Voorstel Beleidsplan Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2022-2026.pdf

Voorstel Onderwerp: Beleidsplan Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2022-2026

College van burgemeester en wethouders 9 november 2021

Portefeuillehouder Mieke van Ginkel

Zaaknummer 415509

Openbaar

E-mailadres opsteller: r.ditvoorst@bar-organisatie.nl

Geadviseerd besluit 1. Het Regionaal beleidsplan 2022 t/m 2026 Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang vast te stellen

1/6

Raadsvoorstel Inleiding Met de transitie van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) per 2015 is de taak Beschermd Wonen (BW) overgekomen naar de gemeenten. Beschermd Wonen (BW) is een maatwerkvoorziening in de Wmo voor mensen met een psychosociale beperking die (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen en 24-uurstoezicht nodig hebben. Omdat overdracht naar alle gemeenten in 2015 nog niet mogelijk was, is BW inclusief het bijbehorende budget tijdelijk ondergebracht bij 43 centrumgemeenten. Albrandswaard, centrumgemeente Rotterdam en de regiogemeenten Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland en Ridderkerk hebben voor de uitvoering van de taak Beschermd Wonen in 2017 het Regionaal beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2018-2020 vastgesteld (hierna te noemen: het regionaal beleidsplan). Het lopende regionaal beleidsplan is verlengd tot en met 31 december 2021. De opgave is om in regionaal verband in 2022 en de komende jaren continuïteit in de ondersteuning te blijven bieden aan de doelgroep voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (MO); MO wordt (nog) niet doorgedecentraliseerd. Het beleid voor de komende jaren is vastgelegd in het regionaal beleidsplan BW en MO, dat in samenwerking met de genoemde gemeenten in de regio is ontwikkeld.

Na voorbereiding hiervan in regionale webinars voor klantenraden en gemeenteraadsleden en nadere bespreking in de commissie in mei van dit jaar wordt het regionale beleidsplan in de regio aan de gemeenten in de regio ter vaststelling aangeboden. Beoogd effect Met dit beleidsplan willen we bereiken dat we binnen onze regio specialistische zorg met de focus op herstel voor onze inwoners organiseren en een goede toegang daartoe. We streven ook naar een grotere variëteit in aan aanbod van beschermd wonen, die beter aansluit bij de behoefte van de inwoner. Door in de komende periode verder invulling te geven aan 'Beschermd thuis' kunnen inwoners passende begeleiding thuis en in de buurt krijgen waardoor we escalatie kunnen voorkomen en er minder mensen een beroep hoeven te doen op zwaardere intramurale zorg. Argumenten 1.1 Inwoners worden beter geholpen. Omdat het beleidsplan een gevarieerder woonzorgaanbod en een verdere ontwikkeling van Beschermd thuis beoogt, zullen inwoners eerder worden geholpen en zal de hulp beter aansluiten bij hun hulpvraag. 1.2 Het voorliggende regionale beleidsplan geeft invulling aan de regionale samenwerking. Deze samenwerking is nodig, gewenst en landelijk verplicht, om zwaardere specialistische zorg te (kunnen) organiseren. 1.3 Het huidige beleidsplan eindigt 31-12-2021.

Dit beleidsplan van 2018-2020 is tot en met 31-12-2021 verlengd omdat de invoering van het financiële aspect van deze doordecentralisatie was uitgesteld. In verband met de regionale inkoop van woonzorgaanbieders is verder uitstel niet wenselijk. 1.4 Regionaal wordt dit beleidsplan bestuurlijk gedragen. In het bestuurlijk overleg van 15 juli is het voorliggend beleidsplan met consensus geaccordeerd om lokaal ter besluitvorming voor te leggen. 2.1 De Verordening Maatschappelijke adviesraad Albrandswaard 2015 is van toepassing

2/6

De Maatschappelijke adviesraad Albrandswaard is conform de verordening gevraagd advies uit te brengen. De adviesraad heeft op 3 september jl. een gevraagd advies uitgebracht op de conceptverordening Wmo. Overleg gevoerd met In mei zijn er regionale webinars voor klantenraden en ook webinars voor gemeenteraadsleden georganiseerd. De uitkomsten daarvan zijn 25 mei in de commissie gedeeld. Toen is ook uw input gevraagd met betrekking tot nieuw beleid en de gewenst samenwerking. Dit is verder uitgewerkt in het huidige regionale beleidsplan dat door het regionale bestuurlijke overleg is geaccordeerd. Vervolgens is dit voorgelegd aan de klantenraden in de regio. De reacties daarvan met betrekking tot het regionale beleidsplan kunt u lezen in de de inspraaknotitie in de bijlage. Aan de Maatschappelijke adviesraad Albrandswaard is 21 juli om advies gevraagd, wat zij schriftelijk hebben gegeven. De reactie van het college is als bijlage toegevoegd. Kanttekeningen 1.1 De aansluiting met lokaal beleid en 'Beschermd thuis' wordt niet concreet gemaakt. De lokale uitwerking past niet bij de regionale schaal van dit beleidsplan. Toch zal er op basis van dit beleidsplan een veel gevarieerder aanbod van woonzorgvoorzieningen zijn, zoals semimurale voorzieningen, Housing First, BW+ o.a. Bovendien zal in de looptijd van dit beleidsplan 'Beschermd thuis' verder worden vormgegeven.

Sinds kort heeft de VNG ondersteuning voor regio's daarbij gefaciliteerd. Bij de implementatie van het Integraal beleid sociaal domein komt de aansluiting met het lokale voorliggende veld aan de orde.

1.2 In plaats van voldoende voorzieningen op regionaal niveau willen we die voorzieningen op lokaal niveau. De zwaarte, mate van sp[ecialisatie en gevarieerdheid van de gevraagde zorg in combinatie met het aantal inwoners in Albrandswaard dat tot de doelgroep behoort (rond de 12) zorgt ervoor dat dit niet op lokaal niveau georganiseerd kan worden. Vandaar ook de landelijke verplichting voor regionale samenwerking, zodat de kwaliteit van de zorg gewaarborgd kan worden. Uitvoering/vervolgstappen Woonzorgvisie De behoefte aan woonzorglocaties en voor woningen voor cliënten die uitstromen uit BW naar een zelfstandige woning, al dan niet met begeleiding, worden meegenomen in de lokale woonzorgvisie en concrete afspraken met de woningbouwverenigingen. Het om uitstroom van BW naar een zelfstandige woonruimte in Albrandswaard van gemiddeld 6 cliënten per jaar (over de laatste 4 jaar berekend). De spreidingsopgave De spreidingsopgave, die moet zorgen voor een minder scheve verdeling van de instroom van cliënten van buiten onze regio naar onze regio (voornamelijk in Rotterdam), zal worden geactualiseerd. Dat is nodig omdat de doelgroep voor BW is verkleind. Inwoners met een psychische stoornis zonder perspectief op zelfstandig kunnen wonen, vallen sinds 1-1-2021 immers onder de Wet langdurige zorg. In onze regio gaat dat om ongeveer 35% tot 40% van voormalige doelgroep voor BW.

Tevens moet er rekening mee gehouden worden dat er meer mensen passende opvang thuis zullen krijgen als gevolg van lokaal beleid. Ook is te verwachten dat er relatief minder mensen van buiten de regio in onze regio komen wonen als gevolg van de invoering van het woonplaatsenbeginsel. Ontwikkeling van Beschermd thuis

3/6

Voor de ontwikkeling van Beschermd thuis zal aansluiting worden gezocht bij de implementatie van het Integraal sociaal beleid domein, waaronder dagbesteding, begeleid wonen, LZN, schulddienstverlening en preventie huisuitzettingen o.a. Sinds kort heeft de VNG hiervoor een team gevormd dat regio's hierbij ondersteund. Doorontwikkeling monitor De monitor zal verder worden ontwikkeld zodat we meer inzicht krijgen in de effectiviteit van beleid en uitvoering. Dat zal onder regie staan van het onderzoeksbureau van gemeente Rotterdam. Vastleggen van regionale samenwerking In alle gemeenten in onze regio moet het beleid zijn vastgesteld. Dan zullen ook de afspraken over beleidsvoorbereiding, uitvoering, inkoop en financiering worden vastgelegd in een regionale samenwerking. De huidige samenwerkende regiogemeenten (Albrandswaard, Barendrecht, Capelle a/d IJsel, Krimpen a/d IJsel Lansingerland, Ridderkerk en Rotterdam) hebben zich uitgesproken om samen te werken als het gaat om BW op grond van de Wmo2015. Dat is in overeenstemming met de landelijke verplichting omdat alleen dan de kwaliteit van de zorg kan worden geborgd. Een voorstel hiervoor zal binnenkort aan uw raad worden voorgelegd.

In het regionale bestuurlijke overleg is de voorkeur voor een lichte gemeenschappelijke regeling uitgesproken om duidelijke afspraken te maken over toegang, verstrekking, begroting, beleidsvorming, opdrachtgeverschap en regelgeving voor de uitvoering vanaf 2022. Hierbij zal aangesloten worden op de ingangsdatum van de nieuwe contracten Wmo2015 voor de intra- en semimurale (O)GGZ voorzieningen. Ook de resultaten van de pilot naar het inrichten van de toegang voor BW zullen hierbij worden meegenomen. Het concept van de samenwerking zal, na overeenstemming in het bestuurlijk overleg regiogemeenten BW, ter besluitvorming worden voorgelegd aan uw college. Daarna is het aan de gemeenteraad toe te stemmen. Dit proces geldt voor elk van de deelnemende regiogemeenten. Financiën Tot en met 2022 is de gemeente Rotterdam de ontvanger van de Rijksmiddelen. Vanaf 2023 start de decentralisatie van de financiële middelen naar alle gemeenten. Deze herverdeling volgt een ingroeipad van 10 jaar. De meerjarenraming tot en met 2027 (zie bijlage) is gebaseerd op de kosten van de zorg en de kosten van de uitvoering in 2021 en de geraamde inkomsten volgens de septembercirculaire. De totale kosten bedragen 90% van de Rijksmiddelen (peiljaar 2021). De huidige meerjarenraming is dekkend.

Middelen worden regionaal gebundeld De gemeenten in de regio hebben bestuurlijk met elkaar afgesproken dat de middelen die via het Rijk verstrekt worden aan de gemeenten gebundeld ingezet worden voor de uitvoering van BW. Dat betekent dat alle gemeenten 90% van de Rijksmiddelen beschikbaar stellen aan de centrumgemeente voor de uitvoering van BW. De overige 10% zetten gemeenten zelf in voor lokale initiatieven in het kader van Beschermd Wonen, zoals de ontwikkeling van Beschermd thuis. Daarnaast heeft de gemeente Rotterdam aangegeven de ‘Blokhuisgelden’ die gereserveerd zijn voor de realisatie van de BW+ toe te voegen aan de regionale begroting. Wanneer die incidentele middelen in 2027 wegvallen is er nog een overschot op 90% van de regionale middelen. Woonplaatsbeginsel Met de invoering van het woonplaatsenbeginsel is de gemeente van herkomst van een cliënt verantwoordelijk voor de kosten van beschermd wonen. In het regionaal bestuurlijk overleg is overeenstemming om binnen de BW-regio het woonplaatsbeginsel niet toe te passen. Dat betekent dat er geen onderlinge verrekening plaatsvindt tussen de 7 gemeenten op basis van het

4/6

woonplaatsbeginsel. Het is immers onduidelijk of de decentralisatie van de middelen overeenkomt met het aantal nieuwe inwoners met een BW-indicatie, waardoor er onevenwichtigheden kunnen ontstaan, die nu voorkomen worden. Bovendien wordt hiermee een grote toename van administratieve lasten voorkomen. Hiermee wordt de regionale verantwoordelijkheid voor een goed aanbod aan BWvoorzieningen vertaald naar een praktische manier om met deze decentralisatie om te gaan. Voor de betaling van de kosten voor cliënten die van buiten de regio komen wordt het woonplaatsbeginsel wel toegepast. Communicatie/participatie na besluitvorming Nvt

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

advies klantenraad AW Maatschappelijke opvang en beschermd wonen 2022.pdf 21 1025 Antwoordbrief-MAA-Regionaal beleidsplan BWMO 2022-2026.docx Regiomonitor beschermd wonen 2020.pdf Meerjarenraming BW.pdf Regionaal beleidsplan maatschappelijke opvang en beschermd wonen 2022-2026

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Beleidsplan Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 20222026

Gemeenteraad: 20 december 2021

Zaaknummer: 415509

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 9 november 2021, gelet op Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Norm voor Opdrachtgeverschap Beschermd Wonen van de VNG; overwegende, dat een gevarieerder woonzorgaanbod nodig is om meer maatwerk te kunnen bieden bij zware en gespecialiseerde zorg, de verantwoordelijkheid voor Beschermd wonen inhoudelijk en financieel gedecentraliseerd wordt naar alle gemeenten en dat gemeenten en regio's landelijk verplicht zijn om samen te werken

BESLUIT: 1. Het Regionaal beleidsplan 2022 t/m 2026 Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang vast te stellen

6/6