47. Natuur en Recreatieschap IJsselmonde Reactie zienswijzen en vastgestelde programmabegroting 2026.pdf
Tekst van het document
27
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting Bedragen Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa
2.550.467 4.772.697
2.510.120 4.515.096
2.470.794 4.144.484
2.431.671 3.334.374
2.386.495 3.594.809
Totaal activa
7.323.164
7.025.216
6.615.277
5.766.045
5.981.304
PASSIVA Reserves (Geraamd) resultaat Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva
4.902.182 2.330.226 90.756 -
4.903.069 2.076.769 45.378 -
4.903.956 1.711.321 -
4.904.843 861.202 -
4.905.730 1.075.574 -
Totaal passiva
7.323.164
7.025.216
6.615.277
5.766.045
5.981.304
Totaaloverzicht
Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, zijn vermeld in hoofdstuk 2 van deze begroting. Materiële vaste activa De afname in de materiële vaste activa betreft de jaarlijkse afschrijvingen. Financiële vaste activa Niet van toepassing. Vlottende activa De vlottende activa is bepaald door het verschil te nemen tussen het “totaal passiva per jaar” minus het totaal van de materiële vaste activa.
28
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting Reserves
Algemene Reserve
Saldo Resultaat 1-1-2025 bestemming 846.623 205.245-
BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve herinrichting Zuidelijk Randpark Reserve vervangingsinvesteringen Reserve Pendrechtse molen Reserve besparingen Afschrijvingsreserve Egalisatiereserve groot onderhoud
1.513.171 460.306 7.001 252.732 1.033.180 327.301 466.228
Subtotaal bestemmingsreserves
4.059.919
Totaal
4.906.542
Staat van reserves
Toevoegingen
Onttrekkingen -
-
Saldo 1-1-2026 641.378
27.700 453.000 -
15.000 4.500 261.202
1.513.171 460.306 7.001 265.432 1.486.180 322.801 205.026
27.700 -
15.000 11.813
1.513.171 460.306 7.001 278.132 1.486.180 310.988 205.026
-
480.700
280.702
4.259.917
27.700
26.813
4.260.804
205.245-
480.700
280.702
4.901.295
27.700
26.813
4.902.182
-
Toevoegingen
Onttrekkingen -
Saldo 31-12-2026 641.378
Meerjarenperspectief Saldo 31-12-2026 641.378
Toevoegingen
-
-
-
Saldo 31-12-2029 641.378
Toevoegingen
-
Saldo 31-12-2028 641.378
Toevoegingen
-
Saldo 31-12-2027 641.378
Toevoegingen
-
-
-
Saldo 31-12-2029 641.378
BESTEMMINGSRESERVES Investeringsreserve Reserve herinrichting Zuidelijk Randpark Reserve vervangingsinvesteringen Reserve Pendrechtse molen Reserve besparingen Afschrijvingsreserve Egalisatiereserve groot onderhoud
1.513.171 460.306 7.001 278.132 1.486.180 310.988 205.026
27.700
1.513.171 460.306 7.001 290.832 1.486.180 299.175 205.026
27.700
1.513.171 460.306 7.001 303.532 1.486.180 287.362 205.026
-
15.000 11.813 -
1.513.171 460.306 7.001 316.232 1.486.180 275.549 205.026
27.700
-
15.000 11.813 -
27.700
-
15.000 11.813 -
-
15.000 11.813 -
1.513.171 460.306 7.001 328.932 1.486.180 263.736 205.026
Subtotaal bestemmingsreserves
4.260.804
27.700
26.813
4.261.691
27.700
26.813
4.262.578
27.700
26.813
4.263.465
27.700
26.813
4.264.352
Totaal
4.902.182
27.700
26.813
4.903.069
27.700
26.813
4.903.956
27.700
26.813
4.904.843
27.700
26.813
4.905.730
Staat van reserves Algemene Reserve
Onttrekkingen
Onttrekkingen
Onttrekkingen
Onttrekkingen
ALGEMENE RESERVE De algemene reserve heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers.
BESTEMMINGSRESERVES a) Investeringsreserve Het doel van de Investeringsreserve is het dekken van investeringskosten van de (land)inrichting van diverse nieuwe gebieden. b) Bestemmingsreserve herinrichting Zuidelijk Randpark De Reserve Herinrichting Zuidelijk Randpark is bestemd voor het gelijknamige recreatiegebied op de grens van de gemeenten Barendrecht en Rotterdam. Het park ligt pal ten noorden van de A15/Betuwespoorlijn en bestaat uit verschillende deelgebieden. Met deze reserve worden de kosten gedekt die nodig zijn om het Zuidelijk Randpark opnieuw in te richten als recreatiegebied. c)
Reserve vervangingsinvesteringen.
Deze reserve is ingevoerd in 2015. In de meerjarenraming zijn voor 2026 geen onttrekkingen gepland.
29
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting d)
Reserve Pendrechtse Molen
Deze reserve is gevormd bij de jaarrekening 2015 ter vervanging van de voorziening Pendrechtse Molen. De voorziening voldeed niet aan de financieel-technische eisen die hier wettelijk aan gesteld worden. e)
Reserve besparingen
De reserve besparingen heeft als doel het financieren van investeringen die leiden tot een afname in de onderhoudskosten. f)
Reserve afschrijvingen
Het doel van deze reserve is het dekken van de afschrijvingslasten van projecten die geactiveerd zijn conform nieuwe BBV regelgeving. g)
Egalisatiereserve groot onderhoud
De reserve heeft ten doel om tot en met 2025 het tekort op de voorziening groot onderhoud te egaliseren door middel van een jaarlijkse extra dotatie van €261.202
Voorzieningen
Voorziening Groot Onderhoud
Saldo 1-1-2025 2.872.957
Toevoegingen 921.802
Onttrekkingen 971.303
Saldo 1-1-2026 2.823.456
Toevoegingen 695.000
OnttrekSaldo kingen 31-12-2026 1.188.230 2.330.226
Totaal
2.872.957
921.802
971.303
2.823.456
695.000
1.188.230
Staat van voorzieningen
2.330.226
Meerjarig perspectief verloop voorzieningen Staat van voorzieningen Voorziening Groot Onderhoud Totaal
Saldo 31-12-2026 2.330.226
Toevoegingen 695.000
OnttrekSaldo kingen 31-12-2027 948.457 2.076.769
Toevoegingen 695.000
OnttrekSaldo kingen 31-12-2028 1.060.448 1.711.321
Toevoegingen 695.000
OnttrekSaldo kingen 31-12-2029 1.545.119 861.202
Toevoegingen 695.000
OnttrekSaldo kingen 31-12-2029 480.628 1.075.574
2.330.226
695.000
948.457
695.000
1.060.448
695.000
1.545.119
695.000
480.628
2.076.769
1.711.321
861.202
1.075.574
Voorziening groot onderhoud Groot Onderhoud is noodzakelijk ten einde de duurzame instandhouding van de gebieden te garanderen. Regulier onderhoud kent een jaarlijkse cyclus. Groot Onderhoud heeft een cyclus groter dan één jaar. Voor het verrichten van groot onderhoud is een voorziening Groot Onderhoud beschikbaar. Het doel van deze voorziening is de lasten van groot onderhoud gelijkmatig over de jaren te verdelen.
Langlopende schulden Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer De stand van de langlopende schulden is bepaald door per lening rekening te houden met het betreffende verloopschema. Vlottende passiva De vlottende passiva zijn in de meerjarenraming constant gehouden. 30
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting Meerjarenraming Lasten Deelproduct/product
Baten
Saldo
2027
2028
2029
2030
2027
2028
2029
2030
1.084.850
1.084.850
1.084.850
1.084.850
-
-
-
-
1.084.850
1.084.850
1.084.850
1.084.850
(452.288)
(450.288)
(448.462)
(448.462)
-
-
-
-
(452.288) -
(450.288) -
(448.462) -
(448.462) -
2.081.938 3.166.788 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 1.826 1.826 3.597.164 -
2.083.764 3.168.614 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 3.597.164 -
2.083.764 3.168.614 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 -
Totaal kredieten
2.079.938 3.164.788 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 3.826 3.826 3.597.164 -
Saldo van baten en lasten
3.597.164
3.597.164
3.597.164
3.597.164
Totaal mutatie reserves
27.700
27.700
27.700
3.624.864
3.624.864
3.624.864
Personeel Optimaliseringsrichting fysiek beheer Overschot op rekening Materieel Gebiedsbeheer Personeel Materieel Maatschappelijke betrokkenheid Personeel Materieel Plannen maken Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel Juridische diensten Totaal overhead Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Beheerkostenregeling Rente Bijdrage gemeente Rotterdam Algemene middelen Onvoorzien
Saldo gewone bedrijfsvoering
Saldo
2027
2028
2029
2030
832.900 832.900 1.766.163 318.988 130.000 550.000 2.765.151 3.598.051 -
832.900 832.900 1.766.163 318.988 130.000 550.000 2.765.151 3.598.051 -
832.900 832.900 1.766.163 318.988 130.000 550.000 2.765.151 3.598.051 -
832.900 832.900 1.766.163 318.988 130.000 550.000 2.765.151 3.598.051 -
1.247.038 2.331.888 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 (1.766.163) (318.988) (126.174) (550.000) (2.761.325) (887) -
1.249.038 2.333.888 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 (1.766.163) (318.988) (128.174) (550.000) (2.763.325) (887) -
1.250.864 2.335.714 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 (1.766.163) (318.988) (130.000) (550.000) (2.765.151) (887) -
1.250.864 2.335.714 51.500 51.500 10.000 10.000 34.900 99.400 134.300 188.600 23.650 212.250 20.500 20.500 367.050 (1.766.163) (318.988) (130.000) (550.000) (2.765.151) (887) -
27.700
3.598.051 26.813
3.598.051 26.813
3.598.051 26.813
3.598.051 26.813
(887) 887
(887) 887
(887) 887
(887) 887
3.624.864
3.624.864
3.624.864
3.624.864
3.624.864
-
-
-
-
3.597.164 -
31
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting Grondslagen voor de meerjarenbegroting De grondslagen voor de ramingen in de meerjarenbegroting zijn vermeld in hoofdstuk 2 “Uitgangspunten”. Structureel evenwicht Voor een toelichting op het begrip “structureel evenwicht” wordt verwezen naar de toelichting bij het overzicht van baten en lasten (zie het begin van dit hoofdstuk). De berekening van het structurele begrotingssaldo voor de jaren 2026 tot en met 2030 blijkt uit het volgende overzicht. Bedragen Structureel resultaat Lasten Baten Totaal saldo baten en lasten
2026 3.597.164 (3.598.051) (887)
2027 3.597.164 (3.598.051) (887)
2028 3.597.164 (3.598.051) (887)
2029 3.597.164 (3.598.051) (887)
2030 3.597.164 (3.598.051) (887)
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal saldo mutaties reserves
27.700 (26.813) 887
27.700 (26.813) 887
27.700 (26.813) 887
27.700 (26.813) 887
27.700 (26.813) 887
-
-
-
-
-
Af: incidentele baten en lasten (incl. reserves) Incidentele lasten Incidentele baten Totaal saldo incidentele baten en lasten
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
Structureel rekening resultaat
(12.700)
(12.700)
(12.700)
(12.700)
(12.700)
2026 27.700 (26.813) 887
2027 27.700 (26.813) 887
2028 27.700 (26.813) 887
2029 27.700 (26.813) 887
2030 27.700 (26.813) 887
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
27.700 (15.000) 12.700
(11.813) (11.813)
(11.813) (11.813)
(11.813) (11.813)
(11.813) (11.813)
(11.813) (11.813)
Rekening resultaat
Reserve mutaties Stortingen Onttrekkingen
Incidentele reserves Stortingen Onttrekkingen
Structurele reserves Stortingen Onttrekkingen
32
Programmabegroting 2026 | Financiële begroting De incidentele lasten bestaan uit: Storting aan de reserve Pendrechtse Molen
2026 27.700
2027 27.700
2028 27.700
2029 27.700
2030 27.700
Totaal
27.700
27.700
27.700
27.700
27.700
De incidentele baten bestaan uit Onttrekking aan de reserve Pendrechtse Molen
15.000
15.000
15.000
15.000
15.000
Totaal
15.000
15.000
15.000
15.000
15.000
33
Programmabegroting 2026 | Bijlage 5
Bijlagen
Bijlage “Bedragen per taakveld” Verdeling taakvelden
Lasten
2026 Baten
Saldo
0.4 - Overhead 0.5 - Treasury 0.8 - Overige baten en lasten 0.10 - Mutaties in reserves 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
367.050 5.826 27.700 3.224.288
130.000 1.766.163 26.813 1.701.888
367.050 124.1741.766.163887 1.522.400
0.11 - Resultaat van de rekening baten en lasten
-
-
-
3.624.864
3.624.864
-
Totaaltelling lasten en baten
34
Programmabegroting 2026 | Bijlage Bijlage “Conversiestaat” Deelproduct/product Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer uitvoeren Terreinbeheer RO 30% Omgevingscommunicatie Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Personeel
Saldo Lasten Baten Begroting 2026 Begroting 2026 Begroting 2026 60.900 60.900 72.500 72.500 40.800 40.800 452.000 452.000 69.200 69.200 142.900 142.900 225.700 225.700 20.850 20.850 1.084.850 1.084.850 1.506.500 695.000
Regulier onderhoud Dotatie voorziening groot onderhoud
1.506.500 695.000
Optimaliseringsrichting fysiek beheer
(454.288)
Afschrijvingen Energie- en waterverbruik Subsidies natuurbeheer
45.176 30.000 -
Belastingen Verzekeringen Huren en pachten Vergunningen, Ontheffingen en Toestemmingen Veerdiensten Publiciteit & voorlichting
55.000 18.250 60.000
(454.288) 110.900
715.000 7.000 -
116.000 6.300
45.176 30.000 (110.900) 55.000 18.250 (655.000) (7.000) 116.000 6.300
2.077.938 3.162.788 51.500
832.900 832.900
Vrijwilligers en actief burgerschap
1.245.038 2.329.888 51.500
Personeel
51.500
-
51.500
51.500 10.000
-
Plan- en projectvoorbereiding
51.500 10.000
Personeel
10.000
-
10.000
10.000
-
10.000
Materieel Gebiedsbeheer
Maatschappelijke betrokkenheid
Plannen maken Overhead
34.900
Accountmanagement Bestuurssecretaris Personeel
34.900 34.900
-
34.900
Bestuurssecretaris/Secretariaat Bestuurskosten
98.900 500
-
98.900 500
Materieel Financieel beleid Planning en control Projectcontrol Rechtmatigheidscontrole Personeel
99.400 134.300 15.800 146.000 15.800 11.000 188.600
Accountantskosten Bank- en treasurykosten Fiscaal advies
20.200 550 2.900
Materieel
23.650 212.250 3.400 13.900 1.600 1.600 20.500
-
-
23.650 212.250 3.400 13.900 1.600 1.600 20.500
20.500
-
20.500
Bestuurlijke diensten
Financiële diensten Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOB-procedures Personeel Juridische diensten
-
-
20.200 550 2.900
-
367.050
Totaal overhead Rente Deelnemersbijdrage Beheerkostenregeling Bijdrage gemeente Rotterdam Algemene middelen
130.000 1.766.163 318.988 550.000 2.765.151
5.826 5.826
-
-
Onvoorzien
3.598.051
3.597.164
Saldo gewone bedrijfsvoering
-
-
Totaal kredieten Saldo van baten en lasten
99.400 134.300 15.800 146.000 15.800 11.000 188.600
367.050 (124.174) (1.766.163) (318.988) (550.000) (2.759.325) -
(887) (887) -
3.597.164
3.598.051
27.700
15.000 11.813
27.700
26.813
12.700 (11.813) 887
3.624.864
3.624.864
-
Mutatie reserves Reserve Pendrechtse molen Reserve afschrijvingen Totaal mutatie reserves
Saldo
35
Z25-5867/D25-31499
Geachte raadsleden,
Het Algemeen Bestuur heeft de programmabegroting 2026 van het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ) definitief vastgesteld. In aanloop daarnaartoe zijn zienswijzen ontvangen van de deelnemende gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht. Deze reacties zijn via het Dagelijks Bestuur aan het Algemeen Bestuur voorgelegd ter bespreking en besluitvorming bij de begrotingsbehandeling. Wij danken de colleges en gemeenteraden voor hun betrokkenheid en constructieve inbreng. De zienswijzen geven richting en bevatten waardevolle signalen. Het Algemeen Bestuur herkent en onderschrijft de rode draden in de reacties. Per hoofdthema wordt hieronder ingegaan op de belangrijkste punten. 1. Financiële positie en structureel tekort vanaf 2026 Alle gemeenten uiten ernstige zorgen over het oplopende structurele tekort vanaf 2026, mede als gevolg van de structureel lagere bijdragen van Rotterdam en mogelijk de provincie Zuid-Holland. Deze zorgen worden door het Algemeen Bestuur volledig gedeeld. ▪
De gepresenteerde weerstandsratio van <1 bevestigt dat de financiële positie van het schap precair is. Het Algemeen Bestuur verzoekt het Dagelijks Bestuur om, voor zover haalbaar, in de definitieve begroting 2026 concreet te maken: o Welke structurele maatregelen (kunnen) worden getroffen om het tekort op te vangen zonder verdere intering op de reserves; o En/of op welke wijze het weerstandsvermogen vanaf 2026 aantoonbaar wordt versterkt, dan wel hoe en wanneer deze versterking verder wordt uitgewerkt
2. Besparingsopgave en realisatiekracht Uit de zienswijzen blijkt dat het draagvlak voor nieuwe maatregelen onder druk staat zolang eerdere afspraken onvoldoende zijn gerealiseerd. Sinds 2021 is slechts een beperkt deel van de taakstellende besparing daadwerkelijk bereikt. Het Algemeen bestuur onderstreept de noodzaak om het Programma Toekomstbestendig NRIJ met voortvarendheid voort te zetten. Daarbij geldt: •
• •
de taakstelling van € 454.288 vanaf 2026 blijft onverkort van kracht; het DB maakt bij de begrotingsvaststelling, voor zover haalbaar, inzichtelijk welke maatregelen wanneer worden gerealiseerd en wat het verwachte financiële effect is; deelnemers worden tijdig geïnformeerd en betrokken bij besluitvorming over maatregelen.
Om tegemoet te komen aan de wens van de raden om inzicht te krijgen in de invulling van de taakstellende besparing en betrokken te worden bij de keuzes, wordt de uitwerking van de optimalisatiemaatregelen vastgelegd in een separaat voorgesteld besluit bij de begroting.
1
Z25-5867/D25-31499
Dit voorgesteld besluit wordt gelijktijdig met de vaststelling van de begroting aan de deelnemers en de provincie aangeboden, zodat er bestuurlijke besluitvorming over de maatregelen en hun financiële effect parallel kan lopen aan de vaststelling van de begroting. 3. Behoud van gebiedskwaliteit en recreatieve waarde De wens om bezuinigingen door te voeren zonder afbreuk te doen aan de kernwaarden van de gebieden wordt breed gedeeld. Gemeenten vragen om transparantie in de prioritering van maatregelen en de effecten ervan op de gebiedskwaliteit. Het Algemeen Bestuur onderschrijft dat beheer, veiligheid en toegankelijkheid van de natuuren recreatiegebieden gewaarborgd moeten blijven. Het Dagelijks Bestuur wordt gevraagd om: ▪ ▪
te concretiseren welke kwaliteitsverbeteringen binnen het huidige financiële kader nog wél mogelijk zijn; te borgen dat behoud van kwaliteit leidend blijft bij afwegingen binnen beheer en exploitatie.
4. Relatie met provincie Zuid-Holland en gemeente Rotterdam De onzekerheid over de bijdrage van de provincie Zuid-Holland vanaf 2026 is een punt van zorg. De toezegging van Rotterdam tot 2031 wordt gewaardeerd, maar ligt structureel lager dan voorheen en is daardoor niet voldoende om het financiële tekort op te vangen. In lijn met de zienswijzen heeft het Dagelijks Bestuur het gesprek met de provincie reeds actief opgezocht. Op 9 juli is namens het recreatieschap ingesproken bij Provinciale Staten over de Kadernota 2026 - 2029. Daarin is met nadruk gewezen op de structurele financiële onzekerheid, het belang van de NRIJ-gebieden voor de regio en het uitblijven van helderheid over de provinciale bijdrage. Ook is expliciet aandacht gevraagd voor het Zuidelijk Randpark en de druk op het onderhoud en toezicht in de gebieden. Het Algemeen Bestuur verzoekt het Dagelijks Bestuur om: ▪ ▪ ▪
▪
in vervolg op deze inspraak het gesprek met de provincie te intensiveren en spoedig duidelijkheid te verkrijgen van de provincie over hun bijdrage vanaf 2026; in gesprekken met provincie en Rotterdam actief het belang van een structurele financiële betrokkenheid bij het recreatieschap te blijven uitdragen; in overleg met de provincie nadrukkelijk het belang van de NRIJ/gebieden onder de aandacht te brengen en het ongenoegen over de aanhoudende onduidelijkheid uit te spreken; het AB tussentijds te informeren over de voortgang van deze gesprekken.
5. Samenwerking met Staatsbosbeheer Gemeenten vragen naar de samenwerking met Staatsbosbeheer, mede in het licht van de financiële situatie en de evaluatie. Het Algemeen Bestuur onderstreept dat: ▪ ▪
de evaluatie eind 2024 de basis vormt voor besluitvorming over voortzetting na medio 2026; nieuwe afspraken gericht moeten zijn op betere financiële sturing, duidelijk opdrachtgeverschap van het NRIJ en versterking van bestuurlijke grip en regie;
2
Z25-5867/D25-31499
▪
de deelnemers hierbij actief worden betrokken.
6. Status en proces Barendrecht geen rechtsgeldig uittredingsvoornemen Tijdens de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 19 juni 2025 is met het Dagelijks Bestuurslid van Barendrecht afgesproken dat uiterlijk op 16 juli 2025 door het college van Barendrecht schriftelijk duidelijkheid zou worden gegeven over het voornemen tot uittreding uit het NRIJ, inclusief het aan de gemeenteraad voor te leggen voorstel. Omdat deze duidelijkheid uitbleef, heeft het Dagelijks Bestuur, conform afspraak, op 17 juli 2025 een brief aan het college van Barendrecht verzonden. Hierin is, op basis van de juridische analyse en richtinggevende aanpak (besproken in het Dagelijks Bestuur van 26 mei 2025), vastgesteld dat er op dit moment geen formeel uittredingsproces loopt. Dat komt doordat er geen rechtsgeldig raadsbesluit tot uittreding is genomen en er geen rechtsgeldig voornemen tot uittreden is kenbaar gemaakt conform artikel 42 van de Gemeenschappelijke Regeling 2024. In reactie daarop heeft het Dagelijks Bestuurslid van Barendrecht namens het college laten weten vooralsnog af te zien van besluitvorming over uittreden, in afwachting van de aanbevelingen en conclusie van het rapport van bureau Cleverland en de daaropvolgende besluitvorming binnen het schap.
Daarmee is de formele status op dit moment helder: de gemeente Barendrecht is volwaardig deelnemer aan het NRIJ met de daarbij behorende bestuurlijke en financiële verplichtingen. Het Algemeen Bestuur benadrukt dat uitsluitend formele besluiten, kenbaar gemaakt volgens de vereisten van de Gemeenschappelijke Regeling, kunnen leiden tot een rechtsgeldig uittredingsproces. Zolang daarvan geen sprake is, het NRIJ uitgaat van vijf deelnemende gemeenten. 7. Vervolg De opmerkingen en aanbevelingen uit de zienswijzen zijn betrokken bij de behandeling van de ontwerpbegroting in het Algemeen Bestuur. In aansluiting hierop wordt medio oktober 2025 een richtinggevende sessie met het Dagelijks Bestuur en leden van het ambtelijk overleg georganiseerd in het kader van het programma Toekomstbestendig NRIJ. Deze bijeenkomst is gericht op het formuleren van bestuurlijke uitgangspunten voor de verdere koers van het NRIJ. Als uit de verdere uitwerking van het programma Toekomstbestendig NRIJ blijkt dat bepaalde financiële of beleidsmatige keuzes heroverwogen moeten worden (bijvoorbeeld ten aanzien van taakstellingen, onderhoud of investeringen), dan kan dat (indien nodig) worden verwerkt via een bestuursrapportage of een wijziging van de programmabegroting. Het Dagelijks Bestuur wordt verzocht het Algemeen Bestuur actief te betrekken bij het vervolg van het Programma Toekomstbestendig NRIJ.
3
VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR
Onderwerp: Kenmerk: Bijlagen: Besluitdatum: Voorbereid door:
Programmabegroting 2026 Z255870D25-31501 1 10 september 2025 Programmamanager toekomstbestendig NRIJ en interim bestuurssecretaris
BESLISPUNTEN Het Algemeen Bestuur besluit: 1. De conceptreactie op de zienswijzen van de deelnemende gemeenten op de ontwerp-programmabegroting 2026 vast te stellen. 2. De begroting 2026 vast te stellen met een sluitende structurele dekking van het tekort van € 454.288 (prijspeil 2026). 3. In te stemmen met de uitvoering van optimalisatiemaatregelen uit jaarschijf 1 (€ 84.939). 4. In te stemmen met de verdere voorbereiding en uitvoering van optimalisatiemaatregelen uit jaarschijf 2+ (€ 69.725) die betrekking hebben op het beheerafspraken met derden en het extensiveren van beheer. 5. In te stemmen met de verdere voorbereiding en uitvoering van maatregelen en deelprojecten uit het programma toekomstbestendig NRIJ (€ 305.336), waarbij de prioriteit ligt op de volgende maatregelen en conservatieve bijdrage van: a. Deelproject 1 - Bijdrage beheerkosten derden (€ 250.000) b. Deelproject 4 - Aanvullende baten (€ 155.336) 6. Te bevestigen dat hiermee het structureel evenwicht is bereikt per begrotingsjaar 2026, met flexibiliteit en alternatieve opties beschikbaar voor bijsturing indien nodig. 7.
Vast te stellen dat, in overeenstemming met de kanttekeningen, de in conceptbegroting 2026 opgenomen 30%-systematiek uitsluitend geldt als tijdelijk rekenuitgangspunt en dat eventuele structurele toepassing hiervan pas bestuurlijk kan worden vastgesteld bij het nieuwe uitvoeringsprogramma en de herziening van de samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer. 8. In te stemmen met het inzetten van incidentele overbruggingsmaatregelen, conform de kanttekeningen, uitsluitend als de structurele maatregelen in 2026 tijdelijk onvoldoende resultaat opleveren, waarbij deze maatregelen niet in de plaats treden van de lopende besparingsopgave. 9. De aangepaste begroting 2026 inclusief bovengenoemde maatregelen en onderbouwing vast te stellen. 10. Vast te stellen dat het besluit over het beheer van gronden in de Zuidpolder gelegen op het grondgebied van één van de deelnemende gemeenten en waarvoor het NRIJ geen juridische eigendomstitel bezit en de gevolgen hiervan voor het beheer, het areaal en de programmabegroting 2026 separaat worden voorbereid voor besluitvorming in het Dagelijks Bestuur van 8 oktober 2025 en dat de financiële en juridische consequenties
hiervan uiterlijk worden verwerkt, op een later moment, in een aanvullende begrotingswijziging.
MANAGEMENTSAMENVATTING Sluitende dekking taakstelling 2026 Het structurele tekort van € 454.288 (prijspeil 2026) wordt volledig gedekt via optimalisatiemaatregelen en conservatief geraamde bijdragen en baten uit het programma toekomstbestendig NRIJ. Flexibiliteit en alternatieven Marge door een conservatieve raming van de opbrengst van de deelprojecten, evenals andere deelprojecten dragen bij aan de flexibiliteit van de opgave, waardoor tijdig bijsturen mogelijk is en de structurele besparing gerealiseerd kan worden. Indien het resultaat toch achterblijft zijn er een aantal maatregelen (zoals de bijdrage aan de veerpontjes en planning groot onderhoud) mogelijk om het begrotingsjaar 2026 te overbruggen. Risicobeheersing Belangrijkste aandachtspunten zijn tijdige uitvoering, afhankelijkheden van beschikbare capaciteit en derden; monitoring volgt in Q1/Q2 2026 met mogelijkheid tot bijsturing. AANLEIDING Naar aanleiding van de ontvangen zienswijzen van de deelnemende gemeenten en het signaal van de provincie Zuid-Holland dat een sluitende begroting 2026 vereist is, is de aangepaste begroting voorzien van een concreet sluitende dekking van het structurele tekort ad € 454.288. De dekking is gebaseerd op: •
•
Versnelde uitvoering van de maatregelen uit het optimalisatietraject (2021): o Jaarschijf 1 (€ 84.939) o Jaarschijf 2, 3, 4+ (€ 69.725) Conservatief geraamde bijdragen en baten uit het programma toekomstbestendig NRIJ: o Deelproject 1 - Bijdrage beheerkosten derden (€ 250.000) o Deelproject 4 – Aanvullende baten (€ 155.336)
De concrete invulling van de optimalisatiemaatregelen is ontleend aan de analyse en scenario’s uit 0502 PT-NRIJ Grip en perspectief op begroting en NRIJ. Voor de begroting in 2026 schatten we de te realiseren besparing van deelproject 1, bijdrage beheerkosten derden, en deelproject 4, aanvullende baten, zeer conservatief in. Tegelijkertijd biedt dit ruimte om bij tegenvallende resultaten dit deelproject te intensiveren om een hogere besparing te realiseren. BEOOGD EFFECT Met dit addendum wordt het structurele tekort van € 454.288 sluitend gedekt op basis van actuele ramingen (prijspeil 2026) en wordt bestuurlijke duidelijkheid geboden over de herkomst, status en planning van de maatregelen. De aanpak sluit aan bij de insteek van de zienswijzen: de begroting blijft inhoudelijk ongewijzigd, maar deelnemers en provincie krijgen inzicht in de invulling van de taakstelling. ARGUMENTEN 1. Structureel evenwicht Op basis van actuele doorrekening wordt het tekort volledig gedekt met een combinatie van, optimalisatiemaatregelen uit jaarschijf 1 (€ 84.939), jaarschijven 2+ (€ 69.725), Bijdragen derden (€ 250.000) en Aanvullende baten (€ 155.336). 2. Provinciale randvoorwaarde De provincie Zuid-Holland stelt een sluitende begroting als harde voorwaarde voor goedkeuring. 3.
Financiële positie NRIJ De voorgestelde maatregelen hebben een structureel karakter en richten zich op een verbetering van de financiële positie van de NRIJ. 4. Voorbereiding en uitvoerbaarheid Jaarschijf 1-maatregelen zijn bestuurlijk benoemd en uitvoerbaar. Maatregelen uit jaarschijf 2+ zijn in voorbereiding en kunnen efficiënter worden opgepakt als ze worden samengevoegd met de maatregelen uit jaarschijf 1. De deelprojecten zijn geanalyseerd bij de vormgeving van het programma en op basis hiervan kunnen de projectkaders verder worden vormgegeven en de projecten uitgevoerd. 5. Marge Deelprojecten 1 en 4 van het programma toekomstbestendig NRIJ zijn in dit addendum opgenomen met een conservatieve inschatting van het besparingspotentieel. Dit biedt marge bij tegenvallende resultaten binnen het geselecteerde deelproject. Volgens de uitgevoerde analyse (20211112 Verslag Toekomstbestendig NRIJ) zijn onderstaande maximale besparingen ingeschat, waarvan het deel wordt opgenomen in de onderbouwing van de sluitende begroting: a. Deelproject 1 - Bijdrage beheerkosten derden (€250.000 van de € 470.000) b. Deelproject 4 – Aanvullende baten (€155.336 van de € 260.000)
6. Diversiteit maatregelen De maatregelen richten zich op verschillende onderdelen van de begroting en beheerareaal, zoals het extensiveren van beheer, het laten vervallen van bepaalde voorzieningen, het herzien van beheerafspraken, het alternatief financieren van beheerkosten, het verhogen van de baten, e.d. Dit verspreid de risico's en verhoogd de slagingskans van de opgave. 7. Flexibiliteit en alternatieve opties De complete set aan maatregelen en deelprojecten binnen het huidige programma toekomstbestendig NRIJ biedt een maximale besparing van €1.589.000 (zie tabel hieronder). Deze deelprojecten kunnen worden ingezet om aanvullende pakketten ter besluitvorming voor te leggen wanneer de realisatie van de huidige maatregelen achterblijft. In eerste instantie zullen de maatregelen uit het programma toekomstbestendig NRIJ worden overwogen, omdat deze een structurele besparing kunnen realiseren en de financiële positie van de NRIJ verbeteren. Aanvullend zijn er incidentele maatregelen mogelijk om bij tegenvallende resultaten of vertraging in de uitvoering toch het resultaat voor de begroting van 2026 kunnen halen. Deze maatregelen zijn slechts een overbrugging en vervangen niet de lopende besparingsopgave. Voorbeelden hiervan zijn de reserve van de Pendrechtse molen, bijdrage aan de veerpontjes, planning groot onderhoud en vervanging (mits de veiligheid wordt geborgd). 8.
Monitoring en sturing De voortgang wordt maandelijks bijgehouden en gecommuniceerd met de Dagelijks Bestuur. Zo blijft deze opgave onder de aandacht. Elk kwartaal wordt de voortgang besproken in de DB overleggen om, in dien nodig, bij te sturen.
KANTTEKENINGEN • •
Onzekerheid: In Q3 of Q4 2025 wordt duidelijkheid verwacht over de definitieve provinciale subsidie en daarmee het structurele tekort in de programmabegroting. Afhankelijkheid derden: Uitvoering van enkele maatregelen vereist afstemming met exploitanten, overheden en Staatsbosbeheer.
•
•
•
•
Benodigde inzet taakstelling programmabegroting 2026: Afhankelijk van de aard van de maatregel kan extensivering van beheer leiden tot gelijkblijvende, hogere of lagere personele inzet en/of kosten. De inzet van eventueel vrijgekomen capaciteit en middelen wordt per situatie beoordeeld en vastgesteld door (de programmamanager van) het NRIJ, in overleg met Staatsbosbeheer, op basis van prioriteiten, eventuele besparingen, beschikbare capaciteit en financiële kaders. Voor iedere maatregel wordt vooraf, op basis van gegevens uit de beheerpraktijk, een onderbouwde inschatting gemaakt van de verwachte inzet en kosten, zodat inzichtelijk is of, en zo ja welke capaciteit daadwerkelijk vrijkomt en hoe deze wordt aangewend. In de conceptbegroting 2026 is het percentage (Uitvoeren terreinbeheer 30% RO €452.000) als rekenuitgangspunt opgenomen, maar hierover is nog geen expliciet bestuurlijk besluit genomen. In het vastgestelde Uitvoeringsprogramma 2021–2025 is uitgegaan van een 30%-systematiek voor voorbereiding en toezicht. Deze afspraak geldt uitsluitend binnen de looptijd van dat programma dat vervalt per 1 januari 2026. In de huidige SOK is deze 30%-systematiek niet opgenomen; daarin is alleen vastgesteld dat rekening wordt gehouden met een financiële opgave oplopend tot 20% in 2025.
Voor 2026 en verder dient de systematiek opnieuw bestuurlijk te worden bepaald bij de vaststelling van het nieuwe Uitvoeringsprogramma (vanaf 1 januari 2026) en bij de herziening van de SOK (vanaf 1 juli 2026). Daarbij kan besloten worden of, en zo ja in welke vorm, de 30% systematiek wordt voortgezet of aangepast met het oog op de besparingsopgave van het programma toekomstbestendig NRIJ. Bijzondere voorzieningen uit optimalisatiemaatregelen jaarschijf 2+: De lijst met optimalisatiemaatregelen bevat enkele maatregelen aan bijzondere voorzieningen, zoals de 2 spartelbadjes en de trimbaan. In dit addendum zijn de maatregelen aan deze voorzieningen niet opgenomen in de besparingsopgave. De trimbaan en spartelbadjes hebben een aantoonbare maatschappelijke waarde. Ze bieden inwoners, scholen, recreanten gratis toegankelijke plekken voor beweging, spel en ontmoeting en dragen zo bij aan gezondheid, inclusiviteit en sociale samenhang. Deze voorzieningen hebben zowel een regionale waarde als een lokale waarde. Verwijdering is onomkeerbaar en herplaatsing brengt hoge kosten met zich mee. Door deze voorzieningen te behouden blijft de maatschappelijke waarde beschikbaar. Ook zijn deze voorzieningen kansrijk voor financiering via subsidies.
BEHEER EN ONDERHOUD Niet van toepassing JURIDISCHE PARAGRAAF Grondslag besluitvorming De bevoegdheid van het Dagelijks Bestuur om voorstellen voor te bereiden en ter vaststelling voor te leggen aan het Algemeen Bestuur is geregeld in de Gemeenschappelijke Regeling van het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde.
Rol van het Algemeen Bestuur De uiteindelijke vaststelling van de aangepaste begroting 2026 is voorbehouden aan het Algemeen Bestuur. Het onderhavige besluit van het Dagelijks Bestuur heeft het karakter van een voorstel tot vaststelling. Provinciale vereisten Op grond van de Wet financiering decentrale overheden en het Toezichtskader Provincie Zuid Holland, geldt dat begrotingen van gemeenschappelijke regelingen structureel en reëel in evenwicht moeten zijn. De provincie heeft aangegeven dat de definitieve begroting 2026 alleen kan worden goedgekeurd indien deze sluitend is. FINANCIËLE PARAGRAAF Maatregel
Bedrag (€)
Status
Optimalisatiemaatregelen Jaarschijf 1: beheerafspraken RWS/WSHD en extensiveringen
84.939
Besluitvorming nov 2021, voorbereiding gestart - NRIJ AB 20211124 0201 Memo Optimalisatierichting NRIJ
Optimalisatiemaatregelen Jaarschijf 2+: beheerafspraken en extensiveringen
69.725
Voorbereiding gestart
Deelproject 1: Bijdrage derden (conservatief ingeschat)
250.000
Analyse uitgevoerd, vervolg in voorbereiding
Deelproject 4: Aanvullende baten (conservatief ingeschat)
155.336
Totaal structureel potentieel
454.288
Analyse uitgevoerd, vervolg in voorbereiding
Monitoring en bijsturen Indien de gerealiseerde besparing lager uitvalt dan geraamd, worden in Q1 en/of Q2 2026 aanvullende voorstellen voor extensiveren van voorzieningen of verhogen van inkomsten door het Dagelijks bestuur voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. VERVOLGSTAPPEN EN COMMUNICATIE De concrete invulling van de optimalisatiemaatregelen, inclusief de bijdrage daarvan aan de
taakstellende besparing 2026, wordt niet in de begroting zelf verwerkt maar vastgelegd in een separaat addendum. Dit addendum wordt gelijktijdig met of aansluitend op de definitieve begroting aan de deelnemers en de provincie aangeboden, zodat de begroting ongewijzigd kan worden vastgesteld en er toch bestuurlijke duidelijkheid is over de invulling van de taakstelling. Deze keuze sluit aan bij de insteek van de ingediende zienswijzen: gemeente vragen om inzicht in de invulling van de taakstellende besparing en betrokkenheid bij de keuzes, zodat dat de reeds voorgelegde begroting inhoudelijk wordt aangepast. 1. Algemeen Bestuur Vaststelling van het addendum bij de reeds vastgestelde programmabegroting 2026, waarin de invulling van de taakstellende besparing is uitgewerkt. De programmabegroting zelf blijft inhoudelijk ongewijzigd, conform de lijn van de ingediende zienswijzen. 2. Aanbieden aan deelnemers en provincie Het addendum wordt gelijktijdig met de definitieve programmabegroting 2026 aangeboden aan de deelnemende gemeenten en de provincie Zuid-Holland, zodat er volledige duidelijkheid is over de dekking van de taakstelling. 3. Doorvertaling De financiële en inhoudelijke onderbouwing uit het addendum wordt toegevoegd als aparte bijlage bij de programmabegroting. 4.
Monitoring 2026 Voortgangsrapportage over uitvoering van de maatregelen; bij tegenvallende realisatie wordt een aanvullend maatregelenpakket voorbereid en ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. 5. Nieuw uitvoeringsprogramma NRIJ en Staatsbosbeheer vanaf 1 januari 2026 In het kader van technische en procedurele borging dient in Q4 2025 er een nieuw uitvoeringsprogramma 2026 te worden voorbereid en bestuurlijk vastgesteld ter voorkoming van een bestuurlijk vacuüm tussen het aflopen van het huidige uitvoeringsprogramma 2021 – 2025 (per 1 januari 2026) en de herziening SOK (per 1 juli 2026). 6. Communicatie Na vaststelling van de programmabegroting door het Algemeen Bestuur volgt schriftelijke terugkoppeling aan deelnemende gemeenten en provincie Zuid-Holland. BIJLAGEN
-
Conceptreactie op basis van de zienswijzen van de raden programmabegroting 2026