Raadsinformatiebrief 2022 541384 meicirculaire 2022 gemeentefonds.pdf

Raadsinformatiebrief

De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van:

Ons kenmerk: 541384

Uw kenmerk: Bijlage(n):

Contact: C. Kolf -

Doorkiesnummer: 0180-451286 E-mailadres: k.kolf@bar-organisatie.nl Datum: 21 juni 2022

Betreft: Meicirculaire 2022 gemeentefonds

Geachte raadsleden, INLEIDING In deze brief gaan we in op de mutaties uit de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds volgend uit de Voorjaarsnota van het Rijk en de financiële gevolgen die daaruit voortvloeien voor onze gemeente. KERNBOODSCHAP

In deze meicirculaire worden twee belangrijke zaken verwerkt. Als eerste de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 en als tweede de vertaling van de Voorjaarsnota van het Rijk. De nieuwe verdeling pakt voor ons nadelig uit maar vanwege een aangepast ingroeipad betekent dit een minder groot nadeel. De Rijksvoorjaarsnota zorgt echter voor flinke plussen zeker tot en met 2025. Vanaf 2026 is sprake van een dip omdat dan niet langer via de huidige normeringssystematiek (trap op –trap af) gewerkt zal gaan worden. Het ministerie van BZK komt nog voor de zomer met een Contourennota om tot een stabieler gemeentefonds te komen. Uiteraard past een winstwaarschuwing want de ambitieuze plannen van het Rijk moeten ook nog maar gerealiseerd worden. Mede gezien de krapte op de arbeidsmarkt ligt onderuitputting op de loer waardoor we na Prinsjesdag bij de september- en/of decembercirculaire weer met verlagingen te maken kunnen krijgen. De meest in het oog springende mutaties zijn:  Fors hogere accressen vanaf 2022 tot en met 2025, in 2025 oplopend naar cumulatief € 5,2 miljard.  In de jaren 2023 t/m 2025 telkens eenmalig een onttrekking van € 250 miljoen aan het gemeentefonds als voeding van het Volkshuisvestingsfonds en fonds Woningbouwimpuls.  Incidentele voordelen wegens schrappen oploop opschalingskorting voor 2023 t/m 2025.

 Positieve afrekening BTW-compensatiefonds 2021 van € 119 miljoen eenmalig in 2022.  Incidentele compensatie van € 1,4 miljard voor tekorten in de Jeugdzorg voor het jaar 2023. Op de volgende pagina volgen de mutaties van de circulaire met daaronder een uitgebreidere puntsgewijze toelichting.

1

Meicirculaire 2022 gemeentefonds Gemeente:

Albrandswaard

Uitkeringsfactoren:

Lopende prijzen Basis: Meicirculaire 2022 Vergelijk: Decembercirculaire 2021

Let op! Alle bedragen x € 1.000 Berekening beginstand dec 2021

2022

2023

2024

2025

2026

34.104

32.485

33.098

34.088

35.221

Stelpost Jeugd t/m 2022 vertaald

-1.454

0

0

0

0

A. Beginstand december 2021

32.650

32.485

33.098

34.088

35.221

356

240

-306

-838

-929

33.006

32.725

32.792

33.250

34.292

1. Accresontwikkeling in mei 2022 meerjarig

1.076

2.625

4.267

5.397

2.898

2. Plafond BCF, onderschrijding in jaar 2021

131

0

0

0

0

3. Opschalingskorting (lagere apparaatskosten), schrappen oploop

0

411

553

696

0

4. Volkshuisvestingsfonds, uitname accres

0

-154

-156

-154

0

5. Woningbouwimpuls, uitname accres

0

-103

-103

-104

0

6. Hoeveelheidsverschillen o.a. WOZ waardering/ rekentarieven OZB

0

303

307

311

314

1.207

3.082

4.868

6.146

3.212

E. Taakmutaties 7. Inburgering: leerbaarheidstoets 8. Participatie en Voogdij 18+: loon- en prijsbijstelling 2022 9. Valpreventie bij ouderen (Coalitieakkoord) 10. Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren 11. Energietoeslag 12. Jeugdhulp: subsidieregeling continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg 13. Jeugdzorg (coalitieakkoord) 14. Eigen bijdrage huishoudelijke hulp (Coalitieakkoord) 15. Toezicht en handhaving voor EPBD III 16. Prenataal huisbezoek

0 0 0 0 508 -11 0 0 2 -3

7 25 -6 7 0 0 1.196 0 0 0

7 25 -9 7 0 0 0 0 0 0

7 26 -9 7 0 0 0 -52 0 0

7 27 -10 7 0 0 0 -53 0 0

Totaal E. Taakmutaties

496

1.229

30

-21

-22

17. Gezond in de stad (DU)

7

0

0

0

0

18. Inburgering (IU)

9

0

0

0

0

19. Einde lening inburgeringsplicht

6

0

0

0

0

20. Uitvoeringskosten klimaatakkoord 21. Extra capaciteit BOA’s

207 33

0 33

0 33

0 33

0 33

22. Participatie (IU)

11

0

0

0

0

23. Voogdij/18+ (IU)

13

0

0

0

0

286

33

33

33

33

G. Totaal mutaties meicirculaire 2022 (D. t/m F.)

1.989

4.344

4.931

6.158

3.223

Eliminatie nr. 13 Jeugdzorg - aframen begrote stelpost

0

-1.204

0

0

0

34.995

35.865

37.723

39.408

37.515

B. HERVERDEELEFFECTEN o.b.v. afgevlakt ingroeipad 3 jaar C. Gecorrigeerde beginstand incl. herverdeeleffecten (A. + B.) D. Uitkeringsfactor en uitkeringsbasis/ algemeen

Totaal D. mutaties via Uitkeringsfactor, algemeen

F. Overige mutaties

Totaal F. Overige mutaties

H. Eindstand na meicirculaire 2022 (C. + G. + eliminatie)

Toelichten op mutaties mei 2022 B. HERVERDEELEFFECTEN - afgevlakt ingroeipad 3 jaar en omzetting naar nieuwe maatstaven Hoofddoel is om de verdeling eenvoudig en uitlegbaar te maken en dat beter aansluit bij de noodzakelijke kosten die gemeenten maken. De indeling van de clusters is logischer en globaler gemaakt en het aantal maatstaven is gehalveerd naar zo’n 50 stuks. Na actualisatie van de gegevens per 1-1-2023 loopt het nadelige netto herverdeeleffect voor Albrandswaard op naar ruim € 9 ton structureel. Het aangepaste ingroeipad, waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien, is beperkt tot 3 jaar. Het maximale afgesproken positieve of negatieve effect voor 2023 is € 7,50 per inwoner en daarna voor 2024 en 2025 € 15 per inwoner. Daarmee is het structurele effect dus gemaximeerd op € 37,50 per inwoner. Voor Albrandswaard is dit nu ook het maximale nadeel. In december 2021 was nog sprake van een nadeel van € 1,9 miljoen op basis van stand 2017 en een veel ongunstiger ingroeipad. Voor gemeenten met heel weinig financiële draagkracht en een lage economische status en voor krimpgemeenten geldt tot en met 2025 een nog gunstiger ingroeipad. Dat gaat om 41 gemeenten. Onze gemeente behoort daar echter niet toe. Overige mutaties mei 2022 1. Accresontwikkeling in mei 2022 Voor alle jaren is sprake van een forse opwaartse bijstelling van het accres.

Deze zijn hoger dan aangekondigd in de voorgaande circulaires en ook veel hoger dan aangekondigd in de startnota van het kabinet. Voor Albrandswaard is voor 2022 sprake van een plus van € 1 miljoen oplopend naar een plus van € 5,4 miljoen in 2025 om vervolgens te dalen naar een plus van € 2,9 miljoen in 2026 (dip; forse terugval in 2026 t.o.v. 2025). 2. Plafond BCF, onderschrijding in jaar 2021 Over 2021 bedraagt de afrekening € 119 miljoen eenmalig positief. Voor Albrandswaard een eenmalig voordeel van € 131.000 in 2022. 3. Opschalingskorting (lagere apparaatskosten), schrappen oploop De oploop van de opschalingskorting is incidenteel geschrapt voor de duur van de kabinetsperiode. Het betreft een reeks die oploopt van € 400 miljoen in 2023 naar € 675 miljoen in 2025. Eerder was de oploop van de opschalingskorting al bevroren voor de jaren 2020 tot en met 2022. Dit betekent dat de stand van de opschalingskorting zoals bereikt in 2019 van € 300 miljoen wordt bevroren tot en met 2025. Incidenteel wil zeggen dat de korting in de betreffende jaren (€ 400 miljoen voor 2023; € 135 miljoen voor 2024 en € 140 miljoen voor 2025) wordt teruggeboekt, maar de reeks eindigt wel gewoon in een korting van € 975 miljoen cumulatief in 2026, zoals voorzien en verwerkt in de circulaire.

Het schrappen van de oploop betekent voor Albrandswaard incidentele voordelen voor 2023 van € 411.000, 2024 van € 553.000 en 2025 van € 696.000. 4. Volkshuisvestingsfonds, uitname accres/ 5. Woningbouwimpuls, uitname accres Voor de jaren 2023 t/m 2025 wordt telkens eenmalig een onttrekking van € 250 miljoen opgenomen als voeding van de specifieke uitkeringen Volkshuisvestingsfonds en Woningbouwimpuls. Dit is dus een sigaar uit eigen doos als we van deze fondsen gebruik zouden kunnen maken. Voor Albrandswaard gaat het om incidentele kortingen voor de periode van 3 jaar van gemiddeld € 154.000 respectievelijk € 103.000. 6. Hoeveelheidsverschillen Naast de mutaties in de algemene uitkering vanuit het Rijk wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door actualisatie verdeelmaatstaven waaronder de WOZ-waarden en rekentarieven OZB.

3

7. Inburgering: leerbaarheidstoets In het kader van de Wet Inburgering 2021 is de extra taak “leerbaarheidstoets” belegd bij de gemeente. Deze middelen hebben we nodig voor personele inzet en IT-benodigdheden om deze toets af te kunnen nemen. Voor Albrandswaard gaat het om een bedrag van € 7.000 structureel vanaf 2023. 8. Participatie en Voogdij 18+: loon- en prijsbijstelling 2022 Betreft loon- en prijsbijstellingen volgens de geldende afspraak. 9. Valpreventie bij ouderen (Coalitieakkoord) Het kabinet heeft valpreventie als kostenbesparende preventiemaatregel opgenomen. Valpreventie draagt bij aan gezond ouder worden en leidt tot netto besparingen in de domeinen Zorgverzekeringswet (Zvw) en Wet landurige zorg (Wlz). De maatregelen die nodig zijn voor implementatie worden komende periode uitgewerkt. Dit leidt vanaf 2023 tot een taakstellende besparing in het gemeentefonds. Voor Albrandswaard een structureel nadeel van € 6.000 in 2023 oplopend naar € 10.000 vanaf 2026. 10. Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren Voor de verdere versterking van de dienstverlening wordt landelijk € 5 miljoen extra structureel toegekend vanaf 2023 voor systeemleren. Dit volgt naar aanleiding van het rapport ‘Ongekend onrecht’ van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). In december was al eerder € 5 miljoen beschikbaar gesteld (totaal nu € 10 miljoen).

Voor Albrandswaard volgt structureel € 7.000 extra vanaf 2023. 11. Energietoeslag Op 15 maart 2022 is het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens ingediend bij de Tweede Kamer. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om dit jaar via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. De bedragen van € 800 per huishouden zijn leidend (gebaseerd op een inkomensgrens tot 120% van de bijstandsnorm). Minister Schouten heeft aangegeven dat gemeenten gecompenseerd worden als ze daarop tekort gaan komen. De bij ons in Albrandswaard bekende minima met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm hebben in april de energietoeslag ontvangen. Voor de overige minima die in mei een aanvraag kunnen indienen, kunnen we daarom niet een lagere inkomensgrens hanteren. Een hogere inkomensgrens is wel mogelijk maar daar is niet voor gekozen omdat het beschikbare budget vanuit het Rijk dan niet toereikend is. Via deze meicirculaire is het budget nu gecompenseerd voor de uitvoering van deze regeling. De totale rijksbijdrage inclusief de uitvoeringskosten voor Albrandswaard bedraagt € 508.000. Via de 2e Turap zal worden voorgesteld het benodigde bedrag beschikbaar te stellen voor minimabeleid/bijzondere bijstand. 12.

Jeugdhulp subsidieregeling continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg Via deze subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdzorg tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen als dit voor hen noodzakelijk is om hun zorg te kunnen garanderen. In de decembercirculaire was het restant van € 18,9 miljoen al teruggestort in het gemeentefonds, maar vanwege de inmiddels afgesproken verlenging moest deze pot weer aangevuld worden (naar € 10 miljoen) zijnde een uitname van € 8,9 miljoen landelijk voor 2022. Aan het einde van de regeling vloeien de (restant)middelen weer terug in het gemeentefonds. Dit betekent voor Albrandswaard een eenmalig nadeel van € 11.000 in 2022. 13. Jeugdzorg (Coalitieakkoord) Het kabinet stelt voor 2023 incidenteel € 1,454 miljard extra beschikbaar voor de jeugdzorg. Hierbij gaat het kabinet er vanuit dat gemeenten inzetten op besparingsmaatregelen voor een bedrag van

€ 374 miljoen op jeugdzorguitgaven 2023 als onderdeel van de reeks van de (arbitrage)commissie van Wijzen. Voor de gemeente Albrandswaard gaat het om een te ontvangen bedrag van € 1.196.000 voor 2023. De extra middelen willen we inzetten voor de te verwachten extra kosten op specialistische jeugdhulp en lokale jeugdhulp, die worden veroorzaakt door inflatie en toename van de zorgvraag. De door ons opgenomen stelpost voor het jaar 2023 wordt geëlimineerd voor het bedrag van € 1.204.000 dat wij daarvoor eerder in de begroting hadden becijferd. Hoe vanaf 2024 om te gaan met een (nog) toegestane structurele stelpost zullen wij in de nieuwe begroting 2023 bezien. 14. Eigen bijdrage huishoudelijke hulp (Coalitieakkoord) Vanuit het Rijk is er vanaf 2025 een taakstellende besparing opgelegd van € 95 miljoen voor de uitgaven Wmo/ onderdeel eigen bijdrage Huishoudelijke hulp. Naar verwachting zal deze ontwikkeling leiden tot een hogere eigen bijdrage/ bijstellingen in de eigen bijdrage. Op basis van de optelsom van de gerealiseerde uitgave van vorige boekjaren, de verwachte groei en eventuele trends zal deze budgetverlaging door ons opgevangen moeten worden. Dit vergt uiteraard nog verdere uitwerking. Voor de gemeente Albrandswaard gaat het om een korting van € 53.000 vanaf 2025. 15.

Toezicht en handhaving voor EPBD III Betreft een aanvullend bedrag van € 1,8 miljoen landelijk in 2022 voor uitvoering toezicht en handhaving op de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD III). Dit betekent voor Albrandswaard een eenmalig voordeel van € 2.000 in 2022. 16. Prenataal huisbezoek Betreft een terugboeking onder aftrek van reeds gemaakte kosten van per saldo € 2,3 miljoen landelijk in 2022 wegens uitstel van de wet Prenataal huisbezoek Jeugdgezondheidszorg van 1 januari naar 1 juli 2022. Dit betekent voor Albrandswaard een eenmalig nadeel van € 3.000 in 2022. 17. Gezond in de stad (DU) Albrandswaard doet formeel weliswaar niet mee met Gezond in de Stad (GIDS), maar dat komt vanwege het ontbreken van beschikbare middelen. Het te ontvangen eenmalige bedrag van € 7.000 voor Albrandswaard willen wij toch graag inzetten om een impuls te kunnen geven aan het meer laten bewegen van ouderen en jongeren. Wij leggen daarbij de verbinding met het Verenigingsakkoord en Welzijn op Recept. 18. Inburgering (IU) Voor Albrandswaard een voordelige afrekening van € 9.000 in 2022. 19. Einde lening inburgeringsplicht (ELIP) Deze extra middelen willen wij inzetten voor de dekking van de uitvoering omdat er meer werk in het taakpakket van klantmanagers inburgering is ontstaan.

Met deze gelden kunnen wij inburgeraars blijven begeleiden als zij hun lening voor inburgering al volledig hebben ingezet. Voor de gemeente Albrandswaard gaat het om een eenmalig voordeel van € 6.000 voor 2023. 20. Uitvoeringskosten klimaatakkoord Voor de uitvoeringskosten voor het klimaatakkoord wordt in 2022 een totaalbedrag van € 112,6 miljoen aan gemeenten beschikbaar gesteld. Er vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere VNG, IPO en het Rijk over de resterende middelen die in het Coalitieakkoord voor aanvullend klimaatbeleid zijn gereserveerd. Voor Albrandswaard voorlopig een incidenteel voordeel van € 207.000 in 2022.

5

21. Extra capaciteit BOA’s Voor de capaciteit van BOA’s in de openbare ruimte wordt € 13 miljoen beschikbaar gesteld gebaseerd op een standaard basisbedrag en een variabel aanvullend bedrag op basis van inwonertal. Voor Albrandswaard betekent dat een bedrag van structureel € 33.000 vanaf 2022. 22. Participatie (IU) Voor Albrandswaard een voordelige afrekening van € 11.000 in 2022. 23. Voogdij/18+ (IU) De verdeling van de integratie-uitkering Voogdij/18+ is in 2022 nog op basis van historisch zorggebruik (T-2) per gemeente met gemiddelde dagprijzen die worden vermenigvuldigd met het aantal zorgdagen Hierbij is rekening gehouden met de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022, waarbij de verantwoordelijkheid voor de zorg van zo’n 10.000 kinderen naar een andere gemeente is verschoven. Vanaf 2023 vindt de verdeling plaats via objectieve maatstaven via de algemene uitkering. Voor Albrandswaard een incidenteel voordeel van € 13.000 in 2022. Overige informatie In deze circulaire wordt een vooraankondiging gedaan op komende mutaties. Het gaat dan om de volgende onderwerpen waarvan het geld dus nu nog niet beschikbaar is. Omgevingswet Er komt € 150 miljoen beschikbaar voor transitiekosten Omgevingswet voor de periode 2023-2025. Voor Albrandswaard een bedrag van € 222.500 welke via de komende septembercirculaire voor 2022 nog beschikbaar zal komen.

Wet Kwaliteitsborging bouwen Aanvullend is € 25 miljoen beschikbaar gemaakt voor inwerkingtreding Wet Kwaliteitsborging bouwen. Dit is aanvullend op eerdere € 10 miljoen. Voor Albrandswaard een bedrag van € 36.400 voor 2022 en daarna vanaf 2023 € 14.800. Vergoeding opvang ontheemden Oekraïne De gemeenten en veiligheidsregio’s werken aan het realiseren van opvangplekken. Om gemeenten duidelijkheid te geven over wat zij ontheemden kunnen bieden en welke kosten vergoed worden door het Rijk, is een regeling voor een specifieke uitkering (dus niet via gemeentefonds) op basis van normbedragen opgesteld. In het kader van de opvang ontheemden Oekraïne zijn de gemeenten ook verantwoordelijk voor:  Het realiseren van voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Vergoeding vindt plaats via een specifieke uitkering (dus niet via gemeentefonds), waarbij de gemeenten achteraf gecompenseerd worden voor gerealiseerde kosten.  Het inrichten van leerlingenvervoer. Vergoeding vindt later nog plaats via een eenmalige decentralisatie uitkering via het gemeentefonds voor de periode mrt – juli 2022.  De zorg en ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid. Hiervoor geldt ook latere vergoedingen via gemeentefonds.

Voor de bedrijfsvoering en kosten voor GGD en veiligheidsregio’s en gemeenten moet nog een systeem voor vergoeding worden opgericht. Om de 25 veiligheidsregio’s te kunnen ondersteunen is een bedrag van ongeveer € 500.000 per maand per regio geschat.

VERVOLG De gevolgen uit deze raadsinformatiebrief voor 2022 worden in de komende tussenrapportage 2022 opgenomen. De structurele effecten voor de (meerjaren)begroting 2023 inclusief eventuele extra benodigde lasten wegens nieuwe (taak)mutaties worden in de begroting 2023 integraal afgewogen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris, de burgemeester,

Hans Cats

drs. Jolanda de Witte

7