GGD feitenkaart vaccineren kinderen november 2024.pdf
Tekst van het document
Feitenkaart vaccineren kinderen Gezondheidsbescherming door vaccinatie Vaccinatie levert een zeer belangrijke bijdrage aan het voorkómen van sterfte en ziekte. Binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen tegen 13 ziektes gevaccineerd. Een groot deel van de kinderen in Nederland wordt gevaccineerd. Daarom komen deze ziektes bijna niet meer voor. De laatste jaren is de vaccinatiegraad gedaald tot een niveau dat groepsbescherming niet altijd vanzelfsprekend is. Hiermee ontstaat er een verhoogd risico op uitbraken.
Onderschatting vaccinatiegraad Vanaf 1 januari 2022 (verslagjaar 2023) moeten ouders toestemming geven om de gegevens van hun kind te delen met het RIVM. Een deel van de ouders geeft geen toestemming. Vaccinaties komen dan anoniem binnen bij het RIVM. Deze anonieme vaccinaties worden niet meegenomen bij het berekenen van de vaccinatiegraad. Hierdoor is
de geregistreerde vaccinatiegraad lager dan de werkelijke vaccinatiegraad. In onze regio zijn meer anonieme vaccinaties dan landelijk (zie Tabel 4). In deze feitenkaart wordt ook gebruik gemaakt van gegevens verzameld met de Gezondheidsmonitor Kinderen 2018 en 2022. In deze vragenlijst is aan ouders met een kind tot en met 3 jaar gevraagd of het kind alle vaccinaties van het RVP heeft ontvangen en of de ouder heeft getwijfeld over de vaccinaties. Onderstaande vaccinaties zijn in deze feitenkaart opgenomen: BMR: Bof Mazelen Rode hond DTP: Difterie Tetanus Polio DKTP: Difterie Kinkhoest Tetanus Polio HPV: Humaan Papillomavirus MenACWY: Meningokokken ACWY
Auteur
Datum
Gea Schouten, Rianne Vriend en Hélène Voeten, Onderzoek en Business Intelligence Gemeente Rotterdam, met dank aan Ralda van den Berg-de Ruiter, fotografie Jeffrey Groeneweg
8-11-2024
Meer informatie Deze feitenkaart is te vinden op Gezondheidinkaart.nl. Vragen over deze feitenkaart mailt u naar Gezondheidsmonitor@rotterdam.nl.
Vaccinatiegraad 2-jarigen onder Nederlands gemiddelde Vaccinatiegraad DKTP 2-jarigen De vaccinatiegraad van DKTP bij 2-jarigen ligt in regio Rotterdam-Rijnmond onder het landelijk gemiddelde (82% versus 85%). Figuur 1 toont een sterke daling vanaf 2023. Dit is deels te verklaren door de invoering van anonieme vaccinaties vanaf 2023. Het RIVM concludeert dat, ondanks de beperkingen van de registratie, het aannemelijk lijkt dat de werkelijke landelijk vaccinatiegraad bij 2-jarigen ongeveer gelijk is gebleven. Figuur 1.
Vaccinatiegraad DKTP 2-jarigen in regio Rotterdam-Rijnmond en Nederland (RVP, RIVM, verslagjaar 2014-2024*)
100%
85% Nederland
80% 82%
60%
Rotterdam-Rijnmond
40% 20% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023* 2024* Verslagjaar *Vanaf verslagjaar 2023 is een trendbreuk zichtbaar, die mogelijk wordt veroorzaakt door anonieme vaccinaties. De berekende vaccinatiegraad is een onderschatting van de werkelijk vaccinatiegraad en daardoor niet goed vergelijkbaar met de jaren ervoor.
In de meeste gemeenten nam de vaccinatiegraad bij 2-jarigen in het afgelopen jaar licht af of was stabiel (figuur 2). Figuur 2.
Vaccinatiegraad DKTP op 2-jarige leeftijd per gemeente (RVP, RIVM, verslagjaar 2023 en 2024)
100% 80%
76%
82% 78%
60%
81% 82%
85% 84%
88% 85%
87%
89%
85%
86%
2023
2024
87% 86%
87% 86%
92% 88%
93% 89%
92% 90%
96% 91%
67%
40% 20% 0%
In 2024 is de vaccinatiegraad in Capelle aan den IJssel het laagst met 67%. Mogelijk heeft dit gedeeltelijk te maken met het hoge aandeel anonieme vaccinaties en het ontbreken van het type DKTP-schema
dat het kind volgt1. Dit zorgt allebei voor een onderschatting van de werkelijke vaccinatiegraad. De vaccinatiegraad van DKTP op 1-jarige leeftijd (83%) is in Capelle aan den IJssel wel veel hoger dan op 2jarige leeftijd (67%). Vaccinatiegraad BMR 2-jarigen Voor mazelen is een vaccinatiegraad van 92%-96% nodig om mazelen uit te bannen. Bij deze vaccinatiegraad komen ook niet-gevaccineerden nauwelijks meer in aanraking met deze ziekteverwekker. De vaccinatiegraad van BMR bij 2-jarigen ligt in regio Rotterdam-Rijnmond onder het landelijk gemiddelde (83% versus 88%). Tot en met 2021 werd 92% van de 2-jarigen in Rotterdam-Rijnmond nog bereikt (figuur 3). Ook deze figuur laat een sterke daling zien vanaf verslagjaar 2023. Dit is deels te verklaren door de invoering van anonieme vaccinaties vanaf 2023. Figuur 3.
Vaccinatiegraad BMR in regio Rotterdam-Rijnmond en Nederland (RVP, RIVM, verslagjaar 20142024*)
100%
88% 83%
92%
80% 60%
Nederland
40%
Rotterdam-Rijnmond
20% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023* 2024* Verslagjaar
*Vanaf verslagjaar 2023 is een trendbreuk zichtbaar, die mogelijk wordt veroorzaakt door anonieme vaccinaties. De berekende vaccinatiegraad is een onderschatting van de werkelijk vaccinatiegraad en daardoor niet goed vergelijkbaar met de jaren ervoor.
Figuur 4.
Vaccinatiegraad BMR per gemeente (RVP, RIVM, verslagjaar 2023 en 2024)
100% 80% 60%
79% 80%
81% 80%
84% 83%
85% 85%
86% 85%
84%
88%
86%
86%
2023
2024
88% 88%
86% 88%
91% 89%
92% 89%
90% 91%
95% 92%
40% 20% 0%
De BMR-vaccinatiegraad op 2-jarige leeftijd (figuur 4) is voor elke gemeente nagenoeg gelijk aan die
1
Voor sommige kinderen ontbreekt de registratie van het DKTP-Schema. Het RIVM kan dan niet bepalen of het kind volledig is
gevaccineerd, er wordt dan uitgegaan van niet gevaccineerd. Dit leidt tot een onderschatting van de werkelijke vaccinatiegraad.
van DKTP (figuur 2). Alleen toont Capelle aan den IJssel een veel hogere vaccinatiegraad voor BMR dan voor DKTP.
Vaccinatiegraad DTP 10-jarigen ver onder landelijk gemiddelde De grootste afname van de vaccinatiegraad is bij 10-jarigen. De landelijke vaccinatiegraad voor DTP nam in het laatste jaar af van 82,5% naar 78,2%. Het RIVM concludeert dat, ondanks de beperkingen van de registratie, het waarschijnlijk is dat de vaccinatiegraad voor deze leeftijdsgroep verder is gedaald. In Rotterdam-Rijnmond zien we een vergelijkbaar beeld (figuur 5), maar het aandeel geregistreerde gevaccineerden ligt ver onder het landelijk gemiddelde. In Rotterdam-Rijnmond neemt de DTP-vaccinatiegraad tussen 2021 en 2022 sterk af. Vanaf verslagjaar 2023 laat figuur 5 een verdere daling zien mede door de invoering van anonieme vaccinaties. Het verloop van de BMR-vaccinatiegraad op 10-jarige leeftijd is vergelijkbaar met dat van DTP. Figuur 5.
Vaccinatiegraad DTP volledig 10-jarigen in regio Rotterdam-Rijnmond en Nederland (RVP, RIVM, verslagjaar 2014-2024*)
100% 80%
78% 70%
60%
Nederland Rotterdam-Rijnmond
40% 20% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023* 2024* Verslagjaar *Vanaf verslagjaar 2023 is een trendbreuk zichtbaar, die mogelijk wordt veroorzaakt door anonieme vaccinaties. De berekende vaccinatiegraad is een onderschatting van de werkelijk vaccinatiegraad en daardoor niet goed vergelijkbaar met de jaren ervoor.
De DTP-vaccinatiegraad varieert tussen gemeenten (figuur 6). In Rotterdam is de vaccinatiegraad het laagst met gemiddeld 62% en in Lansingerland is die het hoogst met 86%. Figuur 6.
Vaccinatiegraad DTP 10-jarigen volledig per gemeente (RVP, RIVM, verslagjaar 2023 en 2024)
100% 80% 60%
78%
75%
78%
75%
65% 62%
68%
68%
72%
73%
75%
80%
80%
75%
75%
2023
2024
40% 20% 0%
76%
80% 79%
78% 81%
84% 82%
84% 84%
88% 86%
Ook tussen gebieden in Rotterdam zijn er grote verschillen in vaccinatiegraad (figuur 7). De vaccinatiegraad varieert van 80% in Hillegersberg-Schiebroek tot 50% in Feijenoord. Ook voor de coronapandemie en de invoering van het informed consent (verslagjaar 2020) waren er grote verschillen tussen gebieden. De top 5 gebieden met de laagste vaccinatiegraad is echter niet gewijzigd. In sommige gebieden (Prins Alexander en HillegersbergSchiebroek) bleef de vaccinatiegraad in verslagjaar 2024 ongeveer gelijk ten opzichte van het voorgaande jaar. In Rozenburg is de afname het grootst. Ook hier geldt dat het percentage anonieme vaccinaties mogelijk kan verschillen tussen gebieden, waardoor verschillen groter lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Figuur 7.
Vaccinatiegraad DTP 10-jarigen volledig in gebieden van Rotterdam (RVP, RIVM, verslagjaar 2023 en 2024)
100% 78%
80% 60% 40%
57%
55% 50%
53%
59% 57%
64%
61% 57%
59%
63%
62%
59%
60%
65%
70% 67%
74%
72%
72%
73%
77% 75%
82% 76%
79% 80%
20% 0%
2023
2024
Vaccineren ter voorkoming van kanker vervroegd Tussen 2010 en 2021 werden meisjes op 13-jarige leeftijd uitgenodigd voor de vaccinatie tegen het humaan papillomavirus (HPV). HPV is een zeer besmettelijk virus dat kan leiden tot kanker. In 2022 en 2023 zijn inhaalcampagnes gehouden. In verslagjaar 2024 is voor de vier geboortejaren, die in 2022 in aanmerking kwamen voor de inhaalcampagne, de vaccinatiegraad zonder leeftijdsgrens berekend (figuur 8). In Rotterdam-Rijnmond ligt de vaccinatiegraad voor HPV ver onder het landelijk gemiddelde. Figuur 8.
Vaccinatiegraad HPV (zonder leeftijdsgrens) bij meisjes die op 13-jarige leeftijd zijn uitgenodigd per geboortejaar 2004, 2006, 2008 en 2009 (RVP, RIVM, verslagjaar 2024)
100% 80% 60%
Nederland Rotterdam-Rijnmond
40% 20% 0% 2004
2005
2006
2007
Geboortejaar
2008
2009
Voor meisjes geboren in 2008 is de vaccinatiegraad zonder leeftijdsgrens in verslagjaar 2023 48,7%. In verslagjaar 2024 is dit met 3,9 procentpunt toegenomen tot 52,6%, dit is een gunstig effect van de inhaalcampagne. Sinds 2022 ontvangen kinderen in het jaar dat ze 10 jaar worden de uitnodiging voor de HPV-vaccinatie. Zowel meisjes als jongens worden hiervoor uitgenodigd. De vaccinatiegraad op 11-jarige leeftijd is bij meisjes iets hoger dan bij jongens, maar het verschil is niet heel groot (zie figuur 9). De HPV-vaccinatiegraad verschilt tussen gemeenten en is het laagst in Rotterdam (23% voor meisjes en 20% voor jongens). Figuur 9.
Vaccinatiegraad HPV bij meisjes en jongens op de leeftijd van 11 jaar (RVP, RIVM, verslagjaar 2024)
100% 80% 60% 40%
51% 30%
23%
20% 20%
26%
37%
36%
32% 31%
39% 26%
38%
37% 33%
35%
41%
41% 33%
40%
62%
60%
52%
41% 37%
45%
50%
49% 33%
46%
29%
0%
Meisjes
Jongens
Vaccinatiegraad naar migratieachtergrond De vaccinatiegraad is in de grote steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht lager dan het landelijke gemiddelde en de regio’s om deze steden heen. Het RIVM heeft voor deze G4 onderzocht in welke mate migratieachtergrond hier een rol in speelt. De vaccinatiegraad naar migratieachtergrond is berekend voor BMR (2-jarigen), MenACWY (15-jarigen) en HPV (11-jarigen). De omvang van de Rotterdamse deelpopulaties is opgenomen in tabel 1. Tabel 1.
Omvang van de populatie naar migratieachtergrond in Rotterdam (RIVM, RVP-verslagjaar 2024)
Migratieachtergrond
BMR 2 jaar
HPV meisjes 11 jaar
MenACWY 15 jaar**
Geen
3.391
1.301
2.501
Turkije
356
227
564
Marokko
509
355
869
Suriname
254
204
445
Nederlandse Cariben
396
188
431
Totaal*
7.037
3.272
6.740
*Totale omvang populatie inclusief overig Europa en landen buiten Europa.
In Rotterdam is de BMR-vaccinatiegraad op 2-jarige leeftijd lager dan gemiddeld in de G4 (80% versus 83%). Kinderen van Surinaamse herkomst en kinderen zonder migratieachtergrond hebben in Rotterdam de hoogste
BMR-vaccinatiegraad (85% en 81%). Kinderen met een Marokkaanse migratieachtergrond zijn in Rotterdam, net als in de overige G4, minder vaak gevaccineerd voor BMR (figuur 10). Figuur 10.
Vaccinatiegraad BMR 2-jarigen in Rotterdam en G4 naar migratieachtergrond (RIVM-RVP, verslagjaar 2024)
100% 80% 60%
73% 60%
40%
80%
79%
85%
81%
85%
85%
67% G4
56%
Rotterdam
20% 0% Marokko
Turkije
Nederlandse Cariben
Geen
Suriname
Bij de kinderen met een Turkse en Marokkaanse herkomst daalde de BMR-vaccinatiegraad het sterkst, met name in afgelopen jaar (figuur 11). Bij kinderen zonder migratieachtergrond of met een Nederlands Caribische herkomst was de vaccinatiegraad vergelijkbaar met de voorgaande meting. Ook hier geldt dat het percentage anonieme vaccinaties mogelijk kan verschillen tussen populaties, waardoor verschillen groter lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Figuur 11.
Vaccinatiegraad BMR 2-jarigen in Rotterdam naar migratieachtergrond (RIVM-RVP, verslagjaar 2024)
100% Suriname
80%
Geen migratieachtergrond Nederlandse Cariben
60%
Turkije 40%
Marokko
20% 0% 2020
2021
2022 Verslagjaar
2023*
2024*
*Vanaf verslagjaar 2023 is een trendbreuk zichtbaar, die mogelijk wordt veroorzaakt door anonieme vaccinaties. De berekende vaccinatiegraad is een onderschatting van de werkelijk vaccinatiegraad en daardoor niet goed vergelijkbaar met de jaren ervoor.
Grotere verschillen zijn er voor HPV en MenACWY (figuur 12 en 13). Vooral bij jongeren met een Turkse, Marokkaanse en Caribische migratieachtergrond is de HPV- en MenACWY-vaccinatiegraad fors lager in vergelijking met jongeren zonder migratieachtergrond. De vaccinatiegraad voor zowel HPV als MenACWY ligt in Rotterdam voor alle herkomstgroepen onder het G4 gemiddelde. Ook hier geldt dat het percentage anonieme vaccinaties mogelijk kan verschillen tussen G4-steden, waardoor verschillen groter lijken dan ze in werkelijkheid zijn.
Figuur 12.
Vaccinatiegraad HPV 11-jarige meisjes in Rotterdam en G4 naar migratieachtergrond (RIVM-RVP, verslagjaar 2024)
100% 80% 60% G4
40% 20%
45% 7%
5%
0% Marokko Figuur 13.
29% 13%
4%
17%
Turkije
12%
Nederlandse Cariben
Rotterdam
32%
24%
Suriname
Geen
Vaccinatiegraad MenACWY 15-jarigen in Rotterdam en G4 naar migratieachtergrond (RIVM-RVP, verslagjaar 2024)
100% 80% 60%
65% 57%
40%
43% 30%
20% 18% 0%
23%
G4 Rotterdam
42%
30% 22%
10%
Marokko
Nederlandse Cariben
Turkije
Suriname
Geen
De MenACWY-vaccinatiegraad is tussen 2023 en 2024 voor alle herkomstgroepen in gelijke mate afgenomen (figuur 14). Figuur 14.
Vaccinatiegraad MenACWY 15-jarigen in Rotterdam naar migratieachtergrond (RIVM-RVP)
100% 80% Geen migratieachtergrond 60%
Suriname Turkije
40%
Nederlandse Cariben Marokko
20% 0% 2020
2021
2022
2023*
2024*
*Vanaf verslagjaar 2023 is een trendbreuk, die mogelijk wordt veroorzaakt door anonieme vaccinaties. De berekende vaccinatiegraad is een onderschatting van de werkelijk vaccinatiegraad en daardoor niet goed vergelijkbaar met de jaren ervoor.
Vaccinatiebereidheid bij ouders
Maassluis, Vlaardingen, Rotterdam, Voorne aan Zee, Schiedam.
Aan ouders van kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 3 jaar is gevraagd of hun kind tot nu toe alle vaccinaties heeft gekregen en of men heeft getwijfeld over het vaccineren. Van de ouders in de regio geeft 92% aan dat hun kind tot nu alle vaccinaties heeft gekregen. Onder ouders met een kind van 2 jaar is dit 92,6% en dit is hoger dan de volledige RVP-vaccinatiegraad (alle vaccinaties gehad) bij kinderen van 2 jaar (80%). Op basis hiervan zou je kunnen concluderen dat ouders die laten vaccineren vaker meedoen aan de Gezondheidsmonitor dan ouders die niet laten vaccineren, en dat er sprake is van een selecte deelname en resultaten hierdoor niet helemaal representatief zijn voor de algemene populatie. Van alle ouders heeft één op vijf (20%) getwijfeld over het vaccineren van hun kind; 13% twijfelde een beetje en ruim 7% twijfelde tamelijk of heel erg. Ten opzichte van 2018 is het aandeel ouders dat hun kind laat vaccineren maar hier wel over twijfelt gedaald van 23% naar 16%.
Figuur 15.
Tabel 2.
Vaccinatiebereidheid in vier groepen (GM Kinderen 2018, 2022)
Type Alle vaccinaties gekregen en niet getwijfeld
2018
2022
Percentage ouders per gemeente dat heeft getwijfeld over vaccineren van hun kind (GM Kinderen 2018, 2022)
Goeree-Overflakkee
23%
Schiedam
22%
Rotterdam
22%
Krimpen a/d IJssel
21%
Ridderkerk
20%
29% 29% 31%
28% 19% 23% 18% 30% 17% 25% 16% 22% 16% 23% 14% 21% 13% 17% 10% 20%
Barendrecht Maassluis Vlaardingen Nissewaard Capelle a/d IJssel Voorne aan Zee Lansingerland Albrandswaard 0%
10%
2022 70%
29%
20%
30%
40%
2018
77%
Alle vaccinaties gekregen en een beetje tot heel erg getwijfeld
23%
16%
Niet alle vaccinaties tot nu toe gekregen en niet getwijfeld
3%
4%
Niet alle vaccinaties tot nu toe gekregen een beetje tot heel erg getwijfeld
4%
4%
Het aandeel ouders dat heeft getwijfeld over vaccineren is hoger in Rotterdam en Schiedam, beide 22% (figuur 15) dan gemiddeld in de regio. Ook Goeree-Overflakkee scoort hoog, maar het verschil is door de kleinere omvang van de steekproef niet significant. Het aandeel ouders dat heeft getwijfeld over vaccineren is het laagst in Albrandswaard (10%). In de volgende gemeenten is het aandeel ouders dat twijfelt significant gedaald: Krimpen a/d IJssel, Albrandswaard,
Twee keer per jaar doet het RIVM vanuit het SocioVax-programma onderzoek naar de vaccinatiebereidheid en verschillende determinanten van vaccinatiedeelname in een vragenlijstonderzoek. Dit onderzoek richt zich op ouders met een kind tot en met 14 jaar. Een peiling van het RIVM in 2023 liet opnieuw zien dat de meeste ouders positief denken over vaccineren. Dat jaar waren iets minder ouders van kinderen van 9 tot en met 14 jaar positief over vaccineren dan in 2022. Bij ouders van kinderen die jonger zijn dan 3,5 jaar was dat verschil niet te zien.
Welke ouders twijfelen? Ouders met een mbo-opleiding of alleen voortgezet onderwijs twijfelen iets vaker dan de ouders zonder opleiding of met hbo- of wo-diploma (figuur 16).
Figuur 16.
Percentage ouders in de regio dat twijfelt over vaccineren naar opleidingsniveau (GM Kinderen 2018, 2022)
40%
Figuur 18.
Percentage ouders dat twijfelt over vaccineren naar leeftijd van het kind (GM Kinderen 2018, 2022)
40%
30%
30%
20% 17%
10%
26%
30%
25%
20%
16%
0% Geen opleiding Voortgezet of lager onderwijs/MBO onderwijs 2018
HBO, WO
20%
0 jaar
39%
Turkije
40% 38%
Nederlandse Cariben
32% 38% 23% 24% 17% 26% 10% 20% 30% 40% 50%
2022
25% 19%
19%
2018
Er is nauwelijks verschil in het aandeel ouders dat twijfelt als we kijken naar de losse leeftijdsjaren van het kind (figuur 18).
2 jaar
3 jaar
2022
Ouders die moeite hebben om financieel rond te komen, geven vaker aan te twijfelen dan ouders die geen moeite hebben om rond te komen (33% versus 18%). Tussen 2018 en 2022 is er alleen bij de groep ouders zonder moeite met rondkomen een afname van het aandeel dat twijfelt (figuur 19).
47%
Marokko
0%
1 jaar 2018
Figuur 19.
Geen migratieachtegrond
20%
10%
2022
Percentage ouders dat twijfelt over vaccineren naar migratieachtergrond (GM Kinderen 2018, 2022)
Suriname
28%
27%
26%
0%
Ouders van kinderen met een Marokkaanse, Turkse of Nederlands Caribische migratieachtergrond twijfelen vaker over het vaccineren (figuur 17). Het aandeel ouders met een Marokkaanse migratieachtergrond dat twijfelt lijkt hoger dan in 2018, maar dit verschil is niet significant. Figuur 17.
20%
Percentage ouders dat twijfelt over vaccineren en wel/niet moeite heeft met rondkomen (GM Kinderen 2018, 2022)
40% 30%
34%
33% 26%
20%
18%
10% 0% Moeite met rondkomen 2018
Geen moeite met rondkomen 2022
Ouders die gebruik maken van kinderopvang twijfelen minder vaak dan ouders die niet gebruik maken van kinderopvang (28% versus 18%) (figuur 20). Bij beide groepen is het aandeel dat twijfelt gedaald ten opzichte van 2018.
Figuur 20.
Percentage ouders dat twijfelt over vaccineren en wel/niet gebruik maakt van kinderopvang (GM Kinderen 2018, 2022)
40% 30% 20% 10%
34% 28%
25% 18%
0% Kinderopvang 2018
Geen kinderopvang 2022
Inzet GGD en Centrum voor Jeugd en Gezin GGD’en staan voor het veilig en gezond opgroeien van alle kinderen in Nederland. Daar hoort vaccineren bij. GGD Rotterdam-Rijnmond zet zich hier, samen met CJG Rijnmond en CJG Capelle aan de IJssel, voor in. De GGD bevordert, beschermt en bewaakt de publieke gezondheid, onder andere door infectieziektebestrijding, onderzoek en advisering. CJG Rijnmond en CJG Capelle zijn in de regio Rotter-damRijnmond de uitvoerders van het Rijksvaccinatieprogramma.
Bronnen, verwijzingen en extra toelichting In de feitenkaart wordt bij de vaccinatiegraad het jaartal van het verslagjaar weergegeven, maar het betreft gegevens van het jaar ervoor. • • • • •
RIVM, Een ondergrens voor de vaccinatiegraad in Nederland. 2019. RIVM-DVP, nationale vaccinatieregister Praeventis. RVP verslagjaar 2014 tot en met 2024. Rijkinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland. Verslagjaar 2024. Vaccinatieschema 2024 | Rijksvaccinatieprogramma.nl Gezondheidsmonitor Kinderen 2018, GGD Rotterdam-Rijnmond. Gezondheidsmonitor Kinderen 2022, GGD Rotterdam-Rijnmond.
Toelichting vaccinatiegraad zonder leeftijdsgrens In 2020 (verslagjaar 2021) werd Nederland getroffen door de covidpandemie waardoor sommige vaccinaties later werden gegeven dan normaal. Vanaf 2021 (verslagjaar 2022) gingen de vaccinaties op de CJG-locaties en de groepsvaccinaties op externe locaties weer door. Doordat vaccinaties zijn uitgesteld heeft het RIVM ook de vaccinatiegraad bepaald zonder rekening te houden met de leeftijd waarop de vaccinatie plaatsvond (dus inclusief prikken die ‘te laat’ gezet zijn). Normaliter worden in het vaccinatiegradenrapport alleen de vaccinatiegraden met leeftijdsgrens gepubliceerd. Op de verjaardag wordt bepaald of een vaccinatie gegeven is. Bij kinderen uit 2011 wordt bepaald of ze de DTP en BMR uiterlijk op de datum dat ze 10 worden (in 2021 dus) hebben ontvangen. Vanaf verslagjaar 2022 zijn ook de vaccinatiegraden zonder leeftijdsgrens berekend, waarbij de vaccinatiegraad in maart van het verslagjaar is bepaald. Tabel 3. Vaccinatiegraad D(K)TP 2- en 10-jarigen met en zonder leeftijdsgrens* (RVP, RIVM, verslagjaar 2024) Rotterdam-Rijnmond
Nederland
2-jarigen met leeftijdsgrens
81,5%
85,4%
2-jarigen zonder leeftijdsgrens
82,4%
86,1%
10-jarigen met leeftijdsgrens
69,9%
78,2%
10-jarigen zonder leeftijdsgrens
71,7%
81,1%
Uitkomsten zonder anonieme vaccinaties Het RIVM ontvangt sinds 1 januari 2022 de gegevens van een deel van de vaccinaties anoniem. Dat gebeurt als mensen geen toestemming geven om hun gegevens met het RIVM te delen. Anonieme vaccinaties kunnen niet worden meegeteld voor de vaccinatiegraad, waardoor deze lager wordt gerapporteerd dan hij daadwerkelijk is. Het aantal vaccinaties dat niet kan worden meegeteld, is in verslagjaar 2022 nog vrij klein doordat kinderen grotendeels al vóór 2022 voor de RVP-vaccinaties zijn uitgenodigd. Vanaf verslagjaar 2023 kan dit een grotere rol spelen. Het aandeel anonieme vaccinaties verschilt per JGZ-organisatie en per vaccinatie. Tabel 4.
a
Aandeel (%) anonieme vaccinaties in 2024 naar vaccinsoort en JGZ-organisatie
JGZ-organisatie
DKTPHibHepB
Pneu
BMRa
Men ACWYa
DKTP booster
DTP
HPV
DKT
MGV
Totaal
CJG-Capelle a/d IJssel
1,6%
1,4%
2,2%
8,5%
25,4%
4,3%
16,6%
14,2%
16,0%
8,2%
CJG Rijnmond
4,5%
4,1%
2,5%
6,5%
9,6%
3,8%
5,8%
10,2%
6,9%
5,2%
Nederland
2,5%
2,2%
2,8%
2,8%
13,3%
4,4%
3,3%
9,8%
9,5%
3,7%
Voor zowel zuigelingen als 9-jarigen (BMR) en/of 14-jarigen (MenACWY).
Hib-HepB: haemophilus influenzae type b, hepatitis B Pneu: Pneumokokken HPV: Humaan Papillomavirus DKT: Maternale DKT-vaccinatie MGV: Maternale griepvaccinatie
Ontbreken indicatie voor DKTP-Schema Als de JGZ niet doorgeeft of een kind het 2-3-5-11-maanden- of 3-5-11-maanden DKTP-schema volgt (omdat de moeder toen ze zwanger was een kinkhoestvaccinatie heeft gehad die de nieuwegeborene beschermt), dan wordt bij de beoordeling van de vaccinatiestatus door het RIVM uitgegaan van een 2-3-5-11-maanden-schema. Als een JGZ het 3-5-11-maanden schema hanteert, krijg je zo een onderschatting van de vaccinatiegraad. Dit geldt dit jaar volledig voor geboortecohort vanaf 2021.
Hoe zijn de vragen gesteld in de Gezondheidsmonitor Kinderen 2022? Heeft uw kind alle vaccinaties (inentingen) tot nu toe gekregen? We bedoelen niet de vaccinatie tegen corona. Ja, Nee Heeft u getwijfeld over het vaccineren van uw kind? We bedoelen niet de vaccinatie tegen corona. Helemaal niet, Een beetje maar, Tamelijk, Heel erg
Hoe is de Gezondheidsmonitor Kinderen 2022 uitgevoerd? Aan de Gezondheidsmonitor Kinderen 2022 deden 4.761 ouders mee met een kind in de leeftijd van een half jaar tot en met 3 jaar. De respons was 32%. Voor meer informatie over de uitvoering van de Gezondheidsmonitor 2022 zie: https://gezondheidinkaart.nl/handlers/ballroom.ashx?function=download&id=547