40. 2024-041490 MRDH voorlopige jaarstukken MRDH 2023.pdf

Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Telefoon 088 5445 100 E-mail: informatie@mrdh.nl Internet: www.mrdh.nl

De raden van de 21 gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag

KvK nummer: 62288024 Bankrekeningnummer NL96 BNGH 0285 1651 43 contactpersoon Martijn Vollering e-mail m.vollering@mrdh.nl

Datum

29 april 2024 Onderwerp

Aanbieding voorlopige jaarstukken MRDH 2023 Geachte raad,

telefoonnummer 088 5445 119 uw kenmerk n.v.t. ons kenmerk 110468 aantal bijlage(n) 2

Met elkaar. Voor elkaar. Dat is het motto van de Strategische Agenda van de MRDH. Daarin staat hoe 21 gemeenten samen de bereikbaarheid gaan verbeteren en de economie vernieuwen. De concrete activiteiten die volgen uit de Strategische Agenda worden jaarlijks geïntegreerd in de begroting van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De begroting geeft zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost. De voortgang van deze activiteiten wordt via de bestuursrapportages en de jaarrekening verantwoord. Met deze brief bieden wij u, conform artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), de voorlopige jaarstukken 2023 van de MRDH aan. De jaarstukken vormen een integrale verantwoording van onze begroting en daarmee van de activiteiten in onze samenwerking, met daarin zowel de programma’s voor verkeer en openbaar vervoer als een programma voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. De accountantscontrole van de jaarrekening is inmiddels afgerond. In de voorlopige jaarstukken bevindt zich de goedkeurende controleverklaring. Het jaar 2023 wordt afgesloten met een voordelig resultaat en heeft volledig betrekking op het programma Economisch vestigingsklimaat.

Bereikte resultaten: Economisch Vestigingsklimaat Campusprogramma Via de co-financiering van campusversterkingsprojecten en het organiseren van campusnetwerksessies verbeteren we de samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven. Onze bijdrage aan de groeifondsprojecten heeft mede geleid tot een toekenning van € 20,4 miljoen aan campussen in het MRDH-gebied. Voor de twee projecten die in 2023 van start zijn gegaan geldt dat er 550 primaire en voortgezet onderwijs leerlingen geïnspireerd zijn over de campussen, 300 studenten lessen en projecten hebben gevolgd en er 30 bedrijven zijn betrokken. We hebben campussen in onze regio verder versterkt o.a. door projectontwikkeling. Het totaal aantal versterkte campussen is veertien.

Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, MiddenDelfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.

Leven Lang Ontwikkelen programma (LLO) Er is een bijdrage verleend aan drie groeifondsprojecten met een leven lang ontwikkelen component. Dit zijn de projecten Vraaggestuurde aanpak LLO Digitalisering Greenport Horti Campus (gemeente Westland), Digitale samenwerking Rijnmondse energietransitiecampussen en fieldlabs (gemeente Rotterdam) en Versterken en verbeteren Dutch Innovation Community (gemeente Zoetermeer). Versterken mkb In 2023 hebben drie projecten die zich richten op het mkb een bijdrage ontvangen van de MRDH. Dit zijn de projecten Datawerf (digitalisering maritieme en maakindustrie mkb), H2Makers (mkb in de waterstofindustrie informeren en verbinden) en DoIoT Glastuinbouw (versnelling digitalisering tuinbouwsector). Op deze manier worden enkele tientallen bedrijven geholpen. Versterken innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s Er zijn inmiddels 11 MRDH-gemeenten actief betrokken bij het Region of the Future project. Er is een koppeling tussen het startup ecosysteem van YES!Delft en de hbo en mbo onderwijsinstellingen tot stand gebracht. Verder is in 2023 de samenwerking met UP!Rotterdam en ImpactCity (Den Haag) versterkt en zijn via het PHX-programma (een programma dat startups koppelt aan investeerders) 12 startups geholpen met koppelingen aan investeerders.

Vernieuwen van werklocaties Door regionale afstemming sturen wij als regio op een gezonde balans tussen vraag en aanbod van werklocaties. Voor kantoren en detailhandel is er kritisch gekeken naar het extra toevoegen van kantoren- en winkelmeters. Eind augustus 2023 is de geactualiseerde bedrijventerreinenstrategie door de bestuurscommissie vastgesteld en in oktober 2023 is deze formeel aanvaard door de provincie Zuid-Holland. In de strategie is de potentie van het beter benutten van alle bedrijventerreinen opgenomen. In het uitvoeringsprogramma Economisch Vestigingsklimaat 2024 (vastgesteld door de bestuurscommissie in december 2023) wordt hier opvolging aan gegeven. Bereikte resultaten: Verkeer en Openbaar Vervoer Mobiliteit en verstedelijking (MoVe): Binckhorst, nieuwe stadsbrug Rotterdam Oostflank, Algeracorridor, Westland en Middengebied In 2023 zijn bestuursovereenkomsten vastgesteld op basis van de financiële afspraken in het BO MIRT van 2022 voor de MIRT-projecten Bereikbaarheid CID-Binckhorst, het MIRT-project Stadsbrug, HOV en station Stadionpark en de regionale planstudie Algeracorridor. De vervolgfase (planning en studie) is opgestart. In 2023 is gestart met het herijken van de Gebiedsuitwerking Westland. Dit is de opmaat voor het uitwerken van een geactualiseerd maatregelenpakket dat uiteindelijk moet bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Westland.

De vervoersstudie ZoetermeerRotterdam is opgesteld en de afronding wordt in 2024 verwacht. Tot slot is gestart met de verdiepende verkenning HOV Westland. Fiets In 2023 is het regionaal basisnetwerk fiets geactualiseerd en hebben de gemeenten 15 fietsprojecten opgeleverd met een gezamenlijke lengte van circa 30 km. Daarnaast zijn er 11

2

nieuwe subsidies verstrekt voor fietsprojecten. De bewaakte fietsenstalling bij metrostation Kralingse Zoom is in gebruik genomen met 290 extra fietsparkeerplaatsen. Met het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst Ridderkerk-Rotterdam hebben de gemeenten met elkaar afgesproken de komende jaren 15 km fietspad op het kwaliteitsniveau van een metropolitaan fietspad te realiseren. In totaal zijn er nu gezamenlijke afspraken over 80 km metropolitaan fietspad, waarvan er 65 km voor maart 2026 gerealiseerd wordt. OV-concessies In 2023 zijn diverse verbeteringen gerealiseerd, waaronder de realisatie van het laatste deel van de Hoekse lijn tot aan het strand. Ook heeft HTM de proefopstelling van de TINA-tram getoond welke nu in productie gaat. Tevens is OVpay in alle concessies ingevoerd waarmee het betaalgemak is toegenomen. Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid De inzet van de gemeenten om infrastructuur veiliger in te richten heeft ertoe geleid dat de risico’s op ongeval op fietspaden, kruispunten, rotondes en 30km en 50km-wegen is verminderd. 44% van de basisscholen neemt deel aan het verkeerseducatie programma School op Seef. Ook het aantal scholen in het voortgezet onderwijs dat deelneemt aan het verkeerseducatie programma Totally Traffic is gegroeid naar 33%.

Verbetering Knooppunten OV Voor de knooppunten Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Westpolder, Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal en Rijswijk zijn startnotities geschreven. Gemeenten werken de opgaven nu verder uit richting subsidieaanvraag. Bij Spijkenisse en Rodenrijs is reeds subsidie aangevraagd. Bij Capelsebrug, Delft Campus, Hoornwijck, Barendrecht en Zoetermeer lopen de gesprekken om tot een startnotitie te komen. Laan van NOI en Schiedam Centrum lopen via een MIRT-verkenning. Bij Rotterdam Beurs gaat een verkenning starten. Bij Rotterdam Alexander zijn nog geen gesprekken gestart. Andere knopen die eerder niet in de planning stonden, maar nu wel, zijn De Terp, Rijnhaven en De Uithof. Herstellen van het OV-systeem De vervoerders hebben met de besluitvorming eind 2023 door de MRDH over de toekomstborging van het OV in de regio weer een gezonde basis om de groei van het OVgebruik in de toekomst te kunnen faciliteren, met hierbij de kanttekening dat de definitieve afspraken met vervoerder EBS eind 2023 nog niet waren afgerond. De oplossing per vervoerder is gericht op groei en de verwachting is dat er vanaf 2025 weer voldoende reizigers zijn. Hiermee is er weer een positief perspectief ontstaan voor het OV. Daarnaast is in 2023 besloten om de OV-tarieven voor 2024 niet te verhogen.

Beide is mede mogelijk geworden door een succesvolle lobby in 2023 voor een structurele toevoeging van € 73 miljoen aan de Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer voor de MRDH vanuit de motie Bikker. Bestuurlijke behandeling De bestuurlijke behandeling van de concept jaarstukken start in de Rekeningcommissie van 27 mei 2024. Deze commissie met uit elke gemeente een raadslid voert het jaarrekening onderzoek uit en brengt verslag inclusief een advies uit aan het algemeen bestuur van de MRDH. De Rekeningcommissie is daarmee hét controlerend orgaan van de raadsleden. Na de Rekeningcommissie zullen de concept jaarstukken 2023 behandeld worden op 5 juni in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit. De bestuurscommissie EV zal op 5 juni een voorstel

3

voor resultaatbestemming doen, waarna dit aan het dagelijks bestuur zal worden voorgelegd in de vergadering van 27 juni. De bestuurlijke behandeling wordt afgesloten in het algemeen bestuur op 5 juli. Wie Bestuurscommissie Vervoersautoriteit Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat Rekeningcommissie MRDH Dagelijks bestuur Algemeen bestuur

Wanneer 05-06-2023 05-06-2023 27-05-2023 27-06-2023 05-07-2023

Voor eventuele vragen over de jaarstukken MRDH 2023 kunt u contact opnemen met Martijn Vollering via m.vollering@mrdh.nl.

Het dagelijks bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag,

C. Mourik secretaris

J. van Zanen voorzitter

4

Metropoolregio Rotterdam Den Haag

JAARSTUKKEN 2023

Metropoolregio Rotterdam Den Haag Postbus 21012 3001 AA Rotterdam telefoon: 088-5445100 e-mail:informatie@mrdh.nl website: www.mrdh.nl Document eDocs 110010 …-…-2024

1

Inhoudsopgave

Inhoud Leeswijzer ............................................................................................................................................................................................................ 6 Deel 1 Jaarverslag ............................................................................................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1.......................................................................................................................................................................................................... 7 Samenhang en opbouw jaarstukken MRDH ......................................................................................................................................................... 7 1.1 Strategie en resultaten................................................................................................................................................................................ 8 1.2 Metropoolregio van, voor en door 21 gemeenten........................................................................................................................................

9 1.3 Samenwerking met partners ..................................................................................................................................................................... 10 1.4 Het resultaat en de voorgestelde bestemming .......................................................................................................................................... 11 Hoofdstuk 2........................................................................................................................................................................................................ 12 Programmaverantwoording ................................................................................................................................................................................ 12 2.1 Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer ............................................................................................................................... 12 2.1.1 Wat wilden we bereiken en wat is ervoor gedaan? ................................................................................................................................ 12 2.1.1.1 Opdracht 1 – Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren ..................................................................

12 2.1.1.2 Opdracht 3 – Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren ................................................................................................ 19 2.1.1.3 Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk............................................................................................................. 30 2.1.1.4 Opdracht 6 - Herstellen van het OV-systeem ...................................................................................................................................... 39 2.1.2 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................................................................................ 42 2.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer........................................................................................................................... 48 2.2.1 Wat wilden we bereiken en wat is ervoor gedaan? ................................................................................................................................ 48 2.2.1.1 Opdracht 1 – Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren ..................................................................

48 2.2.1.2 Opdracht 3 – Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren ................................................................................................ 52 2.2.1.3 Opdracht 5 – Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk ............................................................................................................ 54 2.2.2 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................................................................................ 61 2.3 Programma Economisch Vestigingsklimaat .............................................................................................................................................. 67 2

2.3.1 Wat wilden we bereiken en wat hebben ervoor gedaan? ....................................................................................................................... 67 2.3.1.1 Opdracht 2 – Toekomstbestendige economie stimuleren.................................................................................................................... 67 2.3.1.2 Opdracht 4 – Vernieuwen van werklocaties ........................................................................................................................................ 78 2.3.2 Wat heeft het gekost? ............................................................................................................................................................................ 81 2.4 Overzicht overhead .................................................................................................................................................................................. 89 Hoofdstuk 3........................................................................................................................................................................................................ 92 Paragrafen .........................................................................................................................................................................................................

92 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................... 92 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................... 97 3.3 Financiering en treasury ........................................................................................................................................................................... 99 3.4 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................................................ 106 3.4.1 MRDH-organisatie............................................................................................................................................................................ 106 3.4.2 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................................................

108 3.4.3 Fraude en integriteit ......................................................................................................................................................................... 114 3.4.4 Informatiebeveiliging, privacy en informatiebeheer ........................................................................................................................... 116 3.4.5 Rechtmatigheid ................................................................................................................................................................................ 121 3.5 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................. 128 3.6 Subsidies ................................................................................................................................................................................................ 131 3.7 OV na corona .........................................................................................................................................................................................

132 3.8 Wet open overheid (Woo) ....................................................................................................................................................................... 133 Deel 2 .............................................................................................................................................................................................................. 134 Jaarrekening .................................................................................................................................................................................................... 134 Hoofdstuk 4...................................................................................................................................................................................................... 134 Overzicht van baten en lasten .......................................................................................................................................................................... 134 4.1 Overzicht van baten en lasten per programma .......................................................................................................................................

135 4.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .................................................................................................................................... 136 4.2.1 Analyse afwijkingen.......................................................................................................................................................................... 136 3

4.2.2 Overzicht van de incidentele baten en lasten ................................................................................................................................... 136 4.2.3 Overzicht van baten en lasten 2023 per taakveld ................................................................................................................................ 138 4.2.4 Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...................................................................................... 139 4.2.5 WNT gegevens ................................................................................................................................................................................ 140 Hoofdstuk 5...................................................................................................................................................................................................... 141 Balans 2023 ..................................................................................................................................................................................................... 141 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................................................................................

142 5.2 Toelichting op de balans ......................................................................................................................................................................... 147 5.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................................................................................................. 163 5.4 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................................................................. 165 Deel 3 .............................................................................................................................................................................................................. 166 Overige gegevens ............................................................................................................................................................................................ 166 Hoofdstuk 6......................................................................................................................................................................................................

167 Besluit .............................................................................................................................................................................................................. 167 Bijlage 1 Verantwoording 2023 conform SiSa ............................................................................................................................................... 168 Bijlage 2 Controleverklaring .......................................................................................................................................................................... 179 Bijlage 3: Samenstelling bestuursorganen MRDH 2023 (per 31-12-2023) .................................................................................................... 180

4

Woord vooraf 21 gemeenten werken samen in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) aan het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Dat is een inhoudelijke ambitie die natuurlijk ook een financiële vertaling heeft. De jaarstukken 2023 zijn de financiële verantwoording van onze gemeenschappelijke inzet.

Met elkaar, voor elkaar In 2023 stelden de samenwerkende gemeenten een Strategische Agenda met vier opgaven en zes opdrachten vast. Groei, Vernieuwing, Kwaliteit en Herstel, dat zijn de opgaven die de aankomende vier jaar centraal staan. De handen moeten dus uit de mouwen. Dat betekent investeren in bereikbaarheid en werken aan toekomstbestendige economie. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren en werklocaties vernieuwen. Het regionale mobiliteitsnetwerk wordt versterkt en in 2023 is er hard gewerkt aan een gezonde basis voor het OV. Ons doel is om meer welvaart en welzijn te realiseren voor de mensen die hier nu en in de toekomst wonen, werken en recreëren. Met visie, inzet en geld realiseren we een aantrekkelijk regio en een goede toekomst voor de inwoners van de metropoolregio. In deze jaarstukken laten de samenwerkende gemeenten zien welke middelen werden ingezet om economische groei te bewerkstellingen en de bereikbaarheid te verbeteren. De 21 gemeenten blijven zich hier sterk voor maken, samen met andere overheden, bedrijven en kennisinstellingen. Met elkaar, voor elkaar. Jan van Zanen en Ahmed Aboutaleb, voorzitters Metropoolregio Rotterdam Den Haag

5

Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2023 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Conform de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording1 (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel 1), een jaarrekening (deel 2) en overige gegevens (deel 3). Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit drie hoofdstukken. Hoofdstuk 1 gaat in op de integrale ambitie en activiteiten van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag met daaraan gekoppeld een overzicht van de integrale jaarrekening. Hoofdstuk 2 betreft de programmaverantwoording van de programma’s Exploitatie verkeer en openbaar vervoer, Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer en Economisch Vestigingsklimaat en de verantwoording van de overhead. Hoofdstuk 3 gaat onder meer in op de verplichte paragrafen. Jaarrekening De jaarrekening toont het overzicht van baten en lasten (hoofdstuk 4) en de balans (hoofdstuk 5). Overige gegevens De overige gegevens bevat het besluit tot vaststelling en andere bijlages.

1

De Gemeentewet en de Provinciewet schrijven voor dat elke gemeente en elke provincie jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Op basis van de wet geldt het BBV ook voor gemeenschappelijke regelingen zoals de MRDH. 6

Deel 1 Jaarverslag -0-0-0Hoofdstuk 1 Samenhang en opbouw jaarstukken MRDH De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is een vrijwillige gemeenschappelijke regeling van, voor en door 21 gemeenten en kreeg als verlengd lokaal bestuur vanuit de rijksoverheid de status van vervoerregio. Daarmee heeft de MRDH wettelijke taken op het gebied van verkeer en vervoer. Verkeer en vervoer Zo formuleert de MRDH het regionaal verkeer- en vervoersbeleid, om daarmee het economisch vestigingsklimaat te versterken. Ook is de MRDH opdrachtgever van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in de regio Rotterdam Den Haag. Daarvoor verlenen we concessies aan vervoerbedrijven. Daarnaast verstrekt de MRDH subsidies voor diverse verkeer- en vervoerprojecten en voor beheer, onderhoud en vervanging van OV-infrastructuur. Ze bevordert tevens innovatieve mobiliteitsoplossingen. Hiervoor ontvangen we rechtstreeks middelen van het Rijk. Economisch vestigingsklimaat Verder werkt de MRDH aan het versterken van het economisch vestigingsklimaat in de regio Rotterdam Den Haag. Dat doen we op het gebied van werklocaties (bedrijventerreinen, kantorenlocaties en winkelgebieden), economische vernieuwing (fieldlabs, startups), versterken mkb en de aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. We ontvangen hiervoor een bijdrage van de 21 gemeenten.

De Jaarstukken 2023 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag vormen een integrale verantwoording van de samenwerking, met daarin zowel de programma’s voor verkeer en vervoer als een programma voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Op 8 juli 2022 stelde het algemeen bestuur de Begroting 2023 vast. Deze begroting is in het verslagjaar tweemaal bijgesteld. Het algemeen bestuur nam op 7 juli 2023 een besluit over de eerste Bestuursrapportage MRDH 2023, met aangepaste resultaten en activiteiten conform de in 2023 vastgestelde Strategische Agenda 2023-2026, inclusief een financiële begrotingswijziging. De tweede begrotingswijziging 2023, opgenomen in de tweede Bestuursrapportage 2023, stelde het algemeen bestuur op 15 december 2023 vast.

7

1.1 Strategie en resultaten Waar doen we het voor? De economische kracht van landen is steeds sterker afhankelijk van het succes van stedelijke regio’s. Innovatie, nieuwe werkgelegenheid, de grote woningbouwopgave en duurzaamheid; de uitdagingen en oplossingen voor maatschappelijke opgaven liggen in toenemende mate in stedelijke regio’s. Dit is een wereldwijde trend. Concurrentie vindt steeds minder plaats tussen steden binnen landen, maar juist op internationale schaal tussen metropoolregio’s. Dit geldt zeker voor de metropoolregio Rotterdam Den Haag: op wereldniveau bescheiden in omvang, maar wél een van de meest complete regio’s ter wereld. De afgelopen jaren zijn de diverse gemeenten in de metropoolregio meer met elkaar verbonden geraakt. Hierdoor is het economisch vestigingsklimaat versterkt en worden de economische kansen van de mensen die hier wonen en werken vergroot en versterken we de agglomeratiekracht van de regio. Ook de komende jaren zullen de gemeenten in de metropoolregio met elkaar samen blijven werken om invulling te geven aan deze grote opgaven en uitdagingen. Vernieuwen economie, verbeteren bereikbaarheid Het economisch vestigingsklimaat verandert door invloeden van binnenuit en van buitenaf. Het is daarom belangrijk om met focus de regie te pakken op het versterken van de economie.

Hoe stimuleer je werkgelegenheid, zodat ervaren werknemers en jong talent kunnen meekomen? En hoe bezorgen we ondernemers een goede uitgangspositie? Zo vraagt innovatie in het MKB om serieuze aandacht. Hoe zorgen we voor voldoende ruimte voor bedrijven in onze regio? Hoe zorgen we voor een betere match tussen de arbeidsmarkt en het onderwijs? Het zijn vragen die een antwoord kregen in de vernieuwde strategische agenda van de MRDH die in 2023 werd vastgesteld. De Strategische Agenda is het koersdocument dat leidend is in de samenwerking van de 21 gemeenten die de metropoolregio vormen. Unieke positie Wat betreft het verbeteren van bereikbaarheid heeft de MRDH een unieke positie als vervoersautoriteit. De MRDH gaat over het toekennen van de regionale OV-concessies en het doen van investeringen in de infrastructuur. De 21 gemeenten bepalen gezamenlijk met de regionale en nationale partners, de investeringen in bereikbaarheid van de regio. In de stedelijke gebieden wordt vooral ingezet op hoogwaardige OV- en betere fietsverbindingen. Zo benutten we de schaarse stedelijke ruimte zo efficiënt mogelijk en blijven buurten en binnensteden aantrekkelijk. Zo levert de MRDH een bijdrage aan het faciliteren van de grote verstedelijkingsopgave in de metropoolregio. In de minder dichtbevolkte delen van de regio is een groot OV-aanbod niet altijd de beste oplossing.

De fiets en een goede bereikbaarheid voor autoverkeer vragen daar extra aandacht. Maar ook maatwerkvervoer kan uitkomst bieden. En wat alle inzet met de verschillende modaliteiten verbindt: we zetten in op duurzaam vervoer en veilig verkeer.

8

1.2 Metropoolregio van, voor en door 21 gemeenten Vanuit de eigen taken en bevoegdheden werkt de MRDH met al zijn partners aan de gezamenlijke uitdagingen. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid is de MRDH vaak leidend via de vaststelling van beleidskaders, daarop aansluitende subsidieregels en concessieverlening in het openbaar vervoer. De MRDH heeft hier wettelijk toegekende taken en een eigenstandige positie. Het vernieuwen van de regionale economie gebeurt in samenwerking tussen de 21 gemeenten, kennisinstellingen en bedrijven. Daarbij zijn de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) en InnovationQuarter (IQ) belangrijke partners. Ook biedt de MRDH een platform voor afstemming op het gebied van werklocaties en andere ruimtelijk-economische vraagstukken. De MRDH is verlengd lokaal bestuur. Er is een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur, waarin voornamelijk burgemeesters van de 21 gemeenten zitting hebben. Daarnaast zijn er bestuurscommissies, voor Verkeer & Vervoer en voor Economisch Vestigingsklimaat, waarin vakwethouders van de 21 gemeenten zitting hebben. Raadsleden zijn vertegenwoordigd in de adviescommissies voor Verkeer & Vervoer en Economisch Vestigingsklimaat, alsmede de Rekeningcommissie. In bijlage 3 is een overzicht opgenomen met de leden van de bestuursorganen in 2023.

De samenwerkende gemeenten worden ondersteund door de MRDH-organisatie, gevestigd aan de Westersingel te Rotterdam. De Wet normering topinkomens (WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de (semi)publieke sector. De algemene bezoldigingsnorm van de WNT bedraagt na indexering voor 2023: € 223.000 (2022: € 216.000). In overeenstemming met de WNT, ingevoerd op 1 januari 2013, zijn de gegevens van de secretaris-algemeen directeur, leden van het algemeen- en dagelijks bestuur, leden van de bestuurscommissies Vervoersautoriteit (Va) en Economisch Vestigingsklimaat (EV) van de MRDH vermeld in hoofdstuk 4.2.4 WNTgegevens. Betrokkenheid gemeenteraden De gemeenteraden hebben een belangrijke positie binnen de MRDH-samenwerking. Gemeenteraadsleden zijn vertegenwoordigd in de twee adviescommissies en in de Rekeningcommissie. De gemeenteraden zijn tevens betrokken via de zienswijzeprocedures die gevolgd worden voor de onderwerpen die in de gemeenschappelijke regeling MRDH benoemd staan. Hiermee is de basis gelegd voor de inhoudelijke betrokkenheid van de gemeenteraden. In 2023 is de zienswijzeprocedure doorlopen voor de Begroting 2024 en is de zienswijzeprocedure voor de nieuwe Strategische Agenda afgerond.

9

1.3 Samenwerking met partners Naast het bundelen van de kracht van de 21 gemeenten is samenwerking met onder meer bedrijfsleven, kennisinstellingen, omliggende regio’s zoals Drechtsteden en Leiden, de provincie Zuid-Holland en het Rijk noodzakelijk om de ambities te realiseren. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag werkt vanaf de start nauw samen met bedrijfsleven, kennisinstellingen en andere overheden, bijvoorbeeld in de Economic Board Zuid-Holland (EBZ). Samenwerking met omliggende regio’s en de andere partners vindt plaats zowel bij de strategische trajecten als bij de uitvoering van concrete activiteiten. Op landelijk niveau werkt de Metropoolregio Rotterdam Den Haag samen met de Metropoolregio Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Eindhoven en de Groene Metropoolregio (Arnhem-Nijmegen). De MRDH neemt verder deel aan het DOVA (de samenwerking van de twaalf provincies en twee vervoerregio’s over openbaar vervoer), het Fietsberaad, het Nationaal Dataportaal Wegverkeer, Verstedelijkingsalliantie, de Nationale Databank Openbaar Vervoer en aan activiteiten van het landelijk kenniscentrum CROW/KpVV. Verder neemt een regionale delegatie deel aan het jaarlijks bestuurlijk overleg van de Zuidelijke Randstad met het Rijk over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT).

Op internationaal niveau werken we onder meer samen met de OESO en participeren we in Europese netwerken, zoals EMTA en projecten.

10

1.4 Het resultaat en de voorgestelde bestemming Het jaar 2023 wordt afgesloten met een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 1.577.573. In de verslagperiode zijn twee begrotingswijzigingen voorgesteld, die op 7 juli respectievelijk 15 december 2023 door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. Bij de tweede begrotingswijziging besloot het algemeen bestuur om € 3.280.568 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Risicoreserve financieringen en € 1.327.027 te onttrekken aan de bestemmingsreserve Egalisatiereserve economisch vestigingsklimaat (Egalisatiereserve EV). De dotatie aan de bestemmingsreserve Risicoreserve financieringen is voor € 2 miljoen gerealiseerd, waarmee de reserve op het juiste niveau is gebracht. De onttrekking aan de Egalisatiereserve EV is conform begroting gerealiseerd. Na de mutaties in de reserves bedraagt het nog te bestemmen resultaat € 904.779. Dit resultaat heeft betrekking op het programma Economisch Vestigingsklimaat. Resultaatbestemming Aan het algemeen bestuur wordt voorgesteld om: 1. een bedrag van € 204.036 toe te voegen aan de Egalisatiereserve EV om het tekort van de reserve per 31 december 2023 aan te vullen; 2.

een bedrag van € 289.806 toe te voegen aan de Egalisatiereserve economisch vestigingsklimaat met de verplichting dat de bestuurscommissie Economisch vestigingsklimaat hiervoor binnen één jaar een concrete bestemming voorstelt; 3. een bedrag van € 410.937 toe te voegen aan de Egalisatiereserve economisch vestigingsklimaat met de verplichting dat de bestuurscommissie Economisch vestigingsklimaat hiervoor binnen twee jaar een concrete bestemming voorstelt.

11

Hoofdstuk 2 Programmaverantwoording -0-0-02.1 Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer Het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer is opgezet langs de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Het gaat voor dit programma om de volgende vier opdrachten: Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren; Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren; Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk; Opdracht 6 - Herstellen van het OV-systeem. 2.1.1 Wat wilden we bereiken en wat is ervoor gedaan? De voortgang van de in de Begroting 2023 geformuleerde concrete acties is samengevat in onderstaande tabel. Project loopt volgens begroting Project loopt niet volgens begroting

2.1.1.1 Opdracht 1 – Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren De activiteiten om de toenemende verstedelijking te faciliteren leveren een bijdrage aan brede welvaart. Brede welvaart gaat niet alleen om de kansen voor onze huidige inwoners, maar ook om de kansen voor onze toekomstige inwoners. Door de groeiopgave zowel multimodaal als gebiedsgericht te benaderen, verbeteren we de kansen voor onze inwoners. Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) In dit programma werken regionale partners (provincie Zuid-Holland, gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. We bepalen samen met Rijk en regio welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij.

12

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2023 Planuitwerking met als resultaat een projectbeslissing voor het MIRT-project Bereikbaarheid CID-Binckhorst, het MIRT-project Stadsbrug, HOV en station Stadionpark en de regionale planstudie Algeracorridor.

Een betrouwbaar en robuust netwerk voor de bereikbaarheid van Westland, Voorne-Putten en Haven Rotterdam.

Uitwerking van HOV Leiden-Zoetermeer en doorontwikkeling HOV ZoetermeerRotterdam en Westland.

Verkenning met als resultaat een voorkeursbeslissing voor de MIRT verkenning Oude Lijn (voorheen Viersporigheid Leiden-Dordrecht) en Knooppunten.

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten? Conform planning zijn in 2023 bestuursovereenkomsten vastgesteld op basis van de financiële afspraken in het BO MIRT van 2022 voor het voorkeursalternatief in genoemde MIRT-projecten. Op basis hiervan kan de planning- en studiefase (voorheen planuitwerkingsfase genoemd) starten in 2024 als opmaat naar een projectbeslissing. Voor Westland is gestart met het herijken van de Gebiedsuitwerking Westland. Dit is de opmaat voor het uitwerken van een geactualiseerd maatregelenpakket dat uiteindelijk moet bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Westland. Samen met de andere partners is een voortgangsmonitor opgesteld, waarin de uitvoering van de gemaakte afspraken met Rijk en regio (BO MIRT 2022) wordt gevolgd. Samen met EBS en Havenbedrijf zijn studies uitgevoerd naar verbetering van het openbaar vervoer van/naar VoornePutten en de Haven Rotterdam na de ingebruikname van de Maasdeltatunnel. Daarnaast is door het waterschap een subsidieaanvraag ingediend voor het verbeteren van de fietsroute Spijkenisse-Hellevoetsluis. Bovengenoemde projecten moeten leiden tot een verbetering van de OV en fiets bereikbaarheid van Voorne-Putten en Haven Rotterdam. De verkenning HOV Leiden-Zoetermeer (LeiZo) is nog gaande en moet uitwijzen welke variant op welke wijze gaat bijdragen aan de bereikbaarheidsdoelstellingen van de MRDH.

Op basis van de verkenning wordt een voorkeursvariant gekozen. De vervoersstudie Zoetermeer-Rotterdam is opgesteld, de afronding wordt in 2024 verwacht. Tot slot is de verdiepende verkenning HOV Westland gestart. De uitwerkingen, onderzoeken en inbreng van de omgeving brengt de beslisinformatie in beeld op basis waarvan een eerste trechtering wordt gemaakt naar kansrijke alternatieve (verwachting eind 2024). Vervolgens zal de analyse van de kansrijke alternatieven input leveren voor het besluit over de voorkeursbeslissing (verwachting eind 2025).

13

Samen met partners invulling geven aan de herijking van het programma MoVe.

De MRDH draagt actief bij aan de programmasturing en leverde inhoudelijk inbreng in de herijking van het programma. Daarnaast hebben we een vertegenwoordigende rol richting de 21 gemeenten.

Wat hebben we daardoor gedaan in 2023? Activiteiten in 2023 Programma MoVe herijken samen met betrokken partners.

Voor MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID Binckhorst meewerken aan: ● planuitwerking voor de tramverbinding tussen Den Haag, Rijswijk en Voorburg, met oog voor inpassing, verkeersveiligheid, exploitatie en doorstroming; ● een bestuursovereenkomst sluiten tussen de opdracht gevende partijen; ● studie naar de lijnvoering in de omliggende gemeenten i.r.t. de nieuwe tramverbinding. Voor MIRT-verkenning Stadsbrug, HOV en station Stadionpark (voorheen Oeververbinding & OV) meewerken aan: ● de herziening van de omgevingsvisies, inclusief zienswijzeprocedure; ● het opstellen en sluiten van de bestuursovereenkomst; ● de voorbereiding ('kwartiermaken') en het opstarten van de planuitwerkingen voor de nieuwe HOV-verbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein, een nieuwe oeververbinding en het treinstation Stadionpark; ● de lange termijn studie HOV Maastunnel na de realisatie van de korte termijn maatregelen (zie ook OV ontwikkelprogramma regio Rotterdam). Voor de regionale planstudie Algeracorridor meewerken aan: ● het opstellen en sluiten van de bestuursovereenkomst;

Status

Toelichting In 2023 is het Gebiedsprogramma MoVe herijkt. Afgesproken is om de realisatie van MoVe-projecten te bewaken en daarnaast te werken aan een regionale multimodale strategie (vertaald naar concrete bereikbaarheidsmaatregelen) gericht op de investeringsopgaven op langere termijn voor het bereikbaar houden van de Zuidelijk Randstad. Het gezamenlijk vertrekpunt voor een lange termijn strategie voor wegen, fiets en logistiek is gereed. In november 2023 is de Bestuursovereenkomst tussen de zeven opdrachtgevers getekend, nadat de bestuurscommissie in juni 2023 hierover had besloten, en startte de planning- en studiefase. De MRDH is mede-opdrachtgever. De scope van het onderzoek naar de (tram)lijnvoering rondom de Binckhorst is door de betrokken gemeenten vastgesteld op 15 november 2023.

De omgevingsvisie Oostflank is in december 2023 vastgesteld door de gemeente Rotterdam en de daaruit voortvloeiende bestuursovereenkomst is in januari 2024 ondertekend door MRDH, gemeente Rotterdam en het Rijk. De voorbereidingen voor de start van de planning- en studiefase zijn opgestart waardoor in het tweede kwartaal van 2024 kan worden gestart onder aanvoering van een aan te stellen projectdirecteur.

Er is een bestuursovereenkomst voor de verbetering van de doorstroming op de Algeracorridor vastgesteld in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van 15 november 2023. De planuitwerking wordt in het eerste kwartaal van 2024 opgestart. 14

●

de voorbereiding ('kwartiermaken’) en het opstarten van de planuitwerking voor de maatregelen op de Algeracorridor. Daarnaast onderzoeken we op verkenningen-niveau een verbinding voor langzaam verkeer over de Hollandse IJssel en de optimalisaties aan de bestaande fietsroute. Verkenning uitvoeren naar de ontwikkeling van de spoorlijn Leiden Dordrecht en knopen, met onder meer de stations Laan van NOI en Schiedam Centrum. Toewerken naar een selectie van eerste kansrijke alternatieven richting eind 2024, met voorstel voorkeursalternatief eind 2025. In samenwerking met de gemeenten en provincie Zuid-Holland komen tot een planuitwerking van een hoogwaardige verbinding Leiden – Zoetermeer. Doel is een betrouwbare, snelle verbinding.

Nader uitwerken van de OV-ontwikkelstrategie Zoetermeer-Rotterdam, in samenhang met de diverse andere onderdelen van het programma MOVV (Metropolitaan OV en Verstedelijking). Verkenning afronden en opvolging geven aan een verbetering van het OV in relatie tot de economische (campus)ontwikkeling gerelateerd aan de gebiedsuitwerking Westland (Gebiedsuitwerking Greenport 3.0. Westland). Start pre-verkenning middendeel ZuidWestlandcorridor (Den Haag). Verdiepende verkenning HOV Westland (zuidelijk deel ZuidWestlandcorridor). Starten met het herijken van de Gebiedsuitwerking Westland.

Afronden van de verkenningen naar de Metropolitane Fietsroutes (MFR) Naaldwijk - Delft, Naaldwijk - Den Haag HS en Naaldwijk - Den

De uitvoering is voorzien in de periode 2025-2028. Het aanvullend onderzoek naar een extra langzaam verkeerverbinding is opgestart conform het besluit van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van 15 november 2023. De resultaten van dit onderzoek worden voor de zomer 2024 afgerond en besproken in het bestuurlijk Overleg Algeracorridor. De MIRT Verkenning Oude Lijn verloopt conform planning. De projectorganisatie is opgezet, de ingenieursdiensten zijn aanbesteed en de onderzoeken naar mogelijke bouwstenen en alternatieven zijn opgestart. In december 2024 wordt een besluit genomen over de kansrijke alternatieven voor zowel de stations als de inpassing van de viersporigheid. In 2023 heeft MRDH in samenwerking met de gemeenten en de provincie Zuid-Holland gewerkt aan een verkenning voor de Hoogwaardige verbinding Leiden Zoetermeer (een opwaardering voor buslijn 400 van de Provincie). In Q2 2024 vindt besluitvorming plaats over de verkenning om door te gaan naar de planuitwerking. In 2023 is er geen initiatief geweest vanuit gemeenten en regio om dit perspectief nader uit te werken. Betrokken partijen zijn in 2023 met elkaar in gesprek gegaan over de ruimtelijke invulling van het gebied rondom station Lansingerland-Zoetermeer. De uitkomsten van dit gesprek zijn nodig om de OV-ontwikkelstrategie verder uit te werken.

Er is in 2023 gestart met een verdiepende verkenning naar de mogelijkheden van een HOV-verbinding door Westland. Deze verkenning loopt door in 2024. De studie loopt volgens planning. Medio 2024 worden de resultaten van de studie voorgelegd aan de bestuurscommissie. De verdiepende verkenning loopt, afronding wordt verwacht in juni 2024. De uitkomsten van deze verkenning en een eventueel voorstel tot vervolg worden aan de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit voorgelegd. Er is met de herijking van de gebiedsuitwerking gestart op basis van bestuurlijk vastgestelde ruimtelijke en economische uitgangspunten. Op basis van een plan van is een adviesbureau gestart met de verkeersberekeningen als opmaat naar een op te stellen maatregelenpakket dat de bereikbaarheid van de Greenport in de toekomst borgt. Voor de route Naaldwijk -Delft is een verdiepend onderzoek opgestart met oog op de vast te leggen afspraken over het beoogde voorkeurstracé. 15

Haag CS met de keuze van een voorkeurstracé en het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst (SOK).

De verkenning naar de route Naaldwijk-Den Haag CS is getemporiseerd vanwege complexe inpassingsvraagstukken. In de verkenning van Naaldwijk-Den Haag HS wordt op dit moment op verzoek van Den Haag extra onderzoek gedaan naar een alternatief tracé op een deel van de route in Den Haag Zuidwest. Voor deze drie routes is nog geen samenwerkingsovereenkomst getekend. Besluitvorming in dit kader is, afhankelijk van uitkomsten van onderzoek, voorzien in het najaar van 2024.

Regionale fietsagenda (middel)lange termijn De regionale fietsagenda geeft aan wat er, op de (middel)lange termijn tot 2040, nodig is aan verbeteringen in het regionale fietsnetwerk. De focus ligt op de verbindingen en ontbrekende schakels in het regionale netwerk tussen steden en/of dorpen. De MRDH verleent subsidie aan wegbeheerders voor het verbeteren van regionale fietspaden en zet zich samen met de provincie Zuid-Holland in om aanvullende financiering van het Rijk aan te trekken voor deze opgave. De wegbeheerders voeren de verbeteringen van de fietspaden uit en zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2023 Realiseren van 800 km verbeterd regionaal fietspad.

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten? In 2023 heeft de Bestuurscommissie het regionaal basisnetwerk fiets geactualiseerd. In 2023 hebben de gemeenten 15 fietsprojecten opgeleverd en vastgesteld met een gezamenlijke lengte van circa 30 km. Er zijn in 2023 11 nieuwe subsidies verstrekt voor fietsprojecten. Gezien de doorlooptijd van subsidieaanvraag tot start werkzaamheden, is daar nog geen start van de uitvoering geweest. In 2023 is de bewaakte fietsenstalling bij metrostation Kralingse Zoom in gebruik genomen met 290 extra fietsparkeerplaatsen.

Realiseren van 90.000 extra fietsparkeerplaatsen (bij OV-knooppunten).

Wat hebben we daardoor gedaan in 2023? Activiteiten in 2023 Opstellen van de regionale fietsagenda en daaruit voortvloeiend uitvoeringsprogramma Voorbereiden op het maken van jaarlijks afspraken met het Rijk over projecten die in aanmerking komen voor een financiële bijdrage

Status

Toelichting Het opstellen van de fietsagenda is opgeschort wegens het uitblijven van zicht op afspraken over rijksbijdragen. Hiertoe is een lobbystrategie opgestart. We hebben meegewerkt aan de opstelling van een landelijk beoordelingskader voor projecten in de Meerjarige Adaptieve Uitvoeringsagenda Fiets (MAUF).

16

Lobby voor medefinanciering van het regionale fietsnetwerk vanuit het Rijk.

Via het netwerk van Tour de Force hebben we bijgedragen aan de lobby voor een Rijksbijdrage. Medio 2023 heeft de Staatssecretaris een bescheiden maar structureel budget vrijgemaakt voor doorfietsroutes.

Bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden Doel is om met actieve en collectieve vormen van mobiliteit de bereikbaarheid en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving van onze regio te versterken. Onderzoeken voor welke recreatie- en natuurgebieden de bereikbaarheid verbetering is gewenst. We delen de kennis met de wegbeheerders en benutten de kansen om multimodaal de bereikbaarheid naar deze gebieden te verbeteren. De gemeenten, provincie ZuidHolland of waterschappen (als wegbeheerders) voeren de verbeteringen aan de infrastructuur uit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2023

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten?

Onderzoek en een aanpak voor de verbetering van de bereikbaarheid van recreatie- en natuurgebieden in de regio

Het opstellen van een startnotitie, de voorbereiding van een uitvraag voor extern advies en deelname aan het project Groene OV-haltes zijn de eerste stappen om te komen tot onderzoek, advies en aanpak naar verbetering van bereikbaarheid recreatie- en natuurgebieden.

Wat hebben we daardoor gedaan in 2023? Activiteiten in 2023 Onderzoek doen naar de bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden met Fiets en OV.

Verkennen van de haalbaarheid van het concept van Groene OVhaltes. Opstellen van een kansenkaart Fiets Midden - Delfland.

Status

Toelichting De startnotitie is vastgesteld na afstemming met gemeenten en provincie Zuid-Holland. De voorbereiding van de uitvraag voor het in beeld brengen van de huidige situatie van de bereikbaarheid van recreatie- en natuurgebieden in het MRDH gebied is uitgevoerd. De contractering van de opdracht is voorzien in het eerste kwartaal van 2024. Uit de verkenning blijkt dat het concept haalbaar lijkt. Het vervolg is het starten van een pilot om te leren uit de praktijk. Eerste gesprekken met de gemeente Midden-Delfland over een kansenkaart fiets worden in het tweede kwartaal van 2024 gevoerd. Als gevolg van ontbreken van ambtelijke capaciteit is dit in 2023 niet opgestart.

Advisering en kennisuitwisseling over mobiliteit bij gebiedsontwikkeling- en economische locaties Adviseren over het verbeteren van de bereikbaarheid bij en helpen met kennis over integrale gebiedsontwikkeling. Zo dragen we bij aan aantrekkelijke en leefbare stedelijke gebieden en zorgen we ervoor dat de investeringen in de bereikbaarheid van de regio optimaal renderen. We onderzoeken in het bijzonder of de bereikbaarheid van bepaalde economische locaties moet worden verbeterd. De MRDH is gevraagd en ongevraagd adviseur, kennismakelaar en stelt vanuit het lidmaatschap van de Verstedelijkingsalliantie deze kennis aan alle gemeenten ter 17

beschikking. De gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor de ruimtelijke ontwikkeling. De MRDH onderzoekt de bereikbaarheid van economische locaties, brengt in beeld of verbeteringen noodzakelijk zijn en hoe die kunnen worden gerealiseerd. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2023

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten?

Benutten kansen rondom de Hoekse Lijn.

We participeerden in het overleg van de Hoekse Lijn Partners. We adviseerden over bijvoorbeeld Park&Ride rondom de stations en programmering van wonen en werken. We stimuleerden kennisuitwisseling en transit orientated development.

Uitwerking voor de verbetering van de bereikbaarheid van aanvullende economische locaties in de regio.

In het uitvoeringsprogramma Economisch Vestigingsklimaat 2024 is opgenomen dat in het eerste kwartaal van 2024 een voorstel wordt gedaan voor meer samenwerking op de thema’s bereikbaarheid en campussen/werklocaties. Daarnaast onderzoeken we in 2024 voor de mobiliteitsvisie naar welke economische locaties de bereikbaarheid wordt verbeterd (naast de 10 economische toplocaties uit de Strategische Agenda).

Wat hebben we daardoor gedaan in 2023? Activiteiten in 2023 Ondersteuning bieden aan de Verstedelijkingsalliantie met focus op een samenhangende aanpak en planning voor wonen, werken, bereikbaarheid en duurzaamheid. We ondersteunen, waar zinvol, onze partners bij het bespoedigen van de voortgang van zowel de planvorming als de realisatie. Dezelfde ondersteuning bieden als aan de hiervoor genoemde Verstedelijkingsalliantie aan gemeenten die vergelijkbare locaties (verdichting in bestaand stedelijk gebied, nabij bestaande infrastructuur) hebben. Denk daarbij aan locaties langs de Hoekse Lijn, Barendrecht, station Lansingerland-Zoetermeer, Nissewaard en Capelle aan den IJssel. Afronden van de visie op de ontwikkeling van het wegennet op lange termijn (adaptieve ontwikkelstrategie) in het kader van het gebiedsprogramma MoVe (Mobiliteit en Verstedelijking) en starten van eventuele vervolgacties. Ondersteuning bieden aan gemeenten met overige verstedelijkingsopgaven vanuit de verantwoordelijkheden van de MRDH op het gebied van mobiliteit en economisch vestigingsklimaat.

Status

Toelichting We namen in 2023 deel aan overleggen met de verstedelijkingsalliantie en hebben daar een adviserende rol. Vanuit die insteek is een bijdrage geleverd aan het organiseren van diverse themabijeenkomsten om kennis over gebiedsontwikkeling in relatie tot economie en bereikbaarheid breder te delen met gemeenten buiten de verstedelijkingsalliantie. We namen deel aan bijeenkomsten van bijvoorbeeld de Hoekse Lijn Partners. Daarnaast zijn er voor gemeenten sessies georganiseerd over first- en last mile oplossingen.

De lange termijnstrategie voor wegen is gereed. Deze wegenstrategie wordt gebruikt om te komen tot een multimodale strategie en uitvoeringsagenda van Rijk en regio voor de Zuidelijke Randstad die in 2025 gereed moet zijn. We ondersteunden en adviseerden gemeenten bij verstedelijkingsopgaven. In 2023 heeft de Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat een bijdrage gegeven voor het Innovation District Delft en een ondersteuningsbrief gestuurd voor de 18

samenwerkingsovereenkomst over het Innovation District Delft. Daarnaast zijn we actief betrokken bij de ontwikkellocatie Bleizo West. We participeerden in meerdere knooppuntenontwikkelingen waarbij het regionale beleid en kennis worden gedeeld. Daarnaast zijn we in gesprek met het Rijk over de landelijke aanpak Mobiliteitstransitie. We leverden een actieve bijdrage bij de Novex trajecten en bij het ruimtelijk voorstel van de provincie Zuid-Holland. Voor het ruimtelijk voorstel is ingesproken bij de Statencommissie.

Adviseren over bereikbaarheid en mogelijkheden van mobiliteitstransitie (deelsystemen, parkeernormen, verdichten bij OVhaltes e.d.) voor bovengenoemde locaties. Adviseren bij ruimtelijke tafels waar mobiliteit en verstedelijking onderwerp van gesprek is.

2.1.1.2 Opdracht 3 – Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren Collectieve vormen van mobiliteit zorgen voor een prettige, duurzame leefomgeving waarin inwoners van de metropoolregio werk, opleidingen, voorzieningen en ook vrienden en familie makkelijk kunnen bereiken. Daarbij stimuleren we dat inwoners lopen, fietsen en gebruik maken van het OV zodat bestaande infrastructuur beter wordt benut en emissies worden verminderd. Dat leidt er ook toe dat in sommige gebieden de auto minder wordt gebruikt. Programma Metropolitane fietsroutes (MFR) Het programma helpt om hoogwaardige, regionale fietsroutes te realiseren om het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer te stimuleren. We helpen de individuele gemeenten bij Metropolitane fietsroutes bij het opstellen van een voorkeurstracé, schetsontwerp en financiële raming voor de gehele route. De MRDH levert procesbegeleiding tot en met de samenwerkingsovereenkomst (incl. planstudie) en verleent subsidie aan wegbeheerders. Wegbeheerders leggen de fietsroutes aan en zorgen voor het beheer en onderhoud van de fietsroutes. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2023 Circa 100 km Metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026.

Hoe hebben de activiteiten bijgedragen aan de resultaten? Er zijn samenwerkingsovereenkomsten gesloten voor vier routes. Met de ondertekening van de SOK Ridderkerk-Rotterdam in 2023 is daarmee in totaal 80km vastgelegd in bestuurlijke afspraken, waarvan er 65km voor maart 2026 gerealiseerd wordt.

Wat hebben we daardoor gedaan in 2023? Activiteiten in 2023 Afronden verkenningsfase en ondertekenen van SOK van routes Den Haag - Pijnacker, Naaldwijk - Delft, Naaldwijk - Den Haag HS, Naaldwijk Den Haag CS en (Dordrecht) Ridderkerk – Rotterdam waarbij we maatwerkafspraken maken voor complexe schakels.

Status

Toelichting Voor de route Ridderkerk-Rotterdam is de SOK in juli 2023 getekend, maatwerkafspraken voor complexe schakels worden voorbereid in 2024. Voor de route Den Haag-Pijnacker is nog geen SOK getekend. Besluitvorming over deze route hangt af van de uitkomsten van 19

Planuitwerking route Westland – Rotterdam. Het opstellen van en uitvoering geven aan een communicatieplan 2023 voor verdere profilering, binnen en buiten het werkgebied, van het Metropolitane Fietsprogramma. Het ontwikkelen van een monitorings-methodiek rondom het gebruik van metropolitane fietsroutes mede in relatie tot benodigde investeringen. Invulling geven aan programmamanagement door het ondersteunen in de samenwerking tussen gemeenten en wegbeheerders tijdens de planuitwerkingsfase (door monitoren voortgang en borgen van kwaliteit).