34. 2025-030414 Raadsvoorstel Zienswijze begroting 2026 en jaarrapportage 2024 GGD Rotterdam Rijnmond.pdf

In april 2024 is de werving voor campagne Gezondheidsmonitor jongvolwassenen gestart. Om de campagne gerichter aan te pakken, is samengewerkt met de communicatieafdelingen van de regiogemeenten. In het najaar van 2024 is de GGD verhuisd naar haar nieuwe onderkomen. Met een online campagne via social media en advertenties in de buitenruimte en lokale media is hier veel aandacht voor gevraagd, zowel voor als na de verhuizing.

9. GGD Rampen Opvang Plan (GROP) en crisis Het jaar 2024 is benut om de nieuw ontwikkelde getrapte GGD-opschalingssystematiek te introduceren en door te voeren in de procesplannen. Dit als resultaat van de “geleerde lessen” uit de corona periode. Het GGD Rampen Opvang Plan (GROP/code rood - het hoogste opschalingsniveau) en het Outbreak Management Team (OMT/ code oranje – opschaling in verband met ernstige crisis) hoefden in 2024 niet geactiveerd te worden. Wel zijn er 3 grotere uitbraken (Gastro-enteritis in Lansingerland, Goeree Overflakkee en Rotterdam) en een aantal kleinere uitbraken (Mazelen, Hepatitis, Mpox) opgeschaald naar code geel (Uitbraak Overleg) waarbij verschillende ondersteunende disciplines en communicatie van de GGD geassisteerd hebben bij het bestrijden van de uitbraken. In het kader van het GROP zijn in totaal 22 nieuwe crisisfunctionarissen opgeleid in een cyclus van 3 basistrainingen. Er zijn 6 trainingen georganiseerd voor deskundigheidsbevordering. Er zijn 3 oefeningen GGD-crisisopschaling georganiseerd.

10. Integrale gezondheidsmonitor Rijnmond Gezondheidsmonitor Jeugd Als onderdeel van de integrale gezondheidsmonitor is in 2023 de Gezondheidsmonitor Jeugd afgenomen. De Gezondheidsmonitor Jeugd is een vragenlijstonderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren uit klas 2 en 4 van het regulier voortgezet onderwijs. Dit Pagina 27 van 49

onderzoek vindt één keer in de vier jaar plaats. De dataverzameling op scholen vond plaats in het najaar van 2023 en de resultaten en analyses zijn in 2024 beschikbaar gekomen op gemeentelijk en regioniveau. Aan het onderzoek deden 7.530 jongeren mee die in regio Rotterdam-Rijnmond wonen; 2.331 in Rotterdam en 5.199 in de overige gemeenten. Dit betekent dat 26% van de doelgroep is bereikt.9 De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 zijn in het tweede kwartaal 2024 gepubliceerd. Voor elke gemeente is een rapport gemaakt en een tabellenboek. Daarnaast zijn de cijfers opgenomen in de databank op de website Gezondheid in kaart. Ook ontvingen 41 scholen hun schoolrapportage en zijn er met vijf scholen gesprekken gevoerd over de uitkomsten. In 2026 zal deze meting voor deze doelgroep opnieuw plaatsvinden. Dit is een jaar eerder dan in de huidige cyclus van gezondheidsmonitoren.10 Jongeren zijn minder vaak positief over hun eigen gezondheid dan tijdens voorgaande jaren. Dat geldt voor jongens en in een nog sterkere mate voor meisjes. Ook hun mentale gezondheid laat na de COVID-19 pandemie nog geen herstel zien. Daarnaast is een toename van ongezond gedrag te zien, zoals vapen en problematisch gebruik van social media.

9

In 2019 was het bereik 42%. In dat jaar deden 61 scholen mee. In 2021 (extra monitor tijdens de coronaperiode) was het bereik 27%. In dat jaar deden 52 scholen mee. In 2019 was de bereidheid van scholen voor deelname aan de monitor hoog. Extra context: het CJG deed in 2021 en 2023 ook een onderzoek (Jij en je gezondheid) in klas 2 en 4 van het VO, waarbij klas 4 in dezelfde periode als de Gezondheidsmonitor Jeugd wordt afgenomen. In de voorgaande periode had het CJG individuele contactmomenten in klas 1 en 3. 10 Door de planning aan te passen is er een betere balans in de verdeling van de onderzoekswerkzaamheden voor Gezondheidsmonitor Jeugd en Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, die in de huidige planning vlak na elkaar komen en voor een overlap zorgen. Ook zorgt de nieuwe planning ervoor dat er geen concurrentie is met het Trimbos-instituut, dat eveneens onderzoek doet op scholen, wat betreft de werving van scholen voor het onderzoek. Verder is het voor verzorgers en kinderen zo ook duidelijker aan welk onderzoek er wordt deelgenomen. Pagina 28 van 49

De GGD ziet al langer dat de ervaren gezondheid van jongeren afneemt. In 2015 gaf nog bijna 9 op de 10 jongeren (89%) aan hun gezondheid als (zeer) goed te ervaren. Bij de laatste meting in 2023 is dit gedaald naar 8 op de 10 (80%). Deze afname in ervaren gezondheid is zichtbaar in bijna alle GGD-regio’s.

Figuur 9: Percentage jongens en meisjes van 13 t/m 16 jaar met een (zeer) goede gezondheid in regio RotterdamRijnmond.

Mogelijk brengen deze uitkomsten met zich mee dat er een groter beroep op de zorg wordt gedaan voor mentale gezondheid. Dat vraagt om meer preventieve inzet van de overheid. Ook scholen kunnen hier een rol in spelen door bijvoorbeeld met de Gezonde School-aanpak te werken. De beweging van zorg naar gezondheid en daarmee preventie en het bevorderen van gezondheidsvaardigheden, is een ontwikkeling waar de GGD een rol van betekenis in heeft. Meer over de activiteiten en ontwikkelingen op dit vlak, komen aan bod in het tweede deel van deze rapportage. Het percentage wekelijkse rokers was in 2023 voor vierdeklassers vergelijkbaar met de voorgaande meting. Het aandeel tweedeklassers dat rookt nam licht toe. Ten opzichte van 2019 is het vapen sterk toegenomen.

Figuur 10: Percentage jongeren dat wekelijks of vaker sigaretten rookt in regio Rotterdam-Rijnmond

Figuur 11: Percentage jongeren uit klas 2 en klas 4 dat wekelijks of vaker vapet in regio Rotterdam-Rijnmond

Pagina 29 van 49

De volgende feitenkaarten met gegevens van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 zijn in 2024 geactualiseerd of nieuw verschenen: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Gehoorschade Zongedrag Alcohol Roken Jonge mantelzorger Stress en prestatiedruk Ervaren gezondheid

De resultaten en feitenkaarten zijn online terug te vinden op gezondheidinkaart.nl Gezondheidsmonitoren Jongvolwassenen en Volwassenen & Ouderen In 2024 heeft de dataverzameling plaatsgevonden voor de volgende monitoren: ▪

▪

Jongvolwassenen: deze monitor is een extra monitor in het kader van het ZonMw COVID-19 programma. De vragenlijst was in te vullen via een open link. Jongeren van 16 t/m 25 jaar zijn geworven via een online sociale mediacampagne. In totaal hebben 7.359 jongvolwassenen uit de regio Rotterdam-Rijnmond de vragenlijst ingevuld. In januari 2025 zijn de gemeenterapporten en het tabellenboek gepubliceerd op bovengenoemde website. Volwassenen en Ouderen: in de regio hebben bijna 30.000 mensen deelgenomen aan het onderzoek. De resultaten worden in het tweede kwartaal 2025 gepubliceerd.

11. Coördinatie Psychosociale hulp bij ingrijpende gebeurtenissen (PSHi) In 2024 zijn er in het totaal 28 PSHi-inzetten geweest in 7 verschillende gemeenten. In Rotterdam hebben er 21 inzetten plaatsgevonden, in Maassluis 2 inzetten, in Barendrecht, Goeree Overflakkee, Krimpen a/d IJssel, Vlaardingen en Voorne a/Zee elk 1 inzet. Dit zijn er in totaal aanzienlijk meer dan in 2023 (13 inzetten) maar vergelijkbaar met het aantal inzetten in de jaren ervoor: 2022 (22 inzetten), 2021 (28 inzetten), 2020 (24 inzetten), 2019 (33 inzetten). De aard van de inzetten verschilt per incident. In de meeste gevallen wordt de PSHhulpverlening gecoördineerd en met behulp van de ketenpartners uitgevoerd. In sommige gevallen is door de PSHi-coördinatoren geassisteerd bij het organiseren van een bewonersbijeenkomst. In een enkel geval was het geven van advies aan de betreffende hulpvrager voldoende. De toename van het aantal zedenzaken en incidenten met grensoverschrijdend gedrag zijn opmerkelijk (11 incidenten) maar ook het aantal PSHi-inzetten na (extreem) geweld in het openbaar: 6 explosies en 5 incidenten met openbaar geweld. Een andere bijzondere inzet in 2024 was het assisteren en adviseren bij de organisatie van de herdenkingsbijeenkomsten van de (schiet)incident in Delfshaven en Katendrecht naar aanleiding van de incidenten in september 2023.

Zoals ieder jaar vindt een bovengemiddeld aantal PSHi inzetten plaats in de gemeente Rotterdam. Dit is hoofdzakelijk te verklaren aan de hand van het hoge inwoneraantal maar ook door de hoge frequentie van incidenten in Rotterdam. Bijkomend aspect daarbij is de grote bekendheid van het PSHi proces bij de hulpdiensten waardoor sneller wordt overgegaan tot de inzet van PSHi.

Pagina 30 van 49

In oktober 2024 is, naar aanleiding van de adviezen uit het NIPV-onderzoek naar de hulpverlening tijdens en na de schietincidenten in Delfshaven en Erasmus MC, door de GGD/GHOR directie besloten de 2 nu nog aparte processen PSHi en PSHOR onder te brengen in 1 proces PSH, gecoördineerd door de GGD, georganiseerd volgens landelijk model. Naar verwachting kan deze samenvoeging plaatvinden zonder extra druk op de begroting. De PSHi (Psychosociale Hulpverlening bij Ingrijpende gebeurtenissen) wordt door de GGD georganiseerd, en de PSHOR (Psychosociale Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen) wordt, anders dan in de rest van Nederland, in Rotterdam-Rijnmond door de GHOR georganiseerd. Voor deze samenvoeging (naar landelijk model) wordt uitgebreid onderzoek gedaan naar de wensen van getroffenen, opdrachtgevers en ketenpartners, en advies ingewonnen bij naburige GGD’en en landelijke expertisecentra zoals NIPV en ARQ Impact. In de loop van 2025 zal het nieuwe samengevoegde proces PSH beschreven en vastgesteld worden, en zo snel mogelijk daarna worden ingevoerd.

Pagina 31 van 49