Document · PDF

Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 def raad.pdf

Gemeenteraad AW 6 november 2023, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 9: Programmabegroting 2024 - 2027 en meerjarenraming31.368 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 20252027

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................... - 1 1. ALGEMEEN .................................................................................................................. - 2 VOORWOORD .............................................................................................................. - 2 LEESWIJZER ................................................................................................................ - 3 HOOFDLIJNEN FINANCIËLE GEVOLGEN ................................................................... - 5 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG ............................................................................. - 9 2. PROGRAMMAPLAN ................................................................................................... - 11 PROGRAMMA 1 - OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID & ALGEMEEN BESTUUR.... - 11 PROGRAMMA 2 - RUIMTELIJKE ORDENING, WONEN EN ECONOMIE .................. - 19 PROGRAMMA 3 - BUITENRUIMTE ............................................................................ - 24 PROGRAMMA 4 - FINANCIËN .................................................................................... - 29 PROGRAMMA 5 - EDUCATIE .....................................................................................

- 32 PROGRAMMA 6 - SPORT........................................................................................... - 34 PROGRAMMA 7 - SOCIAAL DOMEIN ........................................................................ - 36 NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA'S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN . - 43 1. ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN .................................................................... - 44 2. OVERHEAD ......................................................................................................... - 47 3. VENNOOTSCHAPSBELASTING (VPB) ............................................................... - 48 4. ONVOORZIEN ..................................................................................................... - 49 3. PARAGRAFEN............................................................................................................ - 50 PARAGRAAF 1 - LOKALE HEFFINGEN ..................................................................... - 51 PARAGRAAF 2 - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................. - 61 PARAGRAAF 3 - FINANCIERING ............................................................................... - 72 PARAGRAAF 4 - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................... - 77 PARAGRAAF 5 - BEDRIJFSVOERING .......................................................................

- 87 PARAGRAAF 6 - VERBONDEN PARTIJEN ................................................................ - 90 PARAGRAAF 7 - GRONDBELEID ............................................................................. - 105 PARAGRAAF 8 - WET OPEN OVERHEID ................................................................ - 107 4. FINANCIËLE BEGROTING ....................................................................................... - 109 FINANCIËLE SAMENVATTING ................................................................................. - 110 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN.......................................................................... - 111 UITGANGSPUNTEN MEERJARENRAMING............................................................. - 115 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ...... FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. MEERJAREN BALANS .............................................................................................. - 118 EMU-SALDO ............................................................................................................. - 119 5. BIJLAGEN ................................................................................................................. - 120 BIJLAGE 1 - INVESTERINGEN .................................................................................

- 121 BIJLAGE 2 - RESERVES EN VOORZIENINGEN ...................................................... - 122 BIJLAGE 3 - SUBSIDIEPLAFOND 2024 .................................................................... - 124 BIJLAGE 4 - OVERZICHT VAN DE BEGROTING OP TAAKVELDEN ....................... - 124 BIJLAGE 5 - VERTREKPUNT BEGROTING 2024 - 2027.......................................... - 128 -

-1-

1. ALGEMEEN Voorwoord Voor u ligt de Programmabegroting 2024 met de meerjarenraming 2025 - 2027. Hierin zijn onder andere de (financiële) kaders en ontwikkelingen vanuit de Voorjaarsnota verwerkt. Vanuit het raadsakkoord is een collegewerkprogramma opgesteld waarvan de financiële consequenties zijn opgenomen in deze begroting. Uitgesproken is dit programma uit te voeren met de titel “denken, durven en doen!”, met een frisse blik op lokaal bestuur. Het jaar 2023, en de komende jaren, staan onder andere in het teken van het opbouwen van een eigen ambtelijke organisatie voor Albrandswaard en de omvorming van de BARorganisatie. De dienstverlening en doorgang van cruciale processen hebben hierbij onze aandacht. De (financiële) gevolgen en mogelijke risico’s van deze complexe verandering zijn zo goed mogelijk ingeschat, opgesteld en verwerkt. Gelijk met deze begroting ontvangt u de eerste begrotingswijziging waar ruimte is voor nieuw beleid zoals de woningbouwprojecten. Wij blijven alle maatschappelijke en economische ontwikkelingen op de voet volgen om zodoende ‘scherp aan de wind te blijven zeilen’ wat betreft de financiële positie van Albrandswaard. Wij kunnen u voor de komende jaren een passende begroting aanbieden, met tegelijkertijd een eerste begrotingswijziging.

Kortom, als Albrandswaard kunnen we met vol vertrouwen de toekomst in! Het college van Burgemeester en Wethouders Albrandswaard

Albrandswaard, 26 september 2023 Burgemeester en wethouders van de gemeente Albrandswaard

-2-

Leeswijzer Planning & Control cyclus De Programmabegroting is één van de producten van de Planning & Control-cyclus. De basis voor deze begroting is de door u vastgestelde Voorjaarsnota. Vanwege de naderende BAR-ontvlechting en opbouw van de eigen organisatie, met alle bijkomende kosten en aanpassingen, is besloten om in deze begroting geen nieuw beleid te formuleren. Het beleid komt uit het in december 2022 vastgestelde CollegeWerkProgramma. Hierin is nieuw beleid t/m 2026 bepaald en vastgesteld. In deze Programmabegroting is dus uitgegaan van het beleid uit het CWP, waarbij dit verder financieel is doorgerekend. In 2024 zullen twee tussenrapportages verschijnen waarin aan de raad de afwijkingen gerapporteerd worden met betrekking tot de uitvoering van de in de begroting opgenomen plannen. Indeling van de begroting Artikel 7 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat een begroting ten minste bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting dient vervolgens te bestaan uit: • het programmaplan, en • de paragrafen. De financiële begroting dient ten minste te bestaan uit: • het overzicht van baten en lasten en de toelichting, en • de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting. Opbouw van de begroting Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de begroting op financiële hoofdlijnen.

Hierin is te zien hoe de verwerkte financiële mutaties doorwerken, om zo vanuit de Voorjaarsnota tot de begroting te komen. Tevens worden de belangrijkste mutaties in dit hoofdstuk toegelicht. In hoofdstuk 2 is het programmaplan opgenomen, waarin de programma’s van deze begroting centraal staan. Per programma zijn achtergrond en politiek taakveld beschreven. Omdat een programma vaak een breed taakveld bestrijkt, zijn de programma’s onderverdeeld in programmaonderdelen. In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen. Dit zijn de paragrafen, zoals deze zijn voorgeschreven in het BBV. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting. Het gaat met name om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk voor de gemeenteraad. Hoofdstuk 4 bevat de financiële begroting. Hierin worden de hoofdstukken 1 tot en met 3 uitgewerkt in een gedetailleerd overzicht van de financiële positie van de gemeente.

-3-

In de bijlagen zijn de volgende overzichten opgenomen: 1. Investeringen met economisch en maatschappelijk nut; 2. Reserves en voorzieningen; 3. Subsidieplafond 2024; 4. Overzicht van de begroting op taakvelden, en 5. Vertrekpunt begroting 2024-2027.

-4-

Hoofdlijnen financiële gevolgen Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Saldo primitieve begroting

4.111.900

5.561.300

3.722.200

4.808.100

Collegewerkprogramma, 1e begrotingswijziging 2023

-3.362.000

-4.227.000

-3.597.000

Structurele gevolgen 2e tussenrapportage 2022

-798.400

-787.400

-749.400

Structurele gevolgen 1e tussenrapportage 2023

-717.800

-320.800

914.200

Uitgangspunt Kadernota 2024

-766.300

226.100

290.000

1.375.900

-1.359.900

-1.508.200

-1.583.900

-596.600

-521.600

E. Bedrijfsvoering

F. Investeringen

G. Voorgestelde dekking

650.000

1.370.000

2.410.000

Totaal na Kadernota 2024

-2.072.800

-433.700

594.500

1.680.400

Kadernota 2024 B. Rekenkundige en algemene kaders D. Autonome ontwikkelingen

Diverse aanpassingen begroting 2024 Ontwikkeling algemene uitkering

1.100.700

1.277.500

1.383.000

1.444.000

Mutatie BAR-bijdrage a.g.v. BAR-ontvlechting

11.772.600

11.700.900

11.637.200

11.597.200

Bijdrage van Barendrecht voor BAR-ontvlechting

750.000

Eigen personeelsbegroting

-7.261.200

-7.211.200

-7.098.200

Bijdrage SWO Ridderkerk

-6.214.100

Materieel (eigen beheer en lease) wat overkomt uit BAR

-464.600

-462.800

-460.900

Vrijval diverse opgenomen stelposten

731.400

806.400

Aansluiting bij begrotingen van verbonden partijen

-482.500

Correctie voor te hoge opgenomen dekking in Kadernota 2024

-150.000

-450.000

-1.070.000

Mutatie kapitaallasten

-80.800

-108.400

-111.900

-137.400

Mutatie afval incl. opzegging huur Nijverheidsweg

218.500

140.100

Mutatie duurzaamheid a.g.v. Rijkssubsidie

210.400

188.000

Toename OZB-opbrengsten

70.000

72.100

74.200

325.500

Aframen deel frictiebudget BAR-ontvlechting

300.000

100.000

Overige mutaties

36.800

24.900

-17.700

-47.400

-1.535.600

-1.052.800

-631.900

671.100

Saldo begroting na wijzigingen +/+ is voordelig -/- is nadelig

Toelichtingen Algemene en technische correcties Bij de Voorjaarsnota wordt een globale inschatting gegeven van de financiële uitwerking van rekenkundig kaders. Pas bij het opstellen van de programmabegroting worden budgetten op detailniveau doorgerekend en aangepast. Hierdoor treden verschillen op. Vooral bij de laatste jaarschijf (2027) is dit meestal het geval. Deze is nieuw en wordt voor de Voorjaarsnota in eerste instantie gekopieerd vanuit de laatst bekende jaarschijf (2026). Opschonen stelposten Bij het opstellen van de begroting is kritisch gekeken naar de stelposten die uit oudere begrotingen overgeheveld zijn naar 2024. De stelposten zijn waar nodig gecorrigeerd.

-5-

Vorming ambtelijke organisatie Albrandswaard Zoals vastgesteld in de raad op 3 juli jl. heeft u € 1,7 miljoen structureel budget beschikbaar gesteld voor de vorming van de ambtelijke organisatie Albrandswaard. Dit bedrag kunt u terugvinden als saldo van de volgende posten. Mutaties BAR-bijdrage

€ 11.772.600

Eigen personeelsbegroting

-/- € 7.261.200

Bijdrage SWO Ridderkerk

-/- € 6.214.100

Totaal

-/- € 1.702.700

Belangrijkste ontwikkelingen In de begroting 2024 - 2027 zitten meer ontwikkelingen dan normaal. Dit heeft alles te maken met de BAR-ontvlechting, waardoor we met ingang van 2024 weer een eigen personeelsbegroting hebben. Daarnaast dienen we diverse zaken vanaf 2024 zelf op te nemen, omdat dit niet meer in de BAR zit, zoals bijvoorbeeld materieel (zowel in eigendom als lease). Hieronder volgt een overzicht van de ontwikkelingen zoals ze in het overzicht onder de Hoofdlijnen financiële gevolgen ('diverse aanpassingen begroting 2024') worden genoemd. Mutaties BAR De grootste mutaties in deze begroting zijn het gevolg van de BAR-ontvlechting. Zo is de BAR-bijdrage zoals die voorheen was, eerst volledig teruggedraaid en daarna weer opnieuw in de boeken gezet voor de nieuwe situatie. Dit leverde voor Albrandswaard per saldo een voordeel op van ongeveer € 11,8 miljoen per jaar. Van dit voordeel dient de gemeente vervolgens het overgekomen personeel vanuit de BAR en alle overgekomen taken te financieren. Zoals al in bovenstaand overzicht valt op te merken, zijn de kosten voor het opzetten van de eigen organisatie (inclusief de SWO met Ridderkerk) hoger dan het voordeel van de lagere BAR-bijdrage. Dit is tevens de belangrijkste reden voor de niet-sluitende jaarschijven in deze begroting.

Wel ontvangen we in 2024 eenmalig een bedrag van € 750.000 van Barendrecht, als vergoeding voor de kosten die we dienen te maken vanwege de ontvlechting. SWO Ridderkerk Als gevolg van de BAR-ontvlechting gaat een groot deel van het personeel terug naar de gemeente. Aangezien Albrandswaard te klein is om alles op zich te nemen, is besloten tot een dienstverleningsovereenkomst met Ridderkerk. Voor de onderdelen Ruimte, Buitenruimte en Sociaal Domein komen medewerkers op de loonlijst van Ridderkerk, maar voeren ze uitsluitend werkzaamheden uit voor Albrandswaard. Het betreft 74,81 fte. De totale personeelskosten die Ridderkerk maakt voor deze medewerkers, zullen doorbelast worden aan Albrandswaard, zodat de kosten uiteindelijk bij onze gemeente terechtkomen. Op deze onderdelen werken we vanzelfsprekend nauw samen met Ridderkerk. Stelposten In de begroting hebben we opnieuw kritisch gekeken naar alle stelposten. Als gevolg van de nieuwe realiteit, waren nagenoeg alle stelposten niet meer relevant, en zijn daarom vrijgevallen. Deze vrijvallen leverde aanzienlijke baten op in alle begrotingsjaren. In de begroting zitten nu alleen nog stelposten voor de opgenomen indexatie in 2025 en verder (jaarlijks € 302.000), een coördinator Zorg & Veiligheid (jaarlijks € 85.000) en voor de uitvoering van een woningmarktprogramma (jaarlijks € 10.000).

-6-

Verbonden partijen Jaarlijks ontvangen we de begrotingen van de verbonden partijen, zoals de GRJR, de VRR en het CJG. De deelnemersbijdrage voor Albrandswaard die daarin vermeldt wordt, dient overeen te komen met onze eigen administratie, zodat we de begroting van de betreffende verbonden partij blijven volgen. Om dit ook voor 2024 weer te realiseren, hebben we aanzienlijk moeten bijramen in alle begrotingsjaren. Correctie voor te hoge dekking in Kadernota In de Kadernota hebben we helaas een te hoge dekking opgenomen m.b.t. de stelpost indexering, die we in het Collegewerkprogramma hebben gevormd. Om dit te corrigeren, hebben we het verschil tussen hetgeen in de Kadernota is genoemd, en wat er daadwerkelijk als stelpost stond, bijgeraamd. Kapitaallasten en overige mutaties De verschillen zijn allen kleiner dan € 50.000 en worden daarom niet nader toegelicht. Afval Hogere kosten voor de inzameling en verwerking van afval hebben geleid tot een hoger tarief voor de afvalstoffenheffing, om zo (nagenoeg) 100% kostendekkend te kunnen blijven opereren. De bijzonderheid die vanaf 2024 speelt, als gevolg van de BAR-ontvlechting, is de opzegging van de huur van het gebouw aan de Nijverheidsweg, waardoor Albrandswaard jaarlijks ongeveer € 200.000 aan huurbaten gaat missen. Deze baten telden overigens niet mee in de bepaling van het tarief.

Duurzaamheid Vanaf 2023 ontvangen gemeenten geld van het Rijk voor de uitvoering van klimaat- en energiedoelen. Voor de toekomstige jaren is afgesproken dat gemeenten hetzelfde bedrag als in 2023, structureel budgetneutraal mogen opnemen in de begroting. Het is op dit moment namelijk al wel duidelijk dat de middelen ook na 2025 worden gecontinueerd, maar het is nog niet duidelijk hoe de exacte verdeling onder gemeenten eruit komt te zien. Voor Albrandswaard gaat het om € 435.300 per jaar. Als gevolg hiervan hebben we, in overleg, het deel aan kosten wat door deze regeling teveel is opgenomen voor duurzaamheid vrij laten vallen. Ook is het onttrekkingsschema voor de reserve Duurzaamheid aangepast als gevolg van deze regeling. OZB-opbrengsten De OZB opbrengsten worden jaarlijks herzien als gevolg van areaaluitbreidingen. We gaan jaarlijks uit van een opbrengststijging van 3% t.o.v. het voorgaande jaar. In 2027 is een groot effect zichtbaar als gevolg van een prognose toename van ongeveer 500 woningen. Inzet frictiebudget In 2023 heeft Albrandswaard een structureel frictiebudget in het leven geroepen om kosten die voortkomen uit de BAR-ontvlechting, mee te kunnen financieren. Gezien alle (financiële) ontwikkelingen omtrent de ontvlechting van de BAR en de opbouw van de eigen organisatie, is besloten een deel van dit budget af te ramen in 2024 en 2025.

Voor het restant is/zijn nog geen specifieke bestedingsdoel(en) geformuleerd.

-7-

Overzicht opbouw Algemene uitkering Voor de jaren 2024 - 2027 zijn gemeenten gecompenseerd voor de inflatie middels het oplopende accres. Daarnaast ontvangen gemeenten vanaf 2027 een structureel bedrag als vergoeding voor de nieuwe financieringssystematiek van het Gemeentefonds, welke vanaf 2027 plaats moet gaan vinden. Voor Albrandswaard leidt dit tot een structurele bijdrage van €1.054.000 vanaf 2027. Op 18 april 2023 hebben het Rijk en de VNG een principeakkoord bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 zijn, vooruitlopend op het definitieve akkoord, de extra middelen voor 2024 en 2025 beschikbaar gesteld. In totaal gaat het om € 1.363 miljoen in 2024 en € 859 miljoen in 2025. Voor 2026 en verder blijven de middelen vooralsnog gereserveerd staan. In hetzelfde principeakkoord staat ook dat de besparingen voor de Jeugd t/m 2025 bevroren wordt op het niveau van € 374 miljoen (bedrag van 2023). Bovenstaande ontwikkelingen betekenen voor Albrandswaard extra middelen voor de Jeugd; € 1.192.000 voor 2024 en € 744.000 voor 2025. Aangezien we in het verleden al rekening mee hielden met de extra middelen middels een stelpost, is deze stelpost naar € 0 afgeraamd voor 2024 en 2025. Vanaf 2026 handhaven we de stelpost. Hieronder volgen de volgende mutaties die zijn verwerkt in de begroting 2024. Omschrijving

2024

2025

2026

Meicirculaire 2023

2.233.000

2.321.000

1.383.000

2027

Vrijval stelpost jeugd

-1.132.300

-1.043.500

Totaal correcties Algemene uitkering

1.100.700

1.277.500

1.383.000

1.444.000

+/+ is positief -/- is negatief

Provinciaal toezicht De door de raad vastgestelde begroting 2024 dient vóór 15 november 2023 aan de provincie te worden toegestuurd ter goedkeuring. De provincie toetst of de gemeentebegroting voldoet aan de gestelde wettelijke vereisten en provinciale regelgeving. De minste vorm van provinciaal toezicht is repressief toezicht. Dit betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Daarbij is leidend dat de structurele lasten gedekt moeten zijn door structurele baten (zgn. materieel begrotingsevenwicht). Om in beeld te brengen of de begroting materieel in evenwicht is, moet het begrotingssaldo gecorrigeerd worden met het saldo van incidentele baten en lasten. Wat het effect daarvan is voor de gemeente Albrandswaard, is opgenomen in onderstaande tabel.

-8-

Structureel meerjarensaldo exclusief incidentele baten en lasten Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Saldo baten en lasten

-635

-320

-1.301

230

Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-901

-733

669

441

-1.536

-1.053

-632

671

Saldo incidentele baten en lasten

-970

-1.345

208

Gecorrigeerd saldo

-566

292

-840

463

Begrotingssaldo

+/+ is positief -/- is negatief

Een overzicht en toelichting op de incidentele posten is te vinden in hoofdstuk 4: Financiële begroting. Indien de begroting niet materieel in evenwicht is, kan de gemeente onder preventief provinciaal toezicht worden geplaatst. Dit betekent dat een gemeente de begroting en begrotingswijzigingen pas mag uitvoeren na voorafgaande goedkeuring van de provincie.

Begroting in één oogopslag Baten per programma Programma

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Baten 1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

-1.589.900

-841.500

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

-7.016.600

-7.051.400

-550.300

-471.200

3 Buitenruimte

-9.568.600

-9.470.300

-9.441.000

-9.489.300

4 Financiën

-353.500

-275.700

-197.000

5 Educatie

-156.600

-160.800

6 Sport

-424.600

-437.800

-4.840.000

-4.844.900

-48.642.400

-50.649.200

-49.816.400

-51.157.500

7 Sociaal Domein Overige Baten en Lasten Algemene dekkingsmiddelen Overhead

-24.000

-24.700

Totaal Overige Baten

-48.666.400

-50.673.900

-49.841.100

-51.182.200

Totaal baten

-72.616.200

-73.756.300

-66.314.400

-67.624.700

-9-

Lasten per programma Programma

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten 1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

7.030.800

7.627.700

8.122.400

8.152.700

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

8.224.700

9.827.000

1.825.100

1.750.600

3 Buitenruimte

19.168.600

19.026.000

18.980.600

19.026.700

4 Financiën

105.800

407.800

5 Educatie

4.960.100

3.443.800

3.354.300

3.349.800

6 Sport

1.890.200

1.898.600

1.894.700

1.854.000

7 Sociaal Domein

23.603.800

23.529.900

23.468.200

23.477.300

290.400

226.900

184.800

228.100

Overige Baten en Lasten Algemene dekkingsmiddelen Overhead

8.777.200

8.721.700

8.608.700

8.606.900

Vennootschapbelasting

25.200

24.700

Onvoorzien

75.000

Totaal Overige Lasten

9.167.800

9.048.300

8.893.200

8.934.700

Totaal lasten

74.151.800

74.809.100

66.946.300

66.953.600

Dekking van en naar programma's

- 10 -

2. PROGRAMMAPLAN Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur 1.1 Openbare Orde en Veiligheid Inleiding Veilige leefomgeving voor iedereen In Albrandswaard hebben we oog voor elkaar. We zorgen samen met inwoners, ondernemers en partners, zoals politie, de brandweer en het buurtpreventieteam voor de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dat doen we door criminaliteit en overlast te voorkomen als het kan maar ook door op te treden als het nodig is. De komende jaren zal er naast de reguliere taken sprake zijn van een viertal speerpunten: Jeugd en Jongeren aanpak, Integrale aanpak Zorg en Veiligheid, zichtbare handhaving en toezicht en ondermijning. Jeugd en Jongerenaanpak In Albrandswaard is besloten tot een integrale jongerenaanpak. Een aanpak gericht op het in kaart brengen van de aard en omvang van de overlast van jongeren maar ook om te komen tot voorkomen van overlast met aandacht voor voorlichting ten aanzien van verdovende middelengebruik, wapenbezit en geweld. Het is belangrijk dat scholen en sportverenigingen vroeg signaleren wanneer het niet goed gaat met een van hun leerlingen of leden. Immers wij willen dat onze jongeren veilig kunnen opgroeien. Meldingen van inwoners zijn van belang om in te spelen op aandachtspunten. Onze jongerenaanpak richt zich op ontspanning, ontplooiing en handhaving als dat nodig is.

Integrale aanpak Zorg en Veiligheid Hoewel de criminaliteitscijfers in algemene zin een daling laten zien is er wel sprake van een forse toename in meldingen van overlast door personen met verward gedrag. Door vroeg signaleren en een goede samenwerking tussen de partners in de zorg en veiligheid kunnen we in een vroeg stadium hulp bieden of ingrijpen. We stellen een kwartiermaker aan die een integrale aanpak voorbereidt gericht op adequate oplossing van problemen op het Zorg en Veiligheidsterrein zowel individueel als beleidsmatig ook weer gericht op voorkomen, aanpakken en doorpakken Zichtbare Handhaving en Toezicht Zien en gezien worden is ons uitgangspunt. Inwoners moeten veilig zijn en zich veilig voelen in onze gemeente. Dat betekent specifiek inzetten op gebieden waar dat nodig is en inwoners dat vragen. Met meer zichtbare toezicht en handhaving ook door bijvoorbeeld cameratoezicht bij de metrostations werken we aan meer veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in onze gemeente. Ondermijning In Albrandswaard pakken we ondermijning aan. Met de aanpak van ondermijning voorkomen en bestrijden we samen met onze partners de onzichtbare criminaliteit. Deze criminaliteit ondermijnt het gezag en tast het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aan. Door middel van voorlichting en campagnes zorgen wij voor meer bewustwording onder bewoners en ondernemers.

Wij organiseren bedrijvencontroles met onze partners zoals Politie, ROBT, Belastingdienst, DCMR. Verder vergroten en delen we kennis binnen ons netwerk en gaan we intensiever samenwerken met onze partners.

- 11 -

Wat willen we bereiken Onze jongerenaanpak leidt ertoe dat jongeren veilig en gezond opgroeien zonder dat overlast wordt ervaren of dat zij in criminaliteit vervallen. Met partners in de zorg en veiligheid zorgen we ervoor dat we in een vroeg stadium hulp bieden of ingrijpen in complexe situaties en bij mensen met verward gedrag voordat escalatie plaatsvindt. Met meer zichtbaar toezicht en handhaving in specifieke gebieden van onze gemeente wordt het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroot. Door aanpak van ondermijning zorgen we ervoor dat onze samenleving veilig is en er bewustzijn is ten aanzien van de risico’s. Integraal veiligheidsbeleid Wat willen we bereiken? Overlast en criminaliteit in Albrandswaard vroegtijdig signaleren, voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 1a Samen met onze partners, Continu Inwoners voelen zich veilig in Binnen begroting. ondernemers en inwoners een Albrandswaard. jaarlijks actieplan vaststellen. 1b Samen met onze partners, Continu Inwoners voelen zich veilig in Binnen begroting. ondernemers en inwoners zorgen we Albrandswaard. dat het jaarlijks actieplan wordt uitgevoerd.

1c Aanstellen Coordinator zorg en 2024 Passende hulp en ondersteuning 85.000 euro veiligheid voor inwoners die te maken (structureel), hebben met complexe verwerkt in begroting domeinoverstijgende vanuit problematiek. Met als doel een Voorjaarsnota. Albrandswaard waar inwoners zich veilig voelen. 1d Pilot om de rol van de wijkbrandweer 2024 Brandveiligheidsbewustzijn bij 75.000 euro, te vergroten onze inwoners te vergroten wat verwerkt in de leidt tot brandveiliger gedrag en begroting vanuit de daardoor tot minder branden en Voorjaarsnota. slachtoffers.

Jeugd Wat willen we bereiken? Overlast van jeugd in Albrandswaard voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 2a Samen met politie en jongerenwerk Continu Vroegtijdig kunnen inspelen op de integrale aanpak (Jeugdoverlast) ervaren overlast. Weten wat er uitvoeren. speelt en dus gericht kunnen handelen.

- 12 -

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting. Vanuit de VJN 110.000 euro (structureel) aanvullend verwerkt in de begroting voor continuering en uitbreiding jongerenwerk.

Handhaving Wat willen we bereiken? Het gevoel van veiligheid vergroten door een betere (meer) zichtbaarheid van toezicht en handhavers op straat. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024 Inwoners weten hoe zij hun eigen Binnen begroting. veiligheid in en rondom hun woning kunnen vergroten.

We doen mimimaal 4x per jaar preventieve acties om inwoners en ondernemers te informeren over het voorkomen van inbraken en diefstallen.

Samen met de politie inzetten op de hotspots in de gemeente.

Continu

Het aantal inbraken en diefstallen Binnen begroting. is blijvend lager.

Cameratoezicht bij metrostations.

Continu

Het aantal meldingen van fietsendiefstal verlagen.

Binnen begroting.

Zichtbaarheid handhaving vergroten op basis van signalen; opstellen jaarplan, extra inzet BOA's en samenwerking partners versterken.

Continu

Vergroten zichtbaarheid handhavers voor inwoners.

Binnen begroting.

We bespreken regelmatig de veiligheid Continu en het veiligheidsgevoel rond de klinieken. We werken samen met Antes, Fivoor, politie en onwonenden o.a. via de klankbordgroepen.

Inwoners in de omgeving van de Binnen begroting. klinieken in Albrandswaard voelen zich voldoende veilig.

Overlast Wat willen we bereiken? Perspectief bieden aan personen met multi-problematiek en overlast terugdringen van personen met complexe problematiek waaronder verward gedrag. Wat gaan we doen 4a

Bevorderen van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners door actieve participatie en regie in netwerk.

Opstellen van een integrale aanpak waarin rollen, verantwoordelijkheden, taken en de wijze van samenwerking zijn vastgelegd. Opstellen van convenant tussen de partners.

Wanneer is het klaar Continu

Continu

Wat is het streven Goed toegankelijke zorg en hulpverlening, vroegsignalering van problematiek en minimale overlast voor de Albrandswaardse samenleving. Terugdringen van overlast door personen met verward gedrag.

- 13 -

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Ondermijning Wat willen we bereiken? Zien en gezien worden is het motto bij ondermijning. We voorkomen dat criminelen of criminele organisaties (on)bewust worden gefaciliteerd bij criminele praktijken. We gaan verweving van de onder- en bovenwereld tegen. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Door voorlichting vergroten we de bewustwording onder bewoners en ondernemers.

Continu

Bewustwording vergroten over ondermijning en het voorkomen van onbewuste verweving of onbewust faciliteren.

Binnen begroting.

Kennisontwikkeling door, en samenwerking met, bijzondere partners zoals RIEC, Douane, DCMR en CCC.

Continu

Voldoende kennis en ervaring voor de lokale aanpak van ondermijning.

Binnen begroting.

1.2 Algemeen Bestuur Inleiding Een frisse blik op lokaal bestuur Het bestuur van Albrandswaard is effectief in haar communicatie met regionale partners zoals de MRDH, VRR, Landschapstafel, Jeugdhulp, NRIJ etc. We zijn helder over onze besluiten en zijn duidelijk over waarom soms toch een besluit moet worden genomen dat afwijkt van de wensen van inwoners, ondernemers, verenigingen of een maatschappelijke partner. Wijkregie Wij willen als bestuur weten wat er leeft bij onze inwoners. Maar ook helpen we ideeën en initiatieven mogelijk te maken. Zo merken inwoners dat het de moeite waard is om in gezamenlijkheid met elkaar bij te dragen aan hun woonomgeving. Wijkregie ondersteunt en maakt mogelijk dat inwoners aan de slag gaan met hun plannen. Dat doen we door regelmatig en goed contact te hebben met inwoners en hen te vragen om mee te denken. Dit betekent ruimte geven en vertrouwen bieden voor ideeën en initiatieven. En ook heel praktisch mensen de weg wijzen of vragen om mee te helpen bij plannen voor hun buurt of wijk. Hierdoor voelen inwoners zich meer betrokken bij hun eigen leefomgeving en zijn ze eerder bereid om opnieuw een bijdrage te leveren. Dienstverlening Onze dienstverlening staat dagelijks in het teken van onze inwoners en ondernemers. Samen met hen werken we aan de verbetering van die dienstverlening maar erkennen dat we hierbij soms tegen grenzen aanlopen.

Natuurlijk vinden wij het belangrijk dat iemand die ons belt of op een andere manier benadert, op een andere manier snel geholpen wordt. Nóg belangrijker vinden wij dat deze inwoner of ondernemer tevreden is over hoe hij of zij geholpen is, ook al duurt het wat langer. De gedeeltelijke ontvlechting van de BARorganisatie krijgt de komende periode zijn beslag. We gebruiken deze verandering zoveel mogelijk om onze gemeentelijke dienstverlening beter aan te laten sluiten op de behoeften van inwoners en bestuur, waarbij tevens de kracht en eigenheid van onze gemeente meer tot hun recht komen. Op het gebied van online dienstverlening gaat het enorm snel. Er is sprake van continu nieuwe wetgeving waaraan we hebben te voldoen en die uitgaat van het bieden van makkelijke en betrouwbare online dienstverlening door de gemeente. Wij realiseren ons dat nieuwe wetgeving soms ook belemmerend werkt.

- 14 -

Juist daar ligt onze uitdaging. Samen met onze inwoners ontdekken waar het toch makkelijk, efficiënt en begrijpelijk blijft, rekening houdend met deze nieuwe wetgeving, en vooral dat de basis op orde blijft. Wat willen we bereiken Heldere, duidelijke, en herkenbare communicatie met onze inwoners. Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. Onze dienstverlening is persoonlijk, gemakkelijk en betrouwbaar. Wat doen we al - Implementatie wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. - Vernieuwen website. - Online aanvragen verlenging rijbewijs. - Verder ontwikkelen e-Diensten Burgerzaken en Maatschappij. - Organiseren van laagdrempelige contactmomenten. - Faciliteren en stimuleren van burgerinitiatieven t.b.v. de verbetering leefbaarheid. - Bevorderen van de samenwerking tussen organisaties. Communicatie Wat willen we bereiken? Heldere, duidelijke, en herkenbare communicatie met onze inwoners. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

We zoeken inwoners op. We organiseren ontmoetingsmomenten, fysiek en digitaal. Inwoners worden voorafgaand aan besluitvorming betrokken, bij de start van elke ontwikkeling worden inwoners geïnformeerd.

Continu

Inwoners weten welke belangrijke Binnen begroting ontwikkelingen er zijn in Albrandswaard en hebben het gevoel dat ze tijdig worden betrokken. Inwoners vinden dat ze actief en op tijd betrokken worden bij zaken die hen aangaan.

Bij de start van een participatieproces Continu starten we een campagne gericht op de doelgroep, zodat inwoners tijdig op de hoogte zijn van de ontwikkeling en de mogelijkheid om te participeren.

Ondersteunen participatie. Mensen weten wanneer ze op wat voor manier betrokken worden.

- 15 -

Extra kosten + FTE in 2024

Binnen begroting

Wijkregie Wat willen we bereiken? Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. Inwoners zijn bereid om mee te praten over vraagstukken waarbij de gemeente om de mening van haar inwoners vraagt. Inwoners weten wijkregie te vinden. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Eind 2024

Wat is het streven Definitie bepalen en de meerwaarde communiceren van de participatiemogelijkheden. Daarnaast doen we onderzoek naar de onderwerpen die geschikt zijn voor deze vorm van participatie.

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Onderzoek doen naar gelote dorpskernraad.

Meer Albrandswaarders doen mee, onder dit motto dagen we onze inwoners uit om een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid in hun wijk.

Eind 2024

In 2024 zijn er minimaal zes Binnen begroting. bewonersinitiatieven geweest die (financieel) ondersteund zijn.

We introduceren een hedendaagse aanpak van participatie.

Eind 2024

Onze inwoners vinden dat er naar Binnen begroting. hen geluisterd wordt.

Dienstverlening Wat willen we bereiken? Onze dienstverlening is persoonlijk, makkelijk en betrouwbaar. Wat gaan we doen

Wat is het streven

Deskundige dienstverlening aan bestuur en inwoners tegen acceptabele kosten.

Wanneer is het klaar We bouwen een inspirerende en vitale Eind 2024 gemeentelijke organisatie op die, naast de eigen deskundigheid, de expertise van samenwerkingspartners benut. Doorontwikkeling online dienstverlening

Continu.

Wij leveren twee businesscases op die inzicht geven in verbetering van de online dienstverlening en de kosten daarvan.

- 16 -

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Openbare orde & Veiligheid & Algemeen bestuur

Realisatie 2022 Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026 Begroting 2027

Lasten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid

2.140.240

2.292.300

2.818.000

2.927.700

3.019.900

3.022.300

1.2 - Algemeen Bestuur

3.883.683

4.554.800

4.187.800

4.675.000

5.077.500

5.105.400

Totaal Lasten

6.023.923

6.847.100

7.005.800

7.602.700

8.097.400

8.127.700

1.1 - Openbare orde & Veiligheid

-75.245

-68.800

-70.500

-72.400

1.2 - Algemeen Bestuur

-1.393.000

-538.500

-1.464.200

-713.900

Totaal Baten

-1.468.245

-607.300

-1.534.700

-786.300

Saldo baten en lasten

4.555.678

6.239.800

5.471.100

6.816.400

7.311.100

7.341.400

Onttrekkingen

-285.041

-246.000

-55.200

27.500

25.000

Mutaties reserves

-257.541

-221.000

-30.200

Totaal programma 1

4.298.137

6.018.800

5.440.900

6.786.200

7.280.900

7.311.200

Baten

Stortingen

Verklaring van verschillen Verschillen programma 1 ten Begroting 2023 na wijziging opzichte van gewijzigde begroting 2023

Begroting 2024

Verschil 1e tr 2023 Begroting 2024

Lasten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid

2.292.300

2.818.000

525.700

1.2 - Algemeen Bestuur

4.554.800

4.187.800

-367.000

Totaal Lasten

6.847.100

7.005.800

158.700

1.1 - Openbare orde & Veiligheid

-68.800

-70.500

-1.700

1.2 - Algemeen Bestuur

-538.500

-1.464.200

-925.700

Totaal Baten

-607.300

-1.534.700

-927.400

Saldo baten en lasten

6.239.800

5.471.100

-768.700

Baten

Lasten 1.1 De lasten voor brandbestrijding met ongeveer € 297.000 toegenomen, om daarmee de begroting van de VRR te blijven volgen. De verdeling van de BAR, SWO en de eigen personeelsbegroting leidt, per saldo, tot een hogere last in dit subprogramma van ongeveer € 207.000. 1.2 De nieuwe BAR-bijdrage is fors lager dan vorig jaar; hier is een afname van € 10,5 miljoen te zien. Daarnaast zijn de frictiekosten voor de BAR-ontvlechting met € 300.000 afgenomen, omdat we verwachten hier in 2024 minder gebruik van te zullen maken. Hier staat tegenover dat de lasten voor secretarieleges zijn toegenomen, met € 178.500, vanwege de behoefte aan meer personele capaciteit. De verdeling van de BAR, SWO en de eigen personeelsbegroting leidt, per saldo, tot een hogere last in dit subprogramma van ongeveer € 10,1 miljoen i.v.m. 2023. Baten 1.1 Alle mutaties < € 50.000. 1.2 In 2024 verwachten we de vooraf afgesproken, eenmalige bijdrage van Barendrecht, van € 750.000, als compensatie voor alle gemaakte (en te maken) kosten m.b.t. de BARontvlechting. Verder worden er meer inkomsten uit de verschillende leges verwacht, voor ongeveer € 350.000. Hier staat tegenover dat er minder inkomsten te verwachten zijn uit de doorbelasting van uren aan de BAR (ongeveer € 175.000). Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW NL* Cijfers over

1 Diefstallen uit Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. woningen (bron: CBS)

1,2 1,4

2022

2 Vernielingen (bron: CBS)

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, zoals brandstichting, opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, openlijlke geweldpleging en godslastering.

6,6

2022

3 Verwijzingen Halt (bron: Stichting Halt)

Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 17 jaar

2022

4 Winkeldiefstallen (bron: CBS)

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

0,6 2,3

2022

5 Geweldsmisdrijven (bron: CBS)

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.)

5 4,6

2022

Waar staat je gemeente d.d. 18 juli 2023 * Klasse matig stedelijk

Kerngegevens Bestuurlijke structuur

Raadsleden

Wethouders

Echt voor Albrandswaard (EVA)

1 (1 fte)

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

1 (1 fte)

Stem Lokaal

GroenLinks-PvdA

Christen Democratisch Appel (CDA)

1 (1 fte)

Leefbaar Albrandswaard

Nieuwe Albrandswaardse partij (NAP)

Totaal

3 (3,0 fte)

- 18 -

Programma 2 - Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie Inleiding en missie Programma 2 De zorg voor wonen Albrandswaard is een fijne plek om te wonen. Jongeren en ouderen blijven graag in hun dorp wonen. Iedereen zijn of haar gewenste plekje geven is dan ook een uitdaging. Een gevarieerd woningaanbod voor starters en ouderen maakt Albrandswaard toekomstbestendig. We gaan ervoor zorgen dat er meer gelijkvloerse woningen komen waarin mensen tot op hoge leeftijd zelfstandig kunnen blijven wonen. In de samenwerking met de woningcorporaties, de regio en de provincie Zuid-Holland werken we aan het realiseren van voldoende woningen. We hebben hiervoor de locaties Mariput, Schutskooiwijk/Poortugaal-West, Omloop en Antesterrein. Dit is nog niet voldoende. Wij gaan op zoek naar andere mogelijke plekken om te bouwen en alternatieve woonvormen (zoals tiny houses en flexwoningen). En we houden daarbij rekening met het groen en de beperking van de dijkenstructuur in Albrandswaard. Waarschijnlijk treedt op 1 juli 2023 de Omgevingswet in werking. Dit betekent dat we procedures eenvoudiger maken waar het kan. De Omgevingsvisie is de basis voor ons ruimtelijk beleid. Dit beleid werken we de komende jaren uit in gebiedsprogramma’s en in een Omgevingsplan.

Albrandswaard wil een aantrekkelijk vestigingsklimaat hebben voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn maar ook actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Wij doen dit samen met onze partners. Wat willen we bereiken Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn en actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Albrandswaard draagt met haar lokale economie bij aan een gezonde regionale economie waarbij de bijzondere kwaliteiten van Albrandswaard op het gebied van wonen en groene ruimte voorop blijven staan. Wat doen we al - De woonvisie Albrandswaard 2016-2025 uitvoeren door het maken van prestatieafspraken met de vier woningcorporaties die in Albrandswaard werken. - Afspraken maken met de regio en de provincie over de woningvoorraad.

- 19 -

2.1 Ruimtelijke Ordening Omgevingswet Wat willen we bereiken? Werken volgens de Omgevingswet die waarschijnlijk op 1-1-2023 in werking treedt. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Uitwerking van de concept Continu omgevingsvisie. Het gefaseerd opstellen van deel omgevingsplannen die tezamen voor 2030 één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vormen.

De concept omgevingsvisie € 22.700 in 2024. verder uitwerken in beleidskaders (denk aan mobiliteit, groen, woonzorg etc.).

Herzien van de procedure marktinitiatieven, inclusief evaluatie.

Het efficiënter inrichten van de marktinitiatieven procedure met een onderscheid tussen kleinschalige en grotere ontwikkelingen.

Binnen begroting.

1e kwartaal 2024

Rand van Rhoon Wat willen we bereiken? Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Nog niet bekend

Een vastgestelde visie op de Rand van Rhoon.

Binnen begroting

Scenario's uitwerken voor de Rand van Rhoon.

2.2 Wonen Wonen Wat willen we bereiken? Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Dit met behoud van een goede balans tussen wonen, groen en infrastructuur. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2024 1a

Onderzoek doen naar de mogelijkheden van nieuwe bouwlocaties en van de transformatie van vastgoed in Albrandswaard.

Eind 2024

Realiseren van voldoende betaalbare woningen.

Binnen begroting.

Actualisatie van de woonvisie, inclusief Eind 2024 het opstellen van een Woon-Zorgvisie.

Een actuele woon-zorgvisie.

Binnen begroting.

Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen (Tiny Houses, flexwoningen).

Realiseren van tijdelijke huisvesting voor specifieke doelgroepen.

Binnen begroting.

Eind 2024

- 20 -

2.3 Economie Economie Wat willen we bereiken? Albrandswaard heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn maar ook actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Wat gaan we doen 1a

Intensiever contact met ondernemers en winkeliers.

In gemeenschappelijke regelingen en andere netwerken pleiten voor de regionale betekenis van onze bijzondere woon- en groenkwaliteit.

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Bundeling van kracht om de kwaliteit te verbeteren van het bedrijfs-, werk-, woon- en verblijfsklimaat.

Continu

Regionale erkenning van de betekenis van het Albrandswaards woon- en groenaanbod voor het regionale economische vestigingsklimaat.

Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Ruimtelijke na wijziging ordening, Wonen en Economie

Begroting 2025

Begroting 2026 Begroting 2027

Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening

7.670.259

2.922.300

8.021.000

8.126.200

1.624.100

1.549.400

2.2 - Wonen

80.867

145.000

99.500

96.900

97.100

2.3 - Economie

102.343

106.100

79.200

78.900

79.100

Totaal Lasten

7.853.469

3.173.400

8.199.700

8.302.000

1.800.100

1.725.600

-3.314.639

-993.200

-6.597.300

-6.379.500

98.900

-49.800

2.2 - Wonen

-379.453

-550.700

-376.200

-377.100

2.3 - Economie

-62.500

-41.800

-43.100

-44.300

Totaal Baten

-3.756.592

-1.585.700

-7.016.600

-6.800.900

-322.500

-471.200

Saldo baten en lasten

4.096.877

1.587.700

1.183.100

1.501.100

1.477.600

1.254.400

Onttrekkingen

-7.321.643

-177.000

-250.500

-227.800

Stortingen

4.250.896

25.000

1.525.000

25.000

Mutaties reserves

-3.070.746

-152.000

25.000

1.274.500

-202.800

25.000

Totaal programma 2

1.026.131

1.435.700

1.208.100

2.775.600

1.274.800

1.279.400

Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening

- 21 -

Verklaring van verschillen Verschillen programma 2 ten opzichte van gewijzigde begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Verschil 1e tr 2023 Begroting 2024

Lasten 2.1-Ruimtelijke ordening

2.922.300

8.021.000

5.098.700

2.2-Wonen

145.000

99.500

-45.500

2.3-Economie

106.100

79.200

-26.900

Totaal Lasten

3.173.400

8.199.700

5.026.300

2.1-Ruimtelijke ordening

-993.200

-6.597.300

-5.604.100

2.2-Wonen

-550.700

-376.200

174.500

2.3-Economie

-41.800

-43.100

-1.300

Totaal Baten

-1.585.700

-7.016.600

-5.430.900

Saldo baten en lasten

1.587.700

1.183.100

-404.600

Baten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten vanwege BAR-ontvlechting Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting vanwege de BARontvlechting, hebben we voor Ruimtelijke ordening vanaf 1-1-2024 een team Beleid Advies RO & Projectbureau, en een team RO Overig Vastgoed. In totaal gaat het om 20,63 fte. Hier hebben we € 1.975.000 voor begroot vanaf 2024. Lasten 2.1 Het verschil komt voornamelijk door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2023. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn zoals besloten in het MPO. Deze aanpassingen leiden tot een verhoging van de lasten met € 5,6 miljoen, wat voornamelijk komt door kosten voor het woonrijp maken. Verder zijn er in 2023 voor ruim € 400.000 aan (incidentele) posten opgenomen, die niet meer terugkomen in 2024, wat dus een verlaging van de lasten inhoudt. Daarnaast leidt de doorbelasting van de BAR, SWO en eigen personeelsbegroting, per saldo, tot een lagere last van ongeveer € 90.000. 2.2 De verlaging komt voornamelijk door het niet meer opnemen van een (incidentele) post uit 2023. 2.3 Alle mutaties zijn < € 50.000. Baten 2.1 De toename komt met name door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2023. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn zoals besloten in het MPO.

Het betreft voornamelijk opbrengst uit de verkoop van gronden en te verwachten investeringsbijdragen. 2.2 Het verschil wordt verklaard door lagere opbrengsten uit omgevingsvergunningen, omdat in 2023 een uitgestelde post van 2022 is opgenomen (voor € 165.000). 2.3 Alle mutaties zijn < € 50.000.

- 22 -

Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

1 Functievermenging (bron: CBS BAG/LISA)

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen 48,6% 53,8% en woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij de waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

2 Vestingen van bedrijven Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van (bron: LISA) 15 – 65 jaar. 3 Nieuwbouw woningen (bron: BAG/ABF)

Het aantal nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

4 Demografische druk (bron: CBS)

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Waar staat je gemeente d.d. 18 juli 2023 * Klasse matig stedelijk

- 23 -

NL*

126,7 174,1 9,6

Cijfers over 2022

2022

9,3

2022

73,2% 70,3%

2023

Programma 3 - Buitenruimte Inleiding en missie Programma 3 Natuurlijk! Duurzaam en groen We willen een mooie en duurzame gemeente doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen. Daarom willen we voor 2050 een klimaatneutrale gemeente zijn. Onze buitenruimte wordt aangepast aan de veranderingen in het klimaat, bijvoorbeeld door meer opvang van regenwater of het beperken van hittestress. We stimuleren inwoners om huis en tuin te vergroenen. Bijvoorbeeld met meer groen in de tuin, het plaatsen van een regenton of het scheiden van de rioolbuis en de regenbuis. We stimuleren beheerders van bedrijventerreinen om hun ruimten anders in te richten. Albrandswaard is een prachtige groene plek ten zuiden van Rotterdam. Het prachtige Buyenland van Rhoon, de Grienden en de Oude Maas als blikvangers. De bijzondere polders en grienden zijn uniek in deze regio en geliefd bij wandelaars en fietsers. Dat koesteren we en daar zorgen we goed voor. Onze gemeente wordt gezien als de groene long van Rotterdam. De nieuwe groenvisie helpt om een mooie groene gemeente te blijven. Daarom gaan we vastleggen in de groenvisie op welke wijze we met de natuur willen omgaan. Het versterken van de biodiversiteit in de gemeente is hierbij een belangrijk aandachtspunt net als hoe we omgaan met het behoud en/of kappen van bomen en hoe we zorg dragen voor een blijvend groene ruimte.

De visie vormt de leidraad om tijd en middelen effectief en juist in te zetten. Afvalinzameling Van afval naar grondstof is de komende jaren ons motto. Als gemeente geven we het goede voorbeeld door onze afvalstromen te verminderen en grondstoffen te hergebruiken. De afvalstroom in Albrandswaard kan verder afnemen door samen nog beter afval te scheiden. Dit doen we door het voor bewoners zo makkelijk mogelijk te maken om hun afval en grondstoffen te kunnen scheiden. Hierbij stimuleren we afvalscheiding, geven we meer voorlichting en onderzoeken we innovatieve vormen van scheiding en hergebruik. Langzaam verkeer gaat voor Albrandswaard heeft een dijkenstructuur die stamt uit onze rijke geschiedenis. Dit bepaalt in grote mate de manier waarop onze wegen zijn ingericht en beperkt onze bewegingsvrijheid als het gaat om het aanpassen van onze wegenstructuur. Geplande en bestaande bouwontwikkelingen zorgen voor een toename van verkeer. Daarom wordt er de komende periode een nieuw mobiliteitsplan opgesteld. Uiteraard wachten we niet tot het plan klaar is. Om de verkeersveiligheid te verbeteren worden er nu al maatregelen genomen, waarbij de fietser en voetganger centraal staan in het verkeer; zo zal in de dorpskern de auto te gast zijn. En krijgen het aanpassen van schoolroutes en schoolomgevingen prioriteit.

Daarnaast bevorderen we vormen van deelmobiliteit en stimuleren we de aanleg van voldoende laadvoorzieningen. Beleef, doe mee en leer Kunst en cultuur verrijkt, verbindt en versterkt onze inwoners. Albrandswaard koestert dan ook haar rijke culturele bezit. Het is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving. In de nota ‘De kracht van kunst en cultuur’ is vastgelegd hoe het college dit de komende vier jaar wil versterken. De is aanjager en verbinder door samen te werken en te faciliteren bij evenementen, cultuur, erfgoed, verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven. Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel

- 24 -

in het verduurzamen en vergroenen van onze gemeente. We stimuleren en vergroten/versterken de biodiversiteit in onze gemeente. We dringen de hoeveelheid restafval terug en stimuleren onze inwoners om afval te scheiden. We werken aan wegen waarbij fietsers en voetgangers centraal staan in het verkeer. De diversiteit van evenementen wordt vergroot onder andere door plaatselijke culturele aanbieders. Op het gebied van cultuur maken dat meer inwoners kennis met de rijke geschiedenis van Rhoon en Poortugaal. Op het gebied van erfgoed maken wij ons erfgoed zichtbaar en beleefbaar toegankelijker voor bezoekers. Wij versterken de samenwerking met het cultuurrijke verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven. Wat doen we al We zorgen dat scholen en culturele organisaties intensiever samenwerken. 3.1 Buitenruimte Buitenruimte Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel in het verduurzamen van onze gemeente. Iedereen in Albrandswaard is bewust van onze ambitie om voor 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven Elke duurzaamheidsparagraaf is voorzien van een onderbouwd advies.

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.

We stimuleren inwoners om bij te dragen Eind 2025 aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.

Bevorderen van de klimaatbestendigheid van de leefruimte. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte om wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.

We inventariseren welke initiatieven er Eind 2024 zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.

We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.

Wordt jaarlijks geinventariseerd en geactualiseerd. Financiering volgt middels separate voorstellen.

Duurzaamheid Wat willen we bereiken? We werken aan een duurzame en groene gemeente. Dit doen we o.a. door het versterken van het groene karakter van onze gemeente. Daarnaast dringen we de hoeveelheid restafval terug en stimuleren we bewoners te scheiden. Wat gaan we doen 2a

Opstellen groenvisie en uitvoeringsplan waarin we de biodiversiteit stimuleren.

Wanneer is het klaar Continu

- 25 -

Wat is het streven Heldere kaders voor het groenbeheer.

Extra kosten + FTE in 2024 Binnen begroting.

Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Hierbij staan de fietser en voetganger centraal in het verkeer. Wij realiseren veilige (school)omgevingen. Wij stimuleren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Mobiliteitsvisie opstellen.

1e kwartaal 2024

Heldere kaders voor de Binnen begroting. toekomstige verkeersafwikkeling.

Een uitvoeringsagenda over de mobiliteitsvisie opstellen.

Eind 2024

Het hebben van een uitvoeringsplan.

Voor de realisatie van de uitvoeringsagenda worden extra middelen gevraagd.

Het verhogen van de verkeersveiligheid met als focus schoolroutes en omgevingen.

Continu

Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners.

Extra investeringsbudgetten worden gevraagd indien nodig.

Het stimuleren van deelmobiliteit en de Eind 2024 bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Het aanbod van alternatief Binnen begroting. vervoer i.p.v. de auto vergroten. In ieder geval het aanpassen van fietsenstallingen.

De realisatie van een snellaad netwerk Eind 2025 binnen de gemeentegrenzen.

Stimuleren van duurzaam vervoer.

Binnen begroting.

3.2 Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur in Albrandswaard verrijkt, verbindt en versterkt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving.. Wij koesteren het cultuurhistorische karakter van Albrandswaard en vragen aandacht voor culturele profilering. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2024

Uitdragen van de doelen en ambities in de kunst- en cultuurnota.

Continu.

Zichtbaarheid en (h)erkenning van kunst en cultuur in Albrandswaard.

Binnen begroting.

De Albrandswaardse monumenten (terug) onder de aandacht brengen. Meedoen aan Monumentendag.

Eind 2024

Zorg en aandacht voor onze monumenten.

Binnen begroting.

Het evenementenbeleid wordt herzien. Eind 2024

Duidelijke kaders en Binnen begroting. subsidiemogelijkheden. Meer evenementen mogelijk maken en de aanvraagprocedure eenvoudiger maken.

- 26 -

Wat mag het kosten? Programma Buitenruimte

Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 na wijziging

Lasten 3.1 -Buitenruimte

17.057.817

18.184.300

18.933.200

18.805.700

18.762.100

18.807.800

3.2 - Kunst & Cultuur

442.057

409.000

213.900

198.800

197.000

197.400

Totaal Lasten

17.499.874

18.593.300

19.147.100

19.004.500

18.959.100

19.005.200

Baten 3.1 -Buitenruimte

-8.847.714

-8.725.600

-9.294.600

-9.195.800

-9.163.500

-9.211.800

3.2 - Kunst & Cultuur

-10.659

-13.200

-13.800

-14.300

Totaal Baten

-8.858.373

-8.738.800

-9.308.400

-9.210.100

-9.177.800

-9.226.100

Saldo baten en lasten

8.641.501

9.854.500

9.838.700

9.794.400

9.781.300

9.779.100

Onttrekkingen

-557.654

-725.100

-260.200

-263.200

Stortingen

171.500

21.500

Mutaties reserves

-386.154

-703.600

-238.700

-241.700

Totaal programma 3

8.255.346

9.150.900

9.600.000

9.555.700

9.539.600

9.537.400

Verklaring van verschillen Verschillen programma 3 ten opzichte van gewijzigde begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Verschil 1e tr 2023 Begroting 2024

Lasten 3.1 - Buitenruimte

18.184.300

18.933.200

748.900

3.2 - Kunst & Cultuur

409.000

213.900

-195.100

18.593.300

19.147.100

553.800

3.1 - Buitenruimte

-8.725.600

-9.294.600

-569.000

3.2 - Kunst & Cultuur

-13.200

-13.800

-600

Totaal Baten

-8.738.800

-9.308.400

-569.600

Saldo baten en lasten

9.854.500

9.838.700

-15.800

Totaal Lasten Baten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. De lasten als gevolg van de BAR-ontvlechting worden apart benoemd. Personeelslasten vanwege BAR-ontvlechting Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting vanwege de BARontvlechting, hebben we in de Buitenruimte vanaf 1-1-2024 een team Buitenruimte en Wijkregie. In totaal gaat het om 7,39 fte. Inclusief de bijbehorende teammanager hebben we hier € 689.700 voor begroot vanaf 2024. Lasten 3.1 De lasten voor het onderhoud aan wegen gaat naar verwachting, per saldo, met ongeveer € 70.000 toenemen, om hiermee de wegen op een kwalitatief goed niveau te houden. Aan riolering wordt naar verwachting ongeveer € 60.000 meer uitgegeven, met name door een hogere verwachte storting in de voorziening. Aan milieu wordt ca. € 90.000 meer uitgegeven, met name vanwege extra kosten m.b.t. de extra taken voor de Omgevingswet, en de indexering van de DCMR. Daarnaast leidt de doorbelasting van de BAR, SWO en eigen personeelsbegroting, per saldo, voor dit subprogramma tot een hogere last van ongeveer € 950.000.

- 27 -

Hier staat tegenover dat het onderhoud aan openbare verlichting met ongeveer € 53.000 lager ligt, voornamelijk omdat er minder nieuwe gereedschappen nodig zijn. Aan verkeer wordt ongeveer € 150.000 minder uitgegeven, omdat er in 2023 opgenomen posten uit 2022 in zaten, die er nu uitlopen. Aan openbaar groen incl. bomen wordt ca. € 125.000 minder uitgegeven, deels door minder controles en deels door het niet meer opnemen van incidentele posten uit 2023. Verder dalen de kosten voor de inzameling van huishoudelijk afval met ongeveer € 165.000, met name vanwege een nieuwe vergoedingssystematiek voor PMD. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties dan € 50.000. 3.2 De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door een lagere doorbelasting van de BAR, SWO en eigen personeelsbegroting aan dit subprogramma (ca. -/- € 200.000) Baten 3.1 Vanwege een nieuwe vergoedingssystematiek voor de inzameling van afval, en het niet meer ontvangen van huurbaten voor de gemeentewerf, dalen de opbrengsten m.b.t. afval met ca. € 510.000. Hier staat tegenover dat er meer baten volgen vanuit de riolering, wegens een hogere verwachte onttrekking uit de voorziening (ca. € 210.000). Tevens zijn er baten opgenomen voor de middelen die we vanuit het Rijk ontvangen voor de energie- en klimaattransitie (€ 435.000).

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3511/documents/30681