacht vraagt, ook als het gaat om de relevante risico's uit aangrenzende gemeenten. Hiervoor dient de VRR toonaangevend te blijven en de basis voor gedegen brandweerzorg en crisisbeheersing dient - ook in financieel opzicht - op orde te zijn. Hierbij vormen de kaders uit de kadernota het startpunt van begroting en verantwoording van dit proces. 1.2 In de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de VRR is in artikel 38 lid 1d vastgelegd dat wijzigingen in de financieringssystematiek voor een zienswijze aan de raden worden aangeboden. De huidige verdeelsleutel sluit niet meer aan op de bestuurlijke keuzes uit 2008. De VRR stelt voor de kostenverdeelsleutel te baseren op het principe ‘inkomsten’.

Hierbij worden de kosten verdeeld naar evenredigheid van de gerelateerde inkomsten uit het gemeentefonds en ontstaat er een verdeelsystematiek die rechtvaardig en uitlegbaar is. Door op deze wijze aansluiting te zoeken bij de bestaande praktijk wordt de meest redelijke en duurzame basis gevormd voor de verdeling van de kosten van de VRR over de regiogemeenten. De verhouding van inkomsten wordt immers gekoppeld aan de verhouding van uitgaven. De voorgestelde verdeelsystematiek beweegt gemakkelijk mee met toekomstige veranderingen binnen onze gemeenten zelf, of binnen het gemeentefonds. Tot slot zorgt de nieuwe financieringssystematiek ervoor dat de VRR toekomstbestendig wordt en blijft. Overleg gevoerd met De portefeuillehouder en de financieel adviseur. Kanttekeningen Er liggen een aantal aannames ten grondslag aan deze kadernota. Dat leidt er toe dat de geprognosticeerde totale bijdrage per gemeente in het vervolg kan afwijken. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de verwachting dat de kosten per gemeente verder kunnen stijgen.

De stijging in de toekomstige gemeentelijke bijdrage kunnen onder meer veroorzaakt worden door: • De aanname die wordt gemaakt over de indexeringspercentages vanaf 2023: voor de jaren na 2023 is in deze kadernota geen indexering opgenomen, deze zijn nog niet vastgesteld door de Werkgroep verbetering financiële sturing Gemeenschappelijke Regelingen. Dit betekent dat het indexpercentage en dus de meerjarenraming in het vervolg kunnen afwijken.

3/6

•

•

•

Een tweede aanname is de verdeling van de totale kosten. De nieuwe verdeelsleutel wordt bij elke begrotingscyclus bij het opstellen van de kadernota geactualiseerd op basis van de meest recente septembercirculaire. Doordat gemeenten naar rato blijven betalen verandert er niets in de totale kosten, maar de toekomstige bijdrage per gemeente kan hierdoor afwijken. In de raming 2023 is uitgegaan van een loonkostenstijging van 1,9% conform de conceptbrief van de gemeentesecretarissen. Tevens zijn de gevolgen van het principeakkoord voor de nieuwe CAO ingaande per 1-12-2021 meegenomen in deze raming. Deze CAO is eind 2022 niet meer van kracht en zal opnieuw moeten worden vastgesteld. Dat kan uiteraard tot hogere kosten leiden. Tot slot vormt de professionalisering van de bevolkingszorg een onderdeel van scenario 2. De kosten hiervan zijn niet bekend en maken dan ook nog geen onderdeel uit van de gemeentelijke bijdragen. Er moet eerst besloten worden in welke mate de VRR de coördinatie op zich zal nemen.

Voorts betreffen de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) en de vrijwillige brandweer twee onderwerpen die van invloed kunnen zijn op de programmabegroting 2023. De keuze over de inwerkingtreding van de Wnra zal halverwege 2022 ter besluitvorming worden voorgelegd. Voor de vrijwillige brandweer geldt dat het contrast tussen vrijwilligers en beroeps bij de brandweer moet worden verscherpt. Hierbij rijst de vraag welke (indirecte) financiële gevolgen dat heeft voor onze gemeente. Uitvoering/vervolgstappen Zienswijzen kunnen uiterlijk t/m 4 maart 2022 kenbaar gemaakt worden aan het DB. Daarna zal het DB de ingekomen zienswijzen behandelen waarna de Kadernota 2023 van de VRR ter vaststelling wordt voorgelegd aan het AB. Nadat de Kadernota 2023 de zienswijze heeft doorlopen wordt de programmabegroting 2023 opgesteld. Voordat het bestuur de programmabegroting 2023 definitief vaststelt, wordt deze aan u aangeboden zodat de gemeenteraad zijn zienswijze kenbaar kan maken. Financiën In de informatiebrief d.d. 2 december 2021 is separaat weergegeven wat de financiële consequenties zijn van de gefaseerde opbouw van de ontwikkelagenda en van de nieuwe kostenverdeelsleutel (exclusief indexering). Voor de volledigheid zijn de financiële consequenties hieronder opnieuw opgenomen (inclusief indexering).

Doordat het indexpercentage voor de jaren na 2023 op dit moment nog niet zijn vastgesteld, wordt in dit voorstel uitsluitend de ontwikkeling van de bijdrage 2022 conform primaire begroting tot aan de bijdrage 2023 toegelicht. Het meerjarig verloop (2024 t/m 2026) van de gemeentelijke bijdragen zijn nader gespecificeerd in de opgenomen tabel bij dit voorstel. Ontwikkelagenda Scenario 2 vergt een totale investering van € 9,45 mln. van de deelnemende gemeenten. Daarbij is ingestemd met een gefaseerde opbouw van de kosten in de jaren 2023 tot en met 2026, waarbij de meerkosten voor 2022 ten laste gaan van de algemene reserve van de VRR. De meerkosten zijn cumulatief verdeeld over de jaren 2023 tot en met 2026. In het kader van de ontwikkelagenda geldt voor het begrotingsjaar 2023 een bedrag van € 52.000 aan meerkosten voor de gemeente Albrandswaard. Nieuwe kostenverdeelsleutel Vanaf 2023 geldt een evenredig aandeel van elke gemeente in het Gemeentefonds voor het subcluster Brandweer en Rampenbestrijding (onderdeel van het cluster OOV). Dat resulteert in herverdeeleffecten ten opzichte van de huidige verdeling. Om gemeenten voldoende tijd te geven om zich daar op aan te passen ondersteunt het bestuur de lijn om in de jaren 2023 tot en met 2026 in 4 gelijke stappen van 25% in te groeien van het oude naar het nieuwe model.

Voor het begrotingsjaar 2023, 1e stap van de herverdeling, leidt dit tot een gemeentelijke bijdrage van € 8.943. Hierbij is de eerste jaartranche van 25% van de kostenverdeelsleutel toegepast. Accres Voor de toepassing van het accres per gemeente wordt de verdeelsleutel o.b.v. evenredigheid aan de

4/6

inkomsten uit het subcluster Brandweer en Rampenbestrijding uit het Gemeentefonds aangehouden. Voor 2023 is een indexering van 4,8% toegepast. Dit resulteert in een gemeentelijke bijdrage van € 64.426. Totaloverzicht begrotingsjaar 2023 De huidige totale bijdrage aan de VRR - met uitzondering van de gevolgen van de ontwikkelagenda, de herverdeling en de indexering- betreft € 1.267.935. Het effect van deze ontwikkelingen leiden tot een totale meerkosten van € 125.369 voor het begrotingsjaar 2023. Met als gevolg dat in 2023 een totale gemeentelijke bijdrage van € 1.393.304 wordt geleverd aan de VRR. Als gevolg van de nieuwe kostenverdeelsleutel is de FLO-bijdrage (functioneel leeftijdsontslag) vanaf 2023 een onderdeel van de primaire bijdrage en is de bluswatervoorziening als aparte bijdrage opgenomen. Deze methodiek leidt tot een andere opbouw van de primaire bijdrage per gemeente. De hiervoor benoemde totale gemeentelijke bijdrage van de gemeente Albrandswaard (€ 1.393.304) bestaat hierdoor uit een basisbijdrage van € 1.356.876 voor het begrotingsjaar 2023 en een bijdrage van € 36.428 voor de bluswatervoorzieningen. De bijdrage voor de bluswatervoorzieningen wordt geleverd omdat wij deze taak niet in eigen beheer hebben. Een totaaloverzicht van het meerjarig verloop van de ontwikkelingen is hieronder opgenomen: 2023

2024

2025

Meerkosten ontwikkelagenda

€ 87.000

€ 113.000

€ 128.000

Ingroei gemeentelijke bijdrage

€ 1.276.878

€ 1.285.821

€ 1.294.764

€ 1.303.708

Accres

€ 64.426

€ 65.616

€ 66.500

€ 67.009

€ 1.474.264

€ 1.498.717

Totale bijdrage € 1.393.304 € 1.438.437 Tabel 1: Totaaloverzicht meerjarig verloop ontwikkelingen

2026

Communicatie/participatie na besluitvorming Niet van toepassing.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2023 en Gemeenschappelijke Regeling Bijlage 1 Kadernota 2023 VRR Bijlage 2 Gewijzigde Financiële Verordening VRR 441210_AW_Conceptzienswijze_Kadernota_wijziging_Kostenverdeelsleutel_VRR

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Zienswijzen Kadernota 2023 en wijziging kostenverdeelsleutel VRR

Gemeenteraad: 7 maart 2022

Zaaknummer: 441210

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 25 januari 2022,

BESLUIT: 1. De zienswijze op de Kadernota 2023 en op de wijziging van de kostenverdeelsleutel van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) vast te stellen overeenkomstig bijgaande brief en te versturen aan de VRR met als strekking: • De Kadernota 2023 en de wijziging van de kostenverdeelsleutel geven geen reden tot het maken van inhoudelijke opmerkingen.

6/6