59. 405406 Raadsvoorstel Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR).pdf

4 4.1.7 Sociaal maatschappelijke omgeving Onder sociaal maatschappelijke omgeving zijn de volgende risicocategorieën geïnventariseerd en geanalyseerd op hun impact en waarschijnlijkheid:

Categorie

Impact

Waarschijnlijkheid

Risicobeoordeling

Maatschappelijke onrust

1,06

3,72

Ernstig

Ondermijning

0,95

3,69

Aanzienlijk

Terrorisme, extremisme en radicalisering

1,71

3,44

Ernstig

Criminaliteit

0,73

4,66

Ernstig

Binnen het maatschappelijke thema sociaal maatschappelijke omgeving vallen risicocategorieën die traditioneel gezien tot het domein van de openbare orde behoren. Echter, steeds vaker kunnen openbare ordeverstoringen leiden tot de aantasting van de openbare veiligheid. Voor ondermijning heeft dat binnen de scope van dit profiel betrekking op ondermijnende criminaliteit (enclavevorming), ongewenste buitenlandse inmenging, ongewenste buitenlandse beïnvloeding (via hybride operaties) en criminele inmenging. Voor criminaliteit heeft dat binnen de scope van dit profiel betrekking op drugsdumpingen/ IBGS en plofkraken/ explosie. Derhalve is het bij uitstek interessant om dergelijke risicocategorieën mee in overweging te nemen in dit RRP. Wat opvalt is dat de impact van de risicocategorieën binnen dit maatschappelijke thema, met uitzondering van terrorisme, extremisme en radicalisering (scoort ernstig), beperkt ingeschat zijn. Dat is ook verklaarbaar in relatie tot de impactcriteria die relevant zijn geacht voor een ramp of crisis. Dat is immers waar dit profiel betrekking op heeft. Tegelijkertijd is de waarschijnlijkheid van plaatsvinden regelmatig tot zelfs vaak. Dat blijkt ook wel aan de inzet die hulpdiensten steeds vaker in multidisciplinair verband met elkaar plegen op deze risicocategorieën.

Omdat de risicocategorieen criminaliteit en ondermijning laag scoren op impact en de aanpak ervan voornamelijk monodisciplinair is, is besloten om deze verder niet op te nemen in het risicodiagram.

27

Regionaal Risicoprofiel

4.2 Het risicodiagram Hieronder is het risicodiagram opgenomen. Het risicodiagram laat in 1 beeld zien hoe de verschillende geanalyseerde risicocategorieën zich tot elkaar verhouden. Des te hoger de risicocategorie op het diagram staat, des te hoger is de impact ingeschat. Des te meer naar rechts de risicocategorie op het diagram staat, des te hoger is de waarschijnlijkheid ingeschat. Zo kent de risicocategorie radiologisch/ nucleair incident de hoogste impact, criminaliteit de laagste. Van brand/ rook in de gebouwde omgeving is ingeschat dat dit het vaakst voor zal komen, terwijl de waarschijnlijkheid van plaatsvinden van een aardbeving het laagst is ingeschat. In de vijfpuntsschaal van de impactcriteria is ook sprake van “zeer ernstige” en “catastrofale” impact. Na analyse en validatie van de ingeschatte impact per risicocategorie, bleek dat de methode van scoren ertoe leidde dat er bij geen enkele categorie sprake is van “zeer ernstige” of “catastrofale” impactbeoordeling, wat niet weg neemt dat daadwerkelijk plaatsvinden van willekeurig welke risicocategorie niet zeer ernstig of catastrofaal kan zijn. Derhalve is er voor de leesbaarheid van het risicodiagram voor gekozen, om de punten “zeer ernstig” en “catastrofaal” achterwege te laten.

4

Regionaal Risicoprofiel

5. Cascade-effecten Zoals in het eerste deel van het RRP beschreven, zijn bij het analyseren en valideren van de risicocategorieën eventueel optredende cascade-effecten tussen risicocategorieën buiten beschouwing gelaten. Echter, de praktijk laat zien en het is voorstelbaar dat het daadwerkelijk plaatsvinden van een risicovolle situatie binnen de ene risicocategorie, een trigger is voor een risicovolle situatie binnen een andere risicocategorie, of dat de te treffen maatregelen bij de bestrijding ervan een trigger zijn. Zo ontstond bij het treffen van maatregelen in het kader van de corona-crisis, maatschappelijke onrust11. Een ander voorbeeld is, dat wanneer er sprake is van een overstroming binnendijks er waarschijnlijk ook sprake is of dreigt van de verstoring van vitale infrastructuur. In onderstaande tabel zijn de meest voor de hand liggende cascadeeffecten tussen de verschillende risicocategorieën in beeld gebracht. Langs zowel de verticale as als langs de horizontale as zijn alle risicocategorieën opgenomen. De tabel dient van links naar rechts gelezen te worden. De kruisjes geven aan welke risicocategorieën getriggerd worden door de risicocategorie van de betreffende rij.

Langs de verticale as staan dus de risicocategorieën die als (mogelijke) oorzaak gezien kunnen worden, voor het optreden van cascade-effecten binnen één of meerdere aangekruiste risicocategorieën die langs de horizontale as staan. Zo is bijvoorbeeld inzichtelijk gemaakt dat het voorstelbaar dat een overstroming binnendijks, verontreiniging van het oppervlaktewater kan veroorzaken, terwijl het niet denkbaar is dat verontreiniging van het oppervlaktewater, een overstroming binnendijks veroorzaakt. Het overzicht laat zien dat de overstroming binnendijks de meeste cascade-effecten op andere risicocategorieën veroorzaakt. Hiermee is de overstroming binnendijks bij uitstek een risicoversterkende categorie. Terwijl maatschappelijke onrust het vaakst een gevolg kan zijn van een risicocategorie.

11

https://www.rijnmond.nl/nieuws/204022/Rellen-plunderingen-en-boetes-dit-bracht-de-invoering-van-avondklokteweeg-in-onze-regio

5

Regionaal Risicoprofiel

6. Trends en ontwikkelingen In dit hoofdstuk beschrijven we de trends en ontwikkelingen die (de komende jaren) risicoversterkend kunnen zijn ten aanzien van de nu geïnventariseerde en geanalyseerde risicocategorieën. Ook is het denkbaar dat er zich trends en ontwikkelingen kunnen voordoen die ertoe leiden dat er nieuwe voor het regionaal risicoprofiel relevante risicocategorieën kunnen ontstaan. Deze zijn op het moment van schrijven niet te duiden, anders waren ze logischerwijs wel meegenomen in dit profiel. Maatschappelijke ontwikkelingen (klimaat, energietransitie, digitalisering) leiden tot nieuwe risico’s. VRR is geen ‘eigenaar’ van dergelijke ontwikkelingen, maar krijgt te maken met de effecten zodra er iets mis gaat. De trends en ontwikkelingen kunnen relevant zijn voor het risicoprofiel van de regio. Ontwikkelingen zoals klimaatverandering, energietransitie en de autonomie en vernetting van informatietechnologie zijn versterkend voor de risico’s die er al zijn, of brengen nieuwe risico’s met zich mee. Om te anticiperen op dergelijke nieuwe risico’s is een verkenning in het RRP van belang, zodat op het gebied van preventie, pro-actie, preparatie en incidentbestrijding de juiste maatregelen genomen kunnen worden. Een ander voorbeeld hiervan is de energietransitie.

Deze trend leidt tot een toename van het aantal buurtbatterijen, de toepassing van waterstof en de toename van elektrische auto’s. Deze ontwikkelingen brengen nieuwe risico’s met zich mee waar VRR zich op wil voorbereiden. De verkenning van risicoversterkende trends en ontwikkelingen is gebaseerd op de recent opgestelde horizonscan nationale veiligheid 2020 van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid. Hierbinnen is de aanname gedaan dat de in dit document genoemde trends en ontwikkelingen voor de nationale veiligheid, ook regionaal van toepassing zijn. Voor een beschrijving van deze trends en ontwikkelingen verwijzen we dan ook naar de horizonscan12. De trends en ontwikkelingen uit de horizonscan die mogelijk risicoversterkend kunnen zijn voor de regio Rotterdam-Rijnmond, zijn: Demografisch-maatschappelijk -

Groeiende ongelijkheid en tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen

-

Gevolgen van toenemende diversiteit in de samenleving

-

Fluctuering van vertrouwen in samenleving, politiek en autoriteiten

Ecologie -

Klimaatverandering en energietransitie

-

Biodiversiteit

-

Milieudruk

Informatietechnologie

12

-

Autonomie van informatietechnologie

-

Cognitie van informatietechnologie

-

Verbondenheid en verwevenheid van informatietechnologie (vernetting)

-

Afhankelijkheid van informatietechnologie

https://www.rivm.nl/sites/default/files/2020-11/Horizonscan%20Nationale%20Veiligheid%202020.pdf

6 6.1 Demografisch-maatschappelijk De demografisch-maatschappelijke ontwikkelingen die in de horizonscan nationale veiligheid uitgewerkt zijn, hebben met name betrekking op de risicocategorieën genoemd onder het thema sociaal maatschappelijke omgeving. Wanneer deze trends en ontwikkelingen doorzetten, is het voorstelbaar dat de risicocategorieën maatschappelijke onrust, ondermijning, terrorisme extremisme en radicalisering en criminaliteit in de (nabije) toekomst qua impact en/ of waarschijnlijkheid zullen toenemen.

6.2 Ecologie Vanuit ecologisch perspectief worden in de horizonscan klimaatverandering met daarmee gepaard gaande energietransitie, biodiversiteit en milieudruk genoemd als risicoversterkend. Voor de regio Rotterdam-Rijnmond zijn met name de klimaatverandering en de energietransitie ontwikkelingen die versterking van meerdere risicocategorieën teweeg kunnen brengen. De klimaatverandering heeft direct impact op risicocategorieën in de natuurlijke omgeving, zoals extreem weer, natuurbrand en overstroming buitendijks. Indirect mogelijk ook de overstroming binnendijks, ware het niet dat recent uitgevoerde en nog uit te voeren versterkingsprogramma’s door waterschappen en Rijkswaterstaat te verwachten is dat de waarschijnlijkheid van een overstroming gelijk blijft, zo niet minder wordt. Daar gaat overigens wel mee gepaard dat de (verwachte) ruimtelijke ontwikkelingen in regio Rotterdam-Rijnmond woningbouw, industriële ontwikkeling, ontwikkelingen in de (vitale) infrastructuur - maken dat de impact van overstromingen (potentiële slachtoffers, schade, maatschappelijke ontwrichting) mogelijk toe zal nemen.. De energietransitie is als antwoord op de klimaatverandering gaande.

Hoewel uit dit risicoprofiel nog niet nadrukkelijk blijkt dat toepassing van nieuwe technieken als gevolg van de energietransitie, zoals waterstoftoepassingen, toename elektrische voertuigen of toename zonnepanelen op daken, ook de nu geïdentificeerde en geanalyseerde risicocategorieën daadwerkelijk hoger doen inschatten, ligt het in de rede dat de ingezette trend dat mogelijk in de toekomst wel zal zijn.

6.3 Informatietechnologie Informatietechnologie ontwikkelt zich in sneltreinvaart. Gepaard gaande met deze ontwikkeling, is de toename van afhankelijkheid voor tal van sectoren, waaronder de veiligheidsregio als robuuste organisatie zelf, om ongestoord te kunnen blijven functioneren. Vitale infrastructuur en voorzieningen, maar ook de technologische omgeving zijn in grote mate afhankelijk van de beschikbaarheid van informatietechnologie. Tegelijkertijd ligt ontwrichting ervan, al dan niet met opzet, op de loer. Deze trend zal zich de komende jaren doorzetten. De afhankelijkheid zal toenemen. Organisaties en sectoren zullen steeds beter in staat zijn om de continuïteit van de beschikbaarheid van informatietechnologie te waarborgen. Wanneer het waarborgen ervan zich op eenzelfde, robuuste wijze ontwikkelt als de afhankelijkheid ervan toeneemt, dan kan het zijn dat de nu ingeschatte impact en

Regionaal Risicoprofiel waarschijnlijkheid vergelijkbaar blijft. Immers, veel incidenten zullen dan regulier afgedaan kunnen worden en niet leiden tot een ramp of crisis13. Tegelijkertijd is naast bovenstaand toekomstperspectief, het huidige beeld dat veel (vitale) organisaties de informatiebeveiliging, en daarmee de gegarandeerde beschikbaarheid en betrouwbaarheid van informatietechnologie, nog in de kinderschoenen staat. Zo wordt in het dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2021/2022 van de informatiebeveiligingsdienst geconcludeerd dat de gemeentelijke informatievoorziening kwetsbaar is. Investeringen in het steeds beter waarborgen van de continuïteit van de beschikbaarheid van informatietechnologie zullen de komende jaren dan ook nodig zijn, om de hoopvol geschetste trend door het Analistennetwerk Nationale veiligheid waarheid te laten worden.

13

Horizonscan Nationale Veiligheid 2020, Analistennetwerk Nationale Veiligheid

Bijlage 1 - Samenstelling projectgroep Projectleider: Richard Kamphuis Projectsecretaris: Olivier Middeldorp Projectgroepleden: Namens de waterschappen14

VRR – Industriële Veiligheid

Anja Kleijburg (WSHD)

Frank Blaauw

Niels Robbemont (WSHD)

Henk van Wetten

Havenbedrijf Rotterdam NV / Divisie

VRR - Brandweer (OI)

Havenmeester

Marcel Henderson

Daan van Gent

Ruben Hoogland

Bas van Dijk

Wim van der Wal Marco van den Berg

Bevolkingszorg

Digna van der Vet

Betrokken via de kerngroep gemeenten VRR - Risicobeheersing (RV) VRR - GHOR

Sietse de Ruiter

Edwin van der Veer Amber Zwakenberg

VRR - Crisisbeheersing Maikel Lenssen

Gezamenlijke Brandweer Raymond Bras

VRR - Communicatie

Arlé Quartel

Marco Hanegraaff Nicole van Batenburg

VRR - Brandweer (O&A) Nick Naber

VRR - Bestuurlijke Zaken

Rogier Piek

Jorg van Waardhuizen Politie Pascal Boumeester

14

VRR werkt samen met drie waterschappen, te weten; Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en het Waterschap Hollandse Delta.

Regionaal Risicoprofiel

Bijlage 2 - Thema’s, risicocategorieën en maatgevende gebeurtenissen De risico-inventarisatie heeft een overzicht van risicocategorieën en maatgevende gebeurtenissen opgeleverd. De opbrengst hiervan is opgenomen in deze bijlage, waarbij de risicocategorieën geordend zijn naar de maatschappelijke thema’s uit de handreiking regionaal risicoprofiel 2009. De maatgevende gebeurtenissen zijn gehanteerd bij de beschrijving van de afzonderlijke risicocategorieën ten behoeve van de analyse, zoals opgenomen in bijlage 5. Natuurlijke omgeving Verontreiniging oppervlaktewater Extreem weer -

Storm en windhozen

-

Extreme neerslag

-

overstroming waterzuiveringen grote industrie

-

Extreme hitte/ hittegolf

-

Koudegolf/ gladheid en sneeuwval

-

Extreme droogte

Overstroming van buitendijkse gebieden Overstroming van binnendijkse gebieden Natuurbrand -

Duinbrand

Aardbeving Gebouwde omgeving Brand/ rook in de gebouwde omgeving -

Brand in complexe bebouwing

-

Brand in oude binnenstad

-

Branden kwetsbare objecten

-

(Grootschalige) depositie van roet/asbest

-

Rook hoog/complex/ niet zelfredzaam uitvallende voorziening

-

Brand buurtbatterij opslag electra

-

Brand ondergrondse bebouwing parkeergarages.

-

Drugsproductie met brand/IBGS tot gevolg

-

Brand op dak met zonnepanelen

Explosie -

Vuurwerkopslag verkooppunten (legaal/illegaal)

-

Gasexplosie woongebouw

-

Waterstof in de woonomgeving (schuur/opslag/productie/leidingen)

-

Gevolgschade bij groot gebouw met publieke functie

Instorting -

Instorting complexe bebouwing

-

Instorting grote gebouwen en kunstwerken (waaronder verkeerstunnels)

-

Sinkhole

Technologische omgeving Radiologisch/ nucleair incident -

Kernenergie-incident

-

Stralingsongevallen

-

Verspreiding radioactieve stoffen

Chemische incidenten -

Tot vloeistof verdicht gas met BLEVE op rijksweg

-

Bezwijken hogedrukgasleiding

-

Lekkage toxische stof

-

Grote (langdurige) uitstoot toxische stof

-

Incidenten brandbare/explosieve/toxische stof open lucht

-

Vrijkomen van milieugevaarlijke stoffen in de bodem

-

Vrijkomen van milieugevaarlijke stoffen in het oppervlaktewater

Cyberincidenten -

Digitale sabotage

-

Cyberspionage

-

Cybercriminaliteit

Brand/ rook in de technologische omgeving -

Tankbrand/ tankputbrand

-

Onbeheersbare branden in opslagloodsen

-

Uitbrandscenario opslagloodsen

-

Escalatie van voorziene scenario's waarvoor specialistische middelen noodzakelijk zijn oa schuim)

-

Afvalbrand recyclingbedrijven (bulk afvalverwerking)

-

Accu/elektrificatie infra industrie (energietransitie)

Ongeval -

Uitval robotisering/ AI in technologische processen

Vitale infrastructuur en voorzieningen Verstoring vitale infrastructuur -

Uitval elektriciteitsvoorziening

-

Verontreiniging of uitval drinkwaternet

-

Uitval spraak- en datacommunicatie

-

Uitval gasvoorziening

-

Verstoring drinkwatervoorziening

-

Verstoring watervoorziening industrie (bv laatste Evides incident)

-

Verstoring rioolwaterafvoer en afvalwaterzuivering

-

Verstoring telecommunicatie (internet) en ICT

-

Verstoring voedselvoorziening

-

GMS/p2000/c2000/112 eigen continuïteit

-

Verstoring haven- en scheepvaart proces

Uitval olievoorziening -

Afname/ tekort strategische olievoorraad

-

Uitval grondstof voor brandstoffen

Verstoring afvalverwerking

Regionaal Risicoprofiel Bedreigingen van de knooppuntfunctie en de aan- en afvoerlijnen van Nederland (flow security) -

Geen/tijdelijke toevoer meer van grondstoffen naar de industrie (domino effect) door stremming weg,spoor,water.

-

Uitvallen spoor door incident (aan en afvoer bedrijven);

-

Uitval ruit + rijkswegen (tunnels) (aan en afvoer bedrijven / lange files enz).

-

Uitval transport over het water

Verkeer en vervoer Scheepvaart -

Aanvaring schip met als gevolg product en/of olie lekkage

-

Incident personenvervoer over water oa. waterbus/cruiseschip/ferry/riviercruise

-

Incident op een schip

Luchtvaart -

Luchtvaartongeval

Wegvervoer -

Groot verkeersongeval op de weg

-

Vrachtwagenbrand tunnel

-

Verkeersinfarct weg, tunnel of brug

-

incident in tunnel

Spoorvervoer -

Complex treinongeval

-

Brand in een metrostel in metrotunnel

-

Ongeval HSL

-

Metro stort van verhoogde baan

-

incident in tunnel

incidenten buisleidingen -

vrijkomen gevaarlijke stoffen

Gezondheid Infectieziekten humaan -

Door voedsel overdraagbare infectieziekte

-

Grieppandemie

-

Dierziekten en zoönose

-

Plagen (eikenprocessierups etc)

-

Exotische ziekteverwekkers oiv klimaatverandering (malaria, knokkelkoorts etc. )

Langdurige blootstelling gevaarlijke stof -

Asbestincidenten

-

PFAS-incidenten

-

toxische/carcinogene stof

Sociaal-maatschappelijke omgeving Maatschappelijke onrust -

Evenement met kans op openbare orde verstoring

-

Paniek in menigten

-

Verstoring openbare orde

-

Paniek tijdens evenement

-

Onrust bij groot industrieel/chemisch incident

Ondermijning -

Ondermijnende criminaliteit (enclavevorming)

-

Ongewenste buitenlandse inmenging

-

Ongewenste buitenlandse beïnvloeding (via hybride operaties)

-

Criminele inmenging

Terrorisme, extremisme en radicalisering -

Niet-gewelddadig extremisme

-

Gewelddadig extremisme

-

Terrorisme gericht tegen personen

-

Terrorisme gericht tegen (vitale) infrastructuur en voorzieningen

Criminaliteit -

Drugsdumpingen IBGS

-

Plofkraken explosie

Regionaal Risicoprofiel

Bijlage 3 - Risicomatrix Impactcriteria

Categorie

5. Catastrofaal

3. 6. Veiligheid 4. Economisc 5. Sociale en politieke van 1. Territoriale veiligheid 2. Fysieke veiligheid Ecologisch he stabiliteit cultureel e veiligheid veiligheid erfgoed 4.1 1.1 1.2 Langdurige Aantasting Aantasting 2.2 Ernstig 2.3 Gebrek 5.1 6.1 aantasting 5.2 Sociaalvan de van de gewonden aan Verstoring Aantasting van het maatschapp integriteit integriteit 2.1 Doden en primaire 3.1 Kosten van het van milieu en elijke van het van de chronisch levensbeho dagelijkse cultureel natuur impact* grondgebie digitale zieken eften leven erfgoed** (flora en d ruimte fauna) > 1 jaar

> 1 jaar

> 400

> 400

>400.000

> 2 miljard

4. Zeer ernstig

6-12 maanden

6-12 maanden

40-400

40-400

40.000-400.000

200 miljoen - 2 miljard

3. Ernstig

1-6 maanden

1-6 maanden

4-40

4-40

4000-40.000

20-200 miljoen

2. Aanzienlijk 1. Beperkt 0. nihil

1-4 weken

1-4 weken

2-4

2-4

400-4000

2-20miljoen

> 4000km2

>400.000

8-9 van 9 indicatoren

5 indicatoren

400-4000km2

40.000 400.000

6-7 van 9 indicatoren

4 indicatoren

40-400km2

4000 - 40.000

4-5 van 9 indicatoren

3 indicatoren

400 - 4000

2-3 van 9 indicatoren

2 indicatoren 1 indicator Geen gevolgen

4-40km2

2-6 dagen

2-6 dagen

1

1

<400

<2 miljoen

max 4km2

< 400

1 van 9 indicatoren

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

*De sociaal-maatschappelijke impact is in de handreiking regionaal risicoprofiel 2009 geoperationaliseerd door middel van 9 indicatoren die aan de orde kunnen zijn om te stellen dat er (in meer of mindere mate) sprake is van sociaal-maatschappelijke impact. Deze indicatoren zijn: Perceptie bij de getroffenen dan wel de rest van de bevolking 1. Onbekendheid met de aard en oorzaak van het risico 2. Onzekerheid over de mate van dreiging of gevaar en over de mogelijkheid dat je er persoonlijk door geraakt kan worden 3. Mate van onnatuurlijkheid van (de oorzaken van) het incident 4. Mate waarin kwetsbare groepen (zoals kinderen, ouderen, zieken, armlastigen) onevenredig zwaar worden getroffen Verwachtingspatroon bij de getroffenen en de rest van de bevolking. 5. Mate van gevoelde verwijtbaarheid van relevante bedrijven en (overheids)instanties bij ontstaan daarvan, dan wel optreden van ongewenste gevolgen ervan 6. Mate van verlies van vertrouwen in het optreden van de overheid, bedrijven en andere instanties inzake beheersing en informatieverschaffing 7. Mate van verlies van vertrouwen in optreden hulpdiensten bij beheersing van het incident (opkomsttijden, capaciteitstekort, inadequaat handelen, etc.) Handelingsperspectief voor getroffenen bij het incident. 8. Mate van onbekendheid of onervarenheid met mogelijke vormen van zelfredzaamheid in de specifieke situatie 9.

Mate van persoonlijke onmogelijkheid tot beheersing van de eigen situatie c.q. vormen van zelfredzaamheid **De aantasting van cultureel erfgoed is in de handreiking regionaal risicoprofiel 2009 geoperationaliseerd door middel van 5 indicatoren die aan de orde kunnen zijn om te stellen dat er (in meer of mindere mate) sprake is van aantasting van cultureel erfgoed. Deze indicatoren zijn: 1. Er is sprake van uniciteit, dat wil zeggen het object is de enige of één van de weinige overgebleven representant(en) van een soort of type 2. Er is sprake van aantasting van identiteit, dat wil zeggen de betekenis en gevoel van eigenwaarde die de samenleving of een gemeenschap ontleent aan het object.

3. Er is sprake van aantasting van de harmonie en/ of waarde en/ of samenhang van een groter geheel door de aantasting van het object als deel van het geheel 4. Er zijn beperkte mogelijkheden tot restauratie 5. Het betreft bronmateriaal, dat wil zeggen het verklarende en/ of inspirerende begin of uitgangspunt voor een stroming, school, cultureel begrensde groep e.d.

Regionaal Risicoprofiel

Waarschijnlijkheidscriteria potentiële waarschijnlijkheid a. Onwaarschijnlijk

b. Zelden

c. Niet vaak

d. Regelmatig

e. Vaak

Nooit voorgekomen bij VRR 1/ >1000 jaar

Wel eens van gehoord bij VRR 1x per 100 - 1000 jaar

Wel eens plaatsgevonden bij VRR 1x per 10 - 100 jaar

eens per twee jaar binnen VRR 1x per 1-10 jaar

enkele keren per jaar binnen VRR meer dan 1x per jaar

Bijlage 4 - Risico inschatting Legenda Impact

Beperkt Aanzienlijk Ernstig Zeer ernstig Catastrofaal

Waarschijnlijkheid

Onwaarschijnlijk Zelden Niet vaak Regelmatig Vaak

Thema Categorie

# # impact # waarschijnlijkheid Risicobeoordeling

1. Natuurlijke omgeving Verontreiniging oppervlaktewater

1,38

Extreem weer

4,09

Zeer ernstig

1,97

4,09

Zeer ernstig

Overstroming binnendijks

2,82

2,53

Zeer ernstig

Overstroming buitendijks

1,45

3,19

Ernstig

Natuurbrand

1,16

3,82

Ernstig

Aardbeving

1,67

1,24

Aanzienlijk

Brand/ rook in de gebouwde omgeving

1,66

4,79

Zeer ernstig

Explosie

1,70

3,65

Ernstig

Instorting

1,64

2,97

Aanzienlijk

Radiologisch/ nucleair incident

2,84

1,56

Ernstig

Chemische incidenten

1,76

3,38

Ernstig

Cyber incidenten

1,47

3,74

Ernstig

2. Gebouwde omgeving

3. Technologische omgeving

Regionaal Risicoprofiel Brand/ rook in de technologische omgeving

1,49

3,65

Ernstig

Ongeval in de technologische omgeving

0,82

3,12

Aanzienlijk

Verstoring vitale infrastructuur

2,03

3,94

Zeer ernstig

Uitval olievoorziening

1,10

2,31

Aanzienlijk

Verstoring afvalverwerking

0,92

2,59

Beperkt

Bedreigingen van de knooppuntfunctie en de aan- en afvoerlijnen van Nederland

1,34

3,53

Ernstig

Scheepvaart

1,43

3,88

Ernstig

Luchtvaart

1,62

2,44

Aanzienlijk

Wegvervoer

1,16

4,47

Zeer ernstig

Spoorvervoer

1,45

3,63

Ernstig

incidenten buisleidingen

1,21

2,75

Aanzienlijk

Infectieziekten humaan

2,31

3,31

Zeer ernstig

Langdurige blootstelling gevaarlijke stof

1,61

3,25

Ernstig

Maatschappelijke onrust

1,06

3,72

Ernstig

Ondermijning

0,95

3,69

Aanzienlijk

Terrorisme, extremisme en radicalisering

1,71

3,44

Ernstig

Criminaliteit

0,73

4,66

Ernstig

4. Vitale infrastructuur en voorzieningen

5. Verkeer en vervoer

6. Gezondheid

7. Sociaal maatschappelijke omgeving

Bijlage 5 - Gehanteerde beschrijvingen In deze bijlage zijn alle beschrijvingen weergegeven die gehanteerd zijn tijdens de analyse van de risicocategorieën. Op basis van iedere (beschreven) risicocategorie, schatten de experts de impact en waarschijnlijkheid in conform de criteria. Natuurlijke omgeving Verontreiniging oppervlaktewater Als gevolg van diverse soorten incidenten of de bestrijding daarvan, kan oppervlaktewater verontreinigd raken. Ook kan de oorzaak van verontreiniging van oppervlaktewater liggen in (illegale) lozing van stoffen op het oppervlaktewater of door een combinatie van factoren in de natuurlijke omgeving. Extreem weer Onder extreem weer verstaan we allerhande natuurlijke, meteorologische verschijningen. Te denken valt aan storm en windhozen, extreme neerslag, overstroming waterzuiveringen grote industrie, extreme hitte/ hittegolf, koudegolf/ gladheid en sneeuwval, extreme droogte. Overstroming van buitendijkse gebieden Met een ruime kustlijn, het havengebied, het Haringvliet en onder andere diverse rivieren als de Oude en Nieuwe Maas, de Lek en de Hollandse Ijssel, is de regio omringd door water. Onder overstroming verstaan we onder deze categorie de overstroming van buitendijkse gebieden. De overstroming van binnendijkse gebieden en plaatselijke wateroverlast door stortbuien is een separate risicocategorie.

Overstroming van binnendijkse gebieden Met een ruime kustlijn, het havengebied, het Haringvliet en onder andere diverse rivieren als de Oude en Nieuwe Maas, de Lek en de Hollandse Ijssel, is de regio omringd door water. Onder overstroming verstaan we onder deze categorie de overstroming van binnendijkse gebieden en plaatselijke wateroverlast door stortbuien. De overstroming van buitendijkse gebieden is een separate risicocategorie. Natuurbrand Hoewel de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond een sterk verstedelijkte regio is, met veel woningen en industrie, is een natuurbrand niet uit te sluiten. Onderdeel van een natuurbrand is de duinbrand. Aardbeving Hoewel aardbevingen in Nederland schaars zijn, vindt er toch regelmatig seismische activiteit plaats. Onder andere door gaswinning in noord-oost Groningen. Maar ook in Limburg, in de omgeving Voerendaal, wordt nu en dan seismische activiteit geconstateerd. Gebouwde omgeving Brand/ rook in de gebouwde omgeving

Regionaal Risicoprofiel Incidenten met brand en/ of rook in de gebouwde omgeving komen regelmatig voor. In de afgelopen beleidsperiode werd in veiligheidsregio Rotterdam- Rijnmond 10 keer opgeschaald naar GRIP 2 of hoger als gevolg van een brand/ rook in een gebouwde omgeving. Onder brand/ rook in een gebouwde omgeving verstaan we diverse gebeurtenissen, waaronder: brand in complexe bebouwing, brand in oude binnenstad, branden kwetsbare objecten, (grootschalige) depositie van roet/asbest, rook hoog/complex/ niet zelfredzaam uitvallende voorziening, brand buurtbatterij opslag electra, brand ondergrondse bebouwing parkeergarages, drugsproductie met brand/IBGS tot gevolg, brand op dak met zonnepanelen. Explosie Door diverse oorzaken kan een explosie plaatsvinden. Onder deze risicocategorie verstaan we diverse soorten explosies, zoals vuurwerkopslag verkooppunten (legaal/illegaal), gasexplosie (woon)gebouw, explosie met waterstof in de woonomgeving (schuur/opslag/productie/leidingen). Daarnaast valt onder deze risicocategorie de gevolgschade bij groot gebouw met publieke functie, door een explosie elders. Instorting Onder de risicocategorie instorting verstaan we instorting complexe bebouwing, instorting grote gebouwen en kunstwerken (waaronder verkeerstunnels) en instorting als gevolg van een sinkhole.

Technologische omgeving Radiologisch/ nucleair incident Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond kan mogelijk te maken krijgen met de gevolgen van een incident bij de kerncentrale Borssele. Daarnaast is het denkbaar dat als gevolg van transport van radiologisch en/ of nucleair materiaal een dergelijk incident plaatsvindt. Onder deze risicocategorie verstaan we de volgende gebeurtenissen kernenergie-incident, stralingsongevallen en verspreiding radioactieve stoffen. Chemische incidenten De regio Rotterdam-Rijnmond heeft een sterk industrieel karakter, waaronder de nodige chemische industrie. Onder deze risicocategorie verstaan we de volgende gebeurtenissen: - tot vloeistof verdicht gas met BLEVE op rijksweg - bezwijken hogedrukgasleiding - lekkage toxische stof - grote uitstoot toxische stof - incidenten brandbare/explosieve/toxische stof open lucht, Vrijkomen van milieugevaarlijke stoffen in de bodem - vrijkomen van milieugevaarlijke stoffen in het oppervlaktewater Cyberincidenten De mate van afhankelijkheid van ICT-voorzieningen heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. Als gevolg van een cyber incident is het denkbaar dat dergelijke voorzieningen (langdurig) uitvallen. Daar cyberincidenten hun eigen verschijningsvorm en dynamiek kennen en we uitgaan van opzet/ moedwillig handelen is deze risicocategorie

separaat opgenomen. Onder cyberincidenten verstaan we gebeurtenissen als digitale sabotage, cyber spionage en cybercriminaliteit. Brand/ rook in de technologische omgeving De risicocategorie brand/ rook was opgenomen in de gebouwde omgeving, maar ook in de technologische omgeving. Het verschil met de vorige, is dat we in de technologische omgeving uitgaan van gebeurtenissen die plaatsvinden in de industrie. Zoals: - tankbrand/ tankputbrand - onbeheersbare branden in opslagloodsen (falen van voorzieningen) - uitbrandscenario opslagloodsen - escalatie van voorziene scenario's waarvoor specialistische middelen noodzakelijk zijn (oa schuim) - afvalbrand recyclingbedrijven (bulk afvalverwerking) - accu/elektrificatie infra industrie (energietransitie) Ongeval Ongevallen in de technologische omgeving kunnen veelvuldig voorkomen. Zeker als daar ook bedrijfsongevallen onder geschaard worden. Echter, in deze situatie hebben we het over ongevallen de verder gaan dan de reguliere bedrijfsvoering van de industrie. Specifiek de uitval van robotisering of Artificial Intelligence in technologische processen. Vitale infrastructuur en voorzieningen Verstoring vitale infrastructuur De beschikbaarheid van vitale infrastructuur is randvoorwaardelijk voor de continuïteit van de samenleving.

Wanneer vitale infrastructuur uitvalt kunnen (vitale) processen dermate verstoord raken, dat ook de dagelijkse gang van zaken verstoord raakt. De maatgevende gebeurtenissen die onder de verstoring van vitale infrastructuur vallen, zijn de uitval elektriciteitsvoorziening verontreiniging of uitval drinkwaternet, uitval spraak- en datacommunicatie, uitval gasvoorziening, verstoring drinkwatervoorziening, verstoring watervoorziening industrie (bv laatste Evides incident), verstoring rioolwaterafvoer en afvalwaterzuivering, verstoring telecommunicatie (internet) en ICT, verstoring voedselvoorziening, verstoring GMS/p2000/c2000/112, verstoring haven- en scheepvaart proces. Uitval olievoorziening De olievoorziening is cruciaal voor het functioneren van de vitale infrastructuur en voorzieningen in de regio Rotterdam-Rijnmond. In de regio Rotterdam-Rijnmond zijn (een deel van) de opslaglocaties noodvoorraad olie, gevestigd. Deze risicocategorie omvat de gebeurtenissen afname/ tekort strategische olievoorraad en uitval grondstof voor brandstoffen. Verstoring afvalverwerking Dagelijks vindt een stroom afvalverwerking plaats in de regio. Zowel vanuit de industrie als bijvoorbeeld huishoudelijk afval. Bedreigingen van de knooppuntfunctie en de aan- en afvoerlijnen van Nederland (flow security)

Regionaal Risicoprofiel Met de Rotterdamse haven als voornaamste knooppunt, voorziet de regio RotterdamRijnmond in een vitale functie voor de aan- en afvoerlijnen van Nederland (en Europa). Onder deze risicocategorie valt stagnatie van deze knooppunt functie door de volgende maatgevende gebeurtenissen: - Geen/tijdelijke toevoer meer van grondstoffen naar de industrie (domino effect) door stremming weg, spoor, water. - Uitvallen spoor door incident (aan en afvoer bedrijven); - Uitval ruit + rijkswegen (tunnels) (aan en afvoer bedrijven / lange files enz). - Uitval transport over het water Verkeer en vervoer Scheepvaart Onder de risicocategorie scheepvaart verstaan we de volgende maatgevende gebeurtenissen die binnen de scheepvaart kunnen plaatsvinden; aanvaring schip met als gevolg product en/of olielekkage, incident personenvervoer over water oa. waterbus/cruiseschip/ferry/riviercruise en incident op een schip. Luchtvaart Onder de risicocategorie luchtvaart binnen het maatschappelijke thema verkeer en vervoer, verstaan we een luchtvaartongeval.

Wegvervoer Onder de risicocategorie wegvervoer verstaan we de volgende maatgevende gebeurtenissen die binnen wegvervoer kunnen plaatsvinden: - Groot verkeersongeval op de weg - Vrachtwagenbrand tunnel - Verkeersinfarct weg, tunnel of brug - Incident in tunnel Spoorvervoer Onder de risicocategorie spoorvervoer verstaan we de volgende maatgevende gebeurtenissen die binnen spoorvervoer kunnen plaatsvinden: - Complex treinongeval - Brand in een metrostel in metrotunnel - Ongeval HSL - Metro stort van verhoogde baan - Incident in tunnel Incidenten buisleidingen De laatste risicocategorie in het kader van verkeer en vervoer, betreft transport (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen. De maatgevende gebeurtenis bij deze risicocategorie is het vrijkomen van gevaarlijke stoffen.

Gezondheid Infectieziekten humaan Humane infectieziekten komen wereldwijd in diverse verschijningsvormen en gradaties voor. Voor de analyse van deze risicocategorie zijn de maatgevende gebeurtenissen: - Door voedsel overdraagbare infectieziekte - Grieppandemie - Dierziekten en zoönose - Plagen (eikenprocessierups etc) - Exotische ziekenverwekkers onder invloed van klimaatverandering (malaria, djege etc. ) Langdurige blootstelling gevaarlijke stof Als gevolg van allerhande incidenten of gebeurtenissen kan sprake zijn van langdurige blootstelling aan één of meerdere gevaarlijke stoffen. Wat op zichzelf een specifieke risicocategorie is binnen het maatschappelijke thema gezondheid. De maatgevende gebeurtenissen zijn asbestincidenten, PFAS-incidenten en toxische/carcinogene stof. Sociaal-maatschappelijke omgeving Maatschappelijke onrust Onder de risicocategorie maatschappelijke onrust verstaan we de volgende maatgevende gebeurtenissen: - Evenement met kans op openbare orde verstoring - Paniek in menigten - Verstoring openbare orde - Paniek tijdens evenement - Onrust bij groot industrieel/chemisch incident Ondermijning Verschijningsvormen van ondermijning zijn van alle tijden. Echter, de afgelopen jaren heeft de aanpak van ondermijnende criminaliteit steeds meer aandacht gekregen van centrale en decentrale veiligheidsdiensten, het Rijk, provincies en gemeenten.

Voor de analyse van de risicocategorie ondermijning hanteren we de volgende maatgevende gebeurtenissen: - Ondermijnende criminaliteit (enclavevorming) - Ongewenste buitenlandse inmenging - Ongewenste buitenlandse beïnvloeding (via hybride operaties) - Criminele inmenging Terrorisme, extremisme en radicalisering Onder de risicocategorie terrorisme, extremisme en radicalisering vallen de volgende maatgevende gebeurtenissen: - Niet-gewelddadig extremisme - Gewelddadig extremisme - Terrorisme gericht tegen personen - Terrorisme gericht tegen (vitale) infrastructuur en voorzieningen

Regionaal Risicoprofiel Criminaliteit Onder de risicocategorie criminaliteit vallen de volgende maatgevende gebeurtenissen: - Drugs dumpingen IBGS - Plofkraken explosie

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond T.a.v. Dagelijks Bestuur Postbus 9154 3007 AD Rotterdam

Uw brief van:

23 september 2021

Ons kenmerk:

405406

Uw kenmerk:

21UIT24884

Contact:

Hilal Tascilar

Bijlage(n):

…

Doorkiesnummer:

010-5061111

E-mailadres:

h.tascilar@bar-organisatie.nl

Datum:

29 september 2021

Betreft: Zienswijze ‘Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR)’ Geacht bestuur, In uw brief van 23 september 2021 heeft u ons verzocht om vóór 17 november 2021 onze zienswijze met betrekking tot het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 kenbaar te maken, zodat het Algemeen Bestuur op 8 december 2021 met inachtneming van de zienswijzen van de gemeenteraden het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 kan vaststellen. Deze zienswijze wordt u aangeboden onder voorbehoud van goedkeuring van onze raad. Bij het ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 hebben we de volgende opmerking: -

Wij verzoeken niet alleen de geprioriteerde risico’s te benoemen en te beschrijven in het geactualiseerde RRP 2022-2025, maar ook de raden een beeld te geven van welke risico’s relevant zijn per gemeente. Zodat ook op gemeentelijk niveau geanticipeerd kan worden in de voorbereiding en de beleidsvorming op de relevante risico’s.

Wij vertrouwen er op dat u onze zienswijze meeneemt in de verdere besluitvorming rondom het ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2022-2025. In vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, De gemeenteraad van Albrandswaard, de griffier,

de burgemeester,

drs. Leendert Groenenboom

drs. Jolanda de Witte

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl