Document · PDF

HvP_vastgesteld_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 18 Bomeneffectanalyse Sportparkpolder.pdf

Gemeenteraad AW 2 juni 2025, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 10: Bestemmingsplan Hof van Poortugaal8.036 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Bomen Effect Analyse Sportvelden Poortugaal

Martijn van der Spoel 31 juli 2023

Colofon Titel van het rapport Bomen Effect Analyse Sportvelden Poortugaal

Projectnummer AC-23-0585

Opdrachtgever Fagus Projectmanagement en engineering T.a.v. dhr. J. de Jong Laan van Zuid Hoorn 15 2289 DC Rijswijk ZH

Opdrachtnemer Arbor Consultancy BV Vroenhoutseweg 26 4703 SJ ROOSENDAAL

Adviseur Martijn van der Spoel European Tree Technician Board Certified Master Arborist NVTB-Taxateur en Register Taxateur-VRT E: martijn@arborconsultancy.nl T: 06-22 692 485

Pagina 2 van 41

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ..........................................................................................................................4

Methode van onderzoek .................................................................................................5

Locatie ............................................................................................................................6 3.1 Locatie .............................................................................................................................. 6 3.2 Geplande werkzaamheden ............................................................................................ 7

Resultaten ......................................................................................................................8 4.1 Visuele controle ............................................................................................................... 8 4.2 Bodem- en bewortelingsonderzoek ............................................................................ 10

Conclusie ...................................................................................................................... 12 5.1 Conditie, kwaliteit en toekomstverwachting ............................................................. 12 5.2 Bodem en beworteling ................................................................................................. 12 5.3 Knelpunten analyse ...................................................................................................... 13 5.4 Benaderbaarheid bomen ............................................................................................. 13

Advies ........................................................................................................................... 16 6.1 Te handhaven bomen ................................................................................................... 16 6.1.1 Verbreden rijbaan noordzijde .............................................................................. 16 6.1.2 Aanleg rijbaan ter hoogte van boomnr. 30 tot 55 .............................................. 16 6.1.3 Aanleg rijbaan ter hoogte van 57, 58, 65, 67 en 69 ............................................. 16 6.1.4 Aanleg talud ter hoogte 89, 96 t/m 105 ............................................................... 16 6.2 Niet te handhaven bomen............................................................................................ 17 6.3 Opnemen verhardingen en herstraten ....................................................................... 17 6.4 Omgang wortels ............................................................................................................ 17 6.6 Ophogen ......................................................................................................................... 17 6.7 Toezicht houden............................................................................................................ 18

Bijlagen: Bijlage 1: locatie met boomnummering .............................................................................. 19 Bijlage 2: ontwerptekening .................................................................................................. 20 Bijlage 3: gegevens boomcontrole ...................................................................................... 21 Bijlage 4: foto’s bodemprofielen.......................................................................................... 25 Bijlage 5: foto’s proefsleuven .............................................................................................. 26 Bijlage 6: boombeschermende maatregelen ....................................................................... 36 Bijlage 7: methode van onderzoek ...................................................................................... 40

Pagina 3 van 41

1. Inleiding In opdracht van Fagus Projectmanagement en engineering is een Bomen Effect Analyse uitgevoerd bij 109 bomen binnen het project ontsluitingsweg langs de sportvelden-te Poortugaal Tussen de sportvelden en de Albrandswaardsedijk zal een nieuwe ontsluitingsweg ten behoeve van de sportvelden worden gerealiseerd. Langs het beoogde tracé staan diverse bomen. Ten noorden van de parkeerplaats staan diverse bomen langs de huidige ontsluitingsweg. Hier is de opdrachtgever voornemens de rijbaan te verbreden van 5 meter naar 5,5 meter (aan één of twee zijden). De BEA is uitgevoerd aan de hand van de aan ons beschikbaar gestelde, ontwerptekening (490-TEK-013 Poortugaal - ontsluitingsweg langs de sportvelden-CON). Doel van dit onderzoek is inzicht verkrijgen in de vitaliteit, kwaliteit en handhaafbaarheid van de bomen, alsmede de gevolgen van de geplande werkzaamheden op de bomen. Het onderzoek is uitgevoerd op 19 juli 2023 door S.L. Korstanje-Jacobs, junior consulent boom en bodem. De rapportage is opgesteld door M.L. van der Spoel, Consulent Boom & Bodem. Beide zijn werkzaam bij Arbor Consultancy BV.

Pagina 4 van 41

2. Methode van onderzoek Een uitgebreide beschrijving van de toegepaste onderzoeksmethodiek en een uitleg over de gebruikte parameters is opgenomen in bijlage 7. Onderstaand is een beknopte toelichting gegeven over de methode van onderzoek. Allereerst zijn de bomen visueel beoordeeld op conditie en mechanische kwaliteit. Wanneer een boom in een goede conditie verkeert, zal deze beter bestand zijn tegen eventuele schades of andere nadelige gevolgen van de werkzaamheden. Om te beoordelen of de boom schade gaat ondervinden van de voorgenomen plannen, is de boom bovengronds onderzocht conform de VTA-methodiek. Aanvullend is door middel van bodem- en wortelonderzoek de groeiplaats onderzocht om de beworteling, samenstelling van de bodem en de grondwaterstand in kaart te brengen. De bovenstaande aspecten vormen de basis voor de beoordeling of en wanneer de voorgenomen werkzaamheden negatieve effecten hebben op de kwaliteit voor de boom.

Pagina 5 van 41

3. Locatie 3.1 Locatie De onderzoekslocatie betreft de boombeplanting langs de toekomstige toegangsweg naar de sportvelden van SV Poortugaal, gelegen tussen de Albrandswaardseweg en de Albrandswaardsedijk te Poortugaal. Binnen het projectgebied staan in totaal 109 bomen en een bosschage. De projectlocatie is weergegeven op de onderstaande tekening (rood omkadert). In bijlage 1 zijn de boompunten en boomnummering opgenomen.

Afbeelding 1: het projectgebied (rood omkadert)

Pagina 6 van 41

3.2 Geplande werkzaamheden Tussen de sportvelden en de Albrandswaardsedijk zal een nieuwe ontsluitingsweg ten behoeve van de sportvelden worden gerealiseerd. Langs het beoogde tracé staan diverse bomen. Ten noorden van de parkeerplaats staan diverse bomen langs de huidige ontsluitingsweg. Hier is de opdrachtgever voornemens de rijbaan te verbreden van 5 meter naar 5,5 meter (aan één of twee zijden). De BEA is uitgevoerd aan de hand van onderstaande, aan ons beschikbaar gestelde, ontwerptekening ("490-TEK-013 Poortugaal - ontsluitingsweg langs de sportvelden-CON"). Grotere weergave in bijlage 2.

Afbeelding 2: ontwerptekening

Pagina 7 van 41

4. Resultaten 4.1 Visuele controle Ten behoeve van het onderzoek zijn de bomen visueel beoordeeld op conditie, mechanische kwaliteit en toekomstverwachting. Het betreft hier een opname van de huidige conditie, kwaliteit en toekomstverwachting, zonder de effecten van de werkzaamheden hierin mee te wegen. Hieronder zijn de belangrijkste resultaten weergegeven. Een volledig overzicht van de visuele controle is opgenomen in bijlage 3. Verdeling boomsoorten: • 1 veldesdoorn (Acer campestre); • 6 zwarte elzen (Alnus glutinosa); • 69 essen (Fraxinus excelsior); • 1 schietwilg (Salix alba); • 1 kronkelwilg (Salix babylonica); • 31 iepen (Ulmus x). Conditie: • 53 bomen verkeren in een goede conditie; • 56 bomen verkeren in een redelijke conditie. Mechanische kwaliteit: • 106 bomen hebben een goede mechanische kwaliteit; • 2 bomen hebben een redelijke mechanische kwaliteit (boomnr. 8 en 10); • 1 boom heeft een matige mechanische kwaliteit (boomnr. 109). Toekomstverwachting op basis van gelijkblijvende omstandigheden: • 77 bomen hebben een goede toekomstverwachting, wat inhoudt dat uitval van de bomen binnen 15 jaar niet wordt verwacht; • 31 bomen hebben een redelijke toekomstverwachting, wat inhoudt dat uitval van de boom binnen 10 jaar niet wordt verwacht; • 1 boom heeft een matige toekomstverwachting, wat inhoudt dat uitval binnen 10 jaar kan worden verwacht (boomnr. 109).

Bijzonderheden: • Boomnummer 109 veroorzaakt beperkte (<1,5 cm) bestratingsopdruk; • 2 bomen hebben een oppervlakkige stamwond (boomnr. 8 en 10); • 8 bomen hebben (oppervlakkige) maaischades (boomnr. 53, 65, 70, 73, 75, 76, 82, 95). • Boomnr. 57 t/m 87 zijn intensief gesnoeid, waardoor grote snoeiwonden en gaten in de kroon zijn ontstaan. Hierdoor hebben de bomen een beperkte beeldkwaliteit. Bosschage: Hier zijn voornamelijk veldesdoorns (Acer campestre) en hazelaars (Corylus avellana) aanwezig met een gemiddelde stamdiameter van 10/20 cm en 6-9 m hoog. Pagina 8 van 41

Foto 1 : de bomen aan de noordzijde van het gebied

Foto 2 : de essen

Foto 3 : de iepen

Foto 4 : de dubbele rij essen aan de zuidzijde

Foto 5 : de zuidzijde van het gebied

Pagina 9 van 41

4.2 Bodem- en bewortelingsonderzoek Bij de bomen zijn steekproefsgewijs proefsleuven gegraven en grondboringen verricht. De proefsleuven zijn gegraven om inzicht te verkrijgen in de bodemopbouw, wortelintensiteit en diameter van wortels op de rand van de werkgrens. Tabel 1: bodemopbouw en beworteling

Sleuf 1

Boom -nr. 2

Beschrijving bodem

Beschrijving beworteling

0 >0-60

Enkel wat zeer fijne wortels (tot 0,5 cm) aangetroffen in de bovenste 60 cm van de bodem.

60-100 >100 0 >0-60

60-100 >100

Pagina 10 van 41

Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Zware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Zware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Zware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Zware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Zware klei

In de bovenste 10 cm van de bodem is een intensieve beworteling aanwezig met wortels tot 1,5 cm in diameter. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte. In de bovenste 10 cm van de bodem is een matig intensieve beworteling aanwezig met wortels tot 1,5 cm in diameter. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte. Zeer extensieve beworteling met wortels tot 1 cm in diameter. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte.

Zeer extensieve beworteling met wortels tot 1 cm in diameter en één dikkere wortel van 3 cm. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte.

Vervolg tabel 1: bodemopbouw en beworteling

Sleuf 6

Boom -nr. 57

Beschrijving bodem

Beschrijving beworteling

0 >0-70

Matig intensieve beworteling met wortels tot 1 cm in diameter en één dikkere wortel van 2,5 cm in de bovenste 15 cm van de bodem. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte.

70-80 >80 7

0 >0-70

>70 8

0 >0-70

>70 0 >0-70

>70

Pagina 11 van 41

Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei met roestsporen Blauw verkleurde klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei Gazon Zeer droge, harde klei, plaatselijk sporen van zand Middelzware klei

Zeer extensieve beworteling met wortels tot 0,5 cm in diameter en één dikkere wortel van 2 cm in de bovenste 15 cm van de bodem. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 40 cm diepte. Matig intensieve beworteling met wortels tot 1 cm in de bovenste 15 cm van de bodem. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte. Matig intensieve beworteling met wortels tot 1 cm in de bovenste 15 cm van de bodem. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte. Extensieve en fijne beworteling met wortels tot 1 cm in de bovenste 10 cm van de bodem. Dieper is enkel wat zeer fijne beworteling (tot 0,5 cm) aangetroffen tot 60 cm diepte.

5. Conclusie 5.1 Conditie, kwaliteit en toekomstverwachting Geconcludeerd kan worden dat de bomen in een redelijke (56 stuks) tot goede (53 stuks) conditie verkeren, een redelijke (2 stuks) tot goede (106 stuks) mechanische kwaliteit hebben en hierdoor een redelijke (31 stuks) tot goede (77 stuks) toekomstverwachting hebben. Uitzondering hierop vormt: Boomnr. 109. Deze boom heeft een plakoksels bij de stamvoet. hierdoor heeft de boom een matige mechanische kwaliteit en matige toekomstverwachting. Boomnr. 57 tot en met 87 zijn intensief gesnoeid, waardoor grote snoeiwonden en gaten in de kroon zijn ontstaan. Hierdoor hebben de bomen een beperkte beeldkwaliteit.

5.2 Bodem en beworteling De aanwezige bodem is van voldoende kwaliteit en kwantiteit voor een duurzame groei van de bomen. De bomen staan in ruime gazons. De bodem bestaat uit (middelzware) klei met plaatselijk wat sporen van zand. Door de droogte en hoge temperaturen voorafgaand aan het onderzoek, is de kleigrond zeer hard en plaatslijk niet doordringbaar. Dit is een relatief normaal verschijnsel bij deze bodems. De beworteling van de bomen zal dan ook voornamelijk dieper zijn georiënteerd, waar de omstandigheden jaarrond beter zijn. Het grondwater bevindt zich op circa 140 cm diepte, net buiten het boorbereik van de profielboringen. De aangetroffen beworteling is overwegend extensief en fijn.

Pagina 12 van 41

5.3 Knelpunten analyse Op basis van het bodem- en bewortelingsonderzoek zijn enkele (potentiële) knelpunten naar voren gekomen. Onderstaand zijn deze knelpunten beschreven. Tabel 2: knelpunten

Boomnr. 8 t/m 30

Knelpunt Verbreden rijbaan

31 t/m 54

Aanleg rijbaan

56, 59-64, 66, 68, 7088, 89, 96-105 Alle bomen

In toekomstige rijbaan

Nabij voet talud Werken rondom bomen

Gevolg Kans op wortelschade, beperking toekomstige groeiruimte Kans op wortelschade, beperking toekomstige groeiruimte Kunnen niet behouden blijven

Kans op verdichting, afdekking maaiveld Kans op schade aan onder- en bovengrondse boomdelen

5.4 Benaderbaarheid bomen De benaderbaarheid is gestaafd aan de hand van de proefsleuven en grondboringen. Het kan echter voorkomen dat zich bij een enkele boom een dikkere wortel bevindt. De boomtechnisch toezichthouder kan bepalen of de wortels verwijderd kunnen worden of behouden moeten blijven. De onderstaande, ondergrondse benaderbaarheid geldt wanneer tot de gehele doorwortelde diepte wordt ontgraven. Wanneer minder diep wordt ontgraven, kan plaatselijk mogelijk dichter bij de betreffende boom worden gewerkt. In het veld moet per boom worden bepaald of met dichter naar de boom toe kan werken. Tabel 3: benaderbaarheid

Nr. Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

Nr. Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

>1 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,75 m >1,50 m

11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

>1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m

≥2,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m

Pagina 13 van 41

≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m

Nr.

Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

Nr.

Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62

≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥2,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m

>1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,75 m >1,75 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m

63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104

≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥4,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m

>1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,75 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,75 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m >1,50 m

Pagina 14 van 41

Nr.

Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

Nr.

Ondergrondse benaderbaarheid

Bovengrondse benaderbaarheid

105 106 107

≥3,5 m ≥3,5 m ≥3,5 m

>1,50 m >1,50 m >1,50 m

108 109

≥3,5 m ≥4,5 m

>1,50 m >1,75 m

Pagina 15 van 41

6. Advies 6.1 Te handhaven bomen Het advies is boomnr. 1 t/m 7, 8 t/m 55, 57, 58, 65, 67, 69, 89 en 95 t/m 109 te handhaven en te beschermen tijdens de verschillende fasen van de werkzaamheden. Hoe de bomen beschermd kunnen worden, staat omschreven in dit hoofdstuk en in bijlage 6.

6.1.1 Verbreden rijbaan noordzijde De rijbaan tussen de parkeerplaats en de Albrandswaardseweg zal worden verbreed van 5 meter naar 5,5 meter. Het advies is de rijbaan te verbreden aan de westzijde. Hier is meer ruimte tussen de bomen en de rijbaan aanwezig. Zodoende wordt de toekomstige groeiruimte van de bomen zo min mogelijk beperkt en wordt opdruk zo veel als mogelijk voorkomen.

6.1.2 Aanleg rijbaan ter hoogte van boomnr. 30 tot 55 Het advies is de rijbaan (en eventuele benodigde fundaties) tenminste 2 meter uit de bomen aan te leggen. Zodoende wordt de toekomstige groeiruimte van de bomen zo min mogelijk beperkt en wordt toekomstige opdruk zo veel als mogelijk voorkomen.

6.1.3 Aanleg rijbaan ter hoogte van 57, 58, 65, 67 en 69 Het advies is de rijbaan (en eventuele benodigde fundaties) tenminste 2 meter uit de bomen aan te leggen. Zodoende wordt de toekomstige groeiruimte van de bomen zo min mogelijk beperkt en wordt toekomstige opdruk zo veel als mogelijk voorkomen.

6.1.4 Aanleg talud ter hoogte 89, 96 t/m 105 Ter hoogte van boomnr. 89 komt de voet van het talud op 1,3 meter. Ter hoogte boomnr. 96 t/m 105 komt de voet van het talud op 3,5 meter uit de boom, waarbij deze buiten de doorwortelde zone komt te liggen. Voor deze bomen zijn geen aanvullende maatregelen nodig. Bij boomnr. 96 is het advies zeer oppervlakkig (pas op voor onnodige wortelschade) de grasmat en vers organisch materiaal te verwijderen alvorens op te hogen. Dit om hoog zuurstofverbruik van rottende plantenresten en ander organisch materiaal te voorkomen.

Pagina 16 van 41

6.2 Niet te handhaven bomen Boomnr. 56, 59 t/m 64, 66, 68, 70 t/m 88 en de bomen in de bosschage (roze/rood gemarkeerd op de kaart) zijn niet op hun huidige locatie te handhaven. Boomnr. 57 tot en met 87 zijn intensief gesnoeid, waardoor grote snoeiwonden en gaten in de kroon zijn ontstaan. Hierdoor hebben de bomen een beperkte beeldkwaliteit.

6.3 Opnemen verhardingen en herstraten Om wortelschade te voorkomen, moet het oprooien van de verhardingen rondom de bomen (met name op locaties waar opdruk zichtbaar is), zo veel als mogelijk handmatig worden uitgevoerd. Daar waar oppervlakkig groeiende wortels moeten worden verwijderd, kan de boomtechnisch toezichthouder hierin adviseren.

6.4 Omgang wortels Om wortelschade te voorkomen, wordt geadviseerd de wortels te behandelen alsof het kabels en leidingen betreffen. Dit houdt in dat bij het graven altijd wordt voorgestoken. De aangetroffen wortels worden met een snoeischaar/snoeitang afgeknipt. Wortels dikker dan 5 cm worden met een scherpe zaag, haaks op de groeirichting afgezaagd. Hierdoor blijft het wondoppervlak zo klein mogelijk en wordt de kans op inrotting en/of de vorming van wortelopschot zo veel als mogelijk beperkt.

6.6 Ophogen Een beperkte ophoging welke beperkt blijft tot circa 10 tot 20 cm zal voor de bomen nauwelijks gevolgen hebben, mits graszoden en vers organisch materiaal voorafgaand aan de ophoging wordt verwijderd. Indien meer opgehoogd wordt, wordt geadviseerd beluchtingsbuizen te plaatsen om zo de wortels van voldoende zuurstof te blijven voorzien. Geadviseerd wordt de stamvoet (bast/schors) zo veel als mogelijk vrij te houden van ophoging.

Pagina 17 van 41

6.7 Toezicht houden Het is van groot belang dat de werkzaamheden rondom de boom worden begeleid door een deskundige. Hiervoor kan een boomtechnisch toezichthouder worden ingezet. Dit is een persoon met aantoonbare boomtechnische kennis (niveau European Tree Technician), die ingezet kan worden om werkzaamheden rondom de boom te begeleiden en te controleren. Deze toezichthouder moet sturend optreden en controleert op het naleven van de hier beschreven voorschriften om eventuele problemen tijdig te signaleren en (ondergrondse of bovengrondse) schade aan de boom te voorkomen. Daarnaast kan de toezichthouder zorgen voor vaktechnische input en beoordelen, bij knelpunten, welke wortels wel of niet verwijderd kunnen worden. Door zelf, indien nodig, deze wortels deskundig af te zetten, wordt onnodige schade aan wortels voorkomen, wat een goede hergroei na afronding van de werkzaamheden bevorderd. Nadrukkelijk wordt gesteld dat de bevoegdheid van de boomtechnisch toezichthouder in het bestek van de civiele aannemer moet worden vastgelegd. Tot de bevoegdheden kunnen horen: het stil leggen van het werk en instructie aan personeel geven.

Pagina 18 van 41

Bijlage 1: locatie met boomnummering

Pagina 19 van 41

Bijlage 2: ontwerptekening

Pagina 20 van 41

Bijlage 3: gegevens boomcontrole Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35

Boomsoort

Ulmus minor Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor Ulmus minor

Pagina 21 van 41

Type Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon

Stamdiameter 5-10 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 20-30 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 5-10 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm

Kroondiameter 0-3 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 0-3 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m

Boomhoogte tot 6 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m tot 6 m 6-9 m 6-9 m tot 6 m tot 6 m tot 6 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m tot 6 m tot 6 m tot 6 m tot 6 m tot 6 m tot 6 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m

Conditie Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Goed Redelijk Redelijk Goed Redelijk Goed Goed Goed Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Goed Redelijk Goed Goed Goed Goed Redelijk Redelijk Redelijk Goed

Mechanische Kwaliteit Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Redelijk Goed Redelijk Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed

Toekomstverwachting Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar)

Conclusie Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom

Opmerkingen

Oppervlakkige stamwond Oppervlakkige stamwond

Handhaafbaar? Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Nr. 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77

Boomsoort

Ulmus minor Ulmus minor Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Acer campestre Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior

Pagina 22 van 41

Type Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in beplanting Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon

Stamdiameter 10-20 cm 10-20 cm 20-30 cm 20-30 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 20-30 cm 20-30 cm 20-30 cm 20-30 cm 10-20 cm

Kroondiameter 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m 5-7 m 5-7 m 5-7 m 5-7 m

Boomhoogte 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m tot 6 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m

Conditie Goed Redelijk Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Redelijk

Mechanische Kwaliteit Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed

10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm

3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m

6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m

Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk

Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed

Redelijk (10-15 jaar) Goed (>15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar)

Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom

Opmerkingen

Oppervlakkige maaischade

Maaischade

Maaischade Maaischade Maaischade

Handhaafbaar? Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

Nr. 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90

Boomsoort

Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Alnus glutinosa Salix babylonica Alnus glutinosa

Alnus glutinosa

Fraxinus excelsior

100 Fraxinus excelsior 101 Fraxinus excelsior 102 Fraxinus excelsior 103 Fraxinus excelsior 104 Fraxinus excelsior 105 Fraxinus excelsior

Pagina 23 van 41

Type Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in gazon Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting

Stamdiameter 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 10-20 cm 20-30 cm 20-30 cm

Kroondiameter 5-7 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 3-5 m 5-7 m 5-7 m

Boomhoogte 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m 6-9 m

Conditie Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Redelijk Goed Redelijk

Mechanische Kwaliteit Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed

Toekomstverwachting Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Goed (>15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Goed (>15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Redelijk (10-15 jaar) Goed (>15 jaar) Goed (>15 jaar) Redelijk (10-15 jaar)

Conclusie Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom Veilige Boom

Opmerkingen

20-30 cm

5-7 m

6-9 m

Redelijk

Goed

Redelijk (10-15 jaar)

Veilige Boom

20-30 cm

5-7 m

6-9 m

Redelijk

Goed

Redelijk (10-15 jaar)

Veilige Boom

20-30 cm

5-7 m

6-9 m

Redelijk

Goed

Redelijk (10-15 jaar)

Veilige Boom

20-30 cm

5-7 m

6-9 m

Redelijk

Goed

Redelijk (10-15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

20-30 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

5-7 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

Maaischade

Handhaafbaar? Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja

Nr. Boomsoort 106 Fraxinus excelsior 107 Fraxinus excelsior 108 Fraxinus excelsior 109 Salix alba

Pagina 24 van 41

Type Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting Bomen in beplanting

Stamdiameter Kroondiameter Boomhoogte Conditie Mechanische Kwaliteit 10-20 cm 3-5 m 6-9 m Goed Goed

Toekomstverwachting Conclusie Goed (>15 jaar) Veilige Boom

Opmerkingen

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

10-20 cm

3-5 m

6-9 m

Goed

Goed (>15 jaar)

Veilige Boom

20-30 cm

5-7 m

9-12 m

Goed

Matig

Matig (5-10 jaar)

Veilige Boom

Plakoksel stamvoet. Opdruk verharding

Handhaafbaar? Ja

Bijlage 4: foto’s bodemprofielen

Foto 5: bodemprofiel, boomnr. 15

Foto 6: bodemprofiel, boomnr. 53

Foto 7: bodemprofiel, boomnr. 57

Foto 8: bodemprofiel, boomnr. 89

Pagina 25 van 41

Bijlage 5: foto’s proefsleuven

Foto 9: proefsleuf 1, boomnummer 2

Foto 10: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 26 van 41

Foto 11: doorzicht proefsleuf

Foto 12: proefsleuf 2, boomnummer 15

Foto 13: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 27 van 41

Foto 14: doorzicht proefsleuf

Foto 15: proefsleuf 3, boomnummer 30

Foto 16: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 28 van 41

Foto 17: doorzicht proefsleuf

Foto 18: proefsleuf 4, boomnummer 38

Foto 19: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 29 van 41

Foto 20: doorzicht proefsleuf

Foto 21: proefsleuf 5, boomnummer 53

Foto 22: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 30 van 41

Foto 23: doorzicht proefsleuf

Foto 24: proefsleuf 6, boomnummer 57

Foto 25: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 31 van 41

Foto 26: doorzicht proefsleuf

Foto 27: proefsleuf 7, boomnummer 69

Foto 28: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 32 van 41

Foto 29: doorzicht proefsleuf

Foto 30: proefsleuf 8, boomnummer 89

Foto 31: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 33 van 41

Foto 32: doorzicht proefsleuf

Foto 33: proefsleuf 9, boomnummer 97

Foto 34: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 34 van 41

Foto 35: doorzicht proefsleuf

Foto 36: proefsleuf 10, boomnummer 95

Foto 37: bovenaanzicht proefsleuf

Pagina 35 van 41

Foto 38: doorzicht proefsleuf

Bijlage 6: boombeschermende maatregelen Geadviseerd wordt de te handhaven boom gedurende de werkzaamheden adequaat te beschermen. Om de boom duurzaam te behouden dienen onderstaande boombeschermende maatregelen onveranderd in acht te worden genomen! Wanneer dit onvoldoende wordt gewaarborgd, zullen de werkzaamheden leiden tot (snelle) conditievermindering van de boom, met als uiteindelijk gevolg het geheel afsterven.

6.1 Aandachtspunten vóór de werkzaamheden 6.1.1 Snoeien Geadviseerd wordt om te beoordelen in hoeverre het zinvol is de boom voor de werkzaamheden te snoeien. De snoei zal gericht zijn op het verwijderen/inkorten van laaghangende takken die mogelijk schade op kunnen lopen door het werken met machines. Tevens kan dan het dode hout worden verwijderd. Snoeien dient uitgevoerd te worden door een ervaren boomspecialist (European Treeworker) omdat gesnoeid dient te worden met gevoel voor evenwicht binnen de kroon. Er wordt steeds gesnoeid tot op een goede zijtak waarbij geen snoeiwonden gemaakt mogen worden met een diameter groter dan 10 centimeter. Grotere wonden overgroeien niet of nauwelijks en vormen invalspoorten voor (houtparasitaire) schimmels.

6.1.2 Boombeschermende maatregelen in bestek Het is sterk aan te bevelen de in dit hoofdstuk beschreven eisen, randvoorwaarden en boombeschermende maatregelen in het bestek op te nemen en sancties te treffen bij het niet houden hieraan.

6.1.3 Schouwen bomen Voorafgaande aan de werkzaamheden wordt geadviseerd de bomen nogmaals te schouwen waarbij de nadruk ligt op het noteren van alle al aanwezige schades en afwijkingen. Op deze wijze ontstaat er een nulopname die getoetst kan worden aan de situatie na werkzaamheden.

Pagina 36 van 41

6.1.4 Instructie personeel Ondanks de inzet van een boomtechnisch toezichthouder (zie paragraaf 6.2.2) tijdens het werk moet het uitvoerende personeel in eerste instantie op de hoogte te zijn van de “speciale” regels die gelden met betrekking tot werken rondom bomen.

6.1.5 Kabels en leidingen Geadviseerd wordt om van tevoren de ligging en mogelijkheden tot vervanging en onderhoud van kabels en leidingen duidelijk in kaart te brengen. Bij voorkeur dienen kabels en leidingen zover mogelijk bij de wortelkluit vandaan te liggen zodat wortelschade bij onderhoud in de toekomst voorkomen kan worden. Geadviseerd wordt om gebruik te maken van zogenaamde mantelbuizen.

6.2 Aandachtpunten tijdens de werkzaamheden 6.2.1 Beschermd boomgebied Het is ongewenst om op de doorwortelde bodem acties uit te voeren die de bodem onevenredig sterk verdichten. Hierbij moet men denken aan acties als het storten van grond, het rijden met zwaar materieel en het opslaan van materialen op de doorwortelde bodem. Om te voorkomen dat tijdens de bouwwerkzaamheden toch ongewenste situaties ontstaan, wordt geadviseerd tussen de boom en het werkgebied een stevig bouwhek van 2 meter hoog te plaatsen en het gebied met de bomen tot "Beschermd boomgebied" te benoemen. Dit is om boven- en ondergrondse beschadigingen van de boom zo veel mogelijk te voorkomen. Aandachtspunt bij de afgezette boomgebieden is zwerfvuil te verwijderen en eventueel onderhoud te blijven plegen aan het gras en onderbeplantingen. Een verzorgd uiterlijk geeft minder aanleiding tot het overtreden van bovengenoemde reglementen. Indien bij enkele bomen het gebied niet afgezet kan worden, kan gebruik worden gemaakt van stamommanteling.

Pagina 37 van 41

6.2.2 Inzet boomtechnisch toezichthouder Het is van groot belang dat de werkzaamheden rondom de boom worden begeleid door een deskundige. Hiervoor kan een boomtechnisch toezichthouder worden ingezet. Dit is een persoon met aantoonbare boomtechnische kennis (niveau European Tree Technician), die ingezet kan worden om werkzaamheden rondom de boom te begeleiden en te controleren. Deze toezichthouder moet sturend optreden en controleert op het naleven van de hier beschreven voorschriften om eventuele problemen tijdig te signaleren en (ondergrondse of bovengrondse) schade aan de boom te voorkomen. Daarnaast kan de toezichthouder zorgen voor vaktechnische input en beoordelen, bij knelpunten, welke wortels wel of niet verwijderd kunnen worden. Door zelf, indien nodig, deze wortels deskundig af te zetten, wordt onnodige schade aan wortels voorkomen, wat een goede hergroei na afronding van de werkzaamheden bevorderd. Nadrukkelijk wordt gesteld dat de bevoegdheid van de boomtechnisch toezichthouder in het bestek van de civiele aannemer moet worden vastgelegd. Tot de bevoegdheden kunnen horen: het stil leggen van het werk en instructie aan personeel geven.

6.2.3 Ophangen poster Ondanks de inzet van een bomenwacht tijdens het werk moet het uitvoerende personeel in eerste instantie op de hoogte te zijn van de “speciale” regels die gelden met betrekking op werken rondom de boom. Daarom wordt geadviseerd posters op te hangen in de directiekeet en in de bouwkeet, met aandachtspunten voor het behoud van bomen op bouwlocaties, zodat iedereen die op de bouwplaats werkt, hier kennis van kan nemen zodat de maatregelen onderbouwd en “gedragen worden” door de uitvoering. De posters "Boombescherming op bouwlocaties" zijn op te vragen bij vereniging stadswerk.

6.2.4 Ophogen of afgraven Ophogen van de bodem onder de kronen van de bomen moet in principe worden voorkomen. Door ophogen wordt de gaswisseling met de ondergrond belemmerd, waardoor zuurstofgebrek in de bodem optreedt. De wortels zijn aangepast aan het op een bepaalde diepte heersende zuurstofpercentage en zullen afsterven indien dit abrupt verandert. Hierdoor treedt conditieverlies op. Afgraven binnen de geadviseerde ontgravingafstand heeft wortel- en conditieverlies, mogelijk zelfs instabiliteit van de bomen tot gevolg.

Pagina 38 van 41

6.3 Aandachtspunten na de werkzaamheden 6.3.1 Snoeien Indien, ondanks zorgvuldige omgang met de bomen, naderhand breuk in de kronen is opgetreden, zal dit door middel van snoei moeten worden gecorrigeerd.

6.3.2 Verdichting opheffen Doordat de meeste wortels in de bovenste lagen van de bodem groeien, zijn deze relatief kwetsbaar. Bovendien zijn de over het algemeen open groeiplaatsen van de bomen gevoelig voor verdichting en verslemping, wat gemakkelijk optreedt door gebruik van machines, opslag van materiaal en materieel en opslag van grond op de (toekomstig) doorwortelde bodem. Door verdichting treedt zuurstofgebrek op in de bodem, omdat de gaswisseling tussen bodem en buitenlucht wordt belemmerd, met als gevolg het verminderen van de wortelactiviteit, het afsterven van bodemleven gevolgd door wortelsterfte. Hierdoor kan de conditie van de boom sterk verminderen en kan de boom in het ergste geval afsterven. Deze verdichting is te verhelpen door middel van pneumatisch losbreken van de grond (het zogenaamde ploffen) met het tegelijkertijd injecteren van organische meststoffen. Ook voor de bomen welke geen hinder ondervinden van de voorgenomen werkzaamheden, kan deze maatregel als groeiplaatsverbetering worden ingezet.

6.3.3 Dood hout verwijderen Er zal blijvend gecontroleerd moeten worden op het ontstaan van dood hout, dit om veiligheidsrisico’s voor de omgeving zo klein mogelijk te houden. Diverse boomsoorten kunnen meer dood hout gaan vormen als er ingrepen in de groeiplaats hebben plaats gevonden.

6.3.4 Schades beoordelen Tijdens de werkzaamheden kunnen schades optreden. Geadviseerd wordt voor de oplevering van de werkzaamheden de boom en de groeiplaats (i.v.m. verdichting) nogmaals te schouwen en te vergelijken met de nul-opname zodat de aannemer bij grote schades aansprakelijk gesteld kan worden.

Pagina 39 van 41

Bijlage 7: methode van onderzoek 7.1 Visuele boomcontrole Voor de visuele controle wordt op volgens een vastgesteld systeem gewerkt. Dit systeem bestaat uit een biologische en een mechanische component. De biologische component omvat een visuele inspectie van de conditie van de boom. Arbor Consultancy heeft hiervoor een gestandaardiseerde beoordelingsmethode. Naast de conditie van de boom wordt binnen de biologische component gekeken naar de aanwezigheid van vruchtlichamen van schimmels op stam en wortels. De mechanische component omvat een boomveiligheidsbeoordeling volgens de Visual Tree Assessment methodiek (V.T.A.-methode). In geval van twijfel wordt geavanceerde meetapparatuur ingezet.

7.2 Toekomstverwachting De toekomstverwachting is gebaseerd op de huidige conditie van de boom, de huidige mechanische kwaliteit en op eventuele aanwezigheid van (houtparasitaire) schimmelsoorten en aantastingen hierdoor. Het betreft een momentopname en geldt bij gelijkblijvende (groeiplaats) omstandigheden. Uit de toekomstverwachting kan geen maximale restlevensduur worden afgeleid. Diverse complexe processen voor de boom die invloed hebben op het verdere levensverloop van een boom, spelen een rol. Mede daarom kan Arbor Consultancy geen uitspraken doen over een termijn langer dan 15 jaar. Binnen dit tijdsbestek kunnen wij wel een classificering geven van de toekomstverwachting.

7.3 Groeiplaatsonderzoek Door graven van proefsleuven binnen de kroonprojectie wordt de opbouw en samenstelling van de bodem, grondwaterstand en de omvang en reikwijdte van de wortelkluit in beeld gebracht. Vooral de opbouw en samenstelling van de bodem en de grondwaterstand vormen de basis voor de beoordeling van de kwaliteit van de groeiplaats. De reikwijdte van de wortelgestellen wordt in hoofdlijnen bepaald door de kwaliteit van de groeiplaats.

Pagina 40 van 41

7.4 Boom en werkzaamheden Werkzaamheden in de nabijheid van bomen hebben meestal negatieve gevolgen voor bomen; er kan schade ontstaan aan bovengrondse boomdelen (kroon, stam, wortelaanzetten), maar er kan ook schade ontstaan aan de wortels, bijvoorbeeld tijdens graafwerkzaamheden. Bij het ontstaan van grote wonden is een aantasting door houtparasitaire schimmels vaak het gevolg. Hierdoor zal de boom op den duur breukgevaarlijk worden. Bovendien kunnen bomen bij ernstige wortelschade direct instabiel worden. Daarnaast kan de kwaliteit van de groeiplaats nadelig worden beïnvloed door bijvoorbeeld verdichting, waardoor wortels het door zuurstofgebrek moeilijk krijgen en afsterven. Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de boom bestand is tegen ingrepen in de groeiplaats is de boomsoort en leeftijd van de boom van groot belang.

Pagina 41 van 41

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3811/documents/33971