8. 2024-062282 MRDH Rapport Rekenkamer Den Haag inzake vergelijking Metropoolregio Rotterdam Den Haag.pdf
Tekst van het document
45
3.3.2 Volksvertegenwoordigers op gemeentelijk niveau staan op afstand van het provinciebestuur en worden in een adviesrol betrokken Gemeenten staan op afstand van het provinciebestuur Gemeenten staan op afstand van de vervoerstaken van het provinciebestuur omdat hieraan geen gemeentelijke vertegenwoordigers deelnemen. Gedeputeerde Staten hebben de bevoegdheid om concessies voor het openbaar vervoer te verlenen. Provinciale Staten vervullen een kaderstellende en controlerende rol door voor het openbaar vervoer beleid vast te stellen en controle op Gedeputeerde Staten uit te oefenen op de uitvoering van dat beleid.138 De bestuursorganen van de MRDH en de VRA bestaan wel uit vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten. In een aantal bestuursorganen, zoals de adviescommissie Vervoersautoriteit van de MRDH en de Regioraad van de VRA, nemen ook raadsleden als vertegenwoordiger van de gemeente deel. In andere bestuursorganen van de MRDH en de VRA hebben alleen collegeleden van de deelnemende gemeenten zitting.139 In beide gevallen maken vertegenwoordigers van de gemeenten deel uit van het bestuur van de vervoersautoriteit. Een soortgelijke constructie is er niet binnen het provinciebestuur. Daar bestaat het bestuur dat verantwoordelijk is voor de verkeers- en vervoertaken, niet uit vertegenwoordigers van de gemeenten.
Voorbeeld van de afstand van gemeenten tijdens de vervoerplanprocedure Het verschil met de consultatie op het conceptvervoerplan tussen de provincie en de MRDH en de VRA is dat gemeenten binnen de provincie een reactie kunnen geven op het vervoerplan. Binnen de MRDH en de VRA worden ook adviescommissies, bestaand uit
138
Sturing in de OV-concessies Utrecht, Randstedelijke Rekenkamer, 13 oktober 2021, p.31. Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014, 2014, artikel 2:3, 2:6, 2:7, 2:8; Werkwijzer Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2022, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 30 maart 2022. 139
46
raadsleden of wethouders, in de gelegenheid gesteld om een reactie te geven op het concept vervoerplan.140 Deze adviescommissies zijn er niet voor de provincie. Daarnaast stelt Gedeputeerde Staten het vervoerplan vast. Gedeputeerde Staten bestaat niet uit afgevaardigden van de gemeenten. Binnen de MRDH en de VRA wordt het vervoerplan vastgesteld door de bestuurscommissie Vervoersautoriteit, die bestaan uit wethouders van de deelnemende gemeenten.141
Gemeenteraden worden niet direct betrokken bij de besluitvorming binnen de provincie Gemeenteraden worden niet direct betrokken bij besluitvorming over verkeer- en vervoer binnen de provincie. Dit is wel het geval binnen de MRDH en de VRA. Raadsleden worden bij de MRDH en de VRA direct betrokken via zienswijzeprocedures. Raadsleden worden zo in de gelegenheid gebracht om advies te geven op een voorstel. Dit is geborgd in de wet. Daarnaast worden gemeenteraadsleden in de VRA betrokken bij het vaststellen van beleidsdocumenten wanneer zijn zitting hebben in de Regioraad. Een dergelijke rol voor gemeenteraden is bij besluitvorming door het provinciebestuur niet wettelijk verplicht. In de provincie Utrecht zijn gemeenten wel betrokken geweest bij de besluitvorming over verkeeren vervoersbeleid maar ging dit via het college in plaats van de raad.
140
Nota van Reactie vervoerplannen 2020, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 10 juli 2019; RIS302728 Commissiebrief Bijlage 2, Ontwerp vervoerplannen 2020, college van burgemeester en wethouders, 27 maart 2019; Voorstel Dagelijks Bestuur Vervoerplan Zaanstreek en Waterland 2020, Vervoerregio Amsterdam, 19 september 2019; Voorstel Dagelijks Bestuur Vaststelling vervoerplan 2020 Connexxion (Amstelland-Meerlanden), Vervoerregio Amsterdam, 13 juni 2019; Vervoerplan 2020 Concessie Amstelland en Meerlanden, Connexxion, 3 juni 2019; Vervoerplan 2020 Zaanstreek, Connexxion, mei 2019; 2019MM151 Statenbrief Vervoerplannen 2020 Syntus en U-OV, College van Gedeputeerde Staten, 17 september 2019; Vervoerplan 2020 Méér samenhang!, Syntus Utrecht, 15 augustus 2019; Vervoerplan 2020 Concessie tram en bus regio Utrecht, U-OV, 17 september 2019; Vergadering Statencommissie Milieu en Mobiliteit 16 oktober 2019, website Provinciale Staten, 16 oktober 2018, https://www.stateninformatie.provincie-utrecht.nl/Vergaderingen/StatencommissieMilieu-en-Mobiliteit/2019/16-oktober/10:00/SB-vervoersplannen-2020-Syntus-en-U-OV-2019MM151, geraadpleegd op: 18 april 2024.
141 2019MM151 Statenbrief Vervoerplannen 2020 Syntus en U-OV, College van Gedeputeerde Staten, 17 september 2019; Werkwijzer Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2022, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 30 maart 2022; Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014, artikel 2:7; Samenvatting ontwerpvervoerplannen 2020 en eventuele aanpassingen op basis van de Nota van Reactie, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 10 juli 2019
47
Voorbeeld van de rol van gemeenten binnen de provincie Utrecht: het Mobiliteitsprogramma 2019-2023 De provincie heeft in aanloop naar het concept Mobiliteitsprogramma met de U10gemeenten individuele ambtelijke voorgesprekken gevoerd. Wethouders van de U10gemeenten zijn door Gedeputeerde Staten uitgenodigd voor een bestuurlijke bijeenkomst over het mobiliteitsprogramma in november 2017.142 De wethouders van de U10-gemeenten en andere omliggende gemeenten worden tijdens de consultatieronde uitgenodigd om te reageren op het concept Mobiliteitsprogramma. Het concept mobiliteitsprogramma wordt gedeeld met wethouders van de U10-gemeenten.143 De wethouders van de U10-gemeenten sturen een gezamenlijke brief aan Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten. In de brief reageren zij op het proces, met name de wijze waarop zij betrokken zijn bij de totstandkoming van het Mobiliteitsprogramma, en op de hoofdlijnen van de inhoud van programma en voorstel.144 Binnen de gemeenteraad Utrecht worden er ook raadsvragen gesteld over het proces rondom het opstellen van de brief.145 De gemeenteraden van de U10-gemeenten hebben in het vaststellen van het Mobiliteitsprogramma geen rol.
3.4 Kan de Haagse gemeenteraad besluiten om uit de MRDH te stappen? De gemeenteraad van Den Haag kan samen met het college en de burgemeester besluiten tot uittreding van de MRDH. In dat geval zou de provincie Zuid-Holland optreden als vervoersautoriteit voor de gemeente Den Haag. Hoe dit precies zou gaan zou door middel van overleg tussen de uittredende gemeente, de MRDH, de provincie en het Rijk bepaald moeten worden.146
142
2018MME123 Nota van beantwoording Mobiliteitsprogramma 2019-2023, Provincie Utrecht, 5 juni 2018, p.3; 2017MME78 Statenbrief Update Mobiliteitsplan, College van Gedeputeerde Staten, 9 mei 2017. 143 SV 2018, nr. 20 over Totstandkoming U 10-brief mobiliteitsprogramma en Uithoflijn (met antwoord), College Burgemeester en wethouder gemeente Utrecht, 21 februari 2018 144 Reactie op concept-Mobiliteitsprogramma 2019-2023 Provincie Utrecht en Statenvoorstel nieuwe planning en extra budget, U10 bestuurstafel Mobiliteit, 9 februari 2018. 145 SV 2018, nr. 20 over Totstandkoming U 10-brief mobiliteitsprogramma en Uithoflijn (met antwoord), College van Burgemeester en Wethouders gemeente Utrecht, 21 februari 2018. 146 Toelichting bij Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014 (de Uittreedregels), Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 12 juli 2019.
48
De procedure tot uittreding zal minstens drie jaar duren en er zouden kosten mee gemoeid zijn. De procedure ziet er als volgt uit: 147 De gemeenteraad, het college en de burgemeester van de uittredende gemeente moeten ten eerste gezamenlijk schriftelijk kenbaar maken aan het algemeen bestuur van de MRDH dat er een voornemen is om uit te treden. Vervolgens benoemt het dagelijks bestuur van de MRDH een projectgroep, op kosten van de uittredende gemeente, met de taak om de gevolgen van uittreding in kaart te brengen in een ontwerp-uittredingsplan. Hierbij staat centraal wat de consequenties zijn voor bijvoorbeeld: •
De uitvoering van de wettelijke taken;
•
De BDU en overige financiële stromen.148
De andere deelnemende gemeenten kunnen hun zienswijze op het ontwerp-uittredingsplan geven. Na afronding van deze procedure wordt het plan vastgesteld door het algemeen bestuur. Dit plan bevat ook een uittreedsom. Deze som bestaat uit de schade die de MRDH en de achterblijvende deelnemers ondervinden als direct gevolg van het besluit tot uittreden.149 Nadat het ontwerp-uittredingsplan is vastgesteld heeft de uittredende gemeente drie maanden de tijd om bekend te maken definitief te besluiten tot uittreding. Uittreding kan alleen plaatsvinden op 1 januari, minimaal twee jaar nadat het definitieve besluit tot uittreding is bekendgemaakt. Totdat de deelnemer definitief is uitgetreden blijft deze een volwaardig lid van de MRDH met alle kosten, rechten en plichten van dien. Het algemeen
147
Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014, 2014, artikel 6, lid 2. Besluit van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent uittreding uit de gemeenschappelijke regeling (Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014), 2019, artikel 3, lid 3; RIS318711 Raadsvoorstel Vaststelling wijziging gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Bijlage 2 Na zienswijze Artikelsgewijze toelichting, College van Burgemeester en Wethouders, 23 april 2024. 149 Besluit van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent uittreding uit de gemeenschappelijke regeling (Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014), 2019, artikel 6, lid 1; RIS318711 Raadsvoorstel Vaststelling wijziging gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Bijlage 2 Na zienswijze Artikelsgewijze toelichting, College van Burgemeester en Wethouders, 23 april 2024. 148
49
bestuur van de MRDH stelt vervolgens uiterlijk binnen zes maanden een definitief uittredingsplan vast.150 Het uittreden van een deelnemende gemeente betekent dat de gemeenschappelijke regeling gewijzigd moet worden. Een voorstel van die wijziging moet los van het uittredingsplan aangeboden worden aan de deelnemende gemeenten.151
Het alternatief: de provincie Zuid-Holland als vervoersautoriteit Het daadwerkelijke overdragen van de verkeer- en vervoertaken van de MRDH aan de provincie Zuid-Holland zou niet alleen de opheffing van de MRDH vergen, waar instemming van alle deelnemende gemeenten voor nodig is, maar zou ook aanpassing van nationale wetgeving vereisen.152
4. Hoe is de inspraak van burgers geregeld binnen de MRDH, de VRA en de Provincie? 4.1 Inleiding De Haagse gemeenteraad heeft de afgelopen jaren laten weten dat het ontevreden is over de mate waarin burgers betrokken worden bij de besluitvorming van de MRDH.153 Andere deelnemende gemeenten spreken hun ontevredenheid hierover ook uit. Om deze reden wordt het onderwerp burgerparticipatie meegenomen in de evaluatie van de
150
Besluit van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent uittreding uit de gemeenschappelijke regeling (Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014), 2019, artikel 5, lid 3; RIS318711 Raadsvoorstel Vaststelling wijziging gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Bijlage 2 Na zienswijze Artikelsgewijze toelichting, College van Burgemeester en Wethouders, 23 april 2024. 151 Besluit van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent uittreding uit de gemeenschappelijke regeling (Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014), 2019, artikel 8. 152 In artikel 36b van het Besluit personenvervoer 2000 heeft het Rijk bepaald dat voor het gebied dat bestaat uit de 21 gemeenten die deelnemen aan de MRDH het dagelijks bestuur van de MRDH bevoegd is tot het verlenen, wijzigen en intrekken van concessies zoals bedoeld in de Wet personenvervoer 2000. 153 RIS310533 Motie, Transitie OV alleen na raadpleging bewoners, gemeenteraad, 4 november 2021; RIS 314793 Amendement, Meer inspraak in MRDH als prioriteit, gemeenteraad, 9 maart 2023.
50
gemeenschappelijke regeling van de MRDH die op dit moment in opdracht van de MRDH wordt uitgevoerd.154 In dit hoofdstuk lichten wij het onderwerp van de inspraak van burgers toe vanuit een vergelijking tussen de MRDH, de VRA en de provincie Utrecht. Wij richten ons daarbij op de wettelijke bepalingen met betrekking tot de betrokkenheid van burgers bij besluitvorming. Daarnaast laten we met voorbeelden zien hoe er binnen de drie vervoersautoriteiten invulling is gegeven aan de inspraak van burgers.
4.2 Wettelijke verplichtingen met betrekking tot inspraak van burgers Inspraak binnen een gemeente of provincie De inspraak van burgers is op verschillende manieren geborgd in de wet. Voor provincies en gemeenten is bepaald dat zij een inspraakverordening moeten opstellen met regels over de manier waarop burgers worden betrokken bij de voorbereiding van beleid.155 Op dit moment ligt er een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer, die de verplichting tot een inspraakverordening zou veranderen naar een verplichting tot een participatieverordening. Hiermee wordt inspraak van burgers niet alleen geborgd voor de voorbereiding van beleid maar ook voor de uitvoering en evaluatie van beleid.156 In de wet is op dit moment echter niet vastgelegd hoe de regels voor inspraak eruit moeten zien. Zo is het bijvoorbeeld niet verplicht dat een gemeente burgers de mogelijkheid biedt om tijdens raads- of commissievergaderingen te komen inspreken.
Inspraak binnen een gemeenschappelijke regeling Voor gemeenschappelijke regelingen bestond lange tijd geen verplichting voor een verordening over inspraak of participatie zoals bij provincies en gemeenten.157 Daar is met de wijziging van de Wgr in 2022 verandering in gekomen. Met deze wetswijziging zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht om bepalingen in hun regeling op te nemen waarin
154
RIS314328 bijlage 4, Reflecties op het concept-ontwerp Strategische Agenda, adviescommissie Vervoersautoriteit, 29 november 2022; RIS316656 Bijlage 5a, Advies adviescommissies inzake concept wijziging gemeenschappelijke regeling, adviescommissie Vervoersautoriteit, 21 juni 2023; RIS316656 Bijlage 5b, Reactie op advies adviescommissies inzake concept wijziging gemeenschappelijke regeling, algemeen bestuur, 8 september 2023. 155 Gemeentewet, 2024, artikel 150; Provinciewet, 2024, artikel 147. 156 Burgerparticipatie, website Kennispunt Lokale Politieke Partijen, (datum onbekend), https://www.lokalepolitiekepartijen.nl/dossier/burgerparticipatie/, geraadpleegd op: 8 mei 2024 157 Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enige andere wetten in verband met het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen Memorie van Toelichting, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juli 2020, p. 13.
51
afspraken staan over participatie en inspraak. Het gaat hierbij om betrokkenheid van de bewoners uit de deelnemende gemeenten bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid.158 De MRDH en de VRA zijn op dit moment bezig met het aanpassen van hun regelingen om aan deze verplichting te kunnen voldoen.
De betrokkenheid van burgers via consumentenorganisaties Naast de algemene bepalingen over de inspraak van burgers zijn er in de wet ook bepalingen opgenomen over de manier waarop burgers betrokken moeten worden bij beleid op het gebied van verkeer en vervoer. Deze bepalingen richten zich specifiek op de belangen van reizigers van het openbaar vervoer. Reizigers worden hierbij vertegenwoordigd door consumentenorganisaties die aan bepaalde wettelijke voorwaarden voldoen.159 Deze consumentenorganisaties moeten jaarlijks worden geraadpleegd over wijzigingen in de dienstregeling en het tarief van het openbaar vervoer.160 Ook zijn deze organisaties betrokken bij het wijzigen of verlenen van een concessie.161 Reizigers binnen de gemeenten van de MRDH worden vertegenwoordigd door de consumentenorganisatie METROCOV, de reizigers in de gemeenten van de VRA door de Reizigers Advies Raad (hierna: RAR) en de reizigers in de provincie Utrecht door het Regionaal Overleg consumentenorganisaties Openbaar Vervoer (hierna: ROCOV).162
4.3 Inspraak van burgers in de verschillende vervoersautoriteiten De MRDH, de VRA en de provincie Utrecht zijn zoals eerder genoemd vanuit de wet gebonden om regels op te stellen met betrekking tot de inspraak van burgers. De provincie Utrecht is gebonden aan de Provinciewet, de MRDH en de VRA aan de Wgr.
4.3.1 Wat hebben de drie vervoersautoriteiten schriftelijk vastgelegd over de inspraak van burgers? In de MRDH staan de regels over de inspraak van burgers op dit moment in de reglementen van orde van de verschillende bestuursorganen. In deze reglementen is opgenomen dat inspraak mogelijk is, zolang het niet gaat om besloten vergaderingen van het algemeen
158
Wet gemeenschappelijke regelingen, 2022, artikel 10, lid 7. Wet personenvervoer 2000, 2024, artikel 27. 160 Wet personenvervoer 2000, 2024, artikel 31. 161 Wet personenvervoer 2000, 2024, artikel 27. 162 Home, website Metrocov, https://www.metrocov.nl/, geraadpleegd op: 22 mei 2024; Welkom bij de Reizigers Advies Raad (RAR), website Reizigers Advies Raad, https://rar.vervoerregio.nl/, geraadpleegd op: 22 mei 2024; Over ROCOV, website ROCOV Utrecht, https://www.rocovutrecht.nl/over-rocov, geraadpleegd op: 22 mei 2024. 159
52
bestuur, de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en de adviescommissie Vervoersautoriteit.163 De bepalingen die zijn opgenomen in de reglementen van orde worden vanwege de wijziging van de Wgr opgenomen in de gemeenschappelijke regeling van de MRDH.164 Naast deze bepalingen heeft de MRDH verder geen regels opgesteld over de inspraak van burgers. METROCOV heeft vanuit de wet wel een formele adviesrol als het gaat om besluiten over het openbaar vervoer in de regio. De vraag of burgers naast inspraak en de adviesrol van Metrocov ook verder betrokken worden bij de MRDH is als onderwerp meegenomen in de huidige evaluatie van de MRDH. Op dit onderwerp is in het verleden vanuit de bestuurscommissie Vervoersautoriteit gecommuniceerd dat bewonersparticipatie de verantwoordelijkheid van de individuele gemeenten is en dat deze dat zelf moeten regelen. 165 In de VRA is de inspraak van burgers geregeld in een inspraakverordening. In de verordening wordt bepaald wie er gerechtigd is tot inspraak, maar de verordening laat de verschillende bestuursorganen vrij om zelf te bepalen waar inspraak voor wordt verleend.166 De VRA is de gemeenschappelijke regeling op dit moment aan het aanpassen, net als de MRDH. Ook hier is de aanpassing het gevolg van de wijziging van de Wgr.
In lijn met de wetswijziging van de Wgr wordt er een participatieverordening opgesteld waarin is geregeld hoe belanghebbende betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid.167 Dit is een uitbreiding van de huidige inspraakverordening, aangezien inspraak beperkt is tot de voorbereiding op beleid.168 Daarnaast beschikt de VRA over een regeling voor de Reizigers Advies Raad (RAR), de consumentenorganisatie verantwoordelijk voor de regio. In de
163
Besluit van de Vervoersautoriteit MRDH van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent de vervoersautoriteit MRDH (Reglement van orde Vervoersautoriteit MRDH), 2019, artikel 13a; Besluit van het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels voor het algemeen bestuur Reglement van orde van het algemeen bestuur MRDH 2015. 2018, artikel 42a; Reglement van orde Adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH 2015, 2017, artikel 20. 164 RIS316656 bijlage 1, Concept-ontwerp Gemeenschappelijke Regeling MRDH, algemeen bestuur, 8 november 2023; RIS316656 Bijlage 4, Artikelsgewijze toelichting, algemeen bestuur, 8 november 2023. 165 RIS311099 Bijlage 3, Reactie advies 1e herijking Transitieprogramma, algemeen bestuur, 15 december 2021. 166 Inspraakverordening van de Vervoerregio Amsterdam, 2017, artikel 3; Inspraakverordening van de Vervoerregio Amsterdam, 2017, artikel 2, lid 1. 167 13e Wijziging Gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam, Regioraad Vervoerregio Amsterdam, 5 maart 2024. 168 Memo Gevolgen wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de Gemeenschappelijke regeling van de Vervoerregio Amsterdam, Regioraad Vervoerregio Amsterdam, 1 februari 2024, p. 4-5.
53
regeling is vastgelegd hoe de adviesprocedure er uitziet en op welke zaken de RAR advies kan geven.169 De provincie Utrecht beschikt, in overeenstemming met de Provinciewet, ook over een inspraakverordening. Deze verordening geeft de bestuursorganen van de provincie de mogelijkheid inspraak te verlenen buiten de momenten dat dit wettelijk verplicht is.170 In de provincie is afgesproken dat inwoners kunnen inspreken tijdens commissievergaderingen. Ze kunnen inspreken over een bestaand agendapunt of een nieuw onderwerp aanhalen en krijgen daar vijf minuten spreektijd voor.171
4.3.2 Hoe ziet de inspraak van burgers er voor de drie vervoersautoriteiten in de praktijk uit? De MRDH, de VRA en de provincie Utrecht hebben in beperkte mate, en in zoverre dit genoodzaakt is door de wet, vastgelegd hoe zij omgaan met inspraak van burgers. Door te kijken naar voorbeelden bieden wij inzicht in de verschillende manieren waarop er in de praktijk met inspraak van burgers wordt omgegaan in de drie vervoersautoriteiten. Wij kijken hierbij naar twee aspecten: de inspraak van burgers bij het vaststellen van kaderstellende beleidsdocumenten met betrekking tot openbaar vervoer en de inspraak van burgers bij de vervoerplanprocedure.
Inspraak van burgers op de voorbereiding van beleid binnen de MRDH Inspraak van burgers op de voorbereiding van beleid is mogelijk via het inspreken tijdens vergaderingen van bestuursorganen van de MRDH. Zo hebben burgers in het proces tot vaststelling van de Strategische Agenda, een kaderstellend beleidsdocument van de MRDH, kunnen inspreken tijdens vergaderingen van het algemeen bestuur, de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en de adviescommissie Vervoersautoriteit. Daarnaast konden burgers ook inspreken tijdens de gemeenteraadsvergaderingen waarbij de zienswijzen op de Strategische Agenda zijn besproken. Naast deze mogelijkheid tot inspreken zijn burgers verder niet betrokken geweest bij het proces tot vaststelling van de Strategische Agenda van de MRDH. Ook consumentenorganisatie Metrocov is door de MRDH niet betrokken bij de
169
Besluit van het dagelijks bestuur van de Vervoerregio Amsterdam tot vaststelling van de Regeling voor de Reizigers Advies Raad van de Vervoerregio Amsterdam 2019, 2019, artikel 2 & 3. 170 Besluit van provinciale staten van Utrecht van 3 juli 2006 houdende regels voor inspraak, 2006, artikel 1, lid 1. 171 Inspreken, website Provincie Utrecht, (datum onbekend), https://www.stateninformatie.provincieutrecht.nl/doe_mee_/inspreken/#:~:text=Je%20kunt%20als%20inwoner%2C%20betrokken,commissiel eden%2C%20vijf%20minuten%20het%20woord, geraadpleegd op: 10 mei 2024
54
zienswijzeprocedure voor het document.172 De MRDH is van plan bij de vaststelling van een Mobiliteitsvisie 2025 een pilot te starten voor burgerparticipatie.173 Hiervoor wordt in afstemming met de deelnemende gemeente een participatieplan opgesteld.174 De opgedane ervaringen van de pilot worden vervolgens meegenomen in de evaluatie van de MRDH.
Inspraak van burgers op de voorbereiding van beleid binnen de VRA Inspraak tijdens de voorbereiding van beleid is binnen de VRA ook mogelijk via het inspreken tijdens vergaderingen van bestuursorganen. In tegenstelling tot de MRDH zijn burgers binnen de VRA daarnaast ook op andere manieren betrokken geweest bij de voorbereiding van beleid. Zo zijn burgers betrokken bij het proces tot vaststelling van een kaderstellend beleidsdocument: het Beleidskader Mobiliteit. Burgers hebben voorafgaand aan het opstellen van het concept beleidskader de mogelijkheid gekregen een bewonersenquête in te vullen.175 Vervolgens zijn burgers, tijdens het consultatietraject op de concept vervoerplannen, betrokken doordat zij de mogelijkheid hebben gekregen een zienswijze in te dienen. Desondanks zijn er in de Nota van Beantwoording geen zienswijzen van individuele burgers opgenomen. Burgers zijn daarnaast betrokken via de RAR. De RAR heeft een zienswijze ingediend op het concept beleidskader, maar heeft eerder in het traject ook een eerste reactie over het beleidskader aan de regioraad toegezonden. Ook de organisatie Cliëntenbelang Amsterdam, die de belangen behartigt van Amsterdammers met een beperking, heeft een zienswijze ingediend.176
Inspraak van burgers op de voorbereiding van beleid binnen de provincie Utrecht Burgers kunnen binnen de provincie Utrecht, net zoals binnen de MRDH en de VRA, inspreken tijdens vergaderingen van bestuursorganen. Voor het proces tot vaststelling van het kaderstellend beleidsdocument, het Mobiliteitsprogramma, konden burgers inspreken tijdens commissievergaderingen en vergaderingen van Provinciale Staten waar het
172
Stad in de raad, website Gemeente Den Haag, 3 april 2024, https://www.denhaag.nl/nl/gemeenteraad/stad-in-de-raad/, geraadpleegd op: 10 mei 2024. 173 Agendapost Plan van aanpak Mobiliteitsvisie, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 3 april 2024, p.3. Plan van aanpak Mobiliteitsvisie, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 3 april 2024, p. 4-6. 174 Plan van aanpak Mobiliteitsvisie, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 3 april 2024, p. 4-6. 175 Rapportage inwonersonderzoek herijking Beleidskader, Moventem, 6 april 2023. 176 Regioraadsbrief aangepaste planning nieuw Beleidskader Mobiliteit, Vervoerregio Amsterdam, 16 januari 2023; Reizigers Advies Raad 1e reactie nieuw Beleidskader Mobiliteit, Reizigers Advies Raad, 24 april 2023; Brief Beleidskader Mobiliteit, Reizigers Advies Raad, 20 oktober 2023; Nota van Beantwoording: Ontwerp Beleidskader Mobiliteit Vervoerregio Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam, 28 augustus 2023; Publieksjaarverslag 2022, website Cliëntenbelang Amsterdam, (datum onbekend), Inhoudsopgave - Publieksjaarverslag 2022 (foleon.com), geraadpleegd op: 25 april 2024.
55
Mobiliteitsprogramma behandeld werd. Ook binnen de provincie Utrecht zijn burgers naast de mogelijkheid om in te spreken tijdens vergaderingen op andere manieren betrokken geweest bij het proces tot vaststelling van een kaderstellend beleidsdocument. Burgers zijn namelijk betrokken geweest via het ROCOV en de Fietsersbond/Utrechts Fiets Overleg (UFO). Zij hadden een adviesrol.177
Inspraak van burgers op de uitvoering van beleid Elk jaar stellen de vervoersautoriteiten vervoerplannen vast. Bij het opstellen van een vervoerplan zijn vervoersautoriteiten verplicht om consumentenorganisaties om een advies te vragen. Naast het feit dat consumentenorganisaties betrokken worden hebben wij ook gekeken of burgers zijn betrokken bij de vervoerplanprocedure voor de vervoerplannen van het jaar 2020, die in 2019 is doorlopen.178 De MRDH, de VRA en de provincie hebben burgers enkel betrokken via consumentenorganisaties in het proces tot vaststelling van de vervoerplannen voor het jaar 2020. De MRDH betrok burgers in de procedure via het METROCOV. Het METROCOV is in de gelegenheid gesteld om een advies uit te brengen over het concept vervoerplan.179 De VRA betrok burgers ook doordat zij RAR raadpleegden.180 In de provincie Utrecht werd ROCOV geconsulteerd. Het ROCOV heeft advies kunnen geven over de concept vervoerplannen. De vervoerders binnen de provincie Utrecht hebben burgers daarnaast ook betrokken doormiddel van een enquête. Burgers hebben de kans gekregen om een online enquête in te
177
81CF5704 Nota van beantwoording mobiliteitsprogramma 2019-2023, Provincie Utrecht, 5 juni 2018; Inspreken, website Provincie Utrecht, (datum onbekend), https://www.stateninformatie.provincieutrecht.nl/doe_mee_/inspreken/#:~:text=Je%20kunt%20als%20inwoner%2C%20betrokken,commissiel eden%2C%20vijf%20minuten%20het%20woord, geraadpleegd op: 10 mei 2024 178 Wij hebben hiervoor gekozen omdat dit het laatste jaar was waarin corona geen effect heeft gehad op de besluitvorming van de vervoerplanprocedures. De MRDH volgt in 2024, voor de vervoerplannen voor het jaar 2025, weer de reguliere vervoerplanprocedure. 179 Over ons, website METROCOV, (datum onbekend), Over Ons - Metrocov, geraadpleegd op: 25 april 2024; Samenvatting ontwerpvervoerplannen 2020 en eventuele aanpassingen op basis van de Nota van Reactie, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 10 juli 2019; Nota van Reactie Vervoerplannen 2020, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 10 juli 2019. 180 Welkom bij de Reizigers Advies Raad (RAR), Website Reizigers Advies Raad, (datum onbekend), Home - Reizigers Advies Raad voor de Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 25 april 2024; Vervoerplan Waterland 2020, EBS; Vervoerplan 2020 Zaanstreek, Connexxion, mei 2019; Vervoerplan 2020 Concessie Amstelland en Meerlanden, Connexxion, 3 juni 2019; Brief Connexxion Vervoerplan 2020, Vervoerregio Amsterdam, 4 juni 2019.
56
vullen over de voorstellen in het vervoerplan. De antwoorden zijn gebruikt voor het opstellen van het definitieve vervoerplan.181
181
Over ROCOV, website ROCOV, (datum onbekend), ROCOV Utrecht - Over ROCOV, geraadpleegd op: 25 april 2024; 2019MM151 Statenbrief Vervoerplannen 2020 Syntus en U-OV, College van Gedeputeerde Staten, 17 september 2019; Vervoerplan 2020: Méér samenhang!, Syntus Utrecht, 15 augustus 2019; Vervoerplan 2020: Concessie tram en bus regio Utrecht, U-OV, 17 september 2019.
57
Bijlage: Literatuur Documenten op het Raadsinformatiesysteem gemeente Den Haag •
RIS315478 Verslag, Verslag van de commissie Bestuur van 10 mei 2023, Gemeenteraad, 24 mei 2023.
•
RIS247632 Raadsmededeling bijlage, Procesbrief Metropoolregio, College van Burgemeester en Wethouders, 20 maart 2012.
•
RIS249042 Brief, Aanbieding zienswijzedocument Metropoolregio Rotterdam Den Haag, College van Burgemeester en Wethouders, 2 mei 2012.
•
RIS258613 Raadsvoorstel, Voorstel van het college inzake Haagse reactie op voorstellen Metropoolregio Rotterdam Den Haag, College van Burgemeester en Wethouders, 26 april 2013.
•
RIS295748 Raadsmededeling, Haags Overleg MRDH, College van burgemeester en wethouders, 29 november 2016.
•
RIS298507 Motie, Weloverwogen besluit over voorzetting Metropoolregio, Gemeenteraad, 23 november 2017.
•
RIS299735 Amendement, Democratische legitimiteit MRDH, Gemeenteraad, 17 mei 2018.
•
RIS302605 Amendement, Democratische legitimiteit MRDH, Gemeenteraad, 16 mei 2019.
•
RIS302728 Commissiebrief Bijlage 2, Ontwerp vervoerplannen 2020, College van burgemeester en wethouders, 27 maart 2019.
•
RIS308794 Amendement, Zienswijze MRDH, Gemeenteraad, 20 mei 2021.
•
RIS309273 Verslag, Notulen van de raad van 20 mei 2021 (dag), Gemeenteraad, 23 juni 2021.
•
RIS311303 Raadsvoorstel bijlage 3, Overzicht rollen, raken en bevoegdheden gremia MRDH, College van burgemeester en wethouders, 4 februari 2022.
•
RIS312032 Raadsvoorstel bijlage 3, kadernota MRDH begroting 2023, College van burgemeester en wethouders, 17 mei 2022.
•
RIS314431 Verslag, Verslag van de commissie Bestuur van 25 januari 2023, Gemeenteraad, 6 februari 2023.
•
RIS314511 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 26 januari 2023, Gemeenteraad, 6 februari 2023.
•
RIS314793 Amendement, Meer inspraak in MRDH als prioriteit, Gemeenteraad 9 maart 2023.
•
RIS314799 Motie, Rekenkameronderzoek MRDH, Gemeenteraad, 9 maart 2023.
•
RIS315023 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 23 maart 2023, Gemeenteraad, 30 maart 2023.
58
•
RIS315179 verslag, Verslag van de commissie bestuur van 5 april 2023, Gemeenteraad, 9 mei 2023.
•
RIS315216 Brief, Reactie verzoek rekenkameronderzoek Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Rekenkamer Den Haag, 13 april 2023.
•
RIS315513 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 11 mei 2023, Gemeenteraad, 15 mei 2023.
•
RIS316237 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 22 juni, Gemeenteraad, 10 juli 2023.
•
RIS316334 Verslag, Verslag van de commissie Bestuur van 23 augustus 2023, Gemeenteraad, 31 augustus 2023.
•
RIS316413 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 24 augustus 2023, Gemeenteraad, 5 september 2023.
•
RIS316654 Verslag, Verslag van de commissie Bestuur van 27 september 2023, Gemeenteraad, 26 oktober 2023.
•
RIS316656 Raadsvoorstel bijlage 1, Concept-Ontwerp Gemeenschappelijke Regeling MRDH, gemeenteraad, 7 november 2023.
•
RIS316947 Verslag, Verslag van de commissie Bestuur van 11 oktober 2023, Gemeenteraad, 16 november 2023.
•
RIS317225 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 16 november 2023, Gemeenteraad, 29 november 2023.
•
RIS317716 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 7 december 2023, Gemeenteraad, 9 januari 2024.
•
RIS317716 Verslag, Verslag van de commissie Leefomgeving van 7 december 2023, Gemeenteraad, 9 januari 2024.
•
RIS318711 Raadsbesluit, Voorstel van het college inzake raadsvoorstel Vaststelling Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag, gemeenteraad, 23 april 2024
•
RIS318918 Besluitenlijst, Stemmingsoverzicht/Besluitenlijst Raad van 30 mei 2024, gemeenteraad, 30 mei 2024
Overige documenten •
Bijdragen aan de regionale economie: onderzoek naar economisch programma MRDH, Rekenkamer Rotterdam, oktober 2022.
•
2017MME78 Statenbrief Update mobiliteitsplan, College van Gedeputeerde Staten, 12 juni 2018.
•
2017MME78 Statenbrief Update Mobiliteitsplan, College van Gedeputeerde Staten, 9 mei 2017.
•
2019MM151 Statenbrief Vervoerplannen 2020 Syntus en U-OV, College van Gedeputeerde Staten, 17 september 2019. 59
•
2019MM151 Statenbrief Vervoerplannen 2020 Syntus en U-OV, College van Gedeputeerde Staten, 17 september 2019.
•
Statenbrief Vaststelling uitgangspunten vervoerplannen 2020 U-OV en Syntus, College van Gedeputeerde Staten, 29 januari 2019.
•
Agenda commissie Milieu, Mobiliteit en Economie 18 juni, zie: Commissie Milieu, Mobiliteit en Economie 18 juni 2018 19:00:00, Stateninformatie Provincie Utrecht (provincie-utrecht.nl), geraadpleegd op: 17 januari 2024.
•
Agenda provinciale staten 12 juli 2018, zie: Provinciale Staten 12 juli 2018 19:30:00, Stateninformatie Provincie Utrecht (provincialestatenutrecht.nl), geraadpleegd op: 17 januari 2024.
•
Agendapost Wijziging Gemeenschappelijke Regeling MRDH, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 20 maart 2024.
•
Algemeen Bestuur, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, (datum onbekend), https://mrdh.nl/orgaan/algemeen-bestuur, geraadpleegd op: 16 april 2024.
•
Beleidskader Mobiliteit 'Verbinden in Verscheidenheid' vastgesteld, website Vervoerregio Amsterdam, 1 november 2023, Beleidskader Mobiliteit ‘Verbinden in Verscheidenheid’ vastgesteld - Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12 april 2024.
•
Bestuur & Organisatie, website Vervoerregio Amsterdam, (datum onbekend), Bestuur & organisatie - Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12april 2024.
•
Commissies, website Vervoerregio Amsterdam, (datum onbekend), Commissies Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12 april 2024.
•
Concessies openbaar vervoer, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, datum onbekend, https://www.mrdh.nl/project/concessies-openbaar-vervoer, geraadpleegd op: 30 maart 2024.
•
Dagelijks Bestuur, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, (datum onbekend), https://mrdh.nl/orgaan/dagelijks-bestuur, geraadpleegd op: 16 april 2024, geraadpleegd op 30 maart 2024.
•
De Regioraad, website Vervoerregio Amsterdam, (datum onbekend), Regioraad Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12 april 2024.
•
Een min voor stadsregio’s, website Binnenlands Bestuur, 17 september 2010, https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/een-min-voor-stadsregios, geraadpleegd op: 30 maart 2023.
•
Het bestuur van de provincie, website ProDemos, (datum onbekend), Het bestuur van de provincie - ProDemos, geraadpleegd op: 11 april 2024.
•
Het Dagelijks Bestuur, website Vervoerregio Amsterdam, (datum onbekend), Het Dagelijks Bestuur - Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12 april 2024.
60
•
Infographic ‘De regioraad', Vervoerregio Amsterdam, zie: 5299f5f3-be86-4700-8b8746971ec3d073 (vervoerregio.nl), geraadpleegd op: 12 april 2024.
•
Mobiliteitsprogramma 2019-2023, provincie Utrecht, 12 juli 2018.
•
MRDH-organisatie, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, (datum onbekend), https://mrdh.nl/wie-zijn/mrdh-organisatie, geraadpleegd op: 16 april 2024.
•
Nota van beantwoording mobiliteitsprogramma 2019-2023, Provincie Utrecht, 5 juni 2018, zie: https://www.stateninformatie.provincieutrecht.nl/Vergaderingen/Commissie-Milieu-Mobiliteit-en-Economie/2018/18juni/19:30/2018MME123-03-Nota-van-beantwoording-Update-Mobiliteitsplan.pdf.
•
Nota van beantwoording Zienswijzen Concept-ontwerp Strategische Agenda MRDH 2023-2026, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 26 mei 2023.
•
Nota van Reactie vervoerplannen 2020, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 10 juli 2019.
•
Notulen van het verhandelde in de vergadering van Provinciale Staten van Utrecht gehouden op 12 juli 2018, zie: Notulen van het verhandelde in de vergadering (provincialestatenutrecht.nl).
•
Plussen en minnen: Evaluatie van de Wgr-plus, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, P. Castenmiller, P. Keur & B. Woudenberg, 4 augustus 2010.
•
Portefeuillehoudersoverleggen, website Vervoerregio Amsterdam, (datum onbekend), Portefeuillehoudersoverleggen - Vervoerregio Amsterdam, geraadpleegd op: 12 april 2024.
•
PS2018MME15 Commissieadvies Mobiliteitsprogramma 2019-2023, Provinciale Staten, 18 juni 2018, zie: Commissieadvies (provincialestatenutrecht.nl).
•
Raad & Regionale Samenwerking 2021, Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, 14 december 2021.
•
Reactie op concept-Mobiliteitsprogramma 2019-2023 Provincie Utrecht en Statenvoorstel nieuwe planning en extra budget, U10 bestuurstafel Mobiliteit, 9 februari 2018.
•
Reacties op de concept ontwerp Strategische Agenda, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 16 december 2022.
•
Regionale samenwerking en gemeenteraden, Stichting Decentraalbestuur.nl in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, prof. Dr. K. Peters et al., september 2022.
•
Rekeningcommissie, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, (datum onbekend), https://mrdh.nl/orgaan/rekeningcommissie, geraadpleegd op: 16 april 2024.
•
Sturing in de OV-concessies Utrecht, Randstedelijke Rekenkamer, 13 oktober 2021.
61
•
Vergadering commissie Milieu en Mobiliteit 16 oktober 2019, zie: Statencommissie Milieu en Mobiliteit 16 oktober 2019 10:00:00, Stateninformatie Provincie Utrecht (provincie-utrecht.nl).
•
Vergadering Provinciale Staten 12 juni 2018, zie: Provinciale Staten 12 juli 2018 19:30:00, Stateninformatie Provincie Utrecht (provincialestatenutrecht.nl).
•
Vergunningen, website Metropoolregio Rotterdam Den Haag, datum onbekend, https://www.mrdh.nl/wat-doen-we/vergunningen, geraadpleegd op: 30 maart 2023.
•
Voorstellen werkwijze regioraad, Vervoerregio Amsterdam, 12 december 2017.
•
Motie ook de P (Privé auto) aandacht blijven geven, Vervoerregio Amsterdam, 25 oktober 2022.
•
Goed werkgeverschap in aanbestedingen, Vervoerregio Amsterdam, 11 december 2018.
•
Verslag commissie Milieu, Mobiliteit en Economie, 12 februari 2018, zie: 2018MME58-01-Verslag-cie-MME-12-02-2018.pdf (provincie-utrecht.nl).
•
Voorzieningen ter bevordering van de totstandkoming van regionaal bestuur in daartoe aangewezen gebieden (kaderwet bestuur in verandering), Tweede Kamer der Staten-Generaal, 6 december 1993.
•
Werkwijzer Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, 22 maart 2022.
•
Why fix it, if it ain’t broke? De afschaffing van de Wgr-Plus verklaard, Decentraalbestuur.nl, K. Peters & P. Castenmiller, 24 februari 2016.
• •
Intern gespreksverslag technische briefing Metropoolregio Rotterdam Den Haag aan commissie Leefomgeving, september 2023. Interview Metropoolregio Rotterdam Den Haag, juni 2023.
Wet- en regelgeving • •
•
•
Besluit personenvervoer 2000, 2024. Geraadpleegd op: https://wetten.overheid.nl/BWBR0011982/2024-01-01. Besluit van de Vervoersautoriteit MRDH van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent de vervoersautoriteit MRDH (Reglement van orde Vervoersautoriteit MRDH), 2019, Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR373234/3.. Besluit van het algemeen bestuur van gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels voor het algemeen bestuur Reglement van orde van het algemeen bestuur MRDH 2015, 2018. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR372980/3. Besluit van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam Metropoolregio Rotterdam Den Haag houdende regels omtrent uittreding uit de gemeenschappelijke regeling (Algemene regels voor uittreding uit de Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014), 2019. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR654443/1. 62
• • • • •
•
•
Financiële verordening MRDH 2015, 2017. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR373528/2. Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014, 2014. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR372526/1. Gemeentewet, 2024. Geraadpleegd op: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2024-01-31. Instellingsbesluit adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH 2015, 2015. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR374215/2. Instellingsbesluit van de gemeenteraden, de colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters van de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Diemen, Edam-Volendam, Landsmeer, Ouder-Amstel, Oostzaan, Purmerend, Uithoorn, Waterland, Wormerland en Zaanstad houdende regels omtrent een gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam, 2021. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR612548/3?&show-wti=true. Instellingsbesluit van de gemeenteraden, de colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters van de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Diemen, Edam-Volendam, Landsmeer, Ouder-Amstel, Oostzaan, Purmerend, Uithoorn, Waterland, Wormerland en Zaanstad houdende regels omtrent een gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Vervoerregio Amsterdam, 2021.
Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR612548/3. Provinciewet, 2024. Geraadpleegd op: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005645/2024-01-01.
•
Reglement van orde voor het dagelijks bestuur MRDH 2015, 2017. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR372935/2.
•
Reglement voor de portefeuillehoudersoverleggen van de Vervoerregio Amsterdam 2005, 2017. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR444582/2.
•
Verordening op de commissies van advies voor de concessiegebieden in de Vervoerregio Amsterdam, 2024. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR447472/3
•
Verordening Vervoerautoriteit MRDH 2015, 2015. Geraadpleegd op: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR399835/1
•
Wet gemeenschappelijke regelingen, 2022. Geraadpleegd op: https://wetten.overheid.nl/BWBR0003740/2022-07-01
•
Wet Personenvervoer 2000, 2024. Geraadpleegd op: tenmillerhttps://wetten.overheid.nl/BWBR0011470/2024-01-01
•
Wet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen, website Raad van State, 22 april 2020, https://www.raadvanstate.nl/adviezen/@119755/w04-20-0015/, Geraadpleegd op: 24 april 2024.
•
Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enige andere wetten in verband met het versterken van de democratische legitimatie van 63
gemeenschappelijke regelingen Memorie van Toelichting, Tweede Kamer der StatenGeneraal, 3 juli 2020.
64
COLOFON Rekenkamer Den Haag Leden Manus Twisk, voorzitter Willemien Roenhorst Robert-Jaap Voorn Aan dit rapport hebben meegewerkt Arjan Wiggers, secretaris Thijs Bosma, projectleider vanaf maart 2024 Sophie Henken, projectleider tot maart 2024 Kariem Hommad Alicia Majoor Contactgegevens Rekenkamer Den Haag Postbus 16079 2500 BB Den Haag T: 070 353 2048 Bezoekadres Stadhuis Gemeente Den Haag Spui 70 2511 BT Den Haag Datum 5 juni 2024 Fotografie Jurriaan Brobbel/Gemeente Den Haag RIS-nummer 319093
65
Rekenkamer Den Haag
Vergelijking MRDH Werkbespreking 19 juni 2024
Rekenkamer Den Haag
Agenda Aanleiding Aanpak
Toelichting overwegingen en onderliggende constateringen Vragen
2
Aanleiding Motie onderzoek MRDH (maart 2023) Raad is van mening dat zij nauwelijks wordt meegenomen bij grote besluiten Raad vraagt rekenkamer onderzoek te doen naar MRDH en om raad te betrekken bij opzet
Werkbespreking commissie Leefomgeving (juni 2023) Mogelijke onderzoeksrichtingen besproken Vergelijking werd positief ontvangen
Evaluatie MRDH (voorbereiding 2023 en uitvoering 2024)
3
Aanpak Focus op rol als vervoersautoriteit (niet op rol in economisch vestigingsklimaat)
Vergelijking MRDH met VRA en provincie Utrecht Openbare bronnen Geen wederhoor
Twee producten Oplegbrief met overwegingen Rapport met constateringen
4
Rekenkamer Den Haag
Overwegingen voor raad Spoor 1: Mogelijkheden om binnen huidig model invloed te vergroten Drie overwegingen Spoor 2: Mogelijkheid om model aan te passen in meer duaal model zoals bij VRA Eén overweging Geen overwegingen op basis van constateringen invloed provincie Overwegingen zijn gebaseerd op constateringen uit rapport
5
Rekenkamer Den Haag
Constateringen Spoor 1 – Binnen huidig model Overweging 1 De raad kan proactief kaders meegeven aan de Haagse vertegenwoordigers binnen de MRDH
Raad staat op afstand, omdat besluiten genomen worden door vertegenwoordigende collegeleden Raad heeft op dit moment vooral reactieve rol richting MRDH
Andere deelnemende gemeenten stellen proactief kaders op; MRDH staat hiervoor open Door proactief kaders op te stellen kan raad invloed uitoefenen op totstandkoming van voorstellen
6
Rekenkamer Den Haag
Constateringen Spoor 1 – Binnen huidig model Overweging 2 De raad kan de bestaande overleggen met de Haagse vertegenwoordigers in de MRDH verder formaliseren
Raad en Haagse vertegenwoordigers hebben verschillende mogelijkheden om met elkaar te overleggen Nadruk in overleggen ligt op voorbespreking en terugkoppeling Wie verantwoordelijk is voor het (tijdig) aandragen van bespreekpunten en wie de voorbereiding hiervan voor zijn rekening neemt, is niet vastgelegd Aanwezigheid van vertegenwoordigers vanuit college van burgemeester en wethouders is afhankelijk van hun beschikbaarheid Ambtelijke ondersteuning voor leden van adviescommissie is niet geborgd 7
Rekenkamer Den Haag
Constateringen Spoor 1 – Binnen huidig model Overweging 3 De raad en de Haagse vertegenwoordigers kunnen in afstemming met MRDH, zorgen dat processen en planningen ruimte bieden om burgers te betrekken
Wetswijziging Wgr: verplicht om in Gemeenschappelijke Regeling (GR) bepalingen op te nemen over participatie MRDH neemt de bepalingen uit het reglement van orde op in GR VRA stelt participatieverordening op: Hierin staat hoe burgers betrokken worden bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid
MRDH geeft, in vergelijking met de VRA, relatief beperkt invulling aan participatie van burgers
8
Rekenkamer Den Haag
Constateringen Spoor 2 – Aangepast model
Bestuursmodel MRDH lijkt niet op duaal bestuursmodel: Algemeen bestuur bestaat uit collegeleden
Overweging 4 Bepaal als raad in het kader van de lopende evaluatie of het wenselijk is dat het algemeen bestuur van de MRDH wordt samengesteld uit overwegend raadsleden
Bestuursmodel VRA lijkt meer op duaal bestuursmodel: Algemeen bestuur VRA (Regioraad) bestaat overwegend uit raadsleden Kanttekeningen Raadsleden vervullen in situatie van VRA verschillende en potentieel conflicterende rollen Aanpassing van GR is een ingrijpend en langdurig proces
9
Constateringen Provinciale Staten bestaan uit direct gekozen volksvertegenwoordigers maar verkeer- en vervoerstaken liggen bij Gedeputeerde Staten
Geen overwegingen met betrekking tot het beleggen van taken verkeer- en vervoer bij provincie
Rol van gemeenten in besluitvorming is niet wettelijk geborgd, in provincie Utrecht bestaat rol slechts uit adviseren Eventuele opheffing van MRDH is complex: Moet met andere deelnemende gemeenten samen over worden besloten Vereist aanpassingen van wet door Rijk
10
Publicatie ‘Aan de slag!’ Vrijdag 11 juni 2021
Reacties en vragen
Rekenkamer Den Haag
Organisatie MRDH Ontstaansgeschiedenis Bestuursorganen Uittreding
Hoofdstuk 1
Huidige invulling Den Haag Raad op afstand (niet in bestuursorganen) Haags MRDH Overleg/Raadscommissies
Mogelijkheden tot invloed
MRDH
Proactief afstemmen met vertegenwoordiger(s) Zienswijzen en adviescommissies Controle van vertegenwoordiger(s)
13
Rekenkamer Den Haag
Hoofdstuk 2
Toelichting VRA Bestuursorganen
Eisen en mogelijkheden bij inrichting
Gemeenschappelijke regeling
Wettelijk vereiste organen Invulling VRA en MRDH Optionele organen (commissies) Invulling VRA en MRDH
14
Rekenkamer Den Haag
Hoofdstuk 3
Toelichting provincie als vervoersautoriteit Taken en verantwoordelijkheden Democratische legitimiteit
Invloed van volksvertegenwoordigers
Provincie
Rol van statenleden (kaders vaststellen) Rol van raadsleden (geen directe betrokkenheid)
15
Rekenkamer Den Haag
Hoofdstuk 4
Wettelijke verplichtingen Inspraak Consumentenorganisaties
Inspraak in de praktijk
Inspraak
Kaderstellende documenten Vervoerplannen
16