Voorstel Krediet voor aanschaf 16 semi-permanente woningen.pdf

Voorstel Onderwerp: Krediet voor aanschaf 16 semi-permanente woningen

College van burgemeester en wethouders 31 mei 2022

Portefeuillehouder Jolanda de Witte

Zaaknummer 514220

Openbaar

E-mailadres opsteller: d.mol@bar-organisatie.nl

Geadviseerd besluit 1. een krediet beschikbaar te stellen voor een bedrag van € 2.650.000,— voor de aanschaf en plaatsing van 16 semi-permanente woningen nabij het G.J. Rooimanspad in Poortugaal en de financiële gevolgen te betrekken in de 2e Tussenrapportage 2022. 2. deze semi-permanente woningen in te zetten voor de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne. Wanneer deze specifieke behoefte eindigt opnieuw af te wegen of de woningen vervolgens worden ingezet voor de huisvesting van eigen inwoners die op betaalbare huurwoningen zijn aangewezen, in het bijzonder starters en ouderen. 3. de afschrijvingstermijn van het krediet te bepalen op 25 jaar. 4. voor dit project een risico-reservering van € 1 mln. te treffen binnen de reserve betaalbare woningen en de noodzaak en hoogte van deze reservering jaarlijks te bepalen.

1/6

Raadsvoorstel Inleiding In de vergadering van B&A van 23 mei jl. is met u het beeldvormend raadsvoorstel voor de aanschaf en het plaatsen van 16 semi-permanente woningen besproken. De behandeling geeft aanleiding u het voorstel te doen tot het beschikbaar stellen van een krediet voor de aanschaf en plaatsing van deze 16 woonunits. In Oekraïne woedt sinds 24 februari j.l. oorlog. Dit maakt dat vele Oekraïnse inwoners vluchten naar andere landen in Europa. Ook Nederland biedt opvang. Het rijk doet een klemmend beroep op gemeenten zowel voor kort, middellang als langer verblijf te voorzien in de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne. Op landelijk niveau raamt het rijk de behoefte aan huisvesting voor langer verblijf van Oekraïnse vluchtelingen op minstens 17.000 personen. Het rijk verwacht van onze regio om voor 3.750 personen huisvesting voor langer verblijf te realiseren. Sommige gemeenten in de regio gaan voor grootschalige opvang op één of meer grote locaties, zoals Vlaardingen, Lansingerland en Goeree-Overflakkee. Andere gemeenten kiezen voor een kleinschaligere opvanglocatie zoals Albrandswaard. Een dergelijke kleinschaligheid maakt naar onze mening dat inwoners en professionele partners de noodzakelijke persoonlijke aandacht en het maatwerk in oplossingen kunnen bieden voor de diverse verblijfsvraagstukken. Ook als dit meerdere jaren nodig is.

Voorts past een kleinschaligere locatie ook bij de omvang van onze gemeente en het maatschappelijke draagvlak. Zoals u weet is voor acute opvang en kort verblijf (< 3 maanden) het Centrum in Rhoon voorlopig beschikbaar. Voor middellang verblijf (tot 1 jaar) is vanaf medio juni voor max. 100 vluchtelingen tijdelijk huisvesting beschikbaar in een omgebouwd kantoorpand aan de Kleidijk in Rhoon en 20 eind volgend jaar te slopen woningen in de Schutskooiwijk in Poortugaal. Voor langdurige opvang (3 tot 5 jaar) zijn nog geen mogelijkheden. Om de renovatie- en nieuwbouwplannen in de Schutskooiwijk vanaf 2023 niet te laten stagneren en vanaf dat moment voor langere termijn huisvesting voor ca. 60 vluchtelingen te kunnen bieden stellen wij u voor een 16-tal semi-permanente woningen aan te schaffen. Voor de aanschaf en plaatsing is een investeringsbudget nodig van € 2.650.000,—. Beoogd effect Het bijdragen aan het voorzien in de huisvestingsbehoefte voor langere duur van ca. 60 vluchtelingen uit Oekraïne. Argumenten 1.1 De beschikbaarstelling van het benodigde budget maakt aanschaf en plaatsing van 16 semipermanente woningen mogelijk Het kunnen voorzien in huisvesting voor de langere termijn van Oekraïnse vluchtelingen is urgent. De bestaande woningvoorraad in onze gemeente biedt deze ruimte niet. Omdat de semi-permanente woningen een behoorlijk woonoppervlak hebben (ca.

65 m2) en modern wooncomfort bieden is bewoning ervan gedurende langere tijd prima mogelijk. Tijdens B&A van 23 mei jl. is u een impressie van de woningen en hun indeling getoond. De 16 woningen bieden plaats aan maximaal 64 bewoners, 4 bewoners per woning. We zijn er trots op wanneer we als Albrandswaardse gemeenschap op deze manier hulp kunnen bieden aan circa 60 Oekraïnse vluchtelingen die aangewezen zijn op langer verblijf in ons land. Het bouwt voort op uw besluit van 7 maart jl. om te zorgen voor de opvang van Oekraïnse vluchtelingen en het belang om ook als gemeente Albrandswaard er voor zorg te kunnen en willen dragen dat vluchtelingen zich hier veilig kunnen voelen. U heeft zich toen uitgesproken voor 60 vluchtelingen en dat is ook aangehouden bij dit voorstel. 1.2 Het aantal sluit aan op het draagvermogen van onze lokale gemeenschap Het opvangen van ca. 60 vluchtelingen sluit naar onze mening aan bij de sociaal-maatschappelijke mogelijkheden die onze gemeenschap gedurende langere tijd kan bieden. In de afgelopen maanden hebben is met de opvang van Oekraïnse vluchtelingen ervaring opgedaan. Het leert dat dit dankbaar werk is maar ook dat de behoefte aan persoonlijke begeleiding en maatwerk in oplossingen grote inspanningen vragen van zowel onze eigen gemeentelijke organisatie als van inwoners (vrijwilligers)

2/6

en maatschappelijke partners. Samen organiseren we de benodigde huisvesting, gezondheidszorg, mentale ondersteuning, basisonderwijs, mogelijkheden voor zinvolle tijdsbesteding of werk, het wegwijs maken in het dagelijks leven in onze samenleving en het zonodig bieden van intensieve individuele begeleiding aan bewoners gedurende hun verblijf in onze gemeente. Het creëren en behouden van draagvlak in de samenleving vraagt evengoed inzet. Deze inspanningen vereist veel samenwerking met en tussen vrijwilligers en professionele partners. Wij waarderen hun (creatieve) inzet enorm. Samen krijgen we veel voor elkaar. Tegelijkertijd realiseren we ons dat het draagvermogen van onze gemeenschap zijn grenzen heeft. 1.3 De beoogde locatie is passend Met Korfbalvereniging RWA en een grondeigenaar wordt de inpassing besproken van de semipermanente woningen nabij het G.J. Rooimanspad in Poortugaal. Hierbij wordt onder meer rekening gehouden met de impact op de omgeving, de invloed van de Groene Kruisweg, blijven functioneren van de korfbalaccommodatie, de veilige afwikkeling van het verkeer, parkeerbehoefte, eigendomsrechten en kosten. De locatie ligt gunstig ten opzichte van winkels, scholen en kinderopvang, openbaar vervoer waaronder het metrostation Poortugaal, gezondheids- en (andere) maatschappelijke voorzieningen.

Voor de realisatie wordt een tijdelijke Omgevingsvergunning aangevraagd voor maximaal 10 jaar. Bij afloop van deze termijn (of eerder) zijn er drie opties: (1) bij handhaving van de woningen op dezelfde locatie dit via een bestemmingsplan regelen, (2) het verplaatsen van de woningen naar een andere locatie in de gemeente of (3) verkoop en verwijderen van de woningen. De locatie van de Korfbalvereniging RWA is in het landschapsontwikkelplan Polder Albrandswaard (LOP 2012) en het hiervoor vastgestelde bestemmingsplan (2015) aangewezen als potentiële ontwikkellocatie voor woningbouw. Naar verwachting gaat mogelijke verplaatsing van RWA en permanente herontwikkeling van de locatie niet eerder spelen dan tussen 2030 en 2040. Met dit besluit wordt afgezien van de locatie aan de Zevenmeet in Rhoon, die in het raadsbesluit van 7 maart 2022 aan de orde was voor het huisvesten van vluchtelingen. Deze wijziging houdt direct verband met de termijn van beschikbaarheid. In maart was sprake van acute noodopvang (wooncontainers) voor de duur van maximaal 4 maanden. Voor die duur was de Zevenmeet beschikbaar. Dat is nu niet aan de orde. Voor de semi-permanente woningen zou langdurig beslag worden gelegd op een deel van het gebied ‘Poort van Buijtenland’.

Die keuze frustreert de lopende besprekingen met de provincie ZuidHolland en de Gebiedscoöperatie Buijtenland van Rhoon om tot spoedige exploitatie van dit gebied te komen. Bovendien is het van gemeentewege tijdig kunnen leveren van de grond voor de beoogde recreatieve bebouwing en ontwikkeling in het belang van de lopende grondexploitatie voor dit gebied. 1.4 De investering is rendabel te maken Dit betekent dat verwacht wordt dat, met oog voor de aanwezige risico’s, de investeringslasten van € 2.650.000,— voor aanschaf van de semi-permanente woningen en de exploitatiekosten die hierbij horen op termijn terug te ontvangen. Allereerst door de onkostenvergoeding van het rijk in de periode van het gebruik door Oekraïnse vluchtelingen. Daarna, bij verhuur aan onze inwoners, ontvangen wij huurinkomsten. 2.1 De woningen zijn bestemd voor de Oekraïnse vluchtelingen. Daarna kunnen ze ingezet worden voor onze eigen inwoners Hiermee nemen wij als gemeente ons aandeel in de huisvesting van die Oekraïnse vluchtelingen die voor langere duur op verblijf in Nederland zijn aangewezen. Onder ‘langere duur’ wordt verstaan zo’n 4 jaar. De onduidelijke situatie in Oekraïne maakt het feitelijk onvoorspelbaar hoe lang precies de vluchtelingen bij ons moeten of willen verblijven.

Op het moment dat de huisvestingsbehoefte van deze specifieke doelgroep eindigt kunnen de woningen worden verhuurd aan de eigen inwoners. Hierbij hebben we met name het oog op onze doelgroepen van de gemeentelijke woonvisie, te weten starters op de woningmarkt en ouderen die op betaalbare huisvesting in onze gemeente zijn aangewezen. Wanneer dit moment aan de orde is

3/6

leggen wij een nieuw voorstel aan u voor waarin vanuit de actuele omstandigheden de mogelijkheden en (financiële) consequenties van deze optie in kaart worden gebracht. Om te kunnen sturen op de specifieke inzet van de semi-permanente woningen blijft de toewijzing van deze woningen vooralsnog in gemeentelijke handen. 3.1 Met het stellen van de afschrijvingstermijn van het krediet op 25 jaar sluit u aan op de reëel te verwachten technische levensduur van de semi-permanente woningen Met dit besluit bereiken wij een reële afstemming van de termijn waarin de semi-permanente woningen technisch bruikbaar zijn en de termijn waarin de kosten in onze Programmabegroting worden afgeschreven. Bij ‘normale’ woningen, gebouwd van beton en steen, wordt meestal een afschrijvingstermijn van 40 of 50 jaar gehanteerd. Voor de beoogde semi-permanente woningen, bestaande uit deels stalen en deels houten constructie en materialen, wordt de kortere afschrijvingstermijn van 25 jaar voorgesteld. 4.1 De risicoreservering past bij een behoedzaam financieel beleid De inzet van semi-permanente woningen voor de langdurige opvang van vluchtelingen is een innovatieve oplossing, waarmee wij nog geen ervaring hebben. Er zijn onzekere kanten aan verbonden.

Voor de financiële berekeningen wordt uit gegaan van de vergoedingen voor de opvang van Oekraïnse vluchtelingen die het rijk op dit moment heeft afgesproken met de gemeenten. Wij nemen deel aan het overleg waarbij gemeenten in onze regio en het Ministerie van Binnenlandse Zaken zich richten op overeenstemming dat het rijk het financiële risico draagt voor de aanschaf en exploitatie van semi-permanente woningen voor de langdurige huisvesting van Oekraïnse vluchtelingen. Omdat dit overleg nog gaande is wordt vanuit oogpunt van verantwoord financieel beleid noodzakelijk dat vanaf het moment dat er aanbestedingsverplichtingen worden aangaan er financiële achtervang aanwezig is. Onze reserve betaalbare woningen, groot € 2,1 mln., kan hiervoor ingezet worden. Overleg gevoerd met Kernteam opvang vluchtelingen, financieel adviseur, controller, regieteam, r.o., portefeuillehouders, voorzitter RWA, particulier eigenaar. Kanttekeningen 1.1 de levertijd van de semi-permanente woningen is nog onzeker Na uw besluit volgt een aanbestedingstraject. De bouwcapaciteit van semi-permanente woningen in Nederland is beperkt. Wij zijn zeker niet de enige gemeente die deze innovatieve oplossing inzet. Hiertegenover staat dat wanneer we voor de zomervakantie opdracht kunnen verlenen we de grote vraag mogelijk voor zijn.

1.2 de exacte locatiebepaling is nog gaande In overleg met de direct-belanghebbenden in het beoogde gebied zijn we de exacte inpassing nog aan het bepalen. 1.3 het overleg met het rijk over garantstelling voor de financiële risico’s loopt nog Op korte termijn wijzigt de onkostenvergoeding aan de gemeenten voor het huisvesten van en bieden van andere zorg aan Oekraïnse vluchtelingen van € 100 per beschikbaar gestelde opvangplek naar € 100 per daadwerkelijk opgevangen vluchteling. Met deze vergoeding hebben wij in onze businesscase rekening gehouden. De hoogte van de rijksvergoeding, die uit de businesscase blijkt als zijnde noodzakelijk om voor de aanschaf en de bewoning van de 16 semi-permanente woningen tot een sluitende exploitatie te komen, vertegenwoordigt over een periode van 4 jaar in totaal een bedrag van ca. € 1.6 mln.. De rijksoverheid heeft altijd beloofd dat gemeenten in hun opvangrol van vluchtelingen uit Oekraïne er niet financieel aan tekort komen. Tot nu toe is die afspraak gestand gedaan. Die 4/6

afspraak staat wat ons betreft ook nu als een huis. Wij gaan in dit voorstel zelf een investering aan voor een huisvestingsvoorziening voor de vluchtelingen die langer mee gaat dan gevraagd. Dat maakt de langere termijn wat meer ongewis. Over garantstelling in de risico’s voeren wij momenteel overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken (zie ook onderdeel 4.1 van het voorstel). 1.4 we weten niet precies hoe lang de woningen nodig zijn voor Oekraïnse vluchtelingen Dit brengt risico’s mee voor de verwachtingen die aan onze financiële berekeningen ten grondslag liggen. Uitvoering/vervolgstappen . Financiën De investering van € 2.650.000,— wordt afgeschreven in 25 jaar. Als rente wordt gehanteerd. De kapitaallasten zijn dan het eerste jaar € 137.000,—, aflopend in 25 jaar. De bijkomende jaarlijkse exploitatiekosten bij gebruik door Oekraïnse vluchtelingen bedragen totaal € 93.740,— (worden geïndexeerd). Dit zijn de energiekosten, opstal- en inboedelverzekering, lokale lasten, beheerkosten en kosten voor onderhoud. De lasten worden uit de rijksvergoeding bekostigd. De bijkomende jaarlijkse exploitatiekosten bij verhuur aan inwoners worden geraamd op € 32.300,— (worden geïndexeerd). De huuropbrengsten worden ingezet de lasten te dekken.

De hoogte van de maandhuur in de periode van verhuur aan inwoners is berekend aan de hand van het waarderingsstelsel zelfstandige woonruimten (‘puntensysteem’). Uit de financiële berekeningen blijkt dat in het scenario “4 jaar gebruik door Oekraïnse vluchtelingen, 21 jaar verhuur aan inwoners” de businesscase sluit. Hierbij is de huidige rijksvergoeding per vluchteling als uitgangspunt van de berekeningen genomen. Dit aandeel rijksvergoeding vertegenwoordigt een bedrag van € 1,6 mln. in de businesscase. In bijlage 1 treft u de uitgangspunten aan van de financiële berekeningen. Bijlage 2 is de financiële berekening. Bijlage 3 is de indicatieve huurberekening op basis van het waarderingsstelsel zelfstandige woonruimten. Communicatie/participatie na besluitvorming De buurtbewoners worden geïnformeerd over de plaatsing van semi-permanente woningen in hun omgeving. Met het Ministerie van Binnenlandse Zaken vindt overleg plaats over garanties rondom de vergoedingensystematiek en de risico’s voor de gemeente.

Bijlagen 1. Indicatie huurprijsbepaling zelfstandige wooneenheden.pdf 2. Scenario tijdelijke woonunits (25-5-2022).pdf 3. Bijlage 1 beschrijving financiele berekening.docx

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Krediet voor aanschaf 16 semipermanente woningen

Gemeenteraad: 4 juli 2022

Zaaknummer: 514220

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 31 mei 2022,

BESLUIT: 1. een krediet beschikbaar te stellen voor een bedrag van € 2.650.000,— voor de aanschaf en plaatsing van 16 semi-permanente woningen nabij het G.J. Rooimanspad in Poortugaal en de financiële gevolgen te betrekken in de 2e Tussenrapportage 2022.

2. deze semi-permanente woningen in te zetten voor de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne. Wanneer deze specifieke behoefte eindigt opnieuw af te wegen of de woningen vervolgens worden ingezet voor de huisvesting van eigen inwoners die op betaalbare huurwoningen zijn aangewezen, in het bijzonder starters en ouderen.

3. de afschrijvingstermijn van het krediet te bepalen op 25 jaar.

4. voor dit project een risico-reservering van € 1 mln. te treffen binnen de reserve betaalbare woningen en de noodzaak en hoogte van deze reservering jaarlijks te bepalen.

6/6