5. 320948 Gemeenschappelijke Regeling GGD-RR inzake Begroting 2022 en Jaarverslag.pdf
Tekst van het document
29
Het coördinatieteam heeft onder meer de volgende taken: • Het treffen van maatregelen om het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van het incident ter voorkoming van maatschappelijke onrust. • Het coördineren van de hulpverlening met behulp van bij de bestrijding betrokken diensten en organisaties. • Het identificeren van personen die dringend psychische hulp behoeven en deze hulp faciliteren. • Het bevorderen van herstel van het psychisch evenwicht van de getroffenen. • Het vroegtijdig herkennen van verwerkingsstoornissen bij getroffenen en het bevorderen van een adequate behandeling daarvan. • Het organiseren van de opvang, de voorlichting en de hulp aan de (in)direct getroffenen. Procedure & draaiboek Het PSHi-coördinatieteam hanteert een gestandaardiseerde aanpak. Ter ondersteuning van deze procedure is een ‘Draaiboek Kleinschalige Incidenten en Zedenzaken met maatschappelijke onrust’ ontwikkeld, voor het gehele verzorgingsgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Het draaiboek bevat onder meer een stappenplan voor de coördinatie van de psychosociale opvang, de voorlichting en de hulpverlening bij kleinschalige incidenten en zedenzaken en achtergrondinformatie met voorbeeldmateriaal.
In het draaiboek zijn vijf scenario’s opgenomen waarin het stappenplan is uitgewerkt: ▪ zedenzaken, geweldsdelicten en incidenten met dodelijke afloop; ▪ infectieziekten; ▪ milieu-incidenten; ▪ incidenten op afstand; ▪ brand. De scenario’s treden in werking door de melding van een incident of zedenzaak, waarbij mogelijk maatschappelijke onrust ontstaat. Politie en gemeente komen hiermee in eerste instantie in aanraking. De gemeente (burgemeester, ambtenaar openbare orde en veiligheid) beslist in overleg met de politie (bij zedenzaken in overleg met het OM) over het activeren van het coördinatieteam PSHi. Besluit de gemeente daartoe, dan neemt de burgemeester, ambtenaar openbare orde en veiligheid contact op met de GGD. Binnen de GGD is een PSHi-coördinator bereikbaar, die het PSHi-coördinatieteam bijeenroept en de eerste bijeenkomst voorzit, waar het plan van aanpak wordt gemaakt. Het PSHi-coördinatieteam besluit zo nodig andere instellingen en organisaties om inzet te vragen bij de aanpak van het incident. Prestatie-indicatoren/kengetallen
• Aantal afgehandelde casussen. • Hoeveelheid PSHi gerelateerde zaken
30
Bijzonderheden
De capaciteit is berekend op 6 uur inzet PSHi-coördinator per 10.000 inwoners per jaar. De inzet per gemeente kan per jaar sterk wisselen. Het aantal zaken is gegroeid maar de capaciteit is nog steeds wel toereikend en wordt jaarlijks geëvalueerd. De deelnemers aan een PSHi-coördinatieteam worden (aanvullend) opgeleid voor deze specifieke taak. De GGD heeft hiervoor een scholings- en trainingsplan. Er wordt onder andere jaarlijks een training georganiseerd waarbij de PSHiprotocollen als uitgangspunt dienen.
Kosten
Zie begroting basistakenpakket
31
B1. Algemene infectieziektebestrijding Productsoort
Basistaak
Productverantwoordelijke
Afdeling Infectieziektebestrijding, team Infectieziekten
Wettelijke basis
Wet Publieke Gezondheid
Doel van het product
Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en waar nodig bestrijden van infectieziekten. Het via surveillance monitoren van de ontwikkeling van infectieziekten, beleid op dit terrein ontwikkelen en waar nodig de bestrijding van infectieziekten coördineren.
Doelgroep van het product
Bevolking van het werkgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen zijn groepen die een hoger risico hebben voor infectieziekten of waar infectieziekten relatief vaker voorkomen: ouderen, woonachtig in woon-zorginstellingen, jongeren, migranten, dak- en thuislozen, druggebruikers, mannen met homoseksuele contacten.
Activiteiten
Landelijk zijn negen deeltaken voor de infectieziektebestrijding vastgesteld en is zorg voor kwaliteitsbeleid als tiende aandachtspunt toegevoegd. • Surveillance Het monitoren van de verspreiding van infectieziekten ter ondersteuning van de beleidsuitvoering, de bestrijding en het informeren hierover aan relevante veldpartijen. • Activiteiten in het kader van de Wet Infectieziekten Het optreden na meldingen van infectieziekten. • Preventie Geven van voorlichting aan burgers en professionals en het communiceren van maatregelen ter beperking van de verspreiding van infectieziekten. • Bron- en contactopsporing Naar aanleiding van een signaal van een infectieziekte een eventuele bron opsporen en zo mogelijk het infectieziekterisico opheffen en het opsporen van eventuele contacten die risico op infectie hebben gelopen, hen waarschuwen en waar mogelijk beschermende maatregelen nemen (informeren van (behandelaars van) risicocontacten, adviseren inzake vroegsignalering, diagnostiek en behandeling, in uitzonderingsgevallen kan de GGD zelf (groepsgewijs) profylaxe voorschrijven of vaccineren). • Beleidsadvisering Het adviseren van gemeentebesturen en van andere relevante partners (bijvoorbeeld verzorgings- en verpleeghuizen, kinderdagverblijven, scholen etc.) over gewenste maatregelen en de consequenties daarvan.
• Netwerk en regiefunctie Het onderhouden van contacten met relevante ketenpartners en waar nodig coördineren van activiteiten. • Vangnetfunctie Burgers en professionals kunnen terugvallen op de GGD in het geval van vragen en problemen op het gebied van infectieziekten. • Outbreakmanagement Het bestrijden van verheffingen van infectieziekten ter voorkoming van verspreiding en vermindering van eventuele onrust.
32
• Onderzoek In het basispakket betreft het alleen dat onderzoek dat gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding (bijvoorbeeld rondom een uitbraak om een mogelijke bron te identificeren of te achterhalen welke factoren een rol hebben gespeeld bij verspreiding van een ziekte). Overig onderzoek wordt met externe financiering uitgevoerd. Prestatie-indicatoren/kengetallen
• • • • •
Bijzonderheden
Uitgangspunt voor de afhandeling van meldingsplichtige ziekten en de bestrijding van uitbraken van infectieziekten zijn de protocollen en draaiboeken van de Landelijke Coördinatie-structuur Infectieziekten / Centrum Infectieziektebestrijding. Bij bestrijding van uitbraken in de gemeente wordt de gemeente actief geïnformeerd over de afhandeling en wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. In de wet Publieke Gezondheid worden in het kader van de door de Wereldgezondheidsorganisatie opgestelde ‘Internationale Gezondheidsregeling’ eisen gesteld aan zee- en luchthavens.
Aantal meldingen; Aantal outbreaks van infectieziekten en wijze van opvolging; Aantal werkgerelateerde besmettingsaccidenten; Aantal niet-werkgerelateerde besmettingsaccidenten; Oefeningen ter voorbereiding op grootschalige uitbraken infectieziekten; Snelheid meldingen: percentage meldingen dat conform landelijke richtlijnen op tijd is.
Voor het gehele havengebied in de regio Rijnmond geldt dat bij ernstige dreiging op of bij uitbraken van infectieziekten voorzieningen aanwezig zijn en procedures geïmplementeerd. Dit heeft de GGD in een convenant geregeld met een achttal verantwoordelijke instanties. De doelgroep kan zich wenden tot de Port Health Authority Bestrijding Antibiotica Resistentie is een speerpunt voor GGD Rotterdam-Rijnmond. Rotterdam-Rijnmond is door het ministerie van VWS aangewezen als pilotregio voor het oprichten van een regionaal zorgnetwerk voor preventie en bestrijding Antibiotica Resistentie (ABR). Binnen dit kader is een regionaal meldpunt uitbraken ontwikkeld. Uitbraken kunnen daar digitaal door ziekenhuizen en verzorgingshuizen aan de GGD en elkaar gemeld worden. Zo kan worden voorkomen dat zorginstellingen patiënten binnenhalen die ongemerkt een infectie hebben. Om de infectieziektebestrijding op een hoog niveau te houden en toekomstbestendig te zijn is een deskundige infectiepreventie aangesteld. De GGD is op het onderdeel infectieziektebestrijding HKZ gecertificeerd. Kosten
Zie begroting basistakenpakket,
33
B2. Tuberculosebestrijding Productsoort
Basistaak
Productverantwoordelijke
Afdeling Infectieziektebestrijding, team Tuberculosebestrijding
Wettelijke basis
Wet Publieke Gezondheid
Doel van het product
Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van tuberculose in het werkgebied door het vroegtijdig opsporen en behandelen van tuberculose en tuberculose-infecties, surveillance van de verspreiding van tuberculose en het ontwikkelen van beleid.
Doelgroep van het product
Bevolking van het werkgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen zijn groepen die een hoger risico hebben voor tuberculose of tuberculose-infectie: immigranten, asielzoekers, gedetineerden, reizigers, zeevarenden, kinderen van ouders uit risicolanden en werkers met een beroepsrisico.
Activiteiten
Landelijk zijn negen deeltaken voor de infectieziektebestrijding vastgesteld en is zorg voor kwaliteitsbeleid als tiende aandachtspunt toegevoegd. • Surveillance Het monitoren van de verspreiding van tuberculose om zo nodig maatregelen te kunnen nemen. • Aangifte en registratie van tuberculose in het kader van de Wet Publieke Gezondheid De GGD ontvangt meldingen van behandelaars in ziekenhuizen en meldt deze aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg en aan het Centrum Infectieziekte-bestrijding. • Preventie - Screenen van groepen met een verhoogd risico op tuberculose of tuberculose-infectie (zeevarenden, immigranten, asielzoekers, gedetineerden). - BCG-vaccinatie bij kinderen van ouders uit landen waar tuberculose veel voorkomt en bij personen die langdurig in risicolanden gaan verblijven. - Voorlichten van specifieke groepen. • Behandeling en begeleiding Behandelen en begeleiden van tuberculosepatiënten en personen met een latente tuberculose-infectie. • Bron- en contactopsporing Naar aanleiding van een melding van tuberculose of vaststelling van een tuberculosebesmetting (bronopsporing) worden contacten onderzocht op tuberculose. • Beleidsadvisering Het adviseren van gemeentebesturen en van andere relevante partners.
• Netwerk en regiefunctie Het onderhouden van contacten met relevante (medische) ketenpartners (bijvoorbeeld medische opvang asielzoekers, medische diensten penitentiaire inrichtingen, verslavingszorg, medische specialisten, etc.) en waar nodig coördineren van activiteiten. • Vangnetfunctie - Advisering aan individuele burgers en professionals (meestal telefonisch). - Laagdrempelige spreekuren voor personen met klachten al of niet na doorverwijzing door een huisarts. - Zorg aan onverzekerden.
34
• Outbreakmanagement Het bestrijden van verheffingen van tuberculose ter voorkoming van verspreiding en vermindering van eventuele onrust. • Onderzoek Onderzoek, gekoppeld aan de directe preventie en bestrijding. • Kwaliteit en opleiding - Certificering volgens de landelijk vastgestelde normen. - Regionale visitatie. - Opleidingsinstelling voor professionals in de tuberculosebestrijding. Prestatie-indicatoren/kengetallen
• Aantal meldingen van tuberculosepatiënten en registraties van tuberculose-infectie; • Aantal cliëntcontacten; • Aantal longfoto’s, Mantouxtesten, IGRA-testen en BCG-vaccinaties; • Percentage tbc-patiënten dat behandeling voltooit; • Percentage geïnfecteerde personen dat preventieve behandeling voltooit.
Bijzonderheden
In 2016 is de GGD Rotterdam-Rijnmond geëvalueerd en goedgekeurd volgens de normen vastgelegd in HKZ Publieke Gezondheidszorg (2011). Op 6 juli 2016 is het certificaat uitgereikt. Tuberculosebestrijding maakt deel uit van de afdeling Publieke Gezondheid. Wanneer na een tbc-besmetting een contactonderzoek gaat plaatsvinden wordt de gemeente actief geïnformeerd en wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. De tbc bestrijding in Zuid-Holland is sinds 2015 provinciaal georganiseerd. De 4 betrokken GGD-en werken nauw samen in het REC (Regionaal Expertise Centrum TBC). GGD Rotterdam-Rijnmond verzorgt in dit kader óók de tbc-dienstverlening voor de Dienst Gezondheid & Jeugd in de regio Zuid-Holland-Zuid.
Kosten
Zie begroting
35
B3. Soa/hiv-preventie en –bestrijding Productsoort
Basistaak
Productverantwoordelijke
Afdeling Infectieziektebestrijding, team Soa en Seksualiteit
Wettelijke basis
Wet Publieke Gezondheid (WPG)
Doel van het product
Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en hiv en waar nodig bestrijden van soa/hiv. Het via surveillance monitoren van de ontwikkeling op het gebied van soa en hiv, beleid op dit terrein ontwikkelen en waar nodig de bestrijding van soa en hiv coördineren.
Doelgroep van het product
• Bevolking van het werkgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond inclusief risicogroepen (jongeren, migranten, prostituees en prostituanten, mannen die seks hebben met mannen en druggebruikers)
Activiteiten
Uitvoering van taken in het kader van de Wet Publieke Gezondheid. Alle deeltaken die voor de infectieziekte-bestrijding gelden, zijn ook van toepassing op soa en hiv: • Surveillance Het monitoren van de verspreiding van soa/hiv om zo nodig maatregelen te kunnen nemen. • Preventie Het uitvoeren van algemene preventieactiviteiten gericht op hiv, soa en seksuele gezondheid. • Bron- en contactopsporing Het informeren/voorlichten van iemand die besmet is met een soa over mogelijkheden om zelf (ex)partners te waarschuwen. Deze ‘passieve’ vorm van partnerwaarschuwing kan in opdracht van huisartsen en andere specialismen worden gedaan of in relatie tot de uitvoering van de regeling aanvullende curatieve soa-bestrijding. • Beleidsadvisering Het adviseren van gemeentebesturen en van andere relevante partners (bijvoorbeeld kinderdagverblijven, scholen etc.). • Netwerk- en regiefunctie Het onderhouden van contacten met relevante (medische) ketenpartners en waar nodig coördineren van activiteiten. • Vangnetfunctie Burgers en professionals kunnen terugvallen op de GGD met vragen en problemen over soa/hiv. • Outbreakmanagement Het bestrijden van verheffingen van soa ter voorkoming van verspreiding en ter vermindering van eventuele onrust.
• Onderzoek In het basistakenpakket betreft het alleen onderzoek dat gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding (bijvoorbeeld bij stijging van een soa onder een bepaalde groep). Overig onderzoek wordt met externe financiering uitgevoerd. • Kwaliteit en opleiding - Certificering volgens de landelijk vastgestelde normen. - Regionale visitatie en intervisie. - Opleidingsinstelling voor professionals in de soa- en hivbestrijding. • Subsidiebeleid hulpverlening voor mensen met hiv
36
In opdracht van de gemeente Rotterdam voert de GGD het subsidiebeleid uit voor de aanvullende hulpverlening voor mensen met hiv en hun naasten. Voor andere gemeenten is dit aanbod ook mogelijk.
Prestatie-indicatoren/kengetallen
• Aantal mensen bereikt met algemene preventie-interventieactiviteiten; • Aantal mensen dat geïnformeerd is over partnerwaarschuwing (passieve vorm).
Bijzonderheden
Soa/hiv-preventie is een basistaak waar ten behoeve van de algemene bevolking een basisaanbod van collectieve preventieactiviteiten op het gebied van seksuele gezondheid wordt aangeboden. Gemeenten kunnen afspraken maken met de GGD over de uitvoering van aanvullende soa/hiv-preventie en -bestrijding als plusproduct.
Kosten
Zie begroting basistakenpakket
37
B4. Technische hygiënezorg Productsoort
Basistaak
Productverantwoordelijke
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Reizigerszorg & Hygiëne
Wettelijke basis
Wet Publieke Gezondheid (WPG). Hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. International Health Regulations algemeen plaatselijke verordening.
Doel van het product
Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door een veilige en hygiënische omgeving van basisvoorzieningen te controleren en indien nodig te bevorderen.
Doelgroep van het product
Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD RotterdamRijnmond.
Activiteiten
• Legionellapreventie • Signalering van ongewenste situaties op het gebied van hygiëne • Voorlichting en risicocommunicatie bij uitbraken van infectieziekten • Advisering gemeente, bijvoorbeeld in het traject van vergunningaanvraag evenementen en seksinrichtingen • Hygiëne-inspecties bij verblijfsinrichtingen (opvangvoorzieningen voor dak- en thuislozen, sociale pensions, asielzoekerscentra) en seksinrichtingen • Behandeling van vragen en klachten bij de bevolking • Vergunningverlening tattoo- en piercing studio’s • Verstrekken Ship Sanitation certificates (WPG/IHR)
Prestatie-indicatoren/kengetallen
Aantal adviezen/inspecties/vergunningen technische hygiënezorg.
Bijzonderheden
Volgens het Warenbesluit Tatoeëren en Piercen zijn de eigenaren van de bedoelde voorzieningen verplicht tegen betaling advies bij de GGD in te kopen. Het gaat hier om een Rijksverantwoordelijkheid, die krachtens mandaat wordt uitgeoefend op het grondgebied van binnen de regeling deelnemende gemeenten. De GGD verstrekt (in mandaat) een vergunning aan eigenaren die aan de eisen van Hygiëne en veiligheid voldoen. De beschikkingen worden door de GGD namens het Rijk afgegeven. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit is toezichthouder. Volgens de International Health Regulations van de WHO dienen zeeschepen over een geldig Ship Sanitation Certificate te beschikken. Een dergelijk certificaat is een half jaar geldig. In de zeehavens van Nederland kan het certificaat via de betreffende GGD worden aangevraagd. Deze taak wordt door de GGD RR 16 uur per dag 7 dagen in de week tegen betaling uitgevoerd. Technische hygiënezorg is HKZ-gecertificeerd.
Kosten
Zie begroting basistakenpakket.
38
B5. Medische milieukunde (MMK) Productsoort
Basistaak
Productverantwoordelijke
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Gezondheid en Milieu
Wettelijke basis
Wet Publieke Gezondheid
Doel van het product
Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door het contact met milieuverontreiniging te beperken en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag.
Doelgroep van het product
Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD RotterdamRijnmond.
Activiteiten
• signalering van ongewenste situaties; • advisering aan gemeente, bevolking, milieudiensten en –afdelingen, gezondheidszorg, ruimtelijke planners, stedenbouwers etc., reactief; • advisering in de nazorg bij de incidenten met gevaarlijke stoffen • behandeling van vragen en klachten bij de bevolking (meldingen); • voorlichting en risicocommunicatie, reactief; • onderzoek, reactief (beoordeling, begeleiding).
Prestatie-indicatoren/kengetallen
• aantal meldingen medische milieukunde • percentage afgehandelde binnenmilieumeldingen • aantal adviezen medische milieukunde
Bijzonderheden
De GGD heeft bilaterale contracten met GGD’en in Zuid-Holland voor (tweedelijns) ondersteuning. Het basisproduct Medische Milieukunde wordt uitgevoerd op een absoluut minimumniveau qua formatie. Dit betekent dat activiteiten vooral reactief plaats kunnen vinden. Over aanvullende activiteiten (plusproducten) kunnen gemeenten afspraken maken met de GGD. Bijvoorbeeld op het terrein van advisering, het kunnen meedraaien in uitgebreide trajecten zoals het gezondheidskundig belang vroegtijdig inbrengen in milieubeleidsplannen en ruimtelijke plannen. Op het terrein van onderzoek moet gedacht worden aan het uitvoeren van onderzoek zoals naar het binnenmilieu van scholen. Medische milieukunde is HKZ gecertificeerd
Kosten
Zie begroting basistakenpakket.
39
C1. Toezicht kinderopvang Productsoort
Basisproduct toezicht kinderopvang: inspectie kinderdagverblijven, locaties voor buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en voorzieningen voor gastouderopvang.
Productverantwoordelijke
Directie Jeugd & Onderwijs, Afdeling Toezicht & Handhaving,
Wettelijke basis
Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (verder IKK).
Doel van het product
Toezicht op de kwaliteit van kinderopvang
Doelgroep van het product
Kinderdagverblijven, Locaties voor buitenschoolse opvang (BSO) , gastouderbureaus (GOB), voorzieningen voor gastouderopvang in gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond.
Activiteiten
• Reguliere/jaarlijkse inspecties met onderscheid in vier kleuren op basis van het risicoprofiel: groene, gele, oranje en rode inspecties • Onderzoek voor registratie (OVR) • Onderzoek na aanvang exploitatie (ONAE) • Incidentele onderzoeken op basis van signalen en klachten • Nader onderzoeken op basis van handhaving door de gemeente. • Advisering gemeenten over toezicht en handhaving • Jaarlijks afstemmingsoverleg met de gemeenten • Regionaal overleg beleidsmedewerkers regiogemeenten • Continue rapportage in GIR met planning en verrichte aantallen inspecties per soort opvang inzicht in besteed bedrag t.o.v. inkoop.
Prestatie-indicatoren/kengetallen
Aantal inspecties, percentage t.o.v. begroting.
Bijzonderheden
Toezicht kinderopvang is HKZ-gecertificeerd. De Wet IKK verplicht gemeenten om een jaarlijkse inspectie te verrichten, indien nodig te handhaven en een register kinderopvang te beheren. Vanaf 2012 wordt een nieuwe methode van risicogestuurd toezicht toegepast op de kwaliteit van de kinderopvang. Door het risico te bepalen op (niet-) naleving van de kwaliteitseisen, kunnen de toezicht inspanningen gerichter worden ingezet. Intensiever toezicht waar dat nodig is en minder toezicht waar dat mogelijk is. Risicobepaling gebeurt met een landelijk vastgesteld risicoprofiel waarbij de inspectieactiviteit met een kleurindeling wordt bepaald (Groen, Geel, Oranje en Rood). Alle kinderdagverblijven, voorzieningen voor buitenschoolse opvang, peuterspeelzalen en gastouderbureaus moeten nog steeds jaarlijks geinspecteerd worden, maar de inspectieactiviteiten worden voor iedere locatie op maat ingezet. De gastouders worden steekproefsgewijs geïnspecteerd. De steekproef bevat minimaal 5 en maximaal 30% van alle binnen een gemeente geregistreerde gastouders. Vanaf 2018 is de Wet IKK Nieuw Toezicht (NT) ingevoerd en in de plaats gekomen van de Wet Toezicht kinderopvang en peuterspeelzalen. Met NT wordt maatwerk beoogd en zijn de verschillen tussen kinderopvang en peuterspeelzalen vervallen als het gaat om de bekostiging en kwaliteitseisen.
40
Kosten
Zie begroting basistakenpakket. Gemeenten kunnen aan het eind van een kalenderjaar (november) de door hen gewenste inspecties en overleguren doorgeven voor het daaropvolgend kalenderjaar. Deze afspraken en eventuele afwijkingen van het bedrag in de basisbegroting worden vervolgens middels een offerte aan de gemeente bevestigd.
41
Gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam–Rijnmond (GGD-RR)
Gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond Jaarverslag 2020
Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur GGD-RR op 15 april 2021
Inhoud 1. Inleiding §1.1 - Jaarrapportage §1.2 - Basistakenpakket en plusproducten §1.3 - Het bestuur §1.4 - Ambtelijk kernteam §1.5 - Wet Publieke Gezondheid §1.6 - Relevante Ontwikkelingen 2020
3 4 4 5 6 8
2. Basistaken §2.1 - Geleverde prestaties 2020 §2.2 - Toelichtingen §2.3 - Facturering basistakenpakket
10 17 27
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
2
1. Inleiding §1.1 - Jaarrapportage gemeenschappelijke regeling GGD-RR De gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond (GR GGD-RR) in 2020 was de gemeenschappelijke regeling van de gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle a/d IJssel, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Krimpen a/d IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Nissewaard, Vlaardingen en Westvoorne.
De GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) voert de basistaken uit voor het gehele werkgebied. In de regiobegroting 2020 is aangegeven wat de aard, omvang en prijs is van de producten die de GGD Rotterdam-Rijnmond voor de gemeenten uitvoert.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
3
§1.2 - Basistakenpakket en plusproducten De begroting van de GGD-RR heeft betrekking op het pakket basisproducten dat de GGD-RR voor alle gemeenten uitvoert. Het basistakenpakket heeft in principe een looptijd van vier jaar (2019 2023). Het productenboek is de inhoudelijke bijlage bij de begroting. Voorliggend jaarverslag 2020 heeft betrekking op het basistakenpakket van de GGD-RR zoals vastgelegd in de productbegroting 2020. Omdat de gemeenschappelijke regeling GGD-RR alleen de bijdrage van de deelnemende gemeenten regelt en geen eigen balans kent (bijdrage van de gemeenschappelijke regeling is een onderdeel van de dienstbegroting van de GGD-RR als onderdeel van het concern gemeente Rotterdam) is dit jaarverslag geen formele jaarrekening in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit is ook met de Provincie Zuid-Holland, als toezichthouder op gemeenschappelijke regelingen, afgestemd. Los van de afspraken rond het basistakenpakket en de verslaglegging daarvan in dit jaarverslag, maken alle regiogemeenten indien gewenst bilaterale afspraken met de GGD over de uitvoering van plusproducten. De plusproducten vallen buiten de regeling, aangezien dit bilaterale afspraken zijn tussen de GGD-RR als onderdeel van de gemeente Rotterdam en de overige gemeenten.
Daarom is er vanaf 2013 voor gekozen om over de stand van zaken rond de plusproducten separaat per gemeente te rapporteren. §1.3 - Het bestuur Het bestuur van GGD-RR bestaat uit de portefeuillehouders volksgezondheid van de deelnemende gemeenten. In 2020 zag de samenstelling als volgt uit: Albrandswaard Barendrecht Brielle Capelle a/d IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen a/d IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Ridderkerk Rotterdam Schiedam Vlaardingen Westvoorne GGD GGD GGD
Mw. M. Van Ginkel Mw. R. Roopram Dhr. B. Van Ravenhorst Dhr. M. Wilson Dhr. B.J. Bruggeman Dhr. H. van der Velde Dhr. H. van der Wal Mw. A. van Tatenhove Mw. C. Bronsveld-Snoep Dhr. W. Struijk Dhr. L. Franzen Dhr. S. de Langen Mw. P. van Aaken Mw. J. Silos-Knaap Dhr. W.A.J. Borgonjen Mevr. S. Baas Dhr. C. Quak Mw. I. van Soest
Voorzitter
Vice-voorzitter DPG Uitvoerend secretaris Notulist
Het algemeen bestuur vergaderde in 2020 vijf keer. De belangrijkste onderwerpen in 2020 worden besproken in paragraaf 1.6. De GGD-RR heeft geen dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur heeft na de fusie met de GGD-ZHE wederom besloten om geen dagelijks bestuur in te stellen. De noodzaak voor een dagelijks bestuur is binnen de gemeenschappelijke regeling GGD-RR minder aanwezig aangezien de bedrijfsvoering als dienst van de gemeente Rotterdam een verantwoordelijkheid is van de gemeente Rotterdam. Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
4
§1.4 – Ambtelijk kernteam De ambtenaren volksgezondheid van de deelnemende gemeenten overleggen met de GGD in het kernteam GGD-RR. Dit kernteam bespreekt belangrijke ontwikkelingen in de producten van de GGD en bereidt de vergaderingen van het algemeen bestuur voor. De samenstelling van het kernteam was in 2020 als volgt: Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk Brielle Capelle a/d IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen a/d IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Rotterdam Schiedam Vlaardingen Westvoorne GGD GGD
Mw. M. van Luik Mw. D. Bosmans Mw. I. Smith Mw. M. Pilon Dhr. T. Hoek Mw. I. Remeeus en dhr. F. Batenburg Mw. M. Gans en mw. C. Brouwers Mw. J. Simons Mw. A. Dekker Mw. E. Van Baarle Mw. S. Badal Dhr. A. de Gier en mw. I. Romers Mw. B. Sieval-Kruimer Dhr. C. Quak Mw. I. van Soest
Voorzitter
Secretaris Notulist
Voor 2020 waren vijf kernteamvergaderingen gepland. Het kernteam vergaderde echter vier keer, aangezien één vergadering in het begin van de eerste lockdown viel en daarmee is komen te vervallen. De vergaderingen waren voornamelijk gericht op de voorbereiding van de vergaderingen van het algemeen bestuur.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
5
§1.5 - Wet Publieke Gezondheid De Wet publieke gezondheid (wet PG) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeenschappelijke regeling de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten. De kern van de wet is dat deze het college van burgemeester en wethouders van alle gemeenten opdraagt om de totstandkoming en de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg, en de afstemming ervan met de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen te bevorderen. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het verwerven van, op epidemiologische analyse gebaseerd, inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking, b. het elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheidsbeleid, bedoeld in artikel 13, tweede lid, op landelijk gelijkvormige wijze verzamelen en analyseren van gegevens over deze gezondheidssituatie, c. het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, d. het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering, e. het bevorderen van medisch milieukundige zorg, f. het bevorderen van technische hygiënezorg, g. het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, h.
het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders. Specifiek voor de uitvoering van de algemene infectieziektebestrijding worden in de wet vervolgens de onderstaande taken genoemd: a. het nemen van algemene preventieve maatregelen op dit gebied, b. het bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en contactopsporing, c. bron- en contactopsporing bij meldingen Het merendeel van de algemene taken (a t/m g) en de taken op het terrein van infectieziektebestrijding vormen de kern van het basistakenpakket dat de gemeenschappelijke regeling GGD-RR uitvoert. Daarnaast worden in de wet specifiek nog de taken voor de jeugdgezondheidszorg en de ouderengezondheidszorg opgenoemd. Voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg zijn dit: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van jeugdigen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren, b. het ramen van de behoeften aan zorg, c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen, met uitzondering van het perinatale onderzoek op phenylketonurie (PKU), congenitale hypothyroïdie (CHT) en adrenogenitaal syndroom (AGS) en het aanbieden van vaccinaties voorkomend uit het Rijksvaccinatieprogramma, d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding, e.
het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
6
Voor de uitvoering van de ouderengezondheidszorg worden in de wet PG de volgende taken omschreven: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van ouderen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren; b. het ramen van de behoeften aan zorg; c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen als comorbiditeit; d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding; e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. In de wet PG wordt tevens omschreven dat alle gemeenten binnen twee jaar na openbaarmaking van de landelijke gezondheidsnota een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vaststellen. Een ander belangrijk deel van de wet PG richt zich op allerlei bepalingen rond de uitbraak van infectieziekten en de controle daarop rond havens en vliegvelden. Voorts regelt de wet de samenhang met de omvang van de veiligheidsregio’s en het hanteren van een meldcode voor huiselijk geweld voor GGD’en.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
7
§1.6 - Relevante ontwikkelingen van 2020 Covid-19 uitbraak / Corona maatregelen Het hele jaar 2020 werd overschaduwd door de corona-crisis. Voor de GGD en de GHOR zijn de werkzaamheden enorm toegenomen. Alle inzet en menskracht werd vooral ingezet op: • Outbreak management: advies aan instellingen/organisaties en bij bijzondere gebeurtenissen • Steeds hogere aantallen testen en bron- en contactonderzoeken • Monitoring zorgcontinuïteit Aan het eind van het jaar is daarnaast gestart met de voorbereidingen voor de grootschalige vaccinatie van de doelgroepen die door de GGD zullen worden gevaccineerd. Naar verwachting zullen die werkzaamheden nog tot in het najaar doorlopen waarbij het testen in de loop van de tijd mogelijk minder capaciteit zal gaan vergen en vaccineren juist meer tijd. We zitten nog midden in de pandemie, staan aan de vooravond van mogelijk een nieuwe golf waarvan het wederom niet precies te voorspellen is hoe nieuwe mutaties van het virus zich gaan ontwikkelen. De prioriteit van de GGD gaat nog steeds uit naar het indammen van het virus in samenwerking met landelijke partijen als het ministerie van VWS, het RIVM en GGDGHOR Nederland De werkzaamheden blijven onverminderd extra aandacht vragen in de komende periode.
De reguliere formatie die normaal beschikbaar is voor infectieziektenbestrijding (ca 25 medewerkers) is in dit jaar uitgegroeid tot een aantal van ruim 1800 medewerkers. In de zomer is daarom overgegaan tot de vorming van een duurzamer en tijdelijk programma coronabestrijding die deze werkzaamheden uitvoert en de opgedane kennis en ervaring integreert in de staande GGD- en GHOR-organisaties. Dit programma geeft vorm aan de samenwerking tussen de GGD, de GHOR en de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond. De reguliere taken van de GGD zoals beschreven in de begroting van de GR GGD-RR heeft op veel onderdelen door de corona-uitbraak vertraging opgelopen. Daarnaast is op onderdelen door corona juist veel inzet extra geweest, zoals op communicatie. Aan de hand van de verschillende onderdelen van het basistakenpakket hebben we via een notitie in het algemeen bestuur van oktober per product aangegeven welke vertraging we hebben opgelopen en hoe we dit willen inlopen dan wel waar juist veel meer extra inzet is geleverd. Financieel zijn er geen directe gevolgen. Het grootste deel van de basistaken van de GGD is opgesteld als “verzekeringstaken” waarbij geen verrekening plaatsvindt. De corona-crisis laat echter zien dat excessen wellicht ook voor deze constructie gevolgen hebben maar dat is voor dit jaar niet aan de orde.
Toezicht kinderopvang is een basisproduct met een speciale status waarbij de gemeenten betalen voor wat ze hebben afgenomen. De inspectie toezicht kinderopvang zal dit jaar door de coronauitbraak niet 100% volgens inkoop kunnen plaatsvinden. In het AB van oktober is daarom gevraagd om mee te werken aan een andere afrekening voor 2020; niet een afrekening op basis van geleverde productie, maar een afrekening op basis van de door elke gemeente ingekochte inspecties voor 2020. Hiermee is ingestemd. De inspectie van het Onderwijs, die toeziet op de naleving van de gemeente op de Wet kinderopvang, heeft aangegeven dit jaar niet te zullen handhaven op gemeenten die de 100% inspectie eis niet zullen behalen waardoor er dus geen consequenties zijn voor de status van de gemeente. Conform de Bestuurlijke en financiële afspraken met het ministerie van VWS[1] worden alle meerkosten Corona vergoed[2]. De GGD heeft hiervoor via de Voorzitter van de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond een declaratie ingediend bij VWS, inclusief raming van de meerkosten voor de periode september tot en met december 2020. [1] Brief VWS (kenmerk 208190-PG) d.d. 20 juli 2020: bestuurlijke en financiële afspraken COVID-19 maatregelen [2] Vergoeding van de totale meerkosten vindt plaats op basis van artikel 62 Wpg en de artikelen 15 en 16 van het
Besluit PG. Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
8
De totale kostenprognose voor 2020 betreft 80 miljoen. Medio september is de eerste declaratie ingediend voor de periode jan-aug ad. 9,3 miljoen. Daarna wordt een maandelijkse opgave van de voorlopige kosten ingediend via dezelfde lijn. De kostenprognose voor de GGD hangt nauw samen met twee parameters, namelijk: 1) het aantal af te nemen testen en 2) het besmettingspercentage. Bij een hogere stijging van het aantal besmettingen zullen de kosten in 2020 stijgen. Vooralsnog worden alle kosten vergoed, en is er geen nadere verdeling van kosten naar deelnemende gemeenten voorzien. Indien op later tijdstip blijkt dat niet alle kosten worden vergoed, wordt het AB zo spoedig mogelijk geïnformeerd. Zowel de VRR als de GGD kennen hun eigen verantwoordingslijn richting het ministerie van VWS. Beide registreren de meerkosten apart in de financiële administratie conform de bestuurlijke afspraken met VWS. Na het afsluiten van het boekjaar dient de GGD (en de veiligheidsregio) uiterlijk voor 1 september 2021 de einddeclaratie in via de voorzitter van de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond. WMO toezicht Eind 2020 liep het contract inzake wmo-toezicht af.
Omdat gemeenten tevreden zijn met de dienstverlening maar men meer aandacht en capaciteit wil voor de toezichtstaken werd in het AB ingestemd met het voorstel om per 2021 met 1 fte uit te breiden, vervolgens in 2023 een evaluatie te houden en dan nog verder uit te breiden met 1 fte. Begroting 2021 De begroting van de GR GGD-RR voor 2021 is in juli in het AB vastgesteld. De begroting is conform wettelijke vereisten met de zienswijzen aan provinciale staten aangeboden. Vrijwel zeker zal de corona-crisis ook op langere termijn gevolgen hebben voor de GGD-organisatie. Nog los van landelijke maatregelen om de afdelingen infectieziekten van GGD-en verplicht te verstevigen denken we dat de huidige crisis heeft aangetoond dat het waakvlamniveau en de daarbij horende normen waarop de meeste GGD-en hun bezetting hebben gebaseerd, te kwetsbaar is om zo door te gaan. We zullen bij begroting 2023, afhankelijk van landelijke discussies en evaluaties, komen met een voorstel tot ophogen van de formatie en inzet op dit terrein. Daarnaast zien we dat preventie, ook landelijk, steeds meer aandacht krijgt, mede door de corona uitbraak. Aangezien er steeds meer aanwijzingen zijn dat preventie een belangrijke functie kan hebben, ook bij dit soort uitbraken, is de verwachting dat van GGD-en ook een grotere inzet verwacht zal worden op de gehele preventie-keten.
Ook dit punt zal terugkomen bij begroting 2023. Voor elkaar in Rijnmond In 2020 heeft de regio Rotterdam Rijnmond via Voor Elkaar in Rijnmond en het Kernteam gewerkt aan het actieplan preventie. Dit biedt een gezamenlijk startpunt/ vervolg voor de inzet op preventie van de regio en 15 gemeenten. Preventie gaat verder dan de gemeentengrenzen. In het actieplan is aandacht voor positieve gezondheid, gezondheidsverschillen verkleinen en het uitdragen van een gezamenlijke boodschap. De eerste stappen zijn gezet om samen te werken op preventie (te beginnen bij rookvrije omgevingen), samenwerking met de zorgverzekeraar verder verkennen. Ook wordt blijvend ingezet op gezamenlijke communicatie en kennisuitwisseling. In de kennisuitwisseling hebben o.a. de volgende thema's centraal gestaan: mentale gezondheid, rookvrije omgevingen, dementie, effectieve elementen in het aanpakken van gezondheidsverschillen/ gezondheidsachterstanden, innovatieve aanpakken in lokale samenwerking op preventie, en het verbinden van verschillende akkoorden/ aanpakken met preventie.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
9
2. Basistaken §2.1 Geleverde prestaties in 2020 In de begroting 2020 zijn van de basistaken de producten gedefinieerd inclusief de te leveren prestatie. In onderstaande tabel wordt per product de prestatie per gemeente weergegeven. Bij de prestatiegegevens wordt vervolgens behalve aantallen zo veel mogelijk ook toelichting gegeven. Omdat niet altijd concrete prestaties zijn afgesproken in de begroting kan ook niet in alle gevallen een vergelijking tussen begroting en realisatie worden gemaakt. In dat geval is het afzetten van gegevens tegenover de realisatie van vorig jaar alternatief om zicht te krijgen op de stand van zaken. Met ingang van het jaar 2012 rapporteert de GGD Rotterdam-Rijnmond over de uitvoering van het basistakenpakket en de uitgevoerde plusproducten per regiogemeente middels een 1e tussentijdse rapportage (gebaseerd op een afsluiting na 4 maanden), een 2e tussentijdse rapportage (gebaseerd op een afsluiting na 8 maanden) en een jaarverslag (na 12 maanden). Daarmee kan sneller en vaker inzicht gegeven worden over de geleverde productie (dan bij slechts een halfjaar rapportage zoals in eerdere jaren).
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
10
Begroting 2020
18
Op basis van vragen
-
Afhankelijk van vraag
0
2
3
5
Brielle
Wethoudersbezoeken Informatievoorziening
Integrale monitor 0 – 100 jarigen
Aantal unieke bezoekers website algemeen
Aantal presentaties en adviezen voor gemeenten
4
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Drieluik/infographic na elk onderzoek Aantal trainingen/ workshops over gezondheidsatlas GROP
Trainingen
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
11
1
1
1
1
14
Rotterdam
Eens in de 4 jaar
regio totaal excl
-
Rotterdam
Voor elke gemeente een rVTV rapportage
Westvoorne
Eens in de 4 jaar
Vlaardingen
-
Schiedam
Aantal schoolrapportages (voor scholen voor voortgezet onderwijs)
Ridderkerk
-
Laatste monitormoment is ingevoerd op website
Nissewaard
Website/gezondheidsatlas waar alle informatie digitaal beschikbaar is
Maassluis
175.000
Lansingerland
1.008.090
IJssel
28
Hellevoetsluis
x*
IJssel
In 2016: 7,5
Barendrecht
7,8
Albrandswaard
10
Rotterdam
regio totaal incl
Krimpen aan den
Goeree-Overflakkee
Capelle aan den
Indicator/kengetal
Basisproduct Ondersteuning bestuur
6
Aantal adviezen algemeen bestuur Tevredenheidscore over GGD 2-jaarlijkse meting
Begroting 2020
Rotterdam
regio totaal incl
regio totaal excl
Rotterdam
Westvoorne
Vlaardingen
Schiedam
Ridderkerk
Nissewaard
Maassluis
Lansingerland
IJssel
Krimpen aan den
Hellevoetsluis
Goeree-Overflakkee
IJssel
Capelle aan den
Brielle
Barendrecht
Albrandswaard
Rotterdam
Indicator/kengetal
Basisproduct
Oefeningen
0
2
Aantal meldingen
262
6
19
1
12
14
10
9
8
3
26
12
24
23
4
171
433
1.200
Aantal outbreaks
77
5
12
1
7
7
1
1
7
4
10
8
6
13
1
83
160
200
55
3
2
2
9
3
1
5
3
2
7
3
7
7
1
55
110
180
15
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
1
5
0
0
7
22
100
Aantal beroepsgebonden besmettingsaccidenten Aantal particuliere Infectieziekte bestrijding
besmettingsaccidenten Oefeningen ter voorkoming van
2
grootschalige uitbraken infectieziekten Snelheid meldingen: percentage meldingen
98%
dat conform landelijke richtlijnen op tijd is verpleeg- en verzorgings huizen, woonzorgcentra minimaal 1 zieke bewoner
COVID-19 uitbraken Tuberculosebe strijding
Aantal meldingen van tbc-patiënten
1906
87
25
243
101
43
1
161
104
70
135
163
144
263
26
1617
3523
-
43
0
0
0
1
2
0
1
0
0
2
0
2
3
0
11
54
100
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
12
Begroting 2020
2
0
0
2
1
2
2
0
14
80
100
Aantal cliëntcontacten
5634
39
111
37
141
47
61
217
124
65
175
68
302
183
9
1579
7213
11.000
Aantal longfoto’s
3165
16
26
16
74
17
33
175
50
26
56
21
112
63
5
690
3855
6.000
Aantal mantouxtesten
436
5
40
11
13
7
5
9
23
9
24
10
40
16
2
214
650
1.600
Aantal IGRA testen
228
4
8
3
10
5
7
3
9
2
9
7
13
16
2
98
326
400
Aantal BCG-vaccinaties
868
14
32
7
11
8
14
18
23
23
50
27
87
60
0
374
1242
1.500
96%
>85%
95%
>80%
132
2.000
5
6
122
240
Rotterdam
Schiedam
Ridderkerk
Maassluis
IJssel
IJssel
Brielle
Barendrecht
Rotterdam
Rotterdam
0
regio totaal excl
0
Westvoorne
5
Vlaardingen
0
Nissewaard
0
Lansingerland
0
Hellevoetsluis
66
Albrandswaard
regio totaal incl
Krimpen aan den
Goeree-Overflakkee
Capelle aan den
Indicator/kengetal
Basisproduct
Tuberculose infectie
Percentage tbcpatiënten dat behandeling voltooit Percentage geïnfecteerde personen dat preventieve
Soa/hiv preventie en bestrijding
Technische hygiënezorg
behandeling voltooit Aantal mensen bereikt met gastlessen, of andere activiteiten seksuele vorming Aantal trainingen Aantal adviezen / inspecties / vergunningen Lijst van basisvoorzieningen
69
4
5
1
5
2
5
5
4
3
7
8
3
1
53
Actueel
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
13
Goeree-Overflakkee
Hellevoetsluis
Krimpen aan den
Lansingerland
Maassluis
Nissewaard
Ridderkerk
Schiedam
Vlaardingen
Westvoorne
regio totaal incl
Begroting 2020
19
4
9
12
4
7
7
3
18
15
1
108
344
400
Aantal adviezen
162
3
4
3
5
4
4
5
4
3
3
8
11
6
3
66
228
400
Rotterdam
Capelle aan den
2
regio totaal excl
Brielle
6
Rotterdam
Barendrecht
1
IJssel
Albrandswaard
Basisproduct Medische Milieukunde
IJssel
Rotterdam 236
Indicator/kengetal Aantal meldingen
% afgehandelde binnen-
90%
milieu meldingen
Inspectie kinderopvang en peuterspeelzalen
Psychosociale hulpverlening bij ingrijpende gebeurtenissen (PSHi / vh. KIZ)
Percentage inspectie t.o.v. de planning*
52
47
32
49
70
53
36
68
36
32
29
50
32
35
44
43
47
100% van de ingekochte aantallen
Gemiddelde inspectietijd
14,4
14,3
15,0
13,7
14,4
13,8
14,3
13,6
15,1
14,3
13,8
14,4
13,3
14,6
13,8
14,0
14,2
13 uur
Aantal afgehandelde casussen, PSHi en PSHi-gerelateerd
13
1
0
0
1
0
3
1
0
0
0
2
2
0
0
10
23
12
* De 28 begrote wethoudersbezoeken zijn niet doorgegaan in verband met covid-maatregelen. Daarentegen zijn wel andere contactmomenten uitgevoerd in het kader van corona, zoals een grootschalige webinar.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
14
Overzicht meldingsplichtige infectieziekten en uitbraken 2020
1
CPE
22
1
2
1
2
11
2
1
7
hepatitis A
2
1
hepatitis B
59
3
2
Difterie e. coli-infectie/STEC
1
1
1
3
1
Infectieziekte bestrijding
1
4
1
2
1
1
1
2
hepatitis B acuut
5
Hepatitis C chronisch
36
hepatitis C acuut invasieve groep AStreptokokkeninfectie invasieve HiB invasieve Pneumokokkenziekte Kinkhoest
4
64
2
6
1
1
2
5
Legionellose
18
1
3
1
1
1
2
leptospirose (Weil)
1
Listeriose
4
Malaria
4
1 1
3
2
1
1
3
1
1
1 1
1
1
0
0
1
2
4
7
3
25
84
1
1
4
4
2
2
6 2
1
1 1 1
1
Mazelen Meningokokkenziekte
6
1
ornithose / psittacose paratyfus A / B / C
1
1
1
1
2
1
q-koorts Shigellose
11
1
1
2
ziekte van Creutzfeldt-Jakob
37 1
2
5
1
15
26
2
2
0
0 1
1
11
0
15
1 3
7
2
1
3 3
2
4
1
Hantavirusinfectie 1
Regio totaal
buiktyfus (s. typhi)
incl. Rotterdam
Brucellose
Regio totaal
1
excl. Rotterdam
1
Westvoorne
Vlaardingen
1
Schiedam
Ridderkerk
1
Nissewaard
Maassluis
Lansingerland
Krimpen aan
den IJsel
Hellevoetsluis
Goeree-
Overflakkee
Capelle aan den
3
IJsel
Brielle
Barendrecht
Albrandswaard
Rotterdam
Meldings-
plichtige ziekten
Basisproduct Bof
2
2
7
17
53
2
6
7
10
5
8
1
4
44
108
15
33
1
2
1
5
2
6
0
0
1
7
4
4
1
3
0
0
6
17
0
0
Zika
0
0
Voedselinfectie
0
0
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
15
Totaal
171
Er zijn 48 meldingsplichtige infectieziekten. De meldingsplicht kan verspreiding van infectieziekten helpen voorkomen. De meldingsplicht is geregeld in de Wet publieke gezondheid. In de Wpg is bepaald dat de GGD meldingen ontvangt over individuele patiënten met een besmettelijke ziekte via de huisarts, de specialist en/ of het laboratorium dat het onderzoek bij de patiënt doet. Bij bestrijding van uitbraken in de gemeente wordt de gemeente actief geïnformeerd over de afhandeling en wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. Dit overzicht is exclusief COVID-9/corona meldingen die inmiddels ook zijn opgenomen als medlingsplichtige ziekten.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
16
433
§2.2 Toelichtingen Ondersteuning bestuur gemeenschappelijke regeling Zowel het jaarverslag 2019 als de begroting 2021 zijn in het AB vastgesteld. De begroting is tijdig voor 1 augustus - ingediend bij Gedeputeerde Staten. Ontwikkelingen in het AB zijn uitgebreid beschreven in paragraaf 1.6 relevante ontwikkelingen 2020. Naar aanleiding van een recent datalek in de GGD-systemen, waarover veel publiciteit is geweest, is de Autoriteit Persoonsgegevens begin februari 2021 een onderzoek gestart naar de naleving door de GGD van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarbij heeft de Autoriteit Persoonsgegevens aangegeven het toezicht op de GGD te zullen intensiveren. Het is nog niet duidelijk wanneer de uitkomst van het onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens te verwachten is en wat de uiteindelijke bevindingen zullen zijn. Onderzoeken en besluiten van de Autoriteit Persoonsgegevens worden doorgaans openbaar gemaakt.
Informatievoorziening In het afgelopen jaar maanden heeft www.ggdrotterdamrijnmond.nl 1.598.283 bezoeken gehad. Hiervan waren het 1.008.090 unieke bezoekers die in totaal 3.145.086 pagina’s bezocht hebben. Vooral de pagina’s over het coronavirus waren erg populair, wat heel begrijpelijk is. Maar ook de pagina over testen is heel populair. De website voorzag goed in de informatiebehoefte die er was. Veel bezoekers komen direct via ons homepage binnen. Daarnaast zijn belangrijke verwijzende domeinen: Rotterdam.nl en Rijnmond.nl. De wisselwerking met social media helpt bij het grote bereik van de website: LinkedIn, Twitter en Facebook. Dit blijkt ook uit de cijfers, want Facebook is de belangrijkste externe verwijzende domein. 65% bekijkt site via mobiel en 30% via desktop, de rest bekijkt site via tablet Qua zoekmachines wordt Google het meest benut, op twee staat Bing.
Integrale Gezondheidsmonitor Op www.gezondheidinkaart.nl is snel en gemakkelijk informatie te vinden over gezondheid, participatie, sociale omgeving, zorg, leefstijl en leefomgeving in de regio Rotterdam-Rijnmond. In een overzichtelijk dashboard worden ontwikkelingen en trends gepresenteerd. Via nieuwsberichten op de website worden thematische feitenkaarten onder de aandacht gebracht. Gemeenten kunnen de cijfers gebruiken voor het maken van beleid of interventies. In het dashboard worden niet alleen gemeentecijfers gepresenteerd, maar ook gebiedscijfers van Rotterdam.
GGD Rampen Opvang Plan (GROP) In 2020 heeft de GGD Rotterdam-Rijnmond, door de coronapandemie, het grootste deel van het jaar in een opgeschaalde staat gefunctioneerd. Hierdoor hebben er geen (grote) GROP oefeningen plaatsgevonden. Er zijn in totaal 3 trainingen georganiseerd.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
17
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
18
Infectieziektebestrijding Aantal meldingen infectieziektebestrijding (excl. Reizigers en TBC) Gemeente
JV 2020
JV 2019
JV 2018
JV 2017
JV 2016
Rotterdam
262
576
441
448
606
Albrandswaard
6
20
14
18
44
Barendrecht
19
29
31
32
40
Brielle
1
10
10
6
7
Capelle a/d IJssel
12
55
35
31
45
Goeree-Overflakkee
14
17
28
29
34
Hellevoetsluis
10
21
20
23
47
Krimpen a/d IJssel
9
21
28
20
33
Lansingerland
8
62
41
27
21
Maassluis
3
16
16
11
18
Nissewaard
26
86
87
39
76
Ridderkerk
12
17
8
22
28
Schiedam
24
54
50
54
44
Vlaardingen
23
34
35
39
35
Westvoorne
4
10
20
1
14
Totaal
433
1.028
864
800
1.092
JV 2018
JV 2017
JV 2016
168
144
107
6
3
4
19
11
7
Aantal outbreaks (uitbraken infectieziekten) Gemeente JV 2019 JV 2020 Rotterdam 142 77 Albrandswaard 7 5 Barendrecht 18 12 Brielle 1 1 Capelle a/d IJssel 16 7 Goeree-Overflakkee 12 7 Hellevoetsluis 8 1 Krimpen a/d IJssel 5 1 Lansingerland 9 7 Maassluis 6 4 Nissewaard 14 10 Ridderkerk 21 8 Schiedam 15 6 Vlaardingen 15 13 Westvoorne 0 1 Totaal 289 160
3
2
1
15
14
14
8
5
7
6
15
4
1
6
8
9
3
6
5
2
6
14
7
5
12
16
5
6
15
12
16
18
11
0
0
2
288
261
199
Toelichting: Meldingen en uitbraken zijn exclusief COVID-19. Vanwege verscherpte hygiene- en afstandmaatregelen ikv Corona is het aantal meldingen en uitbraken lager voor overige infectieziekten. Aantal beroepsgebonden en particuliere besmettingsaccidenten: Er zijn minder cliënten gezien die een besmettingsaccident gemeld hebben, dit heeft mogelijk met Corona te maken. Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
19
Oefeningen ter voorbereiding op grootschalige uitbraken infectieziekten: Er zijn geen oefeningen geweest in 2020 vanwege de Corona-pandemie. De organisatie heeft een groot deel van 2020 in de crisis-structuur gefunctioneerd. Hier zullen voor de toekomst voldoende lessen uit te halen zijn. Snelheid meldingen: percentage meldingen dat conform landelijke richtlijnen op tijd is: Dit wordt pas later in 2021 bekend.
De cijfers COVID-19 uitbraken in verpleeg- en verzorgingshuizen en woonzorgcentra betreft besmettingen met minimaal één al dan niet bevestigde zieke bewoner 2020. Dit zijn bewoners van VVT, niet de aparte huizen!
Tuberculosebestrijding Aantal meldingen patiënten Gemeente JV 2020 Rotterdam 0 Albrandswaard 0 Barendrecht 0 Brielle 0 Capelle a/d IJssel 1 Goeree-Overflakkee 2 Hellevoetsluis 0 Krimpen a/d IJssel 1 Lansingerland 0 Maassluis 0 Nissewaard 2 Ridderkerk 0 Schiedam 2 Vlaardingen 3 Westvoorne 0 Totaal 11
JV 2019
JV 2018
JV 2017
JV 2016
70
60
61
61
0
1
0
0
1
1
1
4
0
1
0
0
3
0
4
3
0
1
1
4
1
0
0
1
1
0
1
2
4
0
3
1
4
3
0
2
1
5
1
1
1
0
1
2
5
3
4
5
3
4
9
7
0
0
0
2
94
79
86
95
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
20
Aantal cliëntcontacten Gemeente Rotterdam Albrandswaard Barendrecht Brielle Capelle a/d IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen a/d IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Ridderkerk Schiedam Vlaardingen Westvoorne Totaal
JV 2020
JV 2019
5634
JV 2018
JV 2017
JV 2016
7616
6.612
7.566
39
48
41
73
111
118
160
241
37
38
38
26
141
267
262
224
47
37
76
55
61
61
66
77
217
427
67
81
124
232
142
127
65
201
106
100
175
240
140
241
68
123
109
173
302
487
533
374
183
264
336
372
9
25
7.213
10.184
n.n.b.
13
33
8.701
9.763
Er is een scherpe daling van het totaal aantal patienten in de omliggende gemeenten. Onduidelijk wat hiervan de oorzaak is. Mogelijk speelt mee dat de ziekenhuizen worden gemeden in verband met COVID-19. Dat het komt door de verminderde transmissie in verband met de anderhalve meter samenleving is niet waarschijnlijk. Dit effect zouden we niet zo vroeg verwachten. Er is een afname te zien van het aantal clientcontacten door de afname van tuberculosemeldingen en ten gevolge van maatregelen rondom COVID-19 pandemie. Hierdoor zijn er ook minder tbccontactonderzoeken uitgevoerd. NB. Vanaf begin maart 2020, als gevolg van de Covid-19-uitbraak, zijn de reguliere tbc-processen en werkzaamheden in diverse gradaties afgeschaald, Alleen kritische processen zijn in beperkte(re) mate regulier doorgegaan. Hierdoor zijn er, op de reguliere tbcwerkprocessen, diverse achterstanden ontstaan qua prognose en de geplande realisatie in 2020. De opgelopen achterstanden zullen gedurende 2021 geleidelijk worden ingehaald, op totaalniveau. Aantal longfoto’s en aantallen testen: Idem, zie toelichting clientcontacten en nagenoeg stilvallen van migratie. Bij het percentage TBC-patiënten dat behandeling voltooit en het percentage geïnfecteerde personen dat preventieve behandeling voltooit is de uitkomst conform verwachting.
Medische milieukunde In de begroting worden twee kengetallen benoemd: het aantal meldingen (behandeling van vragen en klachten van inwoners) en het aantal adviezen (advisering/risicocommunicatie aan gemeente, bevolking, milieudiensten en –afdelingen, gezondheidszorg, ruimtelijke planners, stedenbouwers etc.). Dit zijn reactieve taken. Elke binnengekomen melding / adviesvraag wordt afgehandeld. De meldingen medische milieukunde kunnen gaan over binnen- en buitenmilieu en betreffen o.a. de volgende agens: Voor binnenmilieu; asbest, bacteriën, biologisch algemeen, chemisch algemeen, formaldehyde, ftalaten, geluid (laagfrequent/hoogfrequent) kooldioxide, koolmonoxide, kwik. Voor buitenmilieu: rubbergranulaat, asbest, chemisch algemeen, eikenprocessierups, geluid, hitte, hondenpoep, ongedierte, rookgassen, stank, uitlaatgassen etc. Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
21
Meldingen medische milieukunde Gemeente Rotterdam
JV 2020
JV 2019
JV 2018
JV 2017
JV 2016
236
282
311
337
302
Albrandswaard
1
1
2
4
0
Barendrecht
6
6
11
6
4
Brielle
2
4
3
2
10
Capelle a/d IJssel
19
22
12
19
8
Goeree-Overflakkee
4
5
1
7
8
Hellevoetsluis
9
4
17
9
17
Krimpen a/d IJssel
12
10
4
9
3
Lansingerland
4
6
3
9
3
Maassluis
7
4
6
5
6
Nissewaard
7
9
21
36
12
Ridderkerk
3
8
4
4
2
Schiedam
18
14
16
16
14
Vlaardingen
15
17
9
24
10
Westvoorne
1
3
5
2
2
344
395
425
489
401
Totaal
Er zijn ook nog 8 meldingen buiten de regio afgehandeld. Adviezen medische milieukunde Gemeente Rotterdam
JV 2020
JV 2019
JV 2018
JV 2017
JV 2016
162
174
202
259
281
Albrandswaard
3
9
2
7
5
Barendrecht
4
10
3
8
7
Brielle
3
8
4
7
3
Capelle a/d IJssel
5
10
4
11
4
Goeree-Overflakkee
4
9
3
13
4
Hellevoetsluis
4
10
4
9
3
Krimpen a/d IJssel
5
15
7
23
11
Lansingerland
4
12
14
19
4
Maassluis
3
8
3
8
3
Nissewaard
3
11
7
18
4
Ridderkerk
8
9
4
14
8
Schiedam
11
13
16
23
5
Vlaardingen
6
16
8
14
7
Westvoorne
3
8
12
11
3
228
322
293
444
352
Totaal
Er zijn nog 74 adviezen gegeven aan andere GGD'en en instanties zoals DCMR.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
22
Adviezen en inspecties technische hygiënezorg Hieronder valt het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door een veilige en hygiënische omgeving van basisvoorzieningen te controleren en indien nodig te bevorderen. Toelichting 2020: De technisch hygiënisten hebben 143 inspecties verzorgd (van tatoeage en piercingshops (122), seksinrichtingen (21) en verblijfsinstellingen (1)). Ook hebben ze 40 adviezen en consultaties gegeven aan burgers, instellingen, organisaties en (regio)gemeenten. Vanuit dit team zijn verder 1.778 schepen geïnspecteerd t.b.v. een Ship Sanitation Certificate volgens de International Health Regulations (op jaarbasis zijn dit 1.200 inspecties). Dit is een wettelijke taak die wordt gefinancierd uit de opbrengsten van de leges van de certificaten. Aantal adviezen, inspecties en consulten technische hygiënezorg Gemeente
JV 2020
JV 2019
JV 2018
JV 2017
JV 2016
Rotterdam
69
176
186
205
215
Albrandswaard
4
4
3
1
1
Barendrecht
5
4
4
3
4
Brielle
1
3
4
4
2
Capelle a/d IJssel
5
12
14
7
9
Goeree-Overflakkee
2
2
1
3
0
Hellevoetsluis
5
7
2
6
12
Krimpen a/d IJssel
0
2
3
0
2
Lansingerland
5
5
5
5
3
Maassluis
4
7
3
5
5
Nissewaard
3
15
11
3
10
Ridderkerk
7
2
3
5
4
Schiedam
8
10
6
7
13
Vlaardingen
3
8
7
5
6
Westvoorne
1
2
0
0
0
Totaal
122
259
252
259
286
Soa/HIV preventie en bestrijding Op basis van de Wet Publieke Gezondheid zijn de GGD’en verantwoordelijk voor de hiv- en soa preventie in hun regio. Bij de preventieve activiteiten richt men zich op de groepen met verhoogd risico op soa, te weten: laagopgeleide jongeren, migranten, mannen die seks hebben met mannen, prostituees en personen met hiv. Met alle bezoekers van het centrum seksuele gezondheid wordt Partnermanagement besproken bij de intake en bij het behandelconsult. Team SG volgt het landelijk beleid om te spreken over partnermanagement (PM) en niet over partnerwaarschuwing. Bij PM komt het totale proces van het waarschuwen, testen en behandelen van een cliënt met een soa en zijn of haar seksuele partner(s) aan de orde. Partnermanagement is een kerntaak van de publieke seksuele gezondheidszorg en daarmee van alle artsen en sociaal-verpleegkundigen van de GGD. Door de toename van het aantal corona-infecties in de zomer is het voorlichtingsseizoen na de vakantie helaas niet op gang gekomen en zijn weinig mensen bereikt met voorlichtingen. Ook zijn er hierdoor geen trainingen gegeven. De tijd die vrijgekomen is, is gebruikt om te werken aan online voorlichting.
Jaarverslag 2020
Gemeenschappelijke regeling
23
Project Aidsvrij 2030 (2016-2020) gaat naar een afronding. In overleg met de stuurgroep kijkt de GGD hoe die afronding het beste plaats kan vinden. Daarna wordt het AB geïnformeerd. De GGD sluit aan bij de landelijke campagne 'Nederland naar 0 nieuwe hiv-infecties'. Ook besteedt de GGD aandacht aan PrEP-zorg. Helaas is de subsidie-aanvraag bij het Aidsfonds over zoeken en vinden van hiv-infecties bij gemarginaliseerde burgers, niet gehonoreerd. Aantal mensen bereikt met gastlessen, of andere activiteiten seksuele vorming: De GGD geeft gastlessen relaties en seksualiteit en trainingen op het gebied van seksuele gezondheid op het ROC en bij de internationale schakelklas. Omdat deze werkzaamheden door het rijk gefinancierd zijn, neemt de GGD ze niet op in de rapportage GR GGD RR.
Inspecties kinderopvang en peuterspeelzalen Onderdeel van de corona maatregelen was ook het landelijk besluit om het toezicht op de kinderopvang tijdelijk stop te zetten. In de periode van 16 maart tot 11 mei heeft alleen signaal gestuurd toezicht plaatsgevonden, met andere woorden de GGD-toezichthouders konden alleen op inspectie als er een signaal binnen kwam over de veiligheid op een kinderopvang (fase 1 toezicht). In de periode van 11 mei tot 8 juni is landelijk toestemming gegeven om onderzoeken voor registratie en nader onderzoeken weer uit te voeren (fase 2 toezicht). En vanaf 8 juni is fase 3 toezicht ingegaan, waarbij ook de jaarlijks onderzoeken weer konden worden uitgevoerd. De benodigde landelijke richtlijnen zijn effectief echter pas eind juni beschikbaar gesteld en vanaf toen is toezicht weer 100% gaan draaien. Toezicht kinderopvang is in de regio Rotterdam Rijnmond een basisproduct waarbij het ingekochte bedrag wordt verrekend op basis van de verrichte inspecties. De formatie toezichthouders is gebaseerd op de inkoop. In het uitzonderlijke geval van de afgelopen maanden heeft de GGD geen inspecties kunnen doen, maar wel de toezichthouders door moeten betalen. De teruggang in inspecties als gevolg van corona had financieel alleen opvangen kunnen worden door het ontslaan van personeel.
Het is een feit dat de GGD over het algemeen te maken heeft met vaste contracten of langlopende inhuurcontracten bij toezicht kinderopvang. Daarnaast is het een feit dat goede toezichthouders kinderopvang schaars zijn en die nu weer hard nodig zijn (de capaciteit zou anders een structureel probleem worden) om nu weer de inspecties zo snel mogelijk goed te kunnen uitvoeren. Daarom is hier niet voor gekozen. De toezichthouders kinderopvang hebben namelijk niet stilgezeten en hebben naast de afronding van de inspecties in coronatijd ander werk verricht t.b.v. van corona maar ook t.b.v. van Toezicht kinderopvang met signaal gestuurd toezicht, vinger aan de pols (houders die gebeld zijn), inzet noodopvang, ontwikkelen en actualiseren van de kwaliteitsdocumenten. In het AB is vervolgens ingestemd om mee te werken aan een andere afrekening voor 2020; niet een afrekening op basis van geleverde productie, maar een afrekening op basis van de door elke gemeente ingekochte inspecties voor 2020. Dit bekent geen extra kosten. De inspectie van het Onderwijs, die toeziet op de naleving van de gemeente op de Wet kinderopvang, heeft aangegeven dit jaar niet te zullen handhaven op gemeenten die de 100% inspectie eis niet zullen behalen er zijn dus geen consequenties voor de status van iedere gemeente.