47. Raadsinformatiebrief 2022 496458 Stand van zaken opvang vluchtelingen.pdf

Voor de categorieën personen die onder de bescherming van de richtlijn zullen worden gebracht en hiermee ook vallen onder deze vrijstelling, wordt verwezen naar de eerdere paragraaf van deze brief. Voorwaarden De vrijstelling van de tewerkstellingsvergunningsplicht kent wel enkele voorwaarden. De rapporten van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten, hebben laten zien dat er helaas nog veel misgaat bij het werk door arbeidsmigranten. De mensen die Oekraïne zijn ontvlucht, zijn kwetsbare, soms door oorlogsgeweld getraumatiseerde mensen. Om het risico op misstanden zoals onderbetaling en slechte arbeidsomstandigheden te signaleren en te verkleinen, is het belangrijk om zicht te houden op de mensen die aan het werk gaan. Daarom geldt er na inwerkingtreding van het besluit op 1 april 2022 voor werkgevers een meldplicht als zij mensen in dienst willen nemen. Zij moeten ten minste twee werkdagen voor aanvang van de werkzaamheden bij UWV melden dat zij een vreemdeling op grond van de vrijstelling tewerkstellen. Tot en met 15 april 2022 geldt een overgangsperiode waarin werkgevers de mogelijkheid krijgen om een melding te doen, ook wanneer de werkzaamheden al zijn aangevangen. Na deze datum geldt de meldplicht, waaronder de eis van een melding ten minste twee werkdagen voorafgaande aan de aanvang van de werkzaamheden, onverkort.

Het niet naleven van deze nieuwe meldplicht is beboetbaar op grond van de Wet arbeid vreemdelingen.

P agina 18 van 21

De vrijstelling voor het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning beperkt zich in eerste instantie tot het verrichten van arbeid in loondienst. Dit biedt voor de potentieel kwetsbare groep vluchtelingen een grotere mate van zekerheid dan werken als zelfstandige. Door de vrijstelling te beperken tot arbeid in loondienst, zijn de vreemdelingen naar verwachting beter beschermd tegen misstanden zoals onderbetaling. Zelfstandigen worden bovendien geacht om zelf te voorzien in sociale verzekeringen (waaronder pensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering).

Directoraat -Generaal Migratie Datum 3 0 maart 2022 Ons kenmerk 3 9 40150

Toezicht en handhaving ten aanzien van zelfstandigen is complexer dan bij arbeid in loondienst. Bij ministeriële regeling kan er op een later moment eventueel alsnog voor worden gekozen om de vrijstelling uit te breiden naar arbeid als zelfstandige. Van deze mogelijkheid kan gebruik gemaakt worden, wanneer voldoende zeker is dat het werken als zelfstandige voor deze groep geen bovenmatige risico’s met zich meebrengt. Om onduidelijkheden en ontduiking van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) door middel van contante betalingen tegen te gaan, geldt een verplichting om het WML giraal uit te betalen. Ontheemden uit de Oekraïne kunnen worden ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) op aangifte van verblijf en adres bij de gemeente, inclusief gemeentelijke opvang waar zij (tijdelijk) verblijven. Zij worden automatisch ingeschreven in de Basis Voorziening Vreemdelingen (BVV) en zijn daarmee bekend bij de IND en krijgen een BSN. Zonder een BSN kan een vreemdeling in Nederland niet werken voor een Nederlandse werkgever. De werkgever heeft een BSN nodig voor opgave van de loonbelasting. Daarnaast kan de vreemdeling met een BSN een bankrekening openen in Nederland.

Documenten Om ervoor te zorgen dat er op de juiste manier gebruik wordt gemaakt van de vrijstelling, is het nodig dat vreemdelingen over documenten beschikken waaruit hun rechtmatig verblijf en verblijfstatus op grond van de richtlijn tijdelijke bescherming in Nederland blijkt. Zonder deze documenten is het voor werkgevers niet mogelijk om vast te stellen of de vree mdeling rechtmatig in Nederland verblijft op grond van de richtlijn tijdelijke bescherming en derhalve onder de vrijstelling valt. Het kost echter enige tijd om vanuit de Nederlandse overheid deze documenten voor alle ontheemden beschikbaar te stellen. Gelet hierop geldt een overgangsperiode. Gedurende de overgangsperiode geldt de vrijstelling van de tewerkstellingsvergunningsplicht voor alle Oekraïense onderdanen, die hun nationaliteit aan de hand van documenten kunnen aantonen. Daarnaast wordt gestreefd om deze overgangsperiode per medio april 2022 uit te breiden, en toe te passen op staatlozen en onderdanen van andere derde landen dan Oekraïne die kunnen aantonen dat zij op 23 februari 2022 in Oekraïne internationale bescherming genoten of in het bezit waren van een geldige verblijfsvergunning die overeenkomstig Oekraïens recht is afgegeven. Tijdens deze overgangsperiode geldt de meldplicht voor werkgevers als zij Oekraïense onderdanen in dienst willen nemen onverkort.

Naast het verrichten van arbeid in loondienst is van belang om te zorgen dat vreemdelingen die vallen onder de richtlijn tijdelijke bescherming ook tot het moment dat de documentatie op orde is, in de gelegenheid worden gesteld om vrijwilligerswerk te verrichten of stage te lopen in het kader van een gevolgde opleiding. Gelet hierop wordt geregeld dat de overgangsperiode ook ziet op vrijwilligerswerk en stage.

P agina 19 van 21

De overgangsperiode loopt in eerste instantie tot en met 31 mei 2022 (met mogelijkheid tot verlenging) om te zorgen dat alle vreemdelingen die daar recht op hebben, in het bezit kunnen worden gesteld van documenten waaruit hun verblijfsstatus en hun toegang tot de arbeidsmarkt blijkt. Er wordt gekeken op welke wijze werkgevers ondersteund kunnen worden in het vaststellen of de vreemdeling valt onder de overgangsperiode. Terugwerkende kracht vanaf 4 maart 2022 Gelet op de uitzonderlijke situatie van de oorlog in Oekraïne en de daarmee samenhangende vluchtelingenstroom, wil het kabinet ontheemden uit Oekraïne die dit willen zo snel mogelijk de kans bieden om te werken.

Directoraat -Generaal Migratie Datum 3 0 maart 2022 Ons kenmerk 3 9 40150

Gelet hierop geldt de vrijstelling van de tewerkstellingsvergunningsplicht met terugwerkende kracht vanaf 4 maart 2022, om te voorkomen dat welwillende werkgevers in strijd met de Wet arbeid vreemdelingen, vreemdelingen tewerk stellen. Het risico daarop is reëel, gelet op het feit dat na active ring van de Richtlijn tijdelijke bescherming, de nuance dat er enkel toegang tot de arbeidsmarkt is met een tewerkstellingsvergunning in veel nieuwsberichten ontbrak. Vanaf 1 april 2022 moet elke werkgever een melding doen bij UWV indien er een vreemdeling op grond van deze vrijstelling werkzaam is. Een aanvraag om een tewerkstellingsvergunning die is ingediend voor 1 april 2022, wordt beschouwd als een melding. Niet-melden is een overtreding, en beboetbaar gesteld in de Wet arbeid vreemdelingen. De Arbeidsinspectie is belast met de handhaving hiervan. De Arbeidsinspectie zal bovendien inspecteren en handhaven indien zij constateert dat er sprake is van andere overtredingen van arbeidswetten, bijvoorbeeld van de WML of de Arbeidstijdenwet. Bemiddeling De toegang tot de arbeidsmarkt bestaat naast het juridische faciliteren ook uit de bemiddeling naar werk. We willen de bemiddeling, voor de personen die dat willen, zo overzichtelijk mogelijk faciliteren.

Daarbij zijn de volgende aspecten van belang: een centrale plek voor informatie voor werkzoekenden en werkgevers, een methode om elkaar eenvoudig te vinden en indien nodig de inzet van dienstverlening om de match te ondersteunen. Ik ben met betrokken partijen in gesprek om dit zo snel als mogelijk in gang te zetten. Belangrijk uitgangspunt is dat de wensen en vaardigheden van de personen centraal staan, en daar waar mogelijk wordt gekeken naar bemiddeling richting beroepen waar vraag naar is. Ook zal er aandacht zijn voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en – omstandigheden. Er zal zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van de bestaande infrastructuur in de uitvoering, zowel publiek als privaat. Vanwege de unieke status van de tijdelijk beschermden wordt met spoed gekeken naar hetgeen ervoor nodig is om de tijdelijk beschermden toegang te geven tot publieke ondersteuning naar werk, waaronder wijziging van regelgeving. Daarmee ontstaat dan de mogelijkheid tot het inzetten van gerichte dienstverlening om de bemiddeling naar werk te ondersteunen. Ook de regionale mobiliteitsteams kunnen daarbij een rol spelen, voor de inzet van aanvullende ontschotte dienstverlening. Monitoring Het is belangrijk om te benadrukken dat het regelen van deze vrijstelling van de tewerkstellingsvergunningsplicht – zoals veel van wat er nu plaatsvindt in het

P agina 20 van 21

kader van deze vluchtelingencrisis - onder grote druk tot stand is gekomen. Deze aanpak brengt risico’s met zich mee en kan ertoe leiden dat er zaken misgaan. Gelet hierop, is niet uit te sluiten dat er onvoorziene effecten optreden, die op korte termijn aanpassing van de regelgeving vergen. De effecten van de vrijstelling zullen doorlopend gemonitord worden, zodat eventuele onvoorziene effecten tijdig gesignaleerd en aangepakt kunnen worden.

IV. Ontwikkelingen op Europees niveau Over de ontwikkelingen op Europees niveau wordt uw Kamer geïnformeerd in het verslag van de JBZ-raad dat deze week wordt toegezonden.

Directoraat -Generaal Migratie Datum 3 0 maart 2022 Ons kenmerk 3 9 40150

Conclusie Tot slot, uw Kamer heeft gister in de Regeling van Werkzaamheden verzocht om een debat, voorafgegaand door een brief over de stand van zaken rondom de coördinatie van de huisvesting, medische zorg, sociale voorzieningen, onderwijs en verdere integratie van ontheemden uit Oekraïene en de effecten hiervan voor de opvang van andere groepen asielzoekers en statushouders. Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek. Ik hecht eraan bij uw Kamer te verduidelijken dat de minister van Justitie en Veiligheid voorzitter van de Ministeriele Commissie Crisisbeheersing (MCCb) is, en dat ik de coördinerend bewindspersoon vo or de opvang van ontheemden uit Oekraïne ben.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

E. van der Burg

P agina 21 van 21

Periodiek informatiebeeld AB Nummer: Datum:

2 25 maart 2022

OEKRAÏNE

Cijfermatig overzicht vluchtelingen De dagelijkse vluchtelingenstroom die uit Oekraïne is vertrokken neemt af. Op het hoogtepunt waren er ongeveer 200.000 vluchtelingen per dag, inmiddels is de stroom vluchtelingen teruggelopen tot het laagste aantal per dag (ongeveer 50.000) sinds de start van de oorlog op 24 februari jl. De toestroom naar Nederland neemt wel toe. De prognose van de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland (gebaseerd op bron: UNHCR 18-3-2022) is inmiddels opgelopen tot ruim 185.000. Bij het toepassen van een lineaire verdeelsleutel voor de veiligheidsregio’s loopt de benodigde opvangcapaciteit per regio op tot 7.500 plekken. Indien landelijk grote (5-10.000 personen) opvanglocaties worden ingericht, daalt deze prognose.

Binnen de veiligheidsregio’s is sinds 8 maart dagelijks een wisselende (on)aangekondigde toestroom van vluchtelingen. Tot heden ligt de VRR ligt de gemiddelde toestroom op ongeveer 100 personen per dag. Er zijn in de VRR drie locaties ingericht voor crisisnoodopvang voor de eerste opvang van de vluchtelingen. Personeel van de VRR ondersteunt op diverse opvanglocaties actief de aldaar aanwezige gemeentelijke en andere collega’s. Pagina 1 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De door de gemeenten aangeleverde cijfers m.b.t. de opvang: Capaciteit per gemeente Barendrecht Brielle Capelle aan den IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen aan den IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Ridderkerk Rotterdam Schiedam Vlaardingen Eindtotaal

Noodopvang

Geplande capaciteit deze maand Albrandswaard Capelle aan den IJssel Goeree-Overflakkee Krimpen aan den IJssel Maassluis Ridderkerk Vlaardingen Westvoorne Eindtotaal

Noodopvang

Doorlopend verblijf

Kort verblijf

19

9

18 52 49

28 156

100 40

50 16

140

201

280

14 369

Doorlopend verblijf

105 56 695 52 1151

Totaal

20

20 200 198 16 72 120 20 22 668

120

120

100 28 40 46 208 49 50 16 105 56 1036 52 14 1800

Kort verblijf

200 198 16 72 20 22 528

Totaal

20

De samenstelling van de vluchtelingenstroom in Nederland bestaat voor ongeveer 50% uit kinderen, 40% uit vrouwen en 10% uit mannen. Unicef meldt dat meer dan 1 miljoen kinderen Oekraïne zijn ontvlucht, waarvan velen van hen reizen zonder begeleiding c.q. zijn gescheiden van hun ouders of familieleden, waardoor zij kwetsbaar zijn voor uitbuiting en mensenhandel. Daarnaast bieden particulieren onderdak aan. Bij TakeCarebnb zijn nu landelijk zo’n 25.000 aanmeldingen binnengekomen, waarvan ongeveer een kwart afvalt, omdat het aanbod na een informatiebijeenkomst wordt ingetrokken of door TakeCarebnb wordt afgewezen.

Pagina 2 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Algemeen beeld Vluchtelingen De voorzitter van het Veiligheidsberaad, Hubert Bruls, meldde dat de langdurige opvang van vluchtelingen uit Oekraïne de grootste uitdaging wordt. Vluchtelingen zijn nu vaak op tijdelijke plekken opgevangen, zoals hotels of sporthallen. Er wordt gezocht naar plaatsen waar mensen een half jaar kunnen verblijven. In Nederland zijn tot nu toe 13.000 geregistreerde vluchtelingen uit Oekraïne opvangen door gemeenten. Er staan op dit moment 5620 Oekraïners ingeschreven in Nederland. Daarnaast is een onbekend aantal vluchtelingen bij particuliere adressen opgevangen. In sommige gevallen is gebleken dat de opvang van vluchtelingen door particulieren na een aantal dagen niet langer houdbaar was. Deze vluchtelingen meldden zich dan bij de crisisnoodopvang. Er is geconstateerd dat de vaccinatiegraad onder Oekraïense vluchtelingen laag is. Via de GGD-GHOR wordt een medisch callcenter ingericht waar locatiemanagers van de opvanglocaties heen kunnen bellen. Vanaf vrijdag 25 maart kunnen mensen die dat willen op twee locaties worden gevaccineerd. Hiermee wordt geanticipeerd op het risico van opvlamming van Covid-19 in de regio. Vluchtelingen maken gebruik van verschillende manieren van transport. Veel vluchtelingen komen met de trein onze regio binnen. Busmaatschappijen halen vluchtelingen op, en doen dit in opdracht van particuliere en kerkelijke initiatieven.

Denk hierbij aan de opvang van vluchtelingen in Ridderkerk en Lansingerland. En het LCVS spreidt vluchtelingen over Nederland, waarvan er in onze regio belanden. Het RCVS heeft zicht op deze transportstromen door dagelijks contact met het LCVS, en door contact met busmaatschappijen. Vliegtuigmaatschappij Wizzair heeft voor deze maand 100.000 gratis tickets beschikbaar gesteld voor Oekraïense vluchtelingen. KCIO monitort, samen met de KMar, deze instroom van vluchtelingen. Er zijn op dit moment geen signalen dat er zich (humanitair) problematische situaties in onze regio voordoen voor wat betreft gestrande vrachtwagenchauffeurs. Chauffeurs gebruiken onze regio nagenoeg niet als verblijfplaats; enkel als doorvoerplaats. Er zijn bovendien geen geschikte parkeerlocaties voor vrachtwagenchauffeurs in onze regio om te gebruiken als slaapplek. Locaties buiten onze regio, zoals grensovergang Hazeldonk, zijn voor vrachtwagenchauffeurs veel geschikter. Landelijk worden er zo’n 200 voedselpakketten per dag aan gestrande chauffeurs verstrekt. Vanuit verschillende kanten wordt benadrukt dat er op dit moment geen signalen zijn dat het zich in onze regio voordoet. We dienen uiteraard in de gaten te houden of dit zo blijft. Gemeenten hebben hier zelf goed zicht op. Daarnaast richt Stichting Chauffeursnieuws Transporteffect zich op hulpverlening aan gestrande chauffeurs.

Deze stichting is overigens ook bezig om 1 landelijk punt (in Lelystad) voor gestrande vrachtwagenchauffeurs in te richten.

Cyber De Amerikaanse president Biden heeft Amerikaanse bedrijven gewaarschuwd dat Rusland als onderdeel van de oorlogsvoering waarschijnlijk cyberaanvallen zal uitvoeren op de infrastructuur als reactie op opgelegde Westerse sancties. Hij baseert zijn waarschuwing op nieuwe informatie van Amerikaanse inlichtingendiensten dat de Russische overheid zich op dergelijke aanvallen zou Pagina 3 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

voorbereiden. Het is niet bekend om wat voor soort aanvallen het zal gaan en in welke sectoren. Tot nu toe is gebleken dat Amerikaanse inlichtingendiensten vaak juiste voorspellingen hebben gedaan over mogelijke Russische acties. Dit betekent dat ook het haven- en industrieel complex en de vitale infrastructuur in Nederland doelwit zouden kunnen worden van vergeldingsacties. Het Nationaal Cyber Security Center (NCSC) maakt nog steeds melding van hacktivisme, het hacken vanuit ideologische motieven, in relatie tot de situatie in de Oekraïne. Hackersgroep Anonymous waarschuwt westerse bedrijven de banden met Rusland te verbreken en dreigt met gerichte acties. Ook verscheen er deze week wederom een nieuwe versie van sabotage software (wiperware), gericht op het definitief wissen van bestanden. Mocht dergelijke wiperware terecht komen op systemen bij instellingen, zoals ziekenhuizen, dan kunnen de maatschappelijke gevolgen groot zijn. Tot nu toe zijn er in het haven- en industriegebied volgens FERM geen afwijkende activiteiten waargenomen, maar er wordt een dringende oproep gedaan tot verbetering van de digitale weerbaarheid. De directeur Digitaal&IT van het Rotterdamse havenbedrijf roept op om snel mogelijk te komen tot een Computer Emergency Response Team (CERT) voor de haven en niet te wachten op Europese richtlijnen.

Dit CERT-havengebied kan dan bedrijven die getroffen worden door een digitale aanval meteen bijstaan. Ook wil ze komen tot een Security Operations Centre (SOC-havengebied), een soort digitaal afweerschild voor het hele havengebied dat continu in de gaten houdt of iemand probeert in te breken.

Haven en industrie Vakbond FNV heeft signalen van leden ontvangen dat zij gewetensbezwaren hebben bij het lossen van Russische schepen in de Rotterdamse haven en onderzoekt mogelijkheden tot het boycotten van Russische schepen en beschermingsregelingen voor havenpersoneel dat weigert Russische lading te verwerken. In de haven van Zeebrugge vond recent een incident plaats waarbij de bemanning weigerde een Russische tank te lossen met gas bestemd voor Azië. Op dit moment zijn er nog geen signalen met betrekking tot (grootschalige) onrust of incidenten in de Rotterdamse haven.

Economie Het MIC beoordeelt economische aspecten die potentieel impact kunnen hebben op crisisbeheersing. Eind maart zien wij tekorten ontstaan in centraal Europa aan (Oekraïense) chauffeurs waardoor logistieke ketens in het gedrang kunnen komen. Dit vraagstuk hebben wij eerder kunnen waarnemen in het Verenigd Koninkrijk als gevolg van Brexit. Daarnaast zien wij een tekort aan diesel in Europa ontstaan, doordat ca. 50% op de Europese markt afkomstig is uit Rusland. Deze tekorten leiden al tot schaarste en politieke en maatschappelijke onrust in Spanje.

Samenleving en maatschappij Er is nog steeds sprake van solidariteit en begrip voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen maar er komen ook geluiden van onbegrip, afkomstig van mensen die geen woning kunnen vinden. Daarnaast zorgt de leefgeldregeling voor onvrede onder gezinnen die van een lager bedrag aan bijstandsuitkering moeten rondkomen. Dit kan uiteindelijk afbreuk doen aan het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen in de samenleving. Er is daarnaast sprake van frustratie over racisme, discriminatie en de ongelijke behandeling van vluchtelingen.

Pagina 4 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De NAVO-top in Brussel en de oproep van president Zelensky tot wereldwijd protest tegen de oorlog in de Oekraïne krijgen veel aandacht op sociale media. Daarnaast sprong een Tweet van Pieter Omzigt in het oog over de vraag waarom NL maar 0,4 miljard Russische tegoeden bevroren heeft terwijl dit in andere landen veel meer is. Ook vraagt hij zich af wat het betekent dat bedrijven hun eigen tegoeden moeten bevriezen en waar het plan blijft om bevroren tegoeden in een Trust Fund te plaatsen t.b.v. wederopbouw Oekraïne. Eerder deze week liet minister Kaag de Tweede Kamer weten dat een inhaalslag heeft plaatsgevonden doordat de DNB met financiële instellingen heeft overlegd hoe de sanctieregels toegepast moeten worden. Ze wees erop dat iedereen in Nederland zich aan de sanctieregels moet houden: dit geldt voor financiële instellingen en andere dienstverleners, maar ook voor bedrijven met gesanctioneerde eigenaren. Het niet naleven van de sanctieregels levert een strafbaar feit op in het kader van de Wet op de economische delicten waarop het Openbaar Ministerie vaker gaat vervolgen.

Host Nation Support Op dit moment is er een Host Nation Support oefening gaande in Vlissingen, die plaatsvindt in de maanden maart en april. Deze oefening stond al gepland en heeft nu wel meer aandacht gekregen. Dit heeft geen effect op de regio Rotterdam. Voor de korte en middellange termijn staat op dit moment niks gepland voor een mogelijke HNS in Rotterdam. Dit is afhankelijk van de escalatie lader van dreigingsniveau op de NAVO landen. Voorbereidende werkzaamheden voor een eventuele HNS in Rotterdam zijn wel verricht m.b.t. het in kaart brengen van de corridors (logistieke lijnen) etc. In de afgelopen jaren is ervaring op gedaan met HNS en is een werkwijze ontwikkeld zodat er snel geschakeld kan worden mocht er toch een HNS plaats vinden in Rotterdam (vitale partners zijn al betrokken geweest).

Continuïteit hulpdiensten Indien de bovengenoemde tekorten aan diesel in Nederland zouden ontstaan, dan kan dit (ook) gevolgen hebben voor de continuïteit van de hulpverleningsdiensten. Het MIC inventariseert de behoeftestelling aan brandstof van de VRR en bekijkt in hoeverre aanspraken gedaan kunnen worden op de strategische olievoorraad (COVA). Daarbij werkt de planningsstaf Oekraïne een scenario brandstoftekort uit.

Continuïteit vitale processen Medewerkers of ambtenaren die toegang hebben tot vertrouwelijke informatie, vertrouwelijke en kwetsbare systemen of bedrijfsgeheimen moeten door werkgevers resp. de overheidsdienst gewaarschuwd worden dat zij niet zomaar Oekraïense vluchtelingen in huis kunnen nemen omdat dit een potentieel veiligheidsrisico oplevert door het onbedoeld delen van informatie, en in het ergste geval spionage. De AIVD wijst erop dat bedrijven, respectievelijk overheidsdiensten zelf, verantwoordelijk blijven en dat medewerkers verplicht zijn nieuwe omstandigheden, zoals inwonende vluchtelingen, te melden. Het nalaten hiervan kan gevolgen hebben voor de afgegeven verklaring van geen bezwaar in verband met het vervullen van een vertrouwensfunctie.

Pagina 5 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Eerder gestelde vragen Onderstaande vragen zijn o.a. gesteld in het Algemeen Bestuur VRR van 21 maart jl.

Gestelde vragen

Reactie MIC

Wat gebeurt er met de vluchtelingen waarvan de opvang bij particulieren niet goed is gegaan?

Indien de opvang bij particulieren niet goed gaat, moeten betrokkenen aangemeld worden bij de HUB (sporthal Wielewaal). Hier zal een intake plaatsvinden, waaronder een medische check en een controle van papieren. Indien noodzakelijk (bijv. omdat men een Russische nationaliteit heeft) zal de betrokkene doorverwezen worden naar Ter Apel. Hij/zij zal via de reguliere procedure asiel moeten aanvragen. Na de intake zullen de vluchtelingen geplaatst worden in de doorlopende opvang. Mocht dit niet kunnen worden betrokkenen in sommige gevallen buiten onze regio geplaatst.

Er is een zoektocht naar bedden voor opvanglocaties.

Op nationaal niveau worden afspraken gemaakt met bedden leveranciers. De productiecapaciteit is rond de 1000 bedden per week. We kunnen gebruik maken van deze constructie. Inmiddels is er een uitvraag gedaan naar de behoefte aan bedden. Het RCVS heeft contact met verschillende partijen over beschikbaarheid van bedden. Zo heeft defensie afgelopen week 200 veldbedden aan een noodopvanglocatie geleverd vanuit een kazerne in Oirschot. De opvang in een sporthal is crisisnoodopvang. Dit betekent dat hier voor opvang een maximale duur van 72 uur aan is verbonden. Dit is m.a.w. een noodgreep, die alleen in uiterste noodzaak, of in bijzondere gevallen wordt ingezet. Aangezien we in de regio nu al onvoldoende opvangcapaciteit voor 3-6 maanden hebben, is besloten om, totdat dit is opgelost, geen gebruik te maken van de sporthallen. Dit doen we o.a. door het weigeren van en groepen. Gezien de omvang van de stroom vluchtelingen en het achterblijven van het aantal opvangplaatsen, is het zeer denkbaar dat we op termijn toch gebruik moeten gaan maken van crisisnoodopvang. Hierom is het belangrijk dat we dit type van opvang achter de hand houden. Rotterdam heeft inderdaad een mobiel team. Door de omvang van de opgave is het op dit moment niet mogelijk dit voor de gehele regio

Er is vanuit Lansingerland een sporthal aangeboden aan de VRR.

Is er een mobiel registratiesysteem?

Pagina 6 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

Leefgeld voor de vluchtelingen. De voorzitter van het AB gaat een voorstel (banken die gezamenlijk versneld bankpassen afgeven) indienen hiervoor bij het Veiligheidsberaad. Is er een financiële tegemoetkoming voor gezinnen die vluchtelingen opvangen?

Het probleem van niet-ingezetenen en registratie. De heer Lamers pleit voor een registratielocatie in Schiedam.

Het screeningsvraagstuk van vluchtelingen. De heer Lamers geeft aan dat het Rijk vier á vijf screeningstraten gaat inrichten.

Kan er vanuit de VRR worden gekeken wat het aanbod is van woonunits en wat de vraag ernaar is in onze regio? Bij verbouwing van locaties: wie maakt de afweging of dit de kosten waard is?

beschikbaar te stellen. Het inschrijven kost op het ogenblik (o.a. doordat er gebruik gemaakt moet worden van tolken) ongeveer 30 minuten. Inmiddels worden er door een aantal gemeenten onder afspraken gemaakt om elkaar in dit proces te helpen. Suggestie vanuit RCVS: het COA hanteert een bankpasjes-systeem voor vluchtelingen.

Er is niet voorzien in een directe financiële tegemoetkoming voor de gastgezinnen. De financiële vergoeding loopt via de vluchtelingen, die daarvoor een toelage boven op het leefgeld krijgen. Het is aan de vluchtelingen en het gastgezin om daar zelf afspraken over te maken. Er vindt centraal op 1 locatie registratie van vluchtelingen plaats, op de crisisnoodopvanglocatie. Er is een app in ontwikkeling die registratie per opvanglocatie mogelijk maakt. Er wordt op nationaal gesproken over het inrichten van screeningsstraten. Vooralsnog zal dit pas gebeuren bij een grote toename van de instroom van vluchtelingen. Voorlopig zal dit op lokaal niveau moeten worden opgevangen. De vertegenwoordiger van het COA in het LCVS heeft afgelopen week gemeld dat het COA voornemens is om 1 extra screeningstraat ergens in het land op te zetten. Het MIC zal de komende week een onderzoek doen naar vraag en aanbod. Om de kosten voor het verbouwen van het rijk vergoed te krijgen, moet er vooraf toestemming gevraagd worden. Aangezien nog niet alle details van de procedure bekend zijn, is er een overgangsregeling. Er is een tijdelijke regeling opgezet, waarbij de VRR tijdelijk het ‘doorgeefluik’ is. Via de kring van Gemeentesecretarissen is dit inmiddels gecommuniceerd en geïmplementeerd. Het is de verwachting dat medio april de definitieve regeling bekend zal worden.

Pagina 7 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Periodiek informatiebeeld AB

OEKRAÏNE

De voorzitter vraagt of alle gemeenten voor 12.00 uur vandaag een update kunnen geven aan de VRR: beschikbaar en op termijn beschikbaar (te maken).

Inmiddels is er een dashboard beschikbaar, waarop de bezetting van de opvanglocaties te zien is. De grootste uitdaging is om zicht te krijgen op welke datum nieuwe locaties operationeel worden en voor welke doelgroep de locatie geschikt is.

.

Pagina 8 van 8 Multi Intelligence Center info@micnl.nl www.micnl.nl

25 maart 2022

Nummer: Datum:

3 1 april 2022

Periodiek Informatiebeeld AB OEKRAÏNE

Algemeen beeld De prognose van de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland (gebaseerd op bron: UNHCR 01-04-2022) is inmiddels opgelopen tot ruim 202.000. Bij het toepassen van een lineaire verdeelsleutel voor de veiligheidsregio’s loopt de benodigde opvangcapaciteit per regio op tot ruim 8.000 plekken. De grafiek vermeldt hoeveel vluchtelingen tot nu toe zijn opgevangen in onze regio.

TakeCareBnB heeft nog geen vluchtelingen geplaatst (bron: nu.nl). Het aantal aanmeldingen van nieuwe gastgezinnen daalt, daarbij valt 30 procent af na screening. Daarnaast zijn er signalen dat in gemeenten waar particulieren op eigen initiatief Oekraïense vluchtelingen in huis hebben genomen, de opvang in de praktijk niet werkt en mensen terugkomen naar de crisisnoodopvang. Deze signalen worden verder onderzocht.

250000

Vluchtelingen die oekraïne verlaten (per dag)

200000 150000 100000 50000 0

TakeCareBnB heeft gemeld hoeveel beschikbare locaties zij hebben in Nederland. Hieronder staat de beschikbaarheid voor de regio’s Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland Zuid. TakecareBnB binnen de VRR

brondatum: 31-03-2022

Locatie en bedden

TakecareBnB binnen de VRZHZ

brondatum: 31-03-2022

Locatie en bedden

Aantal Locaties (Geschikt)

200

Aantal Locaties (Geschikt)

130

Aantal locaties (Ongeschikt)

26

Aantal locaties (Ongeschikt)

15

Aantal locaties (Ongescreend) Aantal locaties (Twijfelgevallen)

2

2

4

Aantal locaties (Ongescreend) Aantal locaties (Twijfelgevallen)

Aantal bedden (Geschikt)

505

Aantal bedden (Geschikt)

337

Aantal bedden (Ongeschikt)

64

Aantal bedden (Ongeschikt)

28

Aantal bedden (Ongescreend) Aantal bedden (Twijfelgevallen)

6

Aantal bedden (Ongescreend) Aantal bedden (Twijfelgevallen)

4

7

1

3

Vluchtelingen De regering heeft besloten om staatsnoodrecht in te zetten (zonder de noodtoestand af te kondigen), omdat er sprake is van buitengewone omstandigheden vanwege een zeer grote toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne (bron: brief Staatssecretaris Migratie JenV aan de Tweede Kamer, 30 maart 2022). Staatsnoodrecht is nodig omdat binnen de bestaande structuren (nood)opvang bieden voor zo’n grote toestroom voor gemeenten niet georganiseerd kan worden.

Periodiek Informatiebeeld OEKRAÏNE Het mogelijk maken van de toepassing van art. 2c en 4 van de Wet Verplaatsing Bevolking per 1 april 2022, zou burgemeesters meer bevoegdheden bieden om te voorzien in de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De regering ziet voor de activering van dergelijke (verdergaande) noodbevoegdheden, waarbij ook grondrechten in het geding zijn, op dit moment nog onvoldoende aanleiding, dus dit is momenteel nog niet aan de orde. Het Rode Kruis maakt deel uit van het internationaal afstemmingsoverleg psychosociale hulp. Daarin ziet men een tweede golf vluchtelingen, die nu uit Oekraïne vluchten met andere kenmerken: minder huisdieren, reizen minder vaak met de auto, minder Engelssprekenden, kinderen meer gezien en meer aangedaan, en vooral behoefte aan informatie. Voor medische zorgvragen zijn de volgende zaken in de regio Rotterdam-Rijnmond ingericht: 1. Voor het inplannen van huisartsafspraken (Carabout). 2. Per 1 april via het Medisch Support Center MSC: - (Medisch) vervoer (anders dan ambulance) - Medische hulpmiddelen - Zorgprofessionals nodig (geen huisartsen) - Zorgindicaties t.b.v. verblijf - Tolken 3. Op de HUB de Wielewaal vindt medische intake plaats door de verpleegkundigen, GGD is aanwezig en biedt coronavaccinaties aan.

Samenleving en maatschappij In de samenleving zijn negatieve en soms provocerende reacties ten aanzien van de opvang van Oekraïense vluchtelingen een terugkerend thema, vooral in relatie tot de eigen kansen op een woning en het eigen inkomen. Verder zijn er zorgen om de eigen situatie als gevolg van de oorlog waarbij thema’s als energietekorten en de voedsel- en energieprijzen domineren.

Cyber en continuïteit hulpdiensten De Amerikaanse overheid heeft deze week gewaarschuwd voor actief misbruik van een lek in Windows Print Spooler met mogelijke betrokkenheid van Mitel-systemen. De kwetsbaarheid van deze systemen maakt het mogelijk om DDOS-aanvallen te versterken. Omdat dergelijke systemen ook binnen primaire processen van overheidsdiensten in Nederland worden gebruikt moeten zij binnen drie weken de hiervoor ontwikkelde beveiligingsupdate uitvoeren.

Haven en industrie Er vindt tijdelijke opslag plaats van specialistische (koel)containers aan boord van schepen in de haven als gevolg van ruimtegebrek bij stuwadoors. Er wordt onderzocht of dit een extra gevaar voor de openbare veiligheid oplevert. Als gevolg van de sancties zijn bepaalde grondstoffen en producten met specifieke eigenschappen maar beperkt of niet beschikbaar voor onderhoud en/of vervanging. Hierdoor wordt bij BRZO bedrijven inmiddels gesproken over de mogelijkheid of noodzaak om gepland groot onderhoud (turnaround) door te schuiven. Dit kan voor veiligheidsissues zorgen als BRZO bedrijven (deel)systemen niet op tijd kunnen onderhouden. Doorschuiven van noodzakelijk onderhoud kan vervolgens weer zorgen voor wrijving met vergunningvoorschriften en eventuele lopende toezichtzaken.

2

Periodiek Informatiebeeld OEKRAÏNE

Economie De Nederlandse afvalsector signaleert een combinatie van uitdagingen als gevolg van de stijgende brandstofprijzen, energieprijzen, inflatie en schaarste aan grondstoffen zoals staal voor onder andere ondergrondse containers. Er zijn op dit moment nog geen concrete signalen dat deze op korte termijn leiden tot hogere prijzen voor ontdoeners van (bedrijfs-)afval. Maar zorgen hierover zijn er wel. Bedrijven in de afvalinzameling- en rioleringssector ondervinden nu al de gevolgen van de onvoorziene harde prijsstijgingen en kunnen niet uitsluiten dat deze op enig moment zal moeten worden doorberekend aan de klant. De accijnsverlaging zal dit voor een deel kunnen dempen en mogelijk zijn ook positieve effecten te verwachten zoals prijsstijgingen voor de afzet van teruggewonnen grondstoffen. Maar op dit moment kan nog onvoldoende worden ingeschat of de sterke prijsstijgingen in combinatie met een tekort aan grondstoffen zoals staal problemen kunnen gaan opleveren in de afvalketen.

Continuïteit vitale processen Vanuit de planningsstaf is er contact met de vitale infrastructuur partners om mogelijke kwetsbaarheden in kaart te brengen. Op dit moment zijn er geen specifieke bedreigingen voor de beschikbaarheid van NUTS voorzieningen, met uitzondering van mogelijke cyberaanvallen.

Eerder gestelde vragen Gestelde vragen

Reactie MIC

Verzoek aan de AB-leden: gezamenlijk oppakken via de kring van gemeentesecretarissen en het regionale coördinatie actiecentrum bevolkingszorg om een aantal faciliteiten te creëren.

De kring van gemeentesecretarissen heeft aangegeven waar nodig of wenselijk op onderwerpen regionaal regie te willen voeren. Het gaat dan vooral om onderwerpen die vanuit de reguliere processen binnen de gemeenten moeten worden opgepakt. Er staat een vraag bij de gemeenten uit om de onderwerpen aan te geven waarbij hier behoefte aan is. Te denken valt aan zaken als het realiseren van grootschalige opvanglocaties, onderwijs, zorg, financiën & inkoop, participatie & inkomen, burgerzaken en maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast is de kring momenteel met elkaar in gesprek over hoe deze regionale samenwerking vorm moet worden gegeven.

Er wordt melding gemaakt dat we tegen huisartsenproblemen oplopen. We bespreken dit met de GGD. Zou er voor de bijzondere doelgroepen centraal iets geregeld kunnen worden.

GHOR heeft regionaal de verantwoordelijkheid genomen voor de coördinatie van de eerstelijnsgezondheidszorg, ondanks dat formeel geen sprake is van een opgeschaalde crisisstructuur. De GHOR is bezig met het coördineren van huisartsenzorg en zijn op de hoogte van verschillende knelpunten. Hier is nog niets over bekend . Mogelijk weten we maandag 4 april meer. Er staat over dit onderwerp niets vermeld in de kamerbrief.

Er wordt nu iets voorbereid met prepaid pasjes, maar het is nog onduidelijk wanneer. Verder is de vraag wat als begintijd wordt aangehouden bij het verstrekken van het

3

Periodiek Informatiebeeld OEKRAÏNE leefgeld. Is dat het moment van registratie of wanneer de regeling landelijk bekend werd? Er wordt aandacht gevraagd voor overcapaciteit van crisisnoodopvang. Als de behoefte aan crisisnoodopvang afgeschaald moet worden, moeten we daarnaar kijken.

Er is nog geen indicatie te geven of in de toekomst gebruik gemaakt moet blijven worden van crisisnoodopvang (max. 72 uur). Landelijk is alles gericht om te voorkomen dat dit type opvang gebruikt moet worden. Aangezien de toekomst onzeker is, is het verstandig om de optie crisisnoodopvang achter de hand te houden. Indien het alsnog noodzakelijk is om de crisisnoodopvang snel op te bouwen, kan de regio dit ondersteunen.

In deze regio lopen we aan tegen de problematiek van het door inwoners zelf ophalen van mensen aan de grens en waar deze dan naartoe moeten.

De problematiek van particulieren en/of bedrijven die zelf vluchtelingen ophalen speelt landelijk. De ervaring leert dat onverwacht de gemeente wordt ingeschakeld om de opvang over te nemen. D.m.v. de registratie hopen we inzicht te krijgen in aantallen. Tevens heeft MIC contact met touringcarbedrijven in onze regio, die ons zullen melden wanneer zij in opdracht van particulieren (en bijv. ook kerken en verenigingen) vluchtelingen gaan ophalen.

4