32. 682410 Raadsvoorstel zienswijze strategische agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag.pdf

6.5 Samenwerking en samenhang We zijn in grote mate afhankelijk van het Rijk voor het versneld afronden van de activiteiten binnen deze opdracht. Zonder structurele rijkssteun zijn ingrijpende maatregelen niet uitgesloten en is er onvoldoende perspectief op een structureel gezonde situatie, zowel voor de MRDH als voor haar vervoerbedrijven met negatieve regionale effecten -breder dan het OV alleen- tot gevolg. Daarom zetten we fors in op lobby richting het Rijk. Daarnaast zijn de activiteiten om het OV verder te ontwikkelen afhankelijk van deze uitkomst. Hoe eerder het OV-systeem weer financieel gezond is hoe eerder verbeteringen worden doorgevoerd. Dat neemt niet weg dat de toekomstige ambitie en activiteiten uit opdracht 1 overeind blijven en we die in het vizier houden.

59 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

60 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

61 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Van ambitie naar resultaat Inleiding De koers en opdrachten voor de komende vier jaar zijn in de eerste twee hoofdstukken geschetst. Daarnaast is het belangrijk om vast te leggen hoe de we met elkaar samenwerken en welk instrumentarium we tot onze beschikking hebben. Daarbij nemen we ook de aanbevelingen mee uit de tussenevaluatie Gemeenschappelijke Regeling zoals het vergroten van de uitvoeringskracht, de betrokkenheid van de raadsleden en de aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Ook de aanbevelingen vanuit het onderzoek van de rekenkamer Rotterdam bijdrage aan de regionale economie worden meegenomen bij de uitvoering van de Strategische Agenda. Zo heeft deze Strategische Agenda al meer focus en gaan we aan de slag met monitoring. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft grote ambities en staat voor een forse opgave en de 21 samenwerkende gemeenten hebben elkaar nodig om onze ambities (de opdrachten) te behalen.

Met elkaar keuzes maken De Strategische Agenda bepaalt onze koers voor de aankomende jaren. De focus ligt op zes concrete opdrachten. Het is een ambitieuze agenda. Dat vraagt om vasthoudendheid, maar ook om wendbaarheid. Als we de uitvoering van projecten willen versnellen, nieuwe projecten zich aandienen, grote negatieve effecten door de coronacrisis in het OV blijven, we te maken krijgen met geen of lagere indexering van de BDU-gelden ten opzichte van de inflatie dan moeten we onze inzet faseren en prioriteren. Het ligt voor de hand dat we in die situatie eerst faseren en pas daarna prioriteiten opnieuw bezien. Bij het prioriteren gebruiken we leidende principes. Deze principes vormen de verbinding tussen wat we willen bereiken met onze opdrachten en de concrete uitvoering in de praktijk. De principes geven ons richting als we daadwerkelijk onze inzet moeten prioriteren en worden in de onderstaande volgorde gehanteerd. Bij de eerste stap passen we twee principes toe op één activiteit en vervolgens kijken we in stap 2 naar het totaal van onze inzet. Stap 1: A. De inzet levert een directe bijdrage aan één of bij voorkeur (in samenhang) meerdere opdrachten uit de Strategische Agenda. Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat we focus aanbrengen in de inzet die we plegen. We bepalen of de inzet bijdraagt aan één of meerdere opdrachten. Dus draagt het bij aan:

• investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren; • toekomstbestendige economie stimuleren; • actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren; • vernieuwen van werklocaties; • versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk; • herstellen van het OV-systeem.

Samenwerken: Hoe doen we dat? Met inzet, lef en vertrouwen Grote ambities vragen om wederzijds commitment en draagvlak om tot resultaten te komen. De geschetste regionale opgaven zijn groot voor iedere individuele gemeente en juist gezamenlijk kunnen we meer impact maken. De inzet is om met lef en vertrouwen samen te werken aan het versterken van het economische vestigingsklimaat en het verbeteren van de bereikbaarheid. De 21 gemeenten vormen samen de MRDH en iedere aangesloten gemeente draagt bestuurlijk en ambtelijk zijn steentje bij. De werkorganisatie ondersteunt de samenwerking en heeft een stimulerende, agenderende en faciliterende rol. Rolvast en agenderend De 21 gemeenten die samen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag zijn, maken gezamenlijke afspraken over regionaal beleid op het gebied van Economisch Vestigingsklimaat en Verkeer en Vervoer en leggen dat vast in de Strategische Agenda 2023 - 2026. De geactualiseerde Strategische Agenda vervangt de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (2016). In deze Strategische Agenda geven de gemeenten invulling aan beide kerntaken van de MRDH. De taken hebben een relatie met en invloed op het omgevingsbeleid en gebiedsgericht werken zorgt voor een bredere afweging van ruimtelijke belangen.

De MRDH agendeert bij de provincie Zuid-Holland om in het kader van het omgevingsbeleid te zorgen voor een integrale gebiedsgerichte afweging van bovenlokale belangen. De Strategische Agenda is een formeel document volgens de Planwet Verkeer en Vervoer als de Omgevingswet op 1 januari 2023 nog niet inwerking is getreden. De Planwet Verkeer en Vervoer vervalt als de Omgevingswet inwerking treedt. De Strategische Agenda heeft dan geen wettelijke status, maar de 21 gemeenten spreken af het regionale beleid van de Strategische Agenda mee te nemen in het lokale beleid. De MRDH biedt de individuele gemeenten (gevraagd en ongevraagd) hulp en advies bij de doorvertaling van regionaal beleid bij bijvoorbeeld de totstandkoming en actualisatie van omgevingsvisie en mobiliteitsvisies.

62 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

B.

De inzet heeft directe impact op de groei van welvaart en welzijn van de metropoolregio waarbij we onder andere kijken naar kosteneffectiviteit. Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat we bespreken en bepalen of en in welke mate de inzet bijdraagt aan de groei welvaart en welzijn, oftewel brede welvaart, van de metropoolregio.

Stap 2: C.

We zorgen voor een evenwichtige inzet van het totaal aan activiteiten over de regio en houden daarbij rekening met de vastgestelde gebiedstypen. Toelichting: Dit principe zorgt ervoor dat alle gemeenten baat hebben bij onze samenwerking en de lusten en lasten evenwichtig over de regio worden verdeeld. Zorgt de samenwerking ook lokaal voor meerwaarde?

Met het netwerk Onze samenwerking staat niet op zichzelf. Om onze opdrachten te realiseren, werken we samen met veel verschillende stakeholders zoals het Rijk, provincie Zuid-Holland, Yes!Delft en omliggende regio’s en gemeenten in Zuid-Holland zoals Holland Rijnland, de Smart Delta Drechtsteden en de gemeente Hoeksche Waard. Daarnaast participeert de MRDH in verschillende samenwerkingsverbanden zoals het gebiedsprogramma MoVe, de Verstedelijkingsalliantie en de Economic Board Zuid-Holland. Ook is de MRDH medefinancier van Innovation Quarter en Zuid-Holland Bereikbaar. Er zijn raakvlakken met andere overlegtafels en samenwerkingen op het gebied van woningbouw, energie, natuur, water, landschap en recreatie. Daar waar opgaven elkaar raken en kunnen versterken adresseren we dat en zoeken we de samenwerking op om tot resultaat te komen. Zo ook richting Europa gaan we meer verkennen wat de mogelijkheden zijn voor bekostiging van projecten.

63 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

In verbinding staan met ons netwerk helpt om resultaten te boeken. De bestaande gremia zoals adviescommissies, algemeen bestuur en bestuurscommissies helpen daarbij. Maar ook andere vormen van contact helpen daar in. Gesprekstafels, een denktank of het starten van pilots zijn manieren om met de partners in verbinding te staan. Deze Strategische Agenda is tot stand gekomen door met elkaar het gesprek te voeren op inhoud. Om van ambitie naar resultaat te komen passen we dat ook de komende jaren toe.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor nodig? De concrete activiteiten die volgen uit de opdrachten worden jaarlijks geïntegreerd in de begroting van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De begroting geeft zo smart mogelijk aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat kost en vervult daarbij ook de functie van werkplan. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit geeft, als bijlage bij de begroting, een concreet overzicht van lopende infrastructurele projecten, verkenningen en planstudies. De voortgang van deze activiteiten wordt via de bestuursrapportages en de jaarrekening gemeld. Om de activiteiten uit te voeren zijn er verschillende beleidsinstrumenten die we inzetten.

Communicatieve instrumenten Kennisdeling en platformfunctie De MRDH verzamelt voor veel van de onderwerpen uit de Strategische Agenda kennis en bundelt en deelt die kennis met de individuele gemeenten. De 21 gemeenten hebben zo samen één loket voor kennis over bijvoorbeeld de verduurzaming van werklocaties, de ondersteuning van het MKB, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. De MRDH biedt fysiek en digitaal een platformfunctie door inhoudelijke bijeenkomsten en www.mrdh.nl. Monitoring en evaluatie Voor alle activiteiten uit de Strategische Agenda is het essentieel om de voortgang van beleid en de voortgang van de uitvoering te monitoren. Dat doen we aan de hand van de indicatoren beschreven bij de meetbare impact van elke opdracht. De MRDH verzamelt de beschikbare data, voert de analyse uit om de voortgang te bepalen en signaleert/adresseert aandachtspunten. De informatie wordt ook met de individuele gemeenten en andere partners gedeeld, die kunnen het gebruiken bij vorming of aanscherping van het lokale beleid en om de uitvoering bij te sturen. Daarnaast evalueren tussentijds we de koers en opdrachten van de Strategische Agenda in relatie tot nieuwe ontwikkelingen en inzichten om zo wendbaar, flexibel en de koers en alle zes de opdrachten adaptief te blijven.

Public Affairs Naast de reguliere overleggen vanuit de inhoud heeft ook Public Affairs een rol in het behalen van onze resultaten. Dat vindt soms ad-hoc plaats, omdat vraagstukken snel actueel worden. Tegelijkertijd vraagt deze Strategische Agenda ook een structurele Public Affairs Aanpak (PAA). Langs de lijnen van de zes opdrachten zal een lobbyagenda worden opgesteld inclusief extra lobbyfocus voor de verhoging van de BDU-gelden.

Financieel-economische instrumenten Procesmiddelen: van beleid naar uitvoering Met de programma’s, procesbegeleiding bij de initiatief- en planuitwerkingsfase en onderzoeksmiddelen stimuleert de MRDH dat het gezamenlijk ontwikkelde beleid tot uitvoering komt. De MRDH ondersteunt en helpt één of meerdere individuele gemeenten met het opstellen van een analyse, maken van een schetsontwerp voor een regionale project of met het uitvoeren van een onderzoek. De werkorganisatie vult dit in en bekijkt hoe zij voor meerwaarde kan zorgen als de individuele gemeenten met een verzoek komen.

64 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Bijdrageregeling Economisch Vestigingsklimaat Voor bijdragen vanuit Economisch Vestigingsklimaat is via de bijdrageregeling versterking economisch vestigingsklimaat MRDH 2020 circa 6 miljoen per jaar beschikbaar. Deze wordt gevoed door de gemeentelijke inwonersbijdrage van de 21 gemeenten aan Economisch Vestigingsklimaat. Hiervoor dragen de gemeenten jaarlijks projecten aan die in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage uit deze regeling. Daarbij is geen sprake van een meerjarig perspectief en zijn de bijdragen jaarlijks en eenmalig. In de bijdrageregeling vindt nog geen over-programmering plaats en is afwegen en prioriteren niet aan de orde. De bijdrageregeling is inhoudelijk in lijn gebracht met de Strategische Agenda. De toegankelijkheid, werking en het administratieve proces van de bijdrageregeling zijn verbeterd. De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat verleent bijdragen aan gemeenten voor projecten die de economische kracht en het woon- en leefklimaat van de metropoolregio verder versterken. Daarbij is de voorwaarde dat de projecten bijdragen aan de versterking van opdrachten 2 en 4 uit de Strategische Agenda. Subsidieverordening Vervoersautoriteit De Vervoersautoriteit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag verleent subsidies voor verkeer- en vervoerprojecten.

Het gaat om subsidies voor aanleg van infrastructuur, exploitatie van het openbaar vervoer, het beïnvloeden van rij- en reisgedrag, en voor sommige pilots. Deze subsidies worden voornamelijk bekostigd vanuit de beschikbare BDU gelden. Een voorwaarde voor het verkrijgen van een subsidie is dat het een regionaal doel moet bevorderen of dienen, zoals beschreven in de Strategische Agenda. Voor de subsidieverordening en de uitvoeringsregeling Vervoersautoriteit geldt dat aanvragers aangeven wat de bijdrage van het project is aan de opdrachten van de geactualiseerde Strategische Agenda. Voor investeringen op het gebied van verkeer en openbaar vervoer was de afgelopen jaren ongeveer 20%, oftewel € 100 miljoen, beschikbaar van de totale MRDH begroting. De trend is dat deze vrije ruimte steeds kleiner wordt en bij gelijkblijvende BDU zich door zet. De MRDH zet in op het zo efficiënt en effectief mogelijk benutten van de beschikbare investeringsmiddelen. Concreet betekent dit dat we keuzes moeten maken en/of prioriteiten moeten stellen. Bij het realiseren van nieuwe infrastructuur of aanpassing van bestaande infrastructuur is de MRDH een van de betrokken partijen. Het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) beschrijft waar we de beschikbare investeringsruimte aan besteden: in de vorm van te verlenen subsidies, bijdragen en te verstrekken opdrachten.

Voor Kleine projecten (< € 10 miljoen subsidiabele kosten) wordt jaarlijks een subsidieplafond van € 30 miljoen ingesteld. Grote projecten (> €10miljoen subsidiabele kosten) doorlopen vijf fases. Uitvoeringskracht vergroten: een eigen pool van experts voor regionale projecten De uitvoeringskracht van gemeenten staat onder druk. Het ontbreken van menskracht en kennis zien we steeds vaker terug bij overheden. Daarmee ontstaat het risico dat de economische en maatschappelijke achterstand in onze regio onvoldoende wordt ingelopen of zelfs verslechterd. Door extra uitvoeringskracht te organiseren met behulp van een flexibele schil vanuit de MRDH geven we structurele vorm aan ondersteuning van individuele gemeenten bij de uitvoering van regionale projecten. Een pool van experts (zoals procesmanagers, projectleiders en subsidie-adviseurs) is tegen kostprijs beschikbaar om bijvoorbeeld het procesmanagement van de realisatie van een Metropolitane fietsroute uit te voeren of een regionale verkenning te leiden. Door deze pool blijft de kennis in de regio, organiseren we het goedkoper en eenvoudiger dan individuele, externe inhuur en realiseren we sneller resultaat voor onze inwoners.

65 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Juridische instrumenten Vergunningverlening De MRDH is wettelijk verantwoordelijk voor de veiligheid bij de aanleg, het onderhoud en het gebruik van het spoor voor tram, metro en RandstadRail. Om die veiligheid te waarborgen, verlenen wij vergunningen aan die partijen die op en rond het spoor werken of activiteiten verrichten. Concessies De MRDH is concessieverlener van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in onze gemeenten. Hiervoor verleent de MRDH concessies aan vervoerbedrijven, managet de MRDH de concessies en verstrekken wij subsidies voor de exploitatie van het openbaar vervoer. Het gaat om openbaar vervoer per bus, tram en metro. Een concessie is het exclusieve recht om openbaar vervoer uit te voeren in een gebied. Een vervoerbedrijf heeft een concessie nodig om openbaar vervoer te mogen aanbieden. De MRDH verbindt kwaliteitseisen aan concessies. Deze staan in het Programma van Eisen van de betreffende concessie. Belangrijke kwaliteitseisen zijn:

• de frequentie waarop bus, tram of metro moeten rijden; • het geven van reisinformatie; • de toegankelijkheid van de voertuigen; • de verbindingen die een vervoerbedrijf minimaal moet aanbieden.

Met elkaar, voor elkaar

Overeenkomsten In het proces van beleid naar uitvoering werken we vaak met meerdere partners samen aan het behalen van de opdrachten. Om dit proces effectief en efficiënt in te richten en daarmee resultaat te behalen, maken we gebruik van convenanten en (bestuurs-)overeenkomsten om de onderlinge afspraken, taakverdeling en verantwoordelijkheden goed vast te leggen. Het proces om te komen tot een overeenkomst begeleidt de MRDH met procesmanagement, zoals bij het programma Metropolitane fietsroutes.

66 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

...voor de mensen die hier wonen, werken en leven.

67 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Colofon Dit is een uitgave van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag Westersingel 12 3014 GN Rotterdam Telefoon: 088-5445100 E-mail: informatie@mrdh.nl www.mrdh.nl Publicatiedatum: december 2022 Vormgever: Studio Tween

Westersingel 12 Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Telefoon 088 5445 100 E-mail: informatie@MRDH.nl Internet: www.mrdh.nl Bankrekeningnummer: NL96 BNGH 0285 1651 43 KvK nummer:62288024

MEMO

Aan Van Telefoon

Dagelijks bestuur MRDH Lennert Onvlee 0612240393

CC

MT MRDH

Datum

Onderwerp

Reflecties en adviezen Bestuurscommissies EV en VA

24-11-2022

Beste leden van het dagelijks bestuur, Hierbij geven we u een weergave van de reflecties en adviezen die zijn gegeven tijdens de bestuurscommissies Economisch Vestigingsklimaat en Vervoersautoriteit op 16 november jl.. Uiteraard komen ook de verslagen van beide overleggen ter beschikking voor het dagelijks bestuur. Bestuurscommissie VA: Veel complimenten voor de inhoud en het proces. De volgende aandachtspunten zijn meegeven: - aanscherping in het document om kansen in Europa te benutten wat betreft financiering; - krachtige lobby mogelijk maken voor structurele verhoging van de BDU; - multimodale bereikbaarheidsstrategie, blijf integraal kijken naar de (samenhang van) modaliteiten en daarmee ook de netwerken. Bekijk dit ook in het verlengde van Brede Welvaart; - aandacht voor fijnmazig aanbieden van vervoer en slimme combinaties waardoor een hoge kwaliteit samen kan gaan met kostenefficiëntie. Denk hierbij aan maatwerk/WMO/deelmobiliteit. - Ten aanzien van de amendementen van Groenblauw leefomgeving geeft de bestuurscommissie aan de noodzaak van een hoge kwaliteit van deze gebieden in een regio waar ruimte steeds schaarser wordt te onderschrijven, maar tegelijkertijd op dit thema te acteren vanuit haar eigen rol en verantwoordelijkheid.

Daarmee waardeert de bestuurscommissie de voorgenomen inzet de bereikbaarheid van de groenblauwe gebieden te versterken, maar is geen draagvlak voor verdere taakverbreding. Bestuurscommissie EV: Veel complimenten voor de inhoud en het proces. De volgende aandachtspunten zijn meegeven: - de aanbevelingen vanuit het onderzoek van de rekenkamer Rotterdam bijdrage aan de regionale economie terug laten komen in de Strategische Agenda;

1

-

-

meer aandacht voor de transitie naar circulaire en bewuste economie. Zorg daarbij voor een warme overdracht van het netwerk energie naar een andere faciliterende partij; het amendement over Groenblauw leefomgeving is ook besproken. Iedereen onderstreept het belang van de recreatieve groene gebieden. Echter de taak en verantwoordelijkheid voor dit thema ligt bij provincie Zuid-Holland (PZH). MRDH pakt dit thema vanuit haar inhoudelijke taken; het aanspreken op taakuitvoering PZH op dit thema wordt benadrukt. Ongeveer 90% steunt een eventueel amendement niet.

2

Postbus 21012 3001 AA Rotterdam

Aan het algemeen bestuur

Telefoon 088 5445 100 E-mail: informatie@mrdh.nl Internet: www.mrdh.nl KvK nummer: 62288024 Bankrekeningnummer NL96 BNGH 0285 1651 43 contactpersoon Esther Westerbeek e-mail e.westerbeek@mrdh.nl

Datum

29 november 2022 Onderwerp

Reflecties op het concept-ontwerp Strategische Agenda

telefoonnummer 088 5445 225 uw kenmerk ons kenmerk 96872 projectnummer aantal bijlage(n)

Geachte leden van het algemeen bestuur, Aan de adviescommissie EV en adviescommissie Va is gevraagd om te reflecteren op het concept-ontwerp van de Strategische Agenda in de fase waarin u een besluit gaat nemen over het vrijgeven van deze Strategische Agenda voor zienswijzen. We waarderen de betrokkenheid bij de Strategische Agenda voordat het concept-ontwerp de zienswijzeprocedure ingaat. Na de zienswijzeperiode voor de gemeenteraden zullen de adviescommissies op 19 april 2023 formeel adviseren op de concept-Strategische Agenda. Aanpak reflectie De bespreking over de concept-ontwerp Strategische Agenda was een gezamenlijke bespreking, waarin de adviescommissies in vier groepen hebben gereflecteerd op het proces, de koers en de vier opgaven, de zes opdrachten en de werkwijze/uitvoeringskracht van de Strategische Agenda. Vervolgens is plenair een terugkoppeling gegeven van de hoofdlijnen van deze vier besprekingen, deze reflecties zijn samengevoegd tot dit advies. Ook zijn er individuele reflecties ingebracht door enkele commissieleden van de adviescommissies. Deze reflecties zijn toegevoegd als bijlage bij dit advies zodat deze gebruikt kunnen worden bij de latere zienswijzen en de advisering van de adviescommissies op 19 april 2023 wanneer de adviescommissies formeel advies geven over de Strategische Agenda.

De adviescommissies geven de volgende reflecties mee aan het algemeen bestuur: Proces Het doorlopen proces om te komen tot een vernieuwde Strategische Agenda tot nu toe is als prettig en constructief ervaren. Gemeenteraadsleden zijn uitgebreid betrokken op verschillende momenten en in de vorm komt tot uitdrukking dat de ambitie van de MRDH is om het een praktisch, concreet document te maken dat stuurbaar en navolgbaar is. Hiertoe is ook de verdere uitwerking naar inhoudelijke (beleids-)programma’s, projecten en de begroting van belang.

Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Westvoorne, Zoetermeer.

Als aandachtspunten voor het vervolg geven we u mee: - Een terugkoppeling te geven over hoe opgehaalde input, zoals bij de regionale bijeenkomsten in september, wordt meegenomen in het proces. - De omliggende gemeenten en regio’s te blijven betrekken bij de opgaven van de MRDH. - Belangrijk is om ook het gesprek te voeren over het ‘hoe’. Hoe kunnen we de samenwerking binnen de MRDH – met de organisatie en elkaar – steeds verder verbeteren? Daarbij geven de adviescommissies aan dat de betrokkenheid van inwoners en raadsleden – ook buiten de adviescommissies - punten zijn om hierbij te betrekken. Transparantie is belangrijk in het proces. Zorg voor transparante en gestructureerde monitoring en evaluatie van activiteiten in de Strategische Agenda om beter zicht te houden op de gerealiseerde doelen en of de beleidsdoelen behaald worden. De koers en de vier opgaven De leden van de adviescommissies herkennen de koers en de opgaven uit het conceptontwerp Strategische Agenda. Er is een goede balans tussen de opgaven. Aanvullend willen we meegeven: - Blijf de inhoudelijke visie – zoals deze aan de oorsprong van MRDH ten grondslag ligt – toetsen, verrijken en zo nodig bijstellen, zodat nu al kan worden gewerkt aan de opgaven van de komende decennia.

- De basis van de MRDH, zoals aangeven in het OESO-rapport, geldt nog steeds voor de regio, maar daarbij is het belangrijk om dit frequent tegen het licht te houden en te kijken naar de actuele thema’s, zoals brede welvaart en energietransitie. De zes opdrachten De leden van de adviescommissies herkennen de zes opdrachten en geven daarbij aan dat de kwaliteit en het herstel van de regio, opdracht 4, vernieuwen werklocaties, opdracht 5, het versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk, en opdracht 6, herstellen van het ovsysteem, de belangrijkste opdrachten voor nu zijn. Daarbij geven de adviescommissies mee dat de kwaliteit van de huidige werklocaties en het mobiliteitsnetwerk op orde moet zijn en dat het belangrijk is om deze te versterken in de aankomende vier jaar. Dit is nodig voor verdere ontwikkeling van de regio. Het sturen op basis van indicatoren kan hierbij helpen. De aangekondigde te maken match tussen de Strategische Agenda en begroting is daartoe een mooie gelegenheid. Aanvullende reflecties van de leden zijn: - Kijk breder naar bereikbaarheid binnen en buiten de regio en qua invulling. Binnen de regio is het belangrijk om breder te kijken dan de 11 economische toplocaties. Daarnaast zijn verbindingen met gemeenten en regio’s buiten de MRDH van belang. Ook is het belangrijk om vernieuwend en innovatief te zijn in mobiliteit.

De adviescommissies vragen aandacht voor de fijnmazigheid in het netwerk. - De inzet van MRDH is gericht op duurzame vormen van mobiliteit boven minder duurzame vormen. Dat wordt onderschreven. Daarnaast wordt de oproep gedaan hier de komende periode ook nadrukkelijk op te blijven acteren en dit expliciet te maken in programma’s, projecten en communicatie. - De bereikbaarheid van Groenblauwe gebieden is een taak voor de MRDH. Een goede aansluiting tussen de agenda van de provincie Zuid-Holland en de MRDH is daarbij belangrijk (ieder vanuit zijn eigen rol).

2

De werkwijze/uitvoeringkracht Met betrekking tot de werkwijze/uitvoeringskracht geven we de volgende reflecties mee: - Aandacht wordt gevraagd voor het optimaal benutten van de verschillende gremia voor goede inhoud en breed draagvlak. - Zorg ervoor dat monitoring transparant is. - Er is behoefte om op thema’s, bijvoorbeeld zoals deelmobiliteit, inhoudelijke sessies te organiseren, zodat kennisdeling en onderlinge inspiratie kan plaatsvinden. We gaan ervan uit dat u de reflecties meeneemt en een plek geeft in het vervolgproces naar vaststelling van de definitieve Strategische Agenda. We zien graag een reactie tegemoet op onze reflecties en kijken uit naar de vervolgbespreking op 19 april. Namens de adviescommissie EV en Va,

Karin Kayadoe, Voorzitter adviescommissie EV

Jan Pieter Blonk voorzitter adviescommissie Va

3

Bijlage Het doorlopen proces - Prettig, constructief proces met relevante regionale bijeenkomsten. Tevreden dat de raadsleden in één of meerdere sessies de mogelijkheid is geboden om input te geven! Het is zichtbaar dat er is flink geïnvesteerd in proces, ook in vergelijking tot de vorige keer. Dat wordt gewaardeerd. - Vertaling van de opbrengst van de regionale bijeenkomst naar het concept ontwerp is niet altijd herleidbaar. We kunnen zo onze effectiviteit niet checken. Dat is voor verbetering vatbaar. - Er wordt opgeroepen om processen meer te ontwerpen om samen keuzes te maken. Doe ook samen de analyse: aan welke knoppen kun je draaien en waar kun je aan sleutelen? We zouden graag zien dat we op basis van de analyse samen keuzes maken. - In de regionale bijeenkomsten was de tijd was kort om reactie te geven. Soms kwamen discussies net op gang en dan eindigde de sessie. Tip voor een volgende keer: het is interessanter als de buurgemeenten in dezelfde groep zit. Een enkele gemeente vond de regionale bijeenkomsten bijvoorbeeld weinig vernieuwend. Er is behoefte aan gesprek met de andere gemeenten (raadsleden) over hoe we echt met elkaar in verbinding komen. Dus hoe kunnen we beter samenwerken – hoe doen we dat nu met elkaar? Daar willen graag het gesprek over voeren.

- De communicatie over het proces en bijvoorbeeld de invloed van de Strategische Agenda – voordat de regionale bijeenkomsten plaatsvonden – was wat mager, dit was lastig als je een nieuw raadslid bent. Een tijdlijn kan daarbij helpen. In het verlengde daarvan, probeer nog meer rekening te houden met de verkiezingen. - De oproep is gedaan om ook de NS aan tafel te krijgen. - Doe na vaststelling van de SA een grondige evaluatie. - Een van de leden merkt op dat de MRDH in de communicatie naar de burger niet zichtbaar is. De burger weet onvoldoende wat de MRDH is en wat het oplevert. De successen zouden meer gedeeld moeten worden. De koers en opgaven - Er zit een goede balans in de SA tussen herstel en vooruitgaan. - Een visie op de langere termijn ontbreekt én waarom gaan we niet uit van ‘eerst wijken bouwen, dan mobiliteit daarbij passen’ of zoals het nu gaat ‘mobiliteit maakt bouwen mogelijk’. Het is belangrijk dat we juist daar het netwerk (vanuit een visie) neerleggen waar er potentie is om bij te bouwen. - De basis staat nog steeds, het is een actualisatie, dus de OESO opdracht uit 2016 blijft ons uitgangspunt.. De leden vinden het belangrijk om het gesprek te voeren over andere aanverwante en/of nieuwe thema’s. - Het is nog wel wat hoog-over. Het mag wel wat concreter. Wat is nu klaar als deze agenda is uitgevoerd. Stel duidelijker doel(en) #smart.

“We willen de regio beter maken”….waar staat dat dan voor? We moeten van focus op economische groei naar de waarden erachter die onze drijfveer zijn. Bijvoorbeeld brede welvaart meer definiëren en hanteerbaar maken. - Groei, groei, groei gaat veelal over groter en meer (en vaak gekoppeld aan mobiliteit). Welzijn, toegankelijkheid zijn bijvoorbeeld waarden die een rol zouden moeten spelen.

4

-

De samenwerking, samenhang met andere partijen in de regio mag meer naar voren komen. Wat voor economisch vestigingsklimaat willen we? “Lijkt soms nog wel een Haags of Rotterdams feestje te zijn.” “Vervoersarmoede en toegankelijkheid worden door de hele, gepolariseerde Rotterdamse raad omarmd.” Bereikbaarheid is een goede ambitie (bereikbaar in afstand en voor de portemonnee). Arbeidsmigranten zijn daarbij een gevoelig issue. SA is straks ook de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid: dat vraagt om concreetheid. De onderwerpen circulair en energietransitie zouden meer accent binnen agenda (naar de toekomst) moeten krijgen. Het is belangrijk om de energietafel heel goed te overdragen, want het is breder dan de Regionale Energiestrategie. Arbeidsmarkt is HET probleem: dingen moeten gemaakt worden door mensen. De bereikbaarheid van Groenblauw is een taak voor de MRDH. Een goede aansluiting tussen agenda van de provincie Zuid-Holland en de MRDH is daarbij belangrijk (ieder vanuit zijn eigen rol). Voor een visiedocument is het erg concreet

De zes opdrachten - Er wordt veel gefocust op bereikbaarheid, maar veiligheid heeft weinig aandacht gekregen. Denk aan stationsomgevingen, bijv. verlichting en bebouwing (sociale veiligheid). Dit zien de leden liever vanuit de MRDH komen en niet via HTM. - Beoordelingscriteria: waar gaan we bepaalde campussen oprichten? Hoe beoordelen we die plannen en dat het ook haalbaar is? - Doelen: ruimte-uitdaging, dus meer met het OV dan met de auto is de wens. Maar vervoer op maat (bijv. een belbus) lokt niet om het OV te gebruiken. Als een lijn nauwelijks rijdt, lokt dat ook weinig reizigers. Zouden we niet moeten ambiëren om de frequentie te verhogen om het OV aantrekkelijker te maken? Oproep: verder vooruitkijken naar een OV systeem dat past bij de toekomst. - Campussen: staat Plaspoelpolder niet op het plaatje? - Verduurzamen van haltes: hokjes met groene daken, sensorverlichting. Kunnen we dit verder concretiseren en op andere plekken doen? - Kunnen we niet een oproep doen: kijk ook naar je lokale fietsnet en of dat netjes aansluit op de doorfietsroutes (MFR of anders)! - Is uitbreiding van de MRDH naar Leiden en Dordrecht niet wenselijk gezien de OV-lijn Dordrecht-Leiden? - Daarnaast is meer grip op deelmobiliteit en fijnmazig OV-netwerk (buurtbus) nodig. Er is meer regulering nodig.

Kan de MRDH zich hierover buigen nu blijkt dat gemeenten dit een lastig thema vinden? Én laten we hier een sessie over organiseren met de adviescommissie. - Het herstel van het OV na corona is opdracht 6. Daardoor lijkt het alsof hij minder belangrijk is. Dat is niet zo. Opdracht 5 en 6 hebben prioriteit. - Aandacht voor het nachtnet. Kwaliteit van het OV-netwerk. Bereikbaarheid Vlaardingen is minder geworden door Hoekse Lijn. Verbinding met Rotterdam CS is minder en daardoor is er minder aansluiting op de regio. - Hoe ziet de besluitvorming eruit bij weghalen en toevoegen van haltes? Is er voldoende oog voor de impact op mensen? - Bij het kaartje van opdracht 1 kaartje graag Dutch Freshport toevoegen.

5

-

-

Bij opdracht 6: de personeelstekorten in het OV betekenen is voor het herstelvermogen. Benoem dat. Hoe gaan we om met gedragsbeïnvloeding voor duurzaam mobiliteitsgedrag? Hoe krijgen we bijvoorbeeld mensen op de fiets ? Of meer in het OV of lopend. Opdracht 1: Groenblauw: we zien het niet als een extra taak, maar het erg belangrijk om de koppeling te leggen. het gaat om het verbeteren van het vestigingsklimaat en daarvoor moeten we de toegankelijkheid verbeteren van de groenblauwe gebieden. Maar daarbij moeten we wel aandacht houden voor de kwetsbaarheid van de natuur. Opdracht 5: we moeten ook nadenken over andere modaliteiten en andere vormen van mobiliteit. Het is belangrijk om open te staan voor nieuwe ideeën en innovaties. Opdracht 1: onderzoek doen naar de bereikbaarheid van verschillende locaties – breder kijken dan de 11 economische toplocaties. Hoe werkt het mobiliteitssysteem over de grenzen van MRDH heen? Als we als MRDH samenwerken, laten we dan het OV-systeem en de aanbesteding ook standaardiseren.

De werkwijze/uitvoeringskracht - Idee: raadsleden de voor- en nadelen laten zien en hen de keuze laten maken. Of anders: graag meer informatie meegeven over waarom een bepaalde keuze gemaakt is. Roep om transparantie, en duidelijk waar wat over te zeggen is, en waarover niet. - Idee voor de 1e monitor: behapbaar maken van de informatie en de mogelijkheid geven om te adviseren. - Oproep om niet alleen informatie te delen binnen gemeentegrenzen, maar ook randgemeenten te betrekken. - Het betrekken van bewoners bij besluiten OV zou beter moeten. - We zouden wat rolvaster moeten zijn: in de adviescommissies moet je een regionale inbreng hebben, maar je moet je uit kunnen spreken vanuit een lokaal perspectief. - Wat is de rol bij metropolitane fietspaden? Een regierol wordt voorgesteld (verkenner en soms organisatie opstart realisatie – planuitwerking). - De kosten van de metropolitane fietspaden zijn voor kleine gemeenten vaak onbetaalbaar: subsidie gaat hierbij helpen (70% bijdrage MRDH). - De opzet van de flexpool wordt gewaardeerd. Dat is een kans voor kleine/middelgrote gemeenten.

6

Metropoolregio Rotterdam Den Haag Algemeen Bestuur Postbus 21012 3001 AA Rotterdam Uw brief van:

16-12-2023

Ons kenmerk:

507098

Uw kenmerk:

97739

Contact:

D.van der Kroon

Bijlage(n):

-

Doorkiesnummer:

0180-698784

E-mailadres:

d.v.d.kroon@bar-organisatie.nl

Datum:

6-1-2023

Betreft: Zienswijze Strategische Agenda MRDH Geacht bestuur, Hierbij ontvangt u onze zienswijze op de concept Strategische Agenda. Wij bedanken u voor de mogelijkheid die u ons hiervoor biedt. Waardering Allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor het doorlopen proces. Wij zien dat er meerdere rondes, zowel ambtelijk als bestuurlijk, het mogelijk was op diverse versies van de concept strategische agenda te reageren. Wij hebben geconstateerd dat er keer op keer een verbeterslag gemaakt is. In de concept strategische agenda is uitgebreid stil gestaan bij de ontwikkelingen in de samenleving. En naar aanleiding van de reflecties zijn er goede voornemens beschreven. In Albrandswaard is het goed wonen, werken en leven Veel mensen uit de regio bezoeken de groene recreatiegebieden van Albrandswaard. Als we uitgaan van agglomeratievoordelen en complementariteit in de regio, is Albrandswaard een mooi voorbeeld. Naast de kwaliteit van de leefomgeving, heeft Albrandswaard innovatieve inwoners en ondernemers met inclusieve waarden. Mensen die zich graag inzetten voor anderen. Dat zien we ook terug in het rijke vrijwilligers- en verenigingsleven. En nergens in Nederland wordt op zo’n grote schaal geëxperimenteerd met ‘natuur-inclusief boeren’ als in ons Buijtenland van Rhoon waar boeren, recreatieondernemers, natuurliefhebbers en verenigingen laten zien hoe het ánders kan.

Landbouw met respect voor de natuur. Met aandacht voor eerlijk voedsel. Geteeld dichtbij de afzetmarkt. En Antes, een GGZ-instelling gericht op herstel van mensen met (ernstige) psychiatrische problemen, heeft cliënten uit de hele regio. Wat mede goed toegankelijk is door de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. Albrandswaard beschikt over twee metrostations en buurtbussen die door vrijwilligers gerund worden. Antes werkt op diverse manieren aan modernisering, o.a. door innovatieve technieken toe te passen in de zorgverlening en met de ontwikkeling van een woonzorgpark. Deze ontwikkeling maakt het mogelijk meer woningen in de goed bereikbare omgeving te bouwen. Albrandswaard werkt op verschillende manieren aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn maar ook actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame, gezonde, lokale en regionale economie. In 2050 wil Albrandswaard een klimaatneutrale gemeente zijn. Daar wordt aan gewerkt door bundeling van krachten gericht op het stimuleren van hergebruik van grondstoffen, duurzame mobiliteit, deelmobiliteit en het verminderen van de afvalstroom. Ook realiseren we deze periode een snellaadnetwerk. De fietser en de voetganger staan centraal in het verkeer. De fietsenstallingen bij de metrostations dienen aangepast te worden.

Verkeersveiligheid gaan we vergroten, met extra aandacht voor de omgeving van scholen. De bijzondere kwaliteiten van Albrandswaard op het gebied van wonen en groene ruimte blijven voorop staan. En zullen in de toekomst o.a. vanwege verstedelijking en de lage brede welvaart in de regio nog belangrijker worden.

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

Door de ontwikkeling en toepassing van domotica te stimuleren , ondersteunen we langer thuis wonen met een betere kwaliteit van leven. Er wordt actief onderzoek gedaan naar aanvullende financieringsbronnen om al deze doelen te kunnen realiseren, variërend van lokale/regionale fondsen tot Europese subsidies. We maken graag gebruik van de expertise van de MRDH en de provincie Zuid-Holland. Doen we de goede dingen en doen we die dingen goed? We zijn in een nieuwe periode aangekomen voor raadsleden en colleges. Bij een nieuwe periode hoort ook het samen vorm geven aan een nieuwe strategische agenda. Met elkaar kunnen we o.a. aan de hand van het rekenkamerrapport dat is aangeboden en gaat over het economisch programma, constateren dat de inspanningen nog niet aantoonbaar bijdragen aan beoogde resultaten. De doelstellingen zijn niet helder en enigszins willekeurig. En er zijn diverse onderzoeken (o.a. cijfers van CBS) die aantonen dat de economie en de brede welvaart in onze regio achterblijven. Sowieso merken we dat we te maken hebben met complexe maatschappelijke opgaven. Er is een toename van kansenongelijkheid, verminderde sociale cohesie, krimpende beroepsbevolking. Het vertrouwen in de overheid daalt. Openheid en transparantie zijn gewenst. De gemeente Albrandswaard wil graag een fundamenteel gesprek voeren over de visie en koers.

Integrale afwegingen De gemeente pleit, net zoals in de zienswijze voor de vorige strategische agenda, opnieuw voor het integraal bekijken van de opgaven waarlangs dan in de uitvoering gewerkt kan worden aan de twee pijlers van de MRDH. De Rabobank adviseert ook in haar onderzoek ‘Koersen op brede welvaart in Zuid-Holland’ integrale afwegingen te maken. Platform 31 waarschuwt dat bij ongewijzigd beleid de zorguitgaven de komende jaren sterker dan de economisch groei stijgen. Brede welvaart De versie van de concept strategische agenda die nu voor ligt gaat, zoals de MRDH aan geeft, door op wat er in de vorige periode is opgezet. Daarbij worden wel ontwikkelingen genoemd maar de visie en koers niet echt gewijzigd. Er wordt nog uitgegaan van 1-2 % economische groei en de focus op verstedelijking rond de oude lijn. Enkel sturen economische groei en uitgaan van kosteneffectiviteit is een risico voor het welbevinden van de inwoners. De extra inzet op het optimaal en beter benutten van de beschikbare ruimte voor werken, groenblauwe recreatie en wonen en de pro-actieve rol van de MRDH hierin wordt daarom erg gewaardeerd. Werken a.d.h.v.

brede welvaart principes biedt handvatten voor een lerende aanpak en rechtvaardige verdelingen waarbij afwegingen expliciet gemaakt worden door bestuurders en op die manier ook kan bijdragen aan het versterken van de democratische legitimiteit in dit regionale samenwerkingsverband. Groen-blauw Een pro-actieve houding is gewenst nu zoveel ontwikkelingen gaande zijn. De nationale agenda’s gaan over toekomstbestendig transformeren met aandacht voor duurzaamheid en voor de leefbaarheid en veiligheid in wijken. Het vereist samenhangende besluiten in het ruimtelijk domein. De groen-blauwe ruimte, het per inwoner beschikbare oppervlak aan groene gebieden en water, neemt in Nederland gestaag af door een toenemende ruimteclaim voor wonen en energie, transport, werken en andere voorzieningen. Steeds meer mensen moeten ruimte met elkaar delen voor recreatie en ontspanning en de druk op de natuur neemt toe. Door de hoge bevolkingsdichtheid heeft Nederland het een-na-kleinste oppervlak per inwoner in Europa en een hoog percentage verhard gebied. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag is de meest verstedelijkte regio van Nederland. De belevingsmogelijkheden en de toegankelijkheid van het landschap in, om en tussen de stedelijke gebieden laat te wensen over. Infrastructurele projecten hebben grote consequenties voor het landschap.

Het is van belang dat de MRDH voorwaarden stelt voor compensatie. De bestuurlijke tafel Groen-Blauwe Leefomgeving heeft een goede basis gecreëerd om deze periode aan een gezamenlijke visie en een gezamenlijke aanpak met een stevige gebiedsagenda te werken. Vandaaruit kunnen dan vervolgstappen worden gezet om tot uitvoeringsgerichte allianties te komen, die per opgave verschillend van samenstelling kunnen zijn. De MRDH zou op z’n minst bij iedere ruimtelijke ontwikkeling vanuit VA en EV dit belang mee te wegen en aan sturen op behoud, compensatie en / of toevoegen van groen-blauw. Door de MRDH deze rol actief op te laten pakken kan gestuurd worden op een positieve bijdrage aan het vestigingsklimaat en leefbaarheid van de regio:

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

- Bedrijven zoeken woonplaatsen voor hun medewerkers in een gezonde groene leefomgeving. - Groen zorgt voor waterberging en verkoeling, verrijkt de biodiversiteit. - Het levert een positieve bijdrage aan zowel de geestelijke als de fysieke gezondheid van mensen, voorkomt daarmee zorgkosten en heeft effect op de brede welvaart van komende generaties. - En het ondersteunt de toerisme en recreatiebranche met een grote economische waarde. Bestedingen binnen de sector leiden (direct en indirect) tot inkomsten en werkgelegenheid in regio’s waar mensen vakantie en zakelijke en vrije tijd doorbrengen. De sector levert zelfs een grotere bijdrage dan landbouw (bijna 2x zoveel) en olie- en gaswinning. De horeca droeg van de bedrijfstakken binnen de sector met 39,4% het meest bij. (gastvrij Nederland 2021). Samenwerken binnen en buiten de regio Welke rol heeft de MRDH waar het gaat over maatwerkvervoer, WMO-vervoer, sociaal-economische voorzieningen, mobiliteitsarmoede, (verkeers)educatie etc.? Hoe zijn de positieve en negatieve effecten van mobiliteit verdeeld over verschillende groepen mensen? Bovendien is het belangrijk om de afweging tussen conflicterende belangen of behoeftes expliciet te maken en daarbij helder te zijn over de principes die gehanteerd worden.

Een goed beeld van welke stakeholders bij welke doelen nodig zijn, moet worden gecreëerd om bijvoorbeeld concessies beter op elkaar aan te laten sluiten zodat inwoners van tussenliggende gemeenten eerder op HOV te kunnen laten stappen. Goed dat hier na de reflectieronde extra aandacht voor is gekomen. We gaan er dan nu ook vanuit dat maatwerkvervoer en buurtbussen worden opgenomen in de concessie deze over dezelfde voorwaarden kunnen beschikken als in andere regio’s en gezien worden als basis voor een goede bereikbaarheid in de regio. Onderscheidend profiel Om de kansen van regionale samenwerking zo goed mogelijk te benutten, en daarmee de brede welvaart van inwoners te bevorderen, moeten we uitgaan van de regio, en op basis daarvan een realistisch toekomstbeeld ontwikkelen. Te denken valt bijvoorbeeld aan een inclusieve regio waar men graag met de handen werkt en zo bijdraagt aan de economische groei. De vakgebieden die we steunen vanuit de pijler economisch vestigingsklimaat sluiten daar bij aan met o.a. leven lang ontwikkelen en de campussen. Het MBO maakt een behoorlijke ontwikkeling door en er zijn veel kansen voor onze inwoners. Ook met provinciale, landelijke en Europese regelingen. 2023 is the European Year of Skills.

-

We stellen dan ook voor als samenwerkende gemeenten een fundamenteel gesprek te voeren over hoe we koersen op: een meer samenhangende integrale aanpak, de taken van de MRDH vanuit brede welvaart ingevuld gaan worden, processen zodanig ontworpen worden dat er expliciete keuzes op basis van goede overwegingen gemaakt kunnen worden, de resultaten van de inspanningen aantoonbaar bijdragen aan de doelen we een regio zullen zijn met een herkenbaar profiel waar het ook in de toekomst fijn wonen, werken en leven is.

In vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, De gemeenteraad van Albrandswaard, de griffier, de voorzitter,

drs. Leendert Groenenboom

drs. Jolanda de Witte

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl