6. Raadsinformatiebrief 2023 905400 ontwerpbestemmingsplan Hof van Poortugaal .pdf

Raadsinformatiebrief De gemeenteraad van Albrandswaard

Uw brief/mail van:

Ons kenmerk:

Uw kenmerk:

Contactpersoon:

905400 John van Leeuwen

Afdeling: Bijlage(n): 1

Telefoonnummer:

06 81 90 52 74

Datum:

12 december 2023

Betreft: Ontwerpbestemmingsplan ‘Hof van Poortugaal’

Geachte raadsleden, INLEIDING Eerder hebben wij uw raad de toezegging gedaan u te informeren over de voortgang in het opstellen van het ontwerp bestemmingsplan “Hof van Poortugaal”. Door middel van deze raadsinformatiebrief komen wij deze toezegging na. Op 12 december jongstleden heeft het college het ontwerpbestemmingplan vastgesteld om het nog dit jaar ter inzage te leggen. Dit gebeurt door middel van de gebruikelijke publicaties onder andere in De Schakel van 21 december 2023. KERNBOODSCHAP

De ruimtelijke randvoorwaarden van de woningbouwontwikkeling ‘Hof van Poortugaal’ zijn voldoende uitgewerkt om het formele ruimtelijk proces te doorlopen. TOELICHTING Het ontwerpbestemmingsplan vormt de start van een nieuw actueel planologisch kader voor het plangebied en gaat uit van diverse deelgebieden voor wonen, maatschappelijk, groen, water en verkeersbestemmingen. In de woongebieden wordt het mogelijk gemaakt om in totaal 525 nieuwe woningen te realiseren, met randvoorwaarden (onder andere een verplicht 30% sociaal programma en stedenbouwkundige voorwaarden). Ook is er een hoofdontsluiting / verkeersbestemming langs het sportpark neergelegd ten behoeve van de noodzakelijke verkeersafwikkeling. Het ontwerpbestemmingsplan met bijbehorende ruimtelijke onderbouwing en onderzoeken is in overeenstemming met de Ontwikkelstrategie die door de raad op 2 oktober 2023 is vastgesteld. VERVOLG Wij hebben ervoor gekozen u het ontwerpbestemmingplan te sturen zonder de vele technische bijlagen. Deze zijn na publicatie te raadplegen op onze website. Bekendmaking vindt op 21 december plaats op de gemeentelijke website, in de Schakel van Albrandswaard, en in het Gemeente Blad. Het plan is dan digitaal raadpleegbaar op www.ruimtelijkeplannen.nl. Tegen het plan kunnen zienswijzen worden ingediend bij de raad.

Afhankelijk van de inhoud van de zienswijzen kan het plan op onderdelen worden aangepast.

Stationsstraat 4 - 3161KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T 010 506 11 11 – E info@albrandswaard.nl

De vaststelling van het (definitieve) bestemmingsplan wordt, op het moment dat het daarvoor gereed is, aan u ter besluitvorming voorgelegd. Naar verwachting gebeurt dit in april/mei 2024. Bijlage Hof van Poortugaal Toelichting Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris de burgemeester,

mr. drs. Florus van der Linden drs. Jolanda de Witte

-

Ontwerp bestemmingsplan Hof van Poortugaal

Ontwerp Bestemmingsplan Hof van Poortugaal

Identificatie Kenmerk

: :

NL.IMRO.0613.BPHvPoortugaal-ONT1 A1335-07/VMI/OBP

Planstatus

:

Ontwerp Vaststelling

Contactpersoon :

[datum] [datum]

V.C.A. Mientjes MSc

© IDDS b.v. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, opgeslagen in een geautomatiseerd bestand en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, elektronisch of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de uitgever.

INHOUDSOPGAVE

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 2/82

I.

TOELICHTING

II.

REGELS

III.

BIJLAGEN (APART BIJGEVOEGD)

IV.

VERBEELDING

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 3/82

I.

TOELICHTING

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 4/82

Inhoud toelichting 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ........................................................................................................................ 7 Aanleiding ...................................................................................................................... 7 Ligging van het plangebied ............................................................................................ 8 Vigerend bestemmingsplan ........................................................................................... 9 Leeswijzer .................................................................................................................... 10

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Planbeschrijving ........................................................................................................ 11 Huidige situatie ............................................................................................................ 11 Planvoornemen ............................................................................................................ 13 Deelgebieden ............................................................................................................... 16 Schetsontwerp stedenbouwkundig plan ...................................................................... 17 Duurzaamheid .............................................................................................................. 18 Sociale veiligheid ......................................................................................................... 19 Verkeer en parkeren .................................................................................................... 19

3. 3.1 3.2 3.3

Beleidskader ............................................................................................................... 24 Rijksbeleid .................................................................................................................... 24 Provinciaal beleid ......................................................................................................... 27 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................... 31

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

Milieuaspecten ........................................................................................................... 34 Archeologie .................................................................................................................. 34 Cultuurhistorie .............................................................................................................. 34 Bodemgeschiktheid ...................................................................................................... 35 Flora en Fauna ............................................................................................................. 37 Stikstofdepositie ........................................................................................................... 43 Bedrijven en milieuzonering ......................................................................................... 45 Geluidhinder ................................................................................................................. 52 Luchtkwaliteit................................................................................................................ 55 Externe veiligheid .........................................................................................................

61 Watertoets .................................................................................................................... 64 M.e.r.-beoordeling ........................................................................................................ 73

5. 5.1 5.2 5.3

Juridische planbeschrijving ..................................................................................... 75 Inleiding ........................................................................................................................ 75 Opzet van de planregels .............................................................................................. 75 Uitleg van de planregels .............................................................................................. 75

6. 6.1 6.2 6.3

Uitvoerbaarheid .......................................................................................................... 80 Maatschappelijk uitvoerbaarheid ................................................................................. 80 Financiële uitvoerbaarheid ........................................................................................... 80 Eindconclusie ............................................................................................................... 81

7.

Bijlagen ....................................................................................................................... 82

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 5/82

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 6/82

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding

Aan de Albrandswaardsedijk in Poortugaal is het plangebied al ruim 100 jaar in gebruik zijn voor specialistische en psychische zorg. Het plangebied grenst aan de noordelijke kant aan het dorp Albrandswaard. Aan de zuidkant grenst het plangebied aan de Oude Maas. Een groot deel van de zorgpanden op de locatie zijn in de jaren ’80 en ’90 gebouwd. Hierdoor is herinrichting en vernieuwing noodzakelijk. De initiatiefnemer is in overeenstemming met gemeente tot een invulling gekomen waarbij naast specialistische en psychische zorg ook wonen op de locatie mogelijk wordt gemaakt. Voor het plangebied zijn volgende knelpunten van belang: -

Verouderde gebouwen en infrastructuur; Nieuwe inzichten in zorg zijn niet geheel toepasbaar met huidige faciliteiten; Verspreiding en versnippering van panden en type zorg; Indeling locatie draagt niet bij aan overzicht en biedt geen hart waar activiteiten samen komen.

De grondeigenaar heeft voor de Antes-locatie de ambitie geformuleerd die gericht is op vernieuwing waarbij de locatie voor minimaal 30 jaar de potentie is geven om een veilige en goede (zorg)omgeving te bieden. In de afgelopen jaren zijn de eerste stappen gezet in de optimalisatie van de locatie. Er is gestart met de sloop van oude panden en nieuwbouw van klinieken R en J. Het voorliggende bestemmingsplan ‘Hof van Poortugaal’ voorziet in een planologisch kader voor de realisatie van een nieuw woongebied met compacte woonclusters en herontwikkeling van het bestaande zorgcluster. In het nieuwe woongebied komen maximaal 525 woningen. De woonclusters worden ingebed in het groen. Het zuidwestelijke deel van het plangebied behoudt de psychische en forenische zorgfunctie. Hier faciliteert het bestemmingsplan de herontwikkeling die gaande is met sloop en nieuwbouw en herinrichting van het terrein. In paragraaf 1.3 wordt dit ingegaan op het vigerende bestemmingsplan en de strijdigheden. Zie onderstaande figuur voor de ligging van het plangebied.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 7/82

Figuur 1:

Luchtfoto ligging plangebied

Plaats

Poortugaal

Locatie

Albrandswaardsedijk

Perceel

853 (gedeeltelijk), 1024 (gedeeltelijk), 1241 (gedeeltelijk), 1243 (gedeeltelijk), 1370, 1403, 1404, 1406 (gedeeltelijk), 1538 (gedeeltelijk), 1549, 1550, 1551, 1552, 1553, 1555, 1573 (gedeeltelijk), 1617, 1823, 1828, 1829, 1841, 1842, 1844, 1854, 1859 (gedeeltelijk), 1865, 1866 (gedeeltelijk), 1867 (gedeeltelijk), 1868 (gedeeltelijk) Sectie C, Gemeente Albrandswaard

Aanleiding

Realisatie woningen en herontwikkeling maatschappelijk deel, inclusief nieuwe verkeersontsluiting

Oppervlakte onderzoeksgebied

Ca. 51 hectare

1.2 Ligging van het plangebied Het plangebied ligt gesitueerd tussen het dorp Poortugaal en de Oude Maas. Aan de noordkant grenst het plangebied aan de woonwijk Deltawijk en Zuid en de Sportparkpolder. Het plangebied grenst aan de Kijvelandse Polder aan de noordwestzijde. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan de Johannapolder.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 8/82

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Het plangebied is gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Poortugaal Dorp’ met codering NL.IMRO.0613.BPPDorp-VST1. Het plangebied kent de volgende enkelbestemmingen: • • • • •

‘Maatschappelijk; ’ ‘Groen’; ‘Sport’; ‘Verkeer -Verblijfsgebied’; ‘Water’.

Verder kennen de percelen in het plangebied meerdere dubbelbestemmingen, te weten: • • •

‘Waarde – Archeologie 5’ en ‘Waarde – Archeologie 6’; ‘Waterstaat – Waterkering’; ‘Leiding – Brandstof’.

Ook zijn er twee gebiedsaanduidingen in het plangebied, te weten: • ‘veiligheidszone – leiding brandstof’ (aan de westzijde van het plangebied) • ‘geluidzone – industrie’ (aan de noordzijde waar de nieuwe wegverbinding komt)

Figuur 2:

Uitsnede vigerende bestemmingsplan met enkelbestemming

Strijdigheid met het bestemmingsplan

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 9/82

De voorgenomen plannen passen voor een gedeelte in het vigerende bestemmingsplan. De gronden zijn bestemd voor maatschappelijke voorzieningen. Onder de bestemming ‘Maatschappelijk’ is het realiseren van woningen niet toegestaan. Voor wat betreft de realisatie van de woningen is er strijdigheid met de enkelbestemming. Daarnaast is het realiseren van woningen in de bestemming ‘Groen’ niet toegestaan. Voor de woongebieden is dan ook een wijziging van de bestemming nodig De herontwikkelingen in het maatschappelijke deel zijn mogelijk binnen het huidige bestemmingsplan. Het is echter de wens om in het nieuwe bestemmingsplan in meer detail de toekomstige situatie vast te leggen en bestaande en nieuwe groenstructuren te beschermen. Daarom is dit deel meegenomen in het plangebied van het nieuwe bestemmingsplan. Voor de ontwikkeling van het woongebied wordt via Sportparkpolder een nieuwe ontsluitingsroute ontwikkeld. Binnen de bestemming ‘Sport’ is het niet toegestaan de ontsluitingsroute te realiseren. Daarom is voor het realiseren van de ontsluitingsroute een wijziging van de bestemming nodig. Aan de zuidzijde van het plangebied ligt de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’. De dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’ ligt ook bij de Albrandswaardsedijk waar de nieuwe ontsluitingsroute wordt gesitueerd.

De aangewezen gronden zijn, behalve voor andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de waterkering alsmede voor behoud, versterking en/of herstel van de landschappelijke en natuurwaarde van dijken, bermen en bermbeplantingen. Op een klein gedeelte van de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’ wordt hoofdontsluiting geprojecteerd. Binnen deze gronden zijn geen grote nieuwe ontwikkelingen voorzien en de dubbelbestemming met het beschermingsregime wordt weer opgenomen in het voorliggende bestemmingsplan.

1.4

Leeswijzer

Dit bestemmingsplan biedt een juridisch-planologische regeling voor de ontwikkeling van de nieuwe woongebieden in het groen, ontwikkeling ontsluitingsroute en de herontwikkeling van het maatschappelijke deel. De toelichting voorziet in een nadere onderbouwing van de juridisch bindende stukken, de planregels en de verbeelding. Zij omvatten enerzijds een vertaling van de beleidsvoorwaarden (hoofdstuk 3) en anderzijds een juridisch kader voor de te realiseren ontwikkeling (hoofdstuk 5). Hoofdstuk 2 gaat in op de bestaande situatie en de te realiseren plan. Hoofdstuk 3 beschrijft het beleidskader met relevant beleid voor dit planvoornemen. Er wordt ingegaan op het Rijks-, provinciaal, regionaal en het gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 behandelt de relevante milieu- en omgevingsaspecten en biedt verantwoording waarom dit plan voldoet aan de geldende wet- en regelgeving op dit gebied. In hoofdstuk 5 wordt de juridische beschrijving gegeven, waarbij is ingegaan op de verschillende bestemmingen. De maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid wordt behandeld in hoofdstuk 6. De systematiek van de planopzet sluit aan bij de landelijke systematiek voor de standaard voor vergelijkbare bestemmingsplannen (SVBP 2012).

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 10/82

2.

Planbeschrijving

Tijdens de planontwikkeling voor het ‘Hof van Poortugaal’ zijn diverse documenten opgesteld. Op 6 februari 2023 is de ‘Nota van Uitgangspunten’ vastgesteld door de gemeenteraad. Op 2 oktober 2023 is de ‘Ontwikkelstrategie’, ‘Beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen’ en ‘Schetsontwerp stedenbouwkundig plan’ vastgesteld door de gemeenteraad1. 2.1 Huidige situatie Het plangebied grenst direct achter de bestaande woonbebouwing van de Albrandswaardsedijk en loopt door tot de Oude Maas. Via de westzijde is de locatie toegankelijk via de Kijvelandsekade en via de oostzijde via de Albrandswaardsedijk. Voorheen was er ook een toegang aan de westzijde van de Albrandswaardsedijk. Deze toegang is wegens verkeersveiligheid en overlast van de omgeving afgesloten. In het verleden kende het plangebied een formele opzet van een centrale as waarlangs de hoofgebouwen gesitueerd waren. De overige gebouwen waren daar netjes omheen gegroepeerd. De oude hoofdentree en deel van de centrale zone zijn nog rudimenten van die structuur. Inmiddels is de historische bebouwing vervangen en de hoofdentree afgesloten.

Figuur 3:

Historische opzet plangebied (bron: NvU)

Het plangebied is aan twee zijden omringd met een bosstrook. Aan de zuidzijde is het gebied open en grenst het aan de Oude Maas. Aan de oostzijde grenst het aan de Johannapolder. De bosstrook zorgt voor een afscheiding met de omgeving. Binnen het plangebied liggen ook diverse groenstructuren in de vorm van lanen en grote solitaire bomen. De gebouwen staan los in het gebied en zijn omgeven door ruime grasvelden. Hiermee kent het plangebied een campusopzet die als waardevol wordt gezien.

1 Zie https://raad.albrandswaard.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad-AW/2023/2oktober/20:00/Ontwikkelstrategie-Hof-van-Poortugaal

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 11/82

Onderstaande figuren geven een weergave van de bestaande situatie.

Figuur 4:

Beelden van de bestaande situatie (bron: NvU)

De huidige (zorg) gebouwen zijn in de periode van begin 1960 tot heden gerealiseerd. In de loop der jaren is in het gebied bijgebouwd en weer gesloopt. De meest recente bebouwing is uit 2013 en in 2020 is de Kliniek R opgeleverd. Inmiddels is ook de omgevingsvergunning verleend voor Kliniek J. Met de nieuwbouw worden diverse andere klinieken vervangen en verandert het ruimtelijk karakter. De oude klinieken waren veelal één bouwlaag, terwijl de nieuwe klinieken vier bouwlagen zijn. Hierdoor ontstaat een concentratie van functies en verdichting qua massaopbouw. Met de nieuwbouw van Kliniek R en J is de structuur geheel losgelaten en ontstaat een ‘campus achtige’ opzet met losse bebouwing in het groen. Onderstaande figuren geeft een weergave van de nieuwste klinieken R en J.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 12/82

2.2

Figuur 5:

Nieuwbouw kliniek R|ART (bron: NvU, Wissing)

Figuur 6:

Nieuwbouw kliniek J (bron: NvU, Wissing)

Planvoornemen

De locatie Antes locatie in Poortugaal is ruim 100 jaar in gebruik voor psychische en forensische zorg. De meeste zorgpanden op de locatie dateren uit de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw. Herinrichting en vernieuwing zijn noodzakelijk. Door Antes Zorg en Parnassia Groep is in overleg met de gemeente een visie opgesteld voor de vernieuwing waarbij gericht is op om de locatie voor minimaal 30 jaar de potentie te geven om een veilige en goede (zorg)omgeving te bieden. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat er een herordening van de zorgfuncties nodig was, met concentratie van de kernactiviteiten en vervangen van verouderde bebouwing. Het voor zorg bestemde deel kon daardoor worden verkleind. Dit bood kansen voor zogenaamde omgekeerde integratie, waardoor de zorglocatie meer onderdeel wordt van de maatschappij en er woningbouw op een deel van het terrein mogelijk is. Het afstoten van gronden ten behoeve van woningbouw vormt tegelijk ook een kostendrager voor alle benodigde investeringen op het maatschappelijke deel, waaronder de noodzakelijke vernieuwing van (ondergrondse) infrastructuur. Vervolgens is in november 2021 de intentieovereenkomst Hof van Poortugaal ondertekend door Gemeente Albrandswaard, Antes Zorg en Parnassia Groep. Doelstelling van deze

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 13/82

intentieovereenkomst is het gezamenlijk onderzoeken en vaststellen van uitgangspunten op hoofdlijnen voor de realisatie van een veilige, haalbare en kwalitatieve woningbouwontwikkeling op de Antes-locatie in Poortugaal. Het resultaat van het haalbaarheidsonderzoek is opgenomen in de ‘Nota van Uitgangspunten Hof van Poortugaal’. De Nota van Uitgangspunten (hierna: NvU, zie bijlage 1) biedt kaders voor verdere ontwikkeling in de vorm van een stedenbouwkundig plan, inrichtingsplan openbare ruimte en architectuurplannen. Als juridische basis is een bestemmingsplanwijziging nodig om woningbouw mogelijk te maken. Op 6 februari 2023 is de NvU vastgesteld door de gemeenteraad. Daarmee vormt de nota het kader voor het nieuwe bestemmingsplan en de uitwerkingen op stedenbouwkundig niveau. De wens is om van het plangebied een gemengd groen, duurzaam en levendig woonzorgpark te maken. In de NvU zijn randvoorwaarden opgesteld. De randvoorwaarden zijn opgesteld na een uitgebreide inventarisatie op basis van het vigerende beleid en het uitvoeren van diverse onderzoeken. Deze randvoorwaarden zijn vervolgens gebruikt om te komen tot een hoofdstructuur van het gebied, op hoofdlijnen uitgewerkt tot een vlekkenplan en vijf deelgebieden. Hieronder is eerst ingegaan op de hoofdstructuur en het programma en daarna op de deelgebieden.

Groenblauwe hoofdstructuur De bestaande groenstructuren (de unieke plek aan het water/ relatie met de rivier en de stevige bosplantsoenen en waardevolle bomen), aangevuld met nieuwe groenstructuren, wordt tot hoofdstructuur van het gebied gemaakt. Binnen de stevige bosranden bevindt zich een open structuur met lange zichtlijnen waardoor de bosranden en het rivierenlandschap volop kunnen worden ervaren. De bestaande (historische) laan die voor het Antes-kantoor loopt tot aan de Albrandswaardsedijk, wordt behouden. Dit is ook één van de vleermuisroutes. Ook de vleermuisroute over de Kijvelandsekade en de oostelijk gelegen route via de bosrand richting de Oude Maas blijven behouden. Deze laatste wordt versterkt met extra bomen. De dijk langs de Oude Maas is ook onderdeel van de groene hoofdstructuur. Deze structuur vormt een stevige groene rand en tevens een belangrijke recreatieve zone. Hier lopen lange wandel- en fietsroutes die aansluiten op de omgeving en het plangebied. Deze aansluitingen kunnen versterkt en uitgebreid worden. Ook tussen de nieuwe woonvelden en bestaande gebouwen dient straks voldoende groen te blijven. De minimale maat tussen de woonvelden is 20 meter, maar op diverse plekken loopt deze op tot 50 á 100 meter. Aan noord- en zuidrand zijn de groene zones ook robuust van maat.

Zo ontstaat ook voldoende ruimte voor de noodzakelijke waterberging, gewenste versterking van de ecologie en recreatie. Flexibele woonvelden Binnen deze groene hoofdstructuur liggen de nieuwe woonvelden. Uitgangspunt is dat de bebouwing enkel binnen deze velden wordt gerealiseerd, maar dit betekent niet dat deze worden volgebouwd. In antwoord op de grote vrijstaande gebouwen van de zorginstelling worden ook de woningen als losse clusters in het groen gerealiseerd. Dit kunnen appartementengebouwen of ensembles van woningen zijn. Met deze opzet blijft het campuskarakter van het gebied behouden; gebouwen in het groen. Parkeren wordt ook opgelost binnen de woonvelden. Een gedetailleerde verkaveling is er nu nog niet. Dit is onderdeel van de verdere uitwerking van het plan in een stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 14/82

Nieuwe ontsluitingsroute Alle gebouwen worden bereikt via een meanderende parkachtige route vanwaar het rivierenlandschap en het groene karakter van Hof van Poortugaal optimaal worden ervaren. Deze route leidt naar het centrale hart van het plan, bij de klinieken R en J. Een netwerk van wandelpaden maakt het gebied toegankelijk voor bewoners, bezoekers en passanten. Vanaf deze nieuwe parkroute kan men de verschillende woonvelden bereiken. De inrichting van deze velden is nog flexibel en daarmee ook de plaatsing en vormgeving van de woonstraten. Het uitgangspunt voor alle straten in het plangebied is een 30 km/uur regime. Programma Het voornemen bestaat uit het realiseren van een gebied waarin compacte woonclusters in het groen worden ingebed. Binnen de woonclusters kunnen maximaal 525 woningen worden gerealiseerd. Voor het plan is het uitgangspunt dat 1/3 van de nieuw te realiseren woningen een sociale huurwoning dient te zijn. Voor de verschillende woonclusters wordt ingezet op gelijkmatige verdeling van woningen voor starters, gezinnen en senioren. De zorgfunctie en de aanvullende functies dragen bij aan werkgelegenheid en er kan extra (openbare) buitenruimte worden gerealiseerd voor recreatie en ontspanning. Op het gebied van wonen moet worden ingezet op de volgenden verdeling 1/3 deel voor starters, 1/3 voor ouderen en 1/3 deel voor gezinnen.

In hoofdstuk 3 Beleid wordt het voornemen verder getoetst aan het vigerende beleid.

Figuur 7:

Aangepast vlekkenplan met voorgestelde toekomstige structuur met bouwvelden en groenblauwe raamwerk (bron: Ontwikkelstrategie)

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 15/82

2.3 Deelgebieden Zoals aangegeven is er sprake van een variatie in functies in het gebied die uiteenloopt van intensieve zorg, lichtere zorg, begeleid wonen en regulier wonen. Daaraan ondersteunend diverse functies zoals sport, opleiding, detailhandel, en horeca. Binnen het plangebied zijn er vijf deelgebieden onderscheiden: • Deelgebied 1: Zorg west • Deelgebied 2: Zorg oost • Deelgebied 3: Aan de Kijvelandsekade • Deelgebied 4: Achter de Albrandswaardsedijk • Deelgebied 5: Aan de rivier Onderstaand figuur geeft een weergave van de indeling van de vijf deelgebieden.

Figuur 8: Schematische weergave deelgebieden (bron: NvU, Wissing) 5. Buitendijks is geen deelgebied en valt buiten het plangebied.

Deelgebied 1: Zorg west In dit gebied is monofunctionele zorg aanwezig gericht op intensieve zorg. In dit deelgebied is de minste ontwikkeldynamiek. Er wordt een nieuwe kliniek ontwikkeld en de TBS kliniek wordt uitgebreid. De beoogde ontwikkelingen passen binnen het reeds bestaande bestemmingsplan. Deelgebied 2: Zorg oost In dit deelgebied vindt een grote transformatie plaats die de afgelopen jaren al ingang is gezet. Diverse klinieken worden gesloopt en nieuw klinieken krijgen in dit gebied een plek. In dit gebied wordt middelzware en lichte zorg gecombineerd met andere functies. Ook komt er een groen en open middengebied met ruimte voor sporten. Deelgebied 3: Aan de Kijvelandsekade Tussen de Kijvelandsekade en de bestaande groene as ligt een bebouwingstrook. Centraal in deze strook ligt het bestaande kantoor van Antes. Ook zijn hier twee nieuwe woongebieden voorzien. Dit deelgebied vraagt aandacht voor aansluiting op de zorgfuncties die aan het gebied grenzen. Deelgebied 4: Achter de Albrandswaardsedijk In dit deelgebied zijn de grootste van de beoogde woonclusters voorzien, omgeven door

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 16/82

bestaand en nieuw groen. Hier komen diverse typen grondgebonden woningen, 2 lagen met kap of 3 bouwlagen, afgewisseld met kleinschalige appartementengebouwen van 4-5 bouwlagen hoog. Accenten zijn mogelijk tot 7 bouwlagen hoog. Deze zullen met name mogelijk zijn aan de zuidzijde van deze woonvelden zodat meer afstand tot de bestaande woningen aan de noordzijde van het plangebied wordt aangehouden. Deelgebied 5: Aan de rivier Dit deelgebied heeft in het vigerende bestemmingsplan in tegenstelling tot de andere gebieden de bestemming 'Groen’. Dit deelgebied ligt buiten bestaand stads- en dorpsgebied en sluit aan op de naast gelegen Johannapolder. Binnen dit deelgebied wordt voorgesteld om beperkt hoeveelheid losse te realiseren, die het open karakter respecteert. Bij het opstellen van het Schetsontwerp voor Hof van Poortugaal is voor deelgebied 5 gekeken naar het Gebiedsprofiel IJsselmonde. Het vrijetijdslandschap is gericht op de recreatieve beleving van het landschap en de dorpen. Het gaat om een verscheidenheid aan gebieden, verbindingen en bestemmingen. IJsselmonde is een sterk verstedelijkt gebied met een grote vraag naar stedelijke uitloopmogelijkheden. Het open, agrarisch polderlandschap wordt graag door de bewoners uit de omliggende steden gebruikt om te recreëren. Daarnaast is er een aantal recreatiegebieden aangelegd voor meer intensieve recreatie.

Een groot deel van het recreatieve gebruik van het gebied is tevens gekoppeld aan het water van de Oude Maas, De Waal en Devel. In het gebiedsprofiel wordt op de kaart van het vrijetijdslandschap is de locatie aangeduid als ‘Dagrecreatie’. Deelgebied 5 is nu echter niet openbaar toegankelijk. De dagrecreatie gaat via het bestaande fietspad om de locatie heen. Dat fietspad vormt geen onderdeel van het plan. Met de ontwikkeling wordt het gebied wel openbaar toegankelijk en zal het grotendeels recreatief gebruik krijgen en daarmee invulling geven aan het gebiedsprofiel. 2.4 Schetsontwerp stedenbouwkundig plan Op dit moment is er geen vastgesteld stedenbouwkundig plan. Er is wel een schetsontwerp stedenbouwkundig plan opgesteld om de haalbaarheid van de ontwikkeling te toetsen. In later stadium wordt een meer gedetailleerd stedenbouwkundig plan opgesteld. Voor het opstellen van het schetsontwerp stedenbouwkundig plan zijn allereerst een aantal schetsmodellen gemaakt voor de mogelijke verkaveling van het woningbouwprogramma. Deze zijn op basis van de NvU uitgangspunten opgesteld. Naar aanleiding van input vanuit de gemeente en de participatie is gekomen tot een voorkeursmodel. Het schetsontwerp geeft een beeld van de mogelijke invulling van het gebied.

Daarnaast geeft dit schetsontwerp ook de basis voor de financiële doorrekening van het project, de grondexploitatieberekening en is het gebruikt als onderlegger voor het bestemmingsplan. Het is geen definitief plan. Voor de invulling van het schetsontwerp zijn drie participatie bijeenkomsten (zie bijlage 21) georganiseerd. Met de volgende onderwerpen: 1. Verkeer; 2. Woonbebouwing; 3. Veiligheid, groen en beeldkwaliteit. Door de initiatiefnemers is ook een beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft enkel het beoogde volume en uitstraling van de bebouwing. Voor de openbare ruimte is de eerste schets opgesteld om daarmee de beoogde sfeer van het plangebied aan te duiden. Het beeldkwaliteitsplan op hoofdlijnen is een richt gevend document

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 17/82

ten behoeve van de planbegeleiding bij de ontwikkeling van het Hof van Poortugaal. Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld en voordat omgevingsvergunningen worden verleend voor de bouw, dient voor het woongebied nog in meer detail een stedenbouwkundig plan, een inrichtingsplan en een beeldkwaliteitsplan te worden opgesteld. 2.5

Duurzaamheid

Begin 2021 is de ‘Uitvoeringsagenda Duurzaamheid 2021-2025’ door de gemeenteraad van Albrandswaard vastgesteld. Deze uitvoeringsagenda is de paraplu voor alle thema’s binnen de klimaatopgave. De gemeente heeft grote ambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat. Ook voor Hof van Poortugaal zijn de ambities groot en er zijn verschillende duurzaamheidsambities en uitgangspunten geformuleerd. Deze zijn opgenomen in een bijlage bij de Nota van Uitgangspunten. De duurzaamheidsambities zijn uitgesplitst naar verschillende opgaven/ thema’s, te weten: • Klimaatadaptatie • Energie • Circulair bouwen • Duurzame mobiliteit Voor de inhoud wordt verwezen naar de NvU en dan specifiek de bijlage 3, ‘Duurzaamheidsambities Hof van Poortugaal’. Omdat er nog geen concreet verkavelingsplan of bouwplan liggen, is de vertaling in de NvU op hoofdlijnen gebleven. De nieuwbouwklinieken R en J zijn al wel zeer duurzaam uitgewerkt op tal van thema’s. Hieronder zijn de ambities uit de NvU kort aangehaald per thema. Klimaatadaptatie Dit onderwerp gaat over wateroverlast, watertekort en het voorkomen van oververhitting. Door het behouden van het overgrote deel van de bomen is er voldoende schaduw en wordt oververhitting en verdamping voorkomen.

Bij hevige regenval is bergingsruimte nodig en daarom worden in de nieuwe situatie grote, doorgaande, groenstructuren aangebracht met bergingsruimte in de vorm van waterpartijen of wadi’s. Gecombineerd met groene daken en gevels ontstaat een set aan klimaatmaatregelen. In paragraaf 4.10 is ingegaan op de gevolgen voor de waterhuishouding en is ook nader ingegaan op de wijziging in verharding en omgang met hemelwater. Energie Gebouwen worden zoveel mogelijk energieneutraal en in de openbare ruimte is er aandacht voor het beperken van energie (door bijvoorbeeld slimme verlichting). Onderzocht wordt of er sprake kan zijn van een collectief energiesysteem, waarbij warmte uit de Oude Maas wordt gewonnen (aquathermie). Tevens wordt onderzocht of de aangrenzende wijken kunnen meeliften op een dergelijk collectief systeem. Circulair bouwen Circulariteit gaat over hergebruik van materialen in het gebied en over het circulair maken van de nieuwbouw en haar omgeving. Daarbij wordt gekeken worden naar de materialen die worden gebruikt, maar ook naar de flexibiliteit van gebouwen en openbare ruimte. Op plaatsen extra hoge begane grond verdiepingen maken is daar een voorbeeld van, of het realiseren van aanpasbare cascowoningen.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 18/82

2.6

Sociale veiligheid

Op de locatie is (sociale) veiligheid een belangrijk aandachtspunt. Hierbij wordt ingezet op verschillende doelstellingen: − De veiligheid en het veiligheidsgevoel van inwoners en omwonenden waarborgen en verbeteren. − Om deze doelstelling te bereiken zetten we in 2022 doorlopend in op een aantal acties. − Gemeente blijft betrokken bij de SMS-dienst van Antes en Fivoor. − Deelname aan de klankbordgroepen Antes en Fivoor. − Deelname aan de (bestuurlijk) overleggen met de klinieken, OM en politie. − In periodieke overleggen wordt aandacht gegeven aan incidenten. − Er wordt een bijeenkomst georganiseerd met omwonenden op het gebied van veiligheid. − Aansluiten bij de voorbereiding op de realisatie van de woningbouwontwikkeling op het Antes-terrein.

2.7 Verkeer en parkeren Voor de ontwikkeling van het plangebied is het belangrijk dat er sprake is van een goede bereikbaarheid en ontsluiting van de woongebieden en de voorzieningen. Om dit vroegtijdig in beeld te brengen is door Goudappel in diverse fases van het planproces verkeerskundig onderzoek uitgevoerd: Locatie-ontwikkeling Antes-locatie Poortugaal (bijlage 2); Vervolg locatieontwikkeling Antes- Poortugaal (bijlage 3); Nadere uitwerking verkeer en ontwerp Hof van Poortugaal (bijlage 4); Tekening toekomstige ontsluitingsroute (bijlage 5). Ontsluiting naar de locatie Door Goudappel is in 2022 een onderzoek ‘vervolg locatieontwikkeling Antes- Poortugaal’ uitgevoerd voor de locatie ontwikkeling Antes-Poortugaal. Vanuit dit onderzoek is geconcludeerd dat er circa 290-360 woningen kunnen worden toegevoegd zonder aanpassingen aan het huidige wegennet. Het aantal van 290-360 woningen voldoet niet aan het uitgangspunt van tussen de 450-600 woningen en de geconcentreerde bestaande zorgfunctie. Dit betekende dat een nieuwe ontsluitingsweg nodig is. Een van de uitgangspunten is dat de huidige hoofdentree (ten westen van de Schroeder van de Kolklaan) afgesloten wordt voor doorgaand autoverkeer. Uiteindelijk is gekozen om een ontsluitingsroute toe te voegen via de sportvelden (zie onderstaand figuur).

Voor deze ontsluitingsroute is gekozen in combinatie met maatregelen om de ontsluiting via de Schroeder van der Kolklaan minder aantrekkelijk te maken. De aanleg van de nieuwe ontsluitingsroute wordt met het nieuwe bestemmingsplan mogelijk gemaakt. Tijdens het participatieproces heeft op 19 april 2023 een bijeenkomst plaatsgevonden, waarbij het thema verkeer centraal stond. Gedurende de bijeenkomst werden ideeën, wensen en aandachtpunten verzameld van bewoners en belanghebbende met betrekking tot de verkeersontsluiting van Hof van Poortugaal. De inbreng en de punten die tijdens deze participatiebijeenkomsten werden verzameld, dienen als input voor de verdere uitwerking van het ontwerp van de nieuwe weg. Aanvullend heeft ook een gesprek plaatsgevonden met de sportvereniging SV Poortugaal om grip te krijgen op de parkeerbehoefte van de vereniging en andere aandachtspunten bij de nieuwe ontsluitingsroute.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 19/82

Figuur 9:

Weergave nieuwe ontsluitingsroute, Sportpolderpark (bron: Goudappel)

Verkeer In het plangebied is een hoofdontsluitingsroute vormgegeven. Deze hoofdontsluiting is de belangrijkste route door het gebied en zal daarnaast ook de busroute worden. De route is in het bestemmingsplan op de verbeelding opgenomen door middel van een functieaanduiding en loopt vanaf de bestaande kruising met Albrandswaardsedijk waar ook de nieuwe ontsluitingsweg zal aantakken, langs de woongebieden en door het maatschappelijke deel om vervolgens op de Kijvelandsekade aan te sluiten. De route zal worden uitgevoerd met een vrijliggend voetpad. Voor de wegen in het plangebied zal een 30 km/uur regime gelden. Daarnaast blijft de ontsluiting aan Kijvelandsekade bestaan voor toegang naar de intensieve zorgfuncties in het westelijk deel van het plangebied. Analyse toekomstige verkeersdruk Op basis van het verkeersmodel is de verkeerssituatie voor 2030 gemodelleerd conform het vlekkenplan. Twee scenario’s zijn gemodelleerd: 1. Met alleen de verandering van de zorgfunctie van Antes en Fivoor (de autonome situatie); 2. Ontwikkeling Hof van Poortugaal in combinatie met de nieuwe ontsluitingsroute en verkeersmaatregelen (de plansituatie). Uitgangpunt bij beide scenario’s is de afsluiting van de oude hoofdentree en de veranderingen van Antes en Fivoor conform Figuur 10:. Figuur 10 geeft een weergave van de wijzigingen die gaan plaatsvinden in de zorgfunctie op de locatie.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 20/82

Figuur 10:

Ontwikkeling zorgfuncties Antes en Fivoor tussen 2023 en 2030 (Staat.BV, 2023)

Onderstaand figuur geeft een weergave van de resultaten van de verkeersanalyse. In figuur 11 zijn ook de resultaten van het basisjaar 2020 opgenomen.

Figuur 11: Resultaten verkeersdruk per etmaal 2020 (huidig) en 2030 (A=autonoom en P= met woningbouwplan Antes locatie) (Bron: Goudappel)

Verkeersdruk Albrandswaardsedijk Uit de verkeersanalyses blijkt dat de verkeerssituatie in 2030 ruim onder de maximaal wenselijke verkeersintensiteit blijft door de genomen verkeersmaatregelen. In het scenario waarin alleen de zorgfunctie verandert, maken nog ca. 1.500 mvt/etmaal gebruik van de dijkopgang, ruim onder de maximaal wenselijke intensiteit van 2.500 mvt/etmaal (±10%). De ontwikkeling van Hof van Poortugaal leidt niet tot meer verkeer op de dijkopgang door de gepaarde afsluiting van de Albrandswaardsedijk nabij kinderopvang Partou. Verkeersdruk Schroeder van der Kolklaan Het deel van de Schroeder van der Kolklaan met woningen direct aan de weg, tussen de Albrandswaardsedijk en de Van Leeuwenhoekstraat, kent in verband met de leefbaarheid en verkeersveiligheid een maximaal wenselijke verkeersintensiteit van 4.000 mvt/etmaal (±10%). . Uit de verkeersanalyse blijkt dat er in de autonome situatie ca. 2.400 mvt/etmaal te rijden, wat in lijn is met de verkeerstellingen uitgevoerd in 2021 door Goudappel (opgehoogd voor corona). De woningen aan de Schroeder van der Kolklaan tussen de Van Leeuwenhoekstraat en Albrandswaardseweg liggen verder van de weg af, waardoor de maximaal wenselijke verkeersintensiteit hier ca. 6.000 mvt/etmaal (±10%). Bij ontwikkeling van de zorgfunctie is de

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 21/82

prognose dat hier ca. 4.100 mvt/etmaal gaat rijden. Bij de ontwikkeling van Hof van Poortugaal neemt het verkeer op de Schroeder van der Kolklaan af tot ca. 3.100 mvt/etmaal als gevolg van de geplande verkeersmaatregelen. Ook hier geldt dat de verkeersintensiteit ruim voldoet aan de wenselijke grenswaarde. De verkeersintensiteit bij de Schroeder van der Kolklaan tussen de rotonde Albrandswaardseweg en Oranje Nassaulaan is ca. 10.000 mvt/etmaal (±10%). In beide scenario’s ligt de verkeersintensiteit onder de maximaal wenselijke intensiteit en zijn hierom geen maatregelen nodig. Effect rijkswegen en provinciale wegen Door de ontwikkeling van Hof van Poortugaal neemt het verkeer op etmaalniveau op de Groene Kruisweg toe met ca. 2% tot 3%. Op de A15 neemt het verkeer toe met ca. 1% tot 2% in het etmaal. Analyse kruispuntenafwikkeling Voor de afwikkeling van het verkeer zijn kruispunten in het stedelijk gebied maatgevend. Daarom is nagegaan of de kruispunten Schroeder van der Kolklaan – Groene Kruisweg en Schroeder van der Kolklaan – Oranje Nassaulaan en de rotonde Schroeder van der Kolklaan – Albrandswaardseweg voldoende capaciteit hebben om het toekomstige verkeersaanbod te verwerken. Door Goudappel zijn analyses uitgevoerd voor beide kruispunten en de rotonde Schroeder van der Kolklaan- Albrandswaardseweg.

Geconcludeerd kan worden dat de afwikkeling voor beide kruispunten en voor het verloop van de rotonde wordt voldaan aan de wenselijk grenswaarde. In bijlage 5 'Nadere uitwerking verkeer en ontwerp’ is dit nader toegelicht. Parkeren Woonfunctie parkeren In het schetsontwerp stedenbouwkundig plan is de parkeeropgave doorgerekend aan de hand van het realiseren van 525 woningen. Dit gaat niet om de definitieve verkaveling. In de regels van dit bestemmingsplan is een regeling opgenomen met de verplichting om voldoende parkeergelegenheid te realiseren. De huidige parkeernormen staan in het Handboek Verkeersmaatregelen (2012). De gemeente heeft aangeven dat deze normen uit het handboek achterhaald zijn en daarmee niet meer te gebruiken. Door de gemeente wordt gewerkt aan nieuw beleid. Voor de parkeernormen is voor het bestemmingsplan uitgegaan van de meest recente parkeerkencijfers uit de CROWpublicatie ASVV 2021 met als uitgangspunt het gemiddelde van het parkeerkencijfer voor een ‘matig stedelijk gebied’ en ligging in ‘rest bebouwde kom’. Voor een goede afweging is een vergelijking gemaakt waarbij gekeken is naar de kencijfers uit het Handboek ASVV 2021 van CROW en de passende parkeernormen die zijn opgesteld door de provincie Zuid-Holland. In de NvU zijn deze parkeernormen met elkaar vergeleken. De NvU is als bijlage 1 toegevoegd.

Voor het plan is uitgegaan van de gemiddelde van de bandbreedte van de kencijfers uit de ASVV2021. De stedelijkheidsgraad waarmee rekening gehouden dient te worden is 'matig stedelijk' in combinatie met 'rest bebouwde kom'. Er is voor het plangebied een afwijkende norm opgenomen voor sociale huurwoningen. De provincie heeft in de nieuwe omgevingsverordening vastgelegd dat er per sociale huurwoning een parkeernorm van 0,7 geldt (inclusief bezoekersparkeren). Gemeenten kunnen nog steeds gebiedsspecifiek beleid voeren op basis van lokale data en overwegingen. De gemeente

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 22/82

Albrandswaard hanteert, op basis van autobezit in vergelijkbare wijken volgens passendeparkeernorm.nl, een norm van 1,0 pp per sociale huurwoning (0,7 pp + 0,3 pp bezoekersparkeren). Zorgfunctie parkeren Voor de zorgvoorziening zijn geen duidelijke normen. De functies zijn zo specifiek dat hier geen algemene normen op van toepassing zijn. In de NvU is op basis van kennis en ervaring van Antes/Parnassia bepaald welk aantal parkeerplaatsen nodig is. Een deel hiervan is al aanwezig en er wordt, gefaseerd en afgestemd op de beoogde nieuwbouw, nieuwe parkeerplaatsen toegevoegd. In de NvU is aangegeven dat voor de zorgfunctie sprake is van een totale behoefte van circa 582 parkeerplaatsen. De parkeervoorzieningen voor de zorginstellingen worden geclusterd gesitueerd tussen de gebouwen. Voor de 90 parkeerplaatsen van het kantoor van Antes is rekening gehouden met dubbelgebruik. De bezetting van dit kantoor is overdag en op werkdagen. Toetsing In de regels van het bestemmingsplan is de verplichting opgenomen dat voor elke functie moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid. Indien de ASVV publicatie niet voorziet in een parkeernorm voor een specifieke functie, is het mogelijk voor het bevoegd gezag om een parkeernorm vast te stellen. Daarmee is de mogelijkheid om voor de zorgfuncties op maat gemaakte normen te hanteren op basis van daadwerkelijk gebruik en aanwezigheid.

Ook is opgenomen in de regels dat dubbelgebruik mag worden toegepast op basis van de aanwezigheidspercentages en onder voorwaarde dat de parkeervoorzieningen op een acceptabele loopafstand zijn gelegen (CROW 150-200m).

Figuur 12:

Parkeerbehoefte en -verdeling zorggebouwen (bron: NvU)

De diverse verkeersonderzoeken van Goudappel zijn als separate bijlagen toegevoegd.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 23/82

3.

Beleidskader

In dit hoofdstuk worden de belangrijkste relevante beleidsstukken beschreven die raakvlakken hebben met het planvoornemen. 3.1

Rijksbeleid

Nationale omgevingsvisie De Nationale omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk betreffende de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving. De NOVI is vastgesteld op 11 september 2020. De NOVI vervangt de Structuurvisie infrastructuur en Ruimte (SVIR), het Nationaal Milieubeleidsplan en de Rijksnatuurvisie. De NOVI is vastgesteld ter voorbereiding op de Omgevingswet. Van belang in de NOVI is het richting geven aan decentrale afwegingen en het gebiedsgericht werken. Het Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten moeten meer samenwerken. De NOVI is gericht op ‘ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie’, ‘duurzaam economisch groeipotentieel’, ‘sterke en gezonde steden en regio’s’ en ‘toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied’. Voorliggend plangebied wordt niet specifiek benoemd in de NOVI. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Barro richt zich op de doorwerking van het nationaal belang in de gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van de belangen. Met het Barro maakt het Rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Binnen het plangebied komen geen nationale ruimtelijke belangen voor. Het Barro vormt gezien het voorgaande geen belemmering voor dit bestemmingsplan.

Ladder voor duurzame verstedelijking De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) onder Artikel 3.1.6, lid 2 t/m 4. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de beschikbare ruimte in stedelijke gebieden: zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. De ladder houdt in dat de behoefte aan stedelijke ontwikkeling op het gebied van wonen, kantoren, bedrijven en detailhandel moet worden afgestemd binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van deze ontwikkeling en dat deze waar mogelijk binnen bestaand stedelijk gebied gerealiseerd moet worden. Voor woningbouwontwikkelingen geldt dat deze vanaf 12 woningen Ladderplichtig zijn. Met de wijziging van de Laddersystematiek sinds 1 juli 2017 is het niet langer noodzakelijk in een ‘actuele regionale’ behoefte te voorzien (maar uiteraard wel nog steeds in een behoefte). Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied geldt in vergelijking met de voorgaande Laddersystematiek een uitgebreidere motiveringsplicht. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de realisatie van maximaal 525 woningen verdeeld over verschillende woonclusters.

De voorgenomen ontwikkeling kan worden gezien als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, waardoor een laddertoets noodzakelijk is.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 24/82

Ligging bestaand stedelijk gebied Het plan wordt voor het grootste deel binnen bestaand stedelijk gebied ontwikkeld, zoals aangegeven op de kaart waarop de Provincie Zuid-Holland de huidige stads- en dorpsgebieden heeft aangeduid. De onderstaande figuur illustreert deze kaart.

Figuur 13: Weergave plangebied bestaands stads- en dorpsgebied 2018 (bron: provincie Zuid-Holland)

Een gedeelte van het plangebied, deelgebied 5 Aan de rivier, valt niet binnen het bestaand stads- end dorpsgebied. Het voornemen is om ook in dit gedeelte van het plangebied een wooncluster te realiseren. Voor het hele plan geldt een motivering of sprake is van voldoende behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling en voor het gedeelte van het plan buiten het bestaand stedelijk gebied geldt aanvullend een motiveringsplicht waarom deze woningen niet binnen het bestaand stedelijk gebied te realiseren zijn. Onderbouwing behoefte - woningprognose In het Regioakkoord 2018-2030 (Vastgesteld tijdens Regiotafel Wonen op 23-01-2019) maken de veertien gemeenten van het Samenwerkingsverband Wonen zich samen sterk om het aantal woningen in de regio Rotterdam met 54.000 uit te breiden. De gemeenten en de woningcorporaties zetten zich ook in voor een betere balans van het woningaanbod in de regio. Bij de ondertekening van het regioakkoord heeft Albrandswaard haar bod definitief gemaakt, waarbij wordt toegewerkt naar 650 nieuwe woningen in 2030 De regionale afspraken zijn gemaakt op basis van de provinciale woningbehoefteraming WBR 2016. Uit de provinciale woningbehoefteraming WBR 2021 blijkt dat in de periode 2021-2030 in de Rotterdamse regio behoefte is aan 61.150 woningen.

De nieuwe raming komt hoger uit dan die uit 2019, wat betekent dat er in de gemeente Albrandswaard ook meer woningen nodig zijn. Op basis van de WBR 2021 is er plancapaciteit voor bijna 4.000 woningen in de gemeente Albrandswaard. Er zijn meer woningen nodig, gelet op de druk op de woningmarkt. In 2021 is een nieuwe Regionale woonvisie opgesteld. De regionale woonvisie duidt de kwalitatieve ambities. Het Regioakkoord focust zich op de kwantitatieve woningmarktopgaven en het Bouwmanifest is gericht op woningbouwversnelling. De gemeenten is gevraagd een (indicatief) bod op te stellen. De Antes-locatie is onderdeel van dit bod van de gemeente en is in de woningprognose

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 25/82

opgenomen als locatie waar (indicatief) 500 woningen te realiseren zijn, inclusief 166 sociale huurwoningen. Het bestemmingsplan voorziet in de realisatie van maximaal 525 woningen, onderverdeeld in meerdere losse woongebieden ingebed in het groen. Door het gebied komt een nieuwe ontsluitingsstructuur die de losse woongebieden verbindt en het gebied ontsluit. Zoals toegelicht in paragraaf 2.2 is in de NvU een stedenbouwkundige opzet uitgedacht waarin er in het plangebied vijf woongebieden komen, waaronder één klein woongebied net buiten het bestaand stedelijk gebied. Voorafgaand aan de totstandkoming van de stedenbouwkundige opzet zijn verschillende schetsontwerpen gemaakt, waarbij een bandbreedte van het aantal woningen was verkend. Op basis van de uitgangspunten om te komen tot een groen dooraderd woongebied met een diversiteit aan typologie, is beoordeeld wat het maximaal aantal woningen kan zijn in het plangebied en hoe deze het beste te verdelen zijn over het gebied. Kwantitatief gezien maakt het bestemmingsplan 25 woningen extra mogelijk dan het indicatieve bod van 500 dat is opgenomen in de regionale woningbouwprognose. Het bod was echter niet bedoeld als een limiet maar als een indicatie om aan te geven wat er op de locatie mogelijk is.

Omdat een bestemmingsplan maximale mogelijkheden dient vast te leggen en geen bandbreedte, is ervoor gekozen om uit te gaan van een aantal van 525, wat ook is vastgelegd in de vastgestelde Ontwikkelstrategie. De vraag naar nieuwe woningen in de regio is echter dusdanig hoog, zoals blijkt uit de recente woningprognose om ook deze 25 woningen extra te verantwoorden. Buiten bestaand stedelijk gebied Een deel van de opgave voor Hof van Poortugaal is buiten het bestaand stedelijk gebied geprojecteerd. Er is een totaalvisie voor het plangebied gemaakt, waarbij er in de stedenbouwkundige opzet een evenwichtige verdeling van de woonclusters is uitgedacht. Door een vijfde wooncluster net buiten het bestaand stedelijk gebied vorm te geven, kan de dichtheid op de andere clusters lager blijven, wat zorgt dat er meer ruimte is voor groen en water. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt is het niet wenselijk gestapelde woningbouw tegen de bestaande woningen te realiseren. Ook past het niet bij het karakter van het gebied om een te grote clustering van appartementen te maken. Hierdoor wordt het aandeel grondgebonden woningen sterk teruggedrongen en ook aan die typen woningen is in het gebied behoefte. Daarbij zorgt een grote dichtheid in de rest van het gebied tot een te grote parkeerdruk. Een spreiding van dichtheid en appartementen over het gebied is daarmee noodzakelijk.

Ook zijn er bestaande groene bosplantsoenen die vanuit ecologische waarde ondersteunend zijn aan het groene karakter en ondersteunen bij het behouden van de bestaande buffers. Deze groene bosplantsoenen zullen worden behouden en in het voornemen zijn er nieuwe groenzones in het middengebied uitgedacht die de kwaliteit en leefbaarheid van het nieuwe woongebied ten goede komen. De wooncluster aan de oostzijde is dan ook een onlosmakelijk onderdeel van de totale opgave en ook nodig om bij te dragen aan het oplossen van de grote woningnood in de gemeente en de regio. De woningbouw in het plangebied is nodig om de woningprognose haalbaar te maken en levert ook een grote bijdrage aan de opgave voor de sociale huursector. Ook zijn er geen reële alternatieve locaties binnen het bestaand stedelijk die als alternatief gelden voor de hier voorziene woningbouw. Los van dat het wooncluster onderdeel uitmaakt van het totale aantal woningen dat in Hof van Poortugaal kan komen, zullen andere alternatieve locaties waar woningbouw mogelijk is, ook al zelf nodig zijn om de gemeentelijke

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 26/82

woningbouwopgave in te kunnen vullen. Daar komt bij dat het gaat om een klein gebied en zal de woningbouw hier, net als voor de rest van het gebied, zeer zorgvuldig worden ingebed in het aanwezige groen. Er wordt voldaan aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Er is sprake van voldoende kwantitatieve en kwalitatieve behoefte voor het opgenomen woonprogramma en ook zijn er geen reële alternatieven voor het wooncluster dat buiten het bestaand stedelijk gebied is geprojecteerd, zonder dat dit ten koste gaat van de uitgangspunten voor het nieuwe woongebied of het totaal aantal woningen dat te realiseren is. 3.2

Provinciaal beleid

In het Omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland is al het bestaande provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving samengevoegd in een Omgevingsvisie, een Omgevingsprogramma en een Omgevingsverordening. De plannen zijn allen in werking getreden per 15 maart 2022. Op 1 februari 2023 heeft er een partiële wijziging plaatsgevonden van de Omgevingsvisie, het Omgevingsprogramma en de Omgevingsverordening Zuid-Holland. De Herziening 2021 Omgevingsbeleid heeft betrekking op meerdere onderwerpen. De belangrijkste onderwerpen zijn: ruimtelijke kwaliteit, bedrijventerreinen, grote ruimtevragers, optimalisatie woningbouwplannen, sociaal en betaalbaar wonen, molenbiotopen, bos en bomen, gezond en veilig, externe veiligheid, recreatiewoningen, mobiliteit, boom- en sierteeltgebied Boskoop en grote buitenstedelijke bouwlocaties. Omgevingsvisie De Omgevingsvisie bestaat in hoofdlijn uit de volgende onderdelen: - Een introductie op het omgevingsbeleid, waarin opgenomen de kaartbeelden en de beschrijving van de ruimtelijke structuur; - De ontwikkelrichting van het omgevingsbeleid met ambities en sturing.

De provincie geeft hierin aan een uitnodigend perspectief te bieden, zonder een beoogde eindsituatie te schetsen; - Een beschrijving van de omgevingskwaliteit van Zuid-Holland, waaronder de provinciale inzet voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit; - De samenhangende beleidskeuzes voor de fysieke leefomgeving. Zoals op figuur 13 is weergeven valt het plangebied onder zeekleipolderlandschap (rivierendeltalandschappen) volgens de Omgevingsvisie Zuid-Holland. De volgende richtpunten gelden hier: − Versterken van de kreek als herkenbare landschappelijke structuurdrager van het zeekleilandschap. − Bebouwing concentreert zich in of bij compacte kernen, niet in het open middengebied van de polders. − Ontwikkelingen dragen bij aan het versterken van de karakteristieke kenmerken van de eilanden en de verschillen daartussen. − Ontwikkelingen aan de rand van de eilanden passen bij de maat en schaal van de dijk en de deltawateren. − Herkenbaar houden van het patroon van (ronde) opwas- en (langgerekte) aanwaspolders door behouden en versterken van de (beplante) dijk als herkenbare landschappelijke structuurdrager in contrast met de grootschalig, open polder. − Behoud van het contrast tussen de binnendijkse akkerbouwpolders en buitendijkse natuur.

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 27/82

Beoordeling planvoornemen De Omgevingsvisie zet in op het beter benutten van bestaand dorps- en stadsgebied. Het beter benutten van de ruimte omvat verdichting, herstructurering en binnenstedelijke transformaties. Onderdeel van het beter benutten van stedelijke ruimte is de eerder benoemde ladder voor duurzame verstedelijking. Dit is een belangrijk aspect, met name om landelijk gebied te kunnen behouden en functies en activiteiten beter met elkaar in verband te brengen. Het planvoornemen vormt geen strijdigheid met de Omgevingsvisie. Het betreft hier een binnenstedelijke herstructurering waarbij het inzet op het beter benutten van de ruimte door de beoogde verdichting en toevoegen van functies. Het planvoornemen wordt voor het grootste deel binnen bestaand dorps- en stadsgebied gerealiseerd en biedt de mogelijkheid om te voorzien in een grote woningbouwbehoefte.

Figuur 14: Ruimtelijke kwaliteit (Omgevingsvisie Zuid-Holland, herziening 2021) met indicatieve aanduiding plangebied met rode pijl

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 28/82

Omgevingsverordening Zuid-Holland Op grond van artikel 4.1 Wro heeft de provincie de bevoegdheid om bij of krachtens haar verordening regels te stellen waarmee gemeenten rekening moeten houden bij het vaststellen van bestemmingsplannen. Artikel 6.9. Ruimtelijke kwaliteit Omdat er sprake is van een ruimtelijke ontwikkeling wordt aan de kaart Ruimtelijke kwaliteit getoetst. Op onderstaande figuur is te zien dat een gedeelte van het plangebied aan de oostzijde binnen verschillende beschermingscategorieën valt. De rest van het plangebied ligt niet in een beschermingscategorie. Onderstaand figuur geeft een weergave hiervan. Het oostelijke deel van het plangebied valt binnen beschermingscategorieën: Buitengebied (cat. 3), Recreatiegebied (cat. 2) en Groene buffer (cat. 2). Hier is voor het grootste deel vastgehouden aan de huidige groenbestemming. Voor een klein gebied is een nieuw wooncluster voorzien, ingebed in het groen. Hierna is ingegaan op de regels die gelden in de verschillende beschermingsregimes.

Figuur 15:

Ruimtelijke kwaliteit en bescherming categorieën (bron: Ruimtelijkeplannien.nl)

Artikel 6.9a Beschermingscategorie 3 buitengebied Een bestemmingsplan voor een locatie binnen buitengebied waarvan de plaats geometrisch is verbeeld op kaart 14 in bijlage II kan voorzien in een ruimtelijke ontwikkeling mits de openheid en het groene karakter van het landschap niet onevenredig wordt aangetast, blijkens een afdoende motivering die tevens ingaat op de keuze voor een locatie buiten bestaand stads- en dorps gebied. In de motivering worden de volgende kwaliteiten betrokken:

Bestemmingsplan Hof van Poortugaal – A1335-07/VMI/OBP 29/82

1. de openheid en de structuur van het landschap en de vergezichten daarin; 2. de relatie tussen stad en buitengebied en het onderscheid daartussen; 3. het groene karakter, het type functies en de kenmerkende verschijningsvormen van het landschap; 4. de herkenbaarheid van de ontstaansgeschiedenis van het landschap. Artikel 6.9b Beschermingscategorie 2 Recreatiegebied Een bestemmingsplan voor een locatie binnen recreatiegebied waarvan de plaats geometrisch is bepaald en verbeeld op kaart 14 in bijlage II, kan voorzien in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen voor zover: 1. de ontwikkeling geen beperking oplevert voor de openbare toegankelijkheid van het gebied, rekening houdend met het huidige gebruik van het gebied; 2. de ontwikkeling gericht is op de vergroting van de diversiteit en de kwaliteit van het recreatiegebied en ook de recreatieve waarde van het gebied zal versterken; 3. de ontwikkeling past bij de uitstraling en het recreatieve gebruik van het gebied; 4. de ontwikkeling bijdraagt aan de samenhang tussen binnenstedelijke en buitenstedelijke groen- en waterstructuren; 5. de ontwikkeling zo mogelijk gekoppeld wordt aan recreatie knooppunten en cultuurhistorisch erfgoed.